Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô và ý nghĩa của nó trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiệ
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM Ô VÀ
Ý NGHĨA CỦA NÓ TRONG CUỘC ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG
THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Lê Thị Hòa1
TÓM TẮT
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô là một trong những nội dung quan
trọng trong hệ thống quan điểm lý luận của Người. Ngay từ khi giành được chính quyền
Hồ Chí Minh đã đề cập đến việc chống tham ô và tư tưởng này được thể hiện xuyên suốt
quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Để chống tham ô có hiệu quả, Hồ Chí Minh chỉ
rõ nguyên nhân, hình thức, biểu hiện, tác hại của tham ô cũng như vị trí vai trò, lực lượng
và những biện pháp. Hiện nay, ở nước ta cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng đang
diễn ra mạnh mẽ, quyết liệt thì những quan điểm lý luận của Người về phòng, chống tham
ô càng có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn.
Từ khóa: Tư tưởng Hồ Chí Minh, tham ô, tham nhũng.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô là bộ phận hợp thành quan trọng
của tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chế độ xã hội
mới ở nước ta. Trong suốt quá trình lãnh đạo đất nước, Hồ Chí Minh luôn chú ý đến xây
dựng chính quyền liêm khiết và chống tham ô, nhũng lạm. Sự thống nhất tuyệt đối giữa
nói và làm, kiên quyết đấu tranh chống tham ô và tự mình nêu tấm gương sáng nhất về
đạo đức cách mạng “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” đã làm nên sự độc đáo của tư
tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng chống tham ô, nhũng lạm nói riêng. Nét đặc sắc
và nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô vẫn còn nguyên
giá trị cả về lý luận, thực tiễn và nó đang được Đảng, Nhà nước ta vận dụng vào công
cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng hiện nay.
2. NỘI DUNG
2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô
Tham ô la vâ
́
̣
n đề đươc Hồ Chi Minh quan tâm từ rất sớm và xuyên suốt quá trình
́
̀
lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Ngay tư nho, Người đa chưng kiê
́
n bon
̣
nhung nhiêũ , vơ vet cua dân, đuc khoet cua công. Trong qua trinh tim đương cưu nươc,
̉
́
̣ ̣
quan lai tham lam,
̉
̀
̃
́
̉
̃
́
́
̀
́
́
̀
̀
Hồ Chí Minh đa nhin ro ban châ
́
t tham lam, tan bao
̣
cua chinh quyê
̀
n thưc
̣
dân phong kiê
́n
̉
̉
̃
̃
̀
̀
́
và Người đa công khai vac
̣
h trâ
̀
n, lên an nan
̣
tham ô, nhung lạm trong râ
́
t nhiêu bai bao,
̀
̃
́
̃
̀
́
22
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
bai viê
́
t cua minh. Trong tác phẩm “Ban an chê
́
đô
xuất bản tại Paris năm 1925, Hồ Chí Minh đã dành hẳn một chương để viết về nạn tham
nhũng trong bộ máy cai trị. Người cho rằng, chinh thoi tham lam, xa hoa, vô đô cua bon
̣
thưc dân Phap”, viết bằng tiếng Pháp,
̣
̉
̉
̀
́
́
̀
̣
̣
̉
́
́
cai tri
̣
đa lam cho ganh năn
̣
g thuê
́
khoa trên đôi vai ngươi dân thuôc
̣
đia
̣
ngay cang triu
̃
̀
́
́
̀
̀
̀
̃
̉
xuông va buôc
́
̣
ho
̣
phai đâ
́
u tranh lât
̣
đô chê
́
đô
̣
cai tri
̣
cua chu nghia đê
́
quôc thưc
́
̣
dân.
̉
̉
̉
̀
̃
Hồ Chí Minh nói rằng bản chất của tham ô là lấy của công làm của tư, là gian lận
tham lam. Người đã nêu ra một khái niệm khái quát, làm rõ bản chất tham ô: “tham ô là
gì? Đứng về phía cán bộ mà nói tham ô là: ăn cắp của công làm của tư, đục khoét của
nhân dân, ăn bớt của bộ đội, tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của chính phủ để
làm quỹ riêng cho địa phương mình, đơn vị mình cũng là tham ô. Đứng về phía nhân dân
mà nói, tham ô là: ăn cắp của công, khai gian, lậu thuế” [6; tr.355].
Trong bài “Tự phê bình” đăng trên báo Cứu Quốc số 153, ngày 28-1-1946, sau khi
khẳng định Chính phủ có làm được một số việc, Hồ Chí Minh đau lòng thừa nhận rằng: “Tuy
nhiều người trong ban hành chính làm việc tốt và thanh liêm, song cái tệ tham ô, nhũng lạm
chưa quét sạch” [4; tr.192]. Đây là lần đầu tiên trong lãnh đạo chế độ mới, Hồ Chí Minh dùng
hai từ “nhũng lạm” với nghĩa là cán bộ lạm dụng quyền lực nhũng nhiễu dân chúng để đục
khoét của dân. Theo Người, cán bộ có chức quyền nhũng nhiễu dân để tham ô là tham nhũng.
Nguyên nhân của tham ô
Theo Hồ Chí Minh, tham ô có nguồn gốc chủ quan từ chủ nghĩa cá nhân ở mỗi người.
Chủ nghĩa cá nhân la nguyên nhân sâu xa, căn ban nhâ
́
t, là gốc rễ gây ra bao nhiêu khuyết
̉
̀
̉
̉
điêm, sai lâ
quan liêu, mên
nhân cua no, nhưng ngươi nay bâ
̀
m va trơ lưc
̣
khac. Ngươi viê
́
t: “Chu nghia ca nhân đe ra trăm thư bên
̣
h nguy hiêm:
măt nhưng nan
t phat tư long tham muôn danh lơi
̣ ̣
vi cho ca nhân minh, chư không nghi đến lơi ich cua giai cấp, cua nhân dân” [8; tr.611].
̉
́ ́
̀ ̃ ́
̉
̉
̉
̀
́
̀
́
́
̃
̣
h lên
̣
h, be phai, chu quan, tham ô, lang phi... no troi buôc
̣
, no bit
̣
́
̣
̉
̀
́
̃
́
́
́
̃
́
́
t ky viêc
̣
gi cung xuâ
́
́
̣ ̣
, đia
̉
́
̃
̀
̀
̀
̃
́
̀
̀
̀
̉
Hồ Chí Minh cho rằng, nguyên nhân tham ô còn nảy nở do cán bộ mắc bệnh quan liêu.
Người đặt câu hoi: “vi đâu co lang phi va tham ô?” và tra lơi: “Vi can bô phu trach lanh đao
̣
̣
̣
̉
̉
̀
́
̃
̀
́
́
̃
̀
́
̀
̉
cac câ
́
p, cac nganh quan liêu không đi sat công viêc
̣
, can bô,
̣
quâ
̀
n chung nhân dân. Co thê noi
́
́
̀
́
́
́
́
́
la bên
̣
h quan liêu la chô
̃
gieo hat
̣
vun trô
̀
ng cho tham ô, lang phi nay nơ đươc
̣
” [6; tr.345].
̉
̉
̀
̀
̃
́
Trong cuộc đấu tranh chống tham ô, Hồ Chí Minh cho rằng nhân dân còn chưa
mạnh dạn phê bình cán bộ, vì họ mang nặng chủ nghĩa cá nhân. Hồ Chí Minh viết: “Quan
̉
tham vi dân dai
̣
”. Nê
́
u dân hiêu biê
́
t không chiu
t quyên han
̣ ̣
hiên chư LIÊM” [5; tr.127].
̣
đut lot, thi “quan” du không liêm cung
́ ́ ̀ ̃
̀
̀
̉
̣ ̣
cua minh, phai biết kiêm soat can bô,
̉ ̉
́ ́
̀
phai hoa ra LIÊM. Vi vây
̣
, dân phai biê
́
̀
̉
̉
́
̀
̉
đê giup can bô
̣
thưc
Hình thức biểu hiện của tham ô
Tham ô biểu hiện dưới rất nhiều hình thức đa dạng, nhưng Hồ Chí Minh đã khái quát
́
́
̃
thành hai hình thức cơ bản. Một là, tham ô trực tiếp tức là cán bộ nắm tiền, nắm quyền trong
tay mà gian lận, tham lam, ăn cắp. Hai là, tham ô gián tiếp tức là ăn cắp thời giờ của Chính
phủ, của nhân dân. Đã trả lương nhưng không làm tròn nhiệm vụ, kém lòng trách nhiệm,
làm việc chậm chạp, đi muộn về sớm, không siêng năng, chăm chỉ. Hồ Chí Minh cho rằng,
23
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
tham ô trực tiếp có thể nhận ra, nhưng tham ô gián tiếp khó nhận biết bởi nó được che dấu
bằng nhiều lý do khác nhau. Người viết: “Nói đến tham ô, có người chỉ nghĩ đến ăn cắp của
công làm của tư mà không thấy thứ tham ô gián tiếp. Thí dụ một cán bộ, Chính phủ, nhân
dân trả lương hàng tháng đều cho, nhưng lại kém lòng trách nhiệm, đứng núi này trông núi
nọ, làm việc chậm chạp, ăn cắp giờ của Chính phủ, của nhân dân” [6; tr.345].
Tác hại của tham ô
Tham ô có tác hại vô cùng to lớn. Theo Hồ Chí Minh, tham ô la ke thu cua nhân dân,
̉
̉
̀
̀
̣ ̣
cua can bô va Chinh phu. Ngươi viết: “tham ô, lang phi va bênh quan liêu la ke thu cua
̉ ̉ ̉
̀ ̀ ̃ ̀ ̀ ̀
́ ́
̉
́
̉
̣
va cua Chinh phu. Ke thu kha nguy hiêm, vi no không mang gươm
̉ ̉ ̉
̀ ̀ ́ ́
́ ̀
nhân dân, cua bô
̣
đôi
̉
̉
̣
m trong cac tô chưc cua ta, đê lam hong công viêc cua ta” [6; tr.357].
̉ ̉ ̉
́ ́
̉
mang sung, ma no nă
̀
́
̀
́
̀
Hơn nữa, tham ô lam ảnh hương đê
làm suy yếu sức mạnh của dân tộc, anh hương xâu tơi cuôc
́
n chinh tri,
̣
kinh tê
́
, xa hôi
̣
, lam mâ
́
t đoan kê
́
t nôi
u tranh bảo vệ và xây dưn
u phai co trach nhiêm chông tham ô.
Là kẻ thù nguy hiểm của cách mạng, tham ô không những phá hoại sự phát triển
̣ ̣
bô,
̣
g
̉
̀
̃
̀
̀
́
́
̣
đấ
̉
̉
́
chu nghia xa hôi
̣
. Chinh vi thê
́
, moi
̣
ngươi đê
̀
̣
́
̉
̉
̃
̀
́
́
̃
́
̀
kinh tế - xã hội mà còn làm tha hóa đội ngũ cán bộ, đảng viên, làm suy giảm lòng tin của
quần chúng đối với Đảng và Nhà nước. Tính nguy hiểm của thứ “giặc trong lòng” này
biểu hiện ở chỗ nó nằm sâu trong các cơ quan, tổ chức cách mạng, nằm trong tư tưởng và
hành động của cán bộ, đảng viên.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, chống tham ô là cách mạng, bởi tiến hành cách mạng
là tiêu diệt những cái xấu, xây dựng những cái tốt, xóa bỏ chế độ thực dân phong kiến để
xây dựng một xã hội mới do nhân dân lao động làm chủ. Hồ Chí Minh phân tích: “có
những người trong lúc tranh đấu thì trung thành, hăng hái không sợ nguy hiểm, không sợ
cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng. Nhưng đến khi có ít quyền
hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự
giác, sao nhãng rèn luyện đạo đức cách mạng, nên đã rơi vào chủ nghĩa cá nhân và biến
thành người hại dân, hại nước, có tội với cách mạng. Chúng ta phải cứu vãn họ, giúp họ
khôi phục đạo đức cách mạng, giáo dục họ đưa họ vào con đường cách mạng [6; tr.361].
Hồ Chí Minh luôn nhắc công tác chống tham ô là rất quan trọng, phải thực hiện
thường xuyên và dựa vào quần chúng, đi đúng đường lối của quần chúng. Cho nên, phong
trào chống tham ô, lãng phí, quan liêu ắt phải dựa vào lực lượng quần chúng, phải động
viên quần chúng, phải thực hành dân chủ, làm cho quần chúng hiểu rõ, hăng hái, tham gia
đông đảo, tự giác mới thành công.
Lực lượng chống tham ô
Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, nguồn gốc dẫn đến tham ô trước hết là do chế độ người
bóc lột người, là căn bệnh của xã hội có giai cấp, mặt khác, nó xuất phát từ chủ nghĩa cá
nhân ở mỗi người và từ sự quan liêu của đội ngũ cán bộ, đảng viên mà ra. Vì thế, chống
tham ô là một nhiệm vụ đòi hỏi sự nỗ lực của toàn xã hội mà trước hết là toàn bộ hệ thống
chính trị.
24
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
Hồ Chí Minh cho rằng muốn chống tham ô có hiệu quả phải huy động được sức
mạnh tổng hợp của cả dân tộc; phải được tất cả các cấp các ngành thực hiện thường
xuyên, có kế hoạch, có tổ chức.
Biện pháp chống tham ô
Hồ Chí Minh cho rằng phải kiên quyết tẩy trừ tệ tham ô vì chúng là “bạn đồng minh”
của thực dân, phong kiến, là kẻ thù của nhân dân, phải coi đây là một mặt trận như đánh
giặc. Để chống tham ô một cách hiệu quả, Người đã đưa ra những biện pháp cụ thể sau:
Một là, tăng cường giáo dục chính trị và tư tưởng, nâng cao đạo đức cách mạng quét
sạch chủ nghĩa cá nhân. Theo Hồ Chí Minh: “Phải khai hội đủ mặt mọi người trong cơ quan,
đơn vị, trường học... để giải thích rõ ràng, nói đi nói lại, cho mọi người đều hiểu: Tham ô,
lãng phí, quan liêu có hại cho dân, cho nước thế nào? Vì sao phải chống nạn ấy” [6; tr.358].
Hai là, xây đi đôi với chống. Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, trong cuộc đấu
tranh chống tham ô phải kết hợp giữa “xây” và “chống”. Có thể ví xây và chống giống
như hai bánh xe vững chắc, chống triệt để đảm bảo cho công việc xây thành công, xây
phát triển mạnh mẽ thì đối tượng chống sẽ được xóa bỏ tận gốc.
Ba là, công khai, dân chủ và minh bạch. Hồ Chí Minh khẳng định: “tham ô, lãng
phí, quan liêu là kẻ thù của nhân dân”; Vì thế “muốn chống tham ô lãng phí, chống quan
liêu thì phải dân chủ...” [6; tr.434].
Bốn là, phải làm tốt công tác cán bộ. Người cho rằng cán bộ là gốc của mọi công
việc. Muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém.
Năm là, có chế độ thưởng phạt nghiêm minh. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “những ai đã lầm
đường mà nay biết hối cải thì sẽ được khoan thứ. Những người có công thì sẽ được khen
thưởng” [5; tr.467] và “ai có lỗi mà không thật thà nói ra, sẽ bị kỷ luật. Ai ngăn cản, đe
dọa những người kiểm thảo mình, sẽ bị kỷ luật” [6; tr.361].
Sáu là, tự phê bình và phê bình. Người viết: “Chính phủ và Đoàn thể hết sức
chống bệnh quan liêu, chống tham ô, chống lãng phí. Tất cả mọi người đều phải trông
thấy ai sai thì phê bình. Phê bình để sửa chữa, để tiến bộ. Không phê bình là tự mất
quyền dân chủ” [6; tr.553].
Bảy là, phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Hồ Chí Minh coi công tác
kiểm tra trong hoạt động cách mạng như “ ngọn đèn pha” cho người lãnh đạo: “bao
nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm, bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy
rõ” [5; tr.637].
Tám là, huy động được sức mạnh của nhân dân vào cuộc chiến chống tham ô.
Trong cuộc đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu, Hồ Chí Minh coi trọng vai trò
quần chúng. Người chỉ rõ: “chống tham ô, lãng phí cũng là một nhiệm vụ chung của cán
bộ và nhân dân” [7; tr.545].
Chín là, phát huy sức mạnh của báo chí vào công cuộc chống tham ô. Hồ Chí Minh
coi báo chí là công cụ quan trọng trên mặt trận chống tham ô. Người yêu cầu nhà báo “viết
phải thiết thực, nói có sách, mách có chứng... chống tham ô, lãng phí, thì nêu rõ ai tham ô?
Ai lãng phí? Lãng phí cách nào? Ngày tháng nào?... Chớ có viết lung tung” [6; tr.120].
25
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
Những biện pháp chống tham ô mà Hồ Chí Minh đã chỉ ra là những quan điểm cụ
thể, thiết thực và có giá trị thực tiễn sâu sắc. Những quan điểm này của Hồ Chí Minh tiếp
tục được Đảng và Nhà nước ta vận dụng trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng
hiện nay.
2.2. Ý nghĩa của tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô trong đấu
tranh phòng, chống tham nhũng hiện nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô là hệ thống quan điểm khoa học và
sáng tạo, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn đối với sự nghiệp cách mạng nước ta. Tư
tưởng này có ý nghĩa chỉ đạo việc xây dựng một Đảng cầm quyền chân chính, xây dựng
thành công mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Đảng ta
là Đảng cầm quyền, giữ vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Do vậy, quyết tâm chính trị
của Đảng là điều kiện tiên quyết trong cuộc chiến chống tham nhũng. Sự lãnh đạo của
Đảng phải trong khuôn khổ luật pháp. Đảng cần phát huy dân chủ thực sự, nâng cao tính
công khai, minh bạch về hoạt động của đội ngũ cán bộ các cấp. Bên cạnh đó, cần thẩm tra
lại những vụ thanh tra đã phát hiện tham nhũng nhưng sau đó lại kết luận là xử phạt hành
chính, đưa ra xét xử công khai tất cả các trường hợp đúng người, đúng tội, không để lọt
người, lọt tội, cũng không để oan sai. Nếu phát hiện cán bộ cấp cao tham nhũng, cần đưa
ra xét xử nghiêm minh và kịp thời.
Hiện nay, đấu tranh chống tham nhũng gắn liền với công tác xây dựng đảng cầm
quyền trong sạch, vững mạnh trong đó vai trò của cán bộ, đảng viên là cực kỳ quan trọng.
Đảng, Nhà nước cần phải có chủ trương, chính sách trọng dụng nhân tài đặc biệt là những
cán bộ có năng lực, trách nhiệm để họ có cơ hội và khả năng cống hiến cho đất nước. Nói
về điều này, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, chỉ rõ: “tập trung xây dựng đội ngũ cán
bộ, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ năng lực và phẩm chất, ngang tầm nhiệm vụ.
Có cơ chế, chính sách phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài” [2; tr.207]. Kiên quyết
phòng, chống tham nhũng, lãng phí với yêu cầu chủ động, phòng ngừa, không để xảy ra
tham nhũng, lãng phí. Xây dựng cơ chế phòng ngừa, ngăn chặn quan hệ “lợi ích nhóm”,
chống đặc quyền đặc lợi.
Tư tưởng và tấm gương của Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô là cơ sở lý luận
quan trọng để Đảng cùng các cơ quan Nhà nước tuyên truyền, vận động quần chúng nhân
dân phát huy quyền làm chủ tham gia vào mặt trận chống tham nhũng. Hiện nay, cuộc đấu
tranh chống tham nhũng, lãng phí rất cần phát huy sức mạnh và quyền làm chủ nhân dân.
Đảng ta khẳng định, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, vì vậy, quản lý đất nước
không chỉ là việc của cơ quan Nhà nước mà còn là của nhân dân. Chỉ khi nào nhân dân
trực tiếp tham gia vào các khâu, các bước của công tác quản lý nhà nước theo phương
châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” thì khi ấy mới triệt phá tận gốc tệ quan
liêu, tham nhũng, lãng phí. Theo đó, cấp ủy, chính quyền các cấp cần tăng cường thực
hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra nhân dân và
phối hợp với các hoạt động thanh tra Nhà nước; tiếp tục nghiên cứu đa dạng hóa các hình
thức đảm bảo quyền làm chủ nhân dân theo hướng dân chủ trực tiếp; động viên đội ngũ
26
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
cán bộ, công chức sống trung thực, giản dị, lời nói đi đôi với việc làm, lắng nghe và tôn
trọng ý kiến của nhân dân. Phát huy dân chủ đi liền với tăng cường pháp chế xã hội chủ
nghĩa. Để thanh trừ tệ tham nhũng, lãng phí, quan liêu, mọi người dân trước hết là cán bộ,
Đảng viên, công chức phải sống làm việc theo Hiến pháp và pháp luật; kiên quyết đấu
tranh với mọi hiện tượng dân chủ hình thức, vô kỷ luật; gần dân, hiểu dân và đáp ứng
nhanh nhất những nguyện vọng chính đáng của nhân dân.
Trong công cuộc đổi mới đất nước, tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô
có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức cho cán bộ, công
chức, xây dựng chính quyền liêm khiết. Hiện nay, công tác tư tưởng, tuyên truyền, giáo
dục nâng cao phẩm chất, năng lực cho cán bộ, công chức là hết sức cần thiết. Việc đẩy
mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, làm cho mọi Đảng viên, cán bộ, công chức và
người dân nhận thức đầy đủ, sâu sắc về tính nghiêm trọng, sự nguy hại của tệ tham nhũng
và tính cấp thiết, phức tạp, khó khăn của cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng. Mỗi
cán bộ, Đảng viên phải thấy rõ nghĩa vụ, trách nhiệm đối với công tác phòng chống tham
nhũng; đồng thời mỗi cá nhân phải nâng cao hiểu biết kiến thức về luật phòng chống tham
nhũng. Các đơn vị, tập thể cần có những hình thức biểu dương, khen thưởng đối với
những tấm gương dũng cảm dám tố cáo, đấu tranh chống tham nhũng.
Đấu tranh chống tham nhũng là quyết tâm bảo vệ vững mạnh chế độ xã hội chủ nghĩa
ở nước ta. Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, nhất là công cuộc đổi mới đất nước hơn
30 năm qua đã chứng minh tính ưu việt và bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa mà
Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đang xây dựng. Thế nhưng, các thế lực thù địch với động cơ
chính trị đen tối, luôn lợi dụng đấu tranh chống tham nhũng tìm cách phủ nhận, bôi đen,
xuyên tạc bản chất tốt đẹp xã hội chủ nghĩa. Vì thế, trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng
hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh, toàn Đảng, toàn dân kiên quyết loại bỏ tham nhũng;
tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong việc bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa.
Hiện nay, tình trạng một bộ phận cán bộ, Đảng viên tham nhũng tiền của Nhà nước
có ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế ở nước ta. Tham nhũng làm hao tổn
lớn nguồn lực kinh tế của quốc gia, làm cho nền kinh tế đất nước rơi vào tình trạng tụt hậu
ngày càng xa so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Tham nhũng làm tăng thêm
gánh nặng về kinh tế đối với người dân trong điều kiện nền kinh tế nước nhà còn khó
khăn. Tham nhũng còn làm cho sự chênh lệch về tài sản, sự phân hóa giàu nghèo trong xã
hội ngày càng tăng. Các lợi ích kinh tế trong xã hội không được phân chia hợp lý, nguồn
lực kinh tế của xã hội không được sử dụng hợp lý cho việc thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ
cũng như tái sản xuất của cải vật chất của xã hội. Vì vậy, để phát triển kinh tế nhanh và
vững chắc cần thực hiện các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa tham nhũng. Việc đấu tranh
chống tham nhũng theo tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa thực tiễn trong nền kinh tế phát
triển nhanh và mạnh ở nước ta hiện nay.
Thực hiện nghiêm túc phòng, chống tham nhũng ở nước ta nhằm nâng cao đời sống
vật chất, tinh thần cho nhân dân và tạo niềm tin trong quần chúng nhân dân. Đấu tranh
chống tham nhũng là quyết tâm chính trị của Đảng, là ý chí, nguyện vọng của dân, là sự
hòa hợp ý Đảng, lòng dân. Những năm qua, nhờ vào dân tin Đảng, Đảng dựa vào dân mà
27
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
đấu tranh chống tham nhũng đã có kết quả ngày càng lớn, củng cố niềm tin của Nhân dân
với Đảng. Chỉ khi nào thực hiện tốt việc đấu tranh chống tham ô thì nhân dân mới thực sự
có cuộc sống hạnh phúc và an lành. Nếu như trước kia vai trò của nhân dân được khẳng
định trên mặt trận giải phóng dân tộc thì hiện nay, trong thời kỳ đổi mới vai trò ấy vẫn
được thể hiện trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng gay go và khó khăn. Vì vậy, Đảng,
Nhà nước cùng nhân dân cần tích cực lên án mạnh mẽ các hiện tượng tham nhũng trong
xã hội. Có như vậy mới thể hiện được bản chất tốt đẹp của chế độ ta và tạo niềm tin vững
chắc trong nhân dân trên mặt trận chống tham nhũng.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô đánh dấu bước ngoặt lớn trong
Đảng và Nhà nước về phong trào đấu tranh chống tham nhũng và được thể hiện rõ ở
đường lối, chính sách, văn bản,... Tại kết luận số 21-KL/TW Hội nghị Trung ương 5 khóa
XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng
phí đã nêu rõ rằng công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí vẫn chưa đạt yêu cầu và
mục tiêu đề ra là ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí. Tham nhũng, lãng
phí vẫn còn nghiêm trọng, với những biểu hiện tinh vi, phức tạp, xảy ra trên nhiều lĩnh
vực, nhiều cấp, nhiều ngành. Từ đó, kết luận Hội nghị Trung ương 5 khóa XI cũng đã đề
ra nhiệm vụ, giải pháp và tổ chức thực hiện để đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng
phí trong bối cảnh hiện nay. Đồng thời, hiện nay có nhiều văn bản được ban hành và thực
hiện phòng ngừa tham nhũng trong lĩnh vực quản lý Nhà nước.
Sau gần 30 năm đổi mới, đất nước đã giành được nhiều thành tựu quan trọng trên
các lĩnh vực xã hội, đời sống mọi mặt của nhân dân được nâng cao và không ngừng được
cải thiện. Tuy nhiên, nền kinh tế thị trường cũng đang làm nảy sinh nhiều hiện tượng tiêu
cực mới, tạo ra môi trường mới cho các hành vi tham nhũng, tiêu cực phát triển, gây nguy
hại cho hầu hết mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Hiện nay, tham nhũng ngày càng gia
tăng, phát triển cả về mặt số lượng, tổ chức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp. Tham
nhũng đã và đang làm tha hóa một bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên có chức, có
quyền, làm cho họ sa sút về phẩm chất đạo đức, lối sống, ý chí chiến đấu, xói mòn lòng
tin của nhân dân với Đảng cầm quyền. Vì thế, những chỉ dẫn mà Hồ Chí Minh đã nêu,
cùng với tấm gương đạo đức cách mạng của Người vẫn còn nguyên giá trị lịch sử.
3. KẾT LUẬN
Hồ Chí Minh là tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính,
chí công vô tư. Mặc dù Người đã đi xa nhưng tư tưởng của Người để lại cho dân tộc, nhân
loại là trường tồn và mãi mãi soi đường cho sự nghiệp phát triển đất nước. Trong đó, tư
tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô đã và đang trở thành cơ sở lý luận hết sức
quan trọng của Đảng trong công cuộc đấu tranh chống lại tệ tham nhũng, lãng phí ở nước
ta. Trong tình hình hiện nay, tham nhũng ngày càng rộng và tính chất ngày càng tinh vi,
phức tạp làm cho lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và đối với chế độ bị tổn
thương sâu sắc. Chính vì vậy, việc nghiên cứu quan điểm và tấm gương Hồ Chí Minh về
chống tham ô để vận dụng vào cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng hiện nay có ý
nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn sâu sắc.
28
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Kết luận số 21-KL/TW,
ngày 25/5/2012 Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) Về
tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 BCHTW (khóa X) về tăng cường sự
lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí,
tulieuvankien.dangcongsan.vn/van-kien-tu-lieu-ve-dang/hoi-nghi-bch-trung-uong/khoa-
xi/ket-luan-so-21-kltw-ngay-2552012-hoi-nghi-lan-thu-5-ban-chap-hanh…
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII,
Nxb. Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
[3] Kim Lưu (2020), Tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng để giữ vũng niềm
nghien-cuu/2018/815951/tang-cuong-cong-tac-phong-chong-tham-nhung-de-giu-vung-
niem-tin-cua-nhan-dan.
[4] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 4, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[5] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[6] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 7, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[7] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[8] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 11, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
HO CHI MINH‘S IDEOLOGY IN THE PREVENTION AND
COMBATION OF CORRUPTION AND ITS MEANING IN THE
STRUGGLE AGAINST CORRUPTION IN VIETNAM NOWADAYS
Le Thi Hoa
ABSTRACT
Ho Chi Minh's thought on anti-corruption is one of the important contents in his
theoretical point of view system. Right from the time Ho Chi Minh took over the
government, he mentioned anti-corruption and this thought was expressed throughout the
leadership of the Vietnamese revolution. In order to effectively fight against corruption, Ho
Chi Minh clearly pointed out the causes, form, manifestations, and harms of corruption as
well as its role, force and measures. Currently, in our country, when the anti-corruption
fight is taking place vigorously and drastically, the more profound his theoretical views on
anti-corruption are in terms of both theoretical and practical meanings.
Keywords: Ho Chi Minh's thought, corruption, bribery.
* Ngày nộp bài:28/9/2020; Ngày gửi phản biện: 2/11/2020; Ngày duyệt đăng: 25/5/2021
29
8 trang
23480
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống tham ô và ý nghĩa của nó trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiệ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tu_tuong_ho_chi_minh_ve_phong_chong_tham_o_va_y_nghia_cua_no.pdf
