Vận dụng quan điểm phát triển của Triết học Mác – Lê-nin trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Phan Thị Bích Trâm
VẬN DỤNG QUANĐIỂMPHÁTTRIỂN CỦA TRIẾTHỌC MÁC –LÊ-NIN
TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
TO APPLY THE DEVELOPMENT PERSPECTIVE OF MARXIST LENINIST
PHILOSOPHY IN SUSTAINABLE DEVELOPMENT IN VIETNAM
PHAN THỊ BÍCH TRÂM
TÓM TẮT: Bài viết tập trung vào các vấn đề: tìm hiểu quan điểm phát triển của triết học Mác –
Lê-nin; vận dụng quan điểm phát triển trong phát triển bền vững ở Việt Nam. Từ đó, trình bày một
số giải pháp định hướng nhằm góp phần giải quyết vấn đề phát triển bền vững theo định hướng xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay.
Từ khóa: quan điểm phát triển; triết học Mác – Lê-nin; phát triển bền vững; xã hội chủ nghĩa.
ABSTRACT: The article focuses on the following issues: understanding the development perspective of
Marxist-Leninist philosophy; applying the development perspective in sustainable development in
Vietnam. In which, the article will mention some solutions aim to contribute to solve the issue of
sustainable development in sustainable development by socialist orientation in VietNam.
Key words: development perspective; Marxist-Leninist philosophy; sustainable development; socialist.
Vì vậy, trên quan điểm phát triển của triết học
Mác – Lê-nin là nền tảng và cơ sở lý luận cho
phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Phát triển bền vững là định hướng chiến
lược của các quốc gia trên thế giới trong thời
đại cách mạng khoa học - công nghệ, cũng như
trong bối cảnh của quá trình toàn cầu hóa, là
niềm hy vọng lớn của toàn thể loài người nói
chung và Việt Nam nói riêng. Nhằm hướng tới
phát triển bền vững, Việt Nam đã xây dựng
nhiều chương trình và kế hoạch phát triển bền vững
như: chương trình Nghị sự 21; chiến lược phát
triển bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020;
Quyết định số 681/QĐ-TTg về lộ trình thực hiện
các mục tiêu phát triển bền vững ở Việt Nam
đến năm 2030… Phát triển bền vững đất nước
là tất yếu khách quan, phản ánh ý chí, nguyện
vọng, lợi ích của nhân dân, quốc gia, dân tộc, là
sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.
Phát triển bền vững sẽ củng cố và tạo dựng
niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước
với mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội và
khẳng định tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.
2. NỘI DUNG
2.1.Quanđiểmpháttriểncủatriếthọc Mác–Lê-nin
Chủ nghĩa duy vật biện chứng là một trong
ba phát minh quan trọng nhất của chủ nghĩa
Mác. Nội dung của phép biện chứng duy vật hết
sức phong phú, bao gồm những vấn đề cơ bản:
nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, nguyên lý
về sự phát triển, đây là nội dung bao quát toàn bộ
phép biện chứng; những quy luật cơ bản của sự
phát triển, vạch rõ nguồn gốc, động lực, cách thức
và khuynh hướng của sự phát triển; các cặp phạm
trù cơ bản phản ánh các mối liên hệ cơ bản và
quan trọng của thế giới. Ph. Ăngghen định nghĩa
“Phép biện chứng là khoa học về sự liên hệ phổ
biến” có “những quy luật chủ yếu: sự chuyển
hóa lượng thành chất, sự xâm nhập lẫn nhau
của các mâu thuẫn đối cực và sự chuyển hóa từ
mâu thuẫn này sang mâu thuẫn khác khi mâu
24
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 28, Tháng 7 - 2021
thuẫn đó lên tới cực độ, sự phát triển bằng mâu
thuẫn hoặc phủ định của phủ định, phát triển
theo hình xoáy trôn ốc” [3, tr.455]. V.I.Lê-nin
viết: “Có thể định nghĩa vắn tắt phép biện chứng
là học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối
lập. Nắm được hạt nhân của phép biện chứng,
nhưng điều đó đòi hỏi phải có những sự giải
thích và một sự phát triển thêm” [9, tr.379].
Trong phép biện chứng duy vật, nguyên lý về
sự phát triển khẳng định vạn vật trong vũ trụ ở
trạng thái động, nằm trong khuynh hướng
chung là vận động biến đổi và phát triển. Sự
phát triển biểu hiện thông qua ba quy luật cơ
bản của phép biện chứng. Sự phát triển của các
sự vật, hiện tượng không chỉ tăng lên về mặt số
lượng, mà điều quan trọng là chúng luôn biến
đổi, chuyển hóa lẫn nhau, cái cũ mất đi cái mới
ra đời thay thế cho cái cũ, quá trình tiến lên
không ngừng. Bản chất khách quan của quá
trình vận động và phát triển đòi hỏi tư duy con
người phải nhận thức, phản ánh đúng hiện thực
khách quan. Trong sự phát triển của xã hội loài
người, đó là sự thay thế các hình thái kinh tế -
xã hội, trong đó hình thái kinh tế - xã hội sau
bao giờ cũng cao hơn về chất so với hình thái
kinh tế - xã hội trước. Sự phát triển trong nhận
thức con người thể hiện ở khả năng sáng tạo và
cải tạo thế giới của con người. Từ việc con
người là sản phẩm của tự nhiên thông qua hoạt
động thực tiễn và sản xuất vật chất con người
trở thành chủ thể của lịch sử. Khi nghiên cứu
“phát triển” C. Mác và Ph. Ăngghen đã so sánh
khái niệm vận động và khái niệm phát triển.
Hai ông cho rằng hai khái niệm này không đồng
nhất với nhau. Theo Ph.Ăngghen “Vận động – là
phương thức tồn tại của vật chất. Bất kỳ ở đâu
và bất cứ lúc nào không có và không thể có vật
chất mà không vận động… Vật chất không có
vận động, cũng như vận động không có vật chất,
đều không hình dung nổi” [3, tr.84]. Ph.Ăngghen
viết: “Khi chúng ta dùng tư duy để xem xét giới
tự nhiên, lịch sử loài người, hay hoạt động tinh
thần của bản thân chúng ta thì trước mắt,
chúng ta thấy một bức tranh về sự chằng chịt vô
tận của những mối liên hệ và những tác động qua
lại trong đó không có cái gì đứng nguyên,
không thay đổi, mà tất cả đều vận động, biến đổi,
phát sinh và mất đi” [3, tr.35]. Còn “phát triển” là
sự vận động, đó là sự vận động theo khuynh
hướng đi lên. Song, không phải mọi sự vận
động đều là phát triển. Sự phát triển một mặt là
sự vận động đi lên, mặt khác, bao hàm trong đó
tính kế thừa, lặp lại cái cũ nhưng ở mức độ cao
hơn và có sự xuất hiện của cái mới. Phép biện
chứng duy vật khẳng định tất cả mọi sự vật,
hiện tượng đều có quá trình phát sinh, phát
triển và tiêu vong, rằng “… Toàn bộ thế giới tự
nhiên, từ cái nhỏ nhất cho đến cái lớn nhất, từ
hạt cát cho đến mặt trời, từ những sinh vật
nguyên thủy cho đến con người, đều nằm trong
tình trạng không ngừng sinh ra và diệt vong,
lưu động không ngừng, vận động và biến hóa bất
tận” [3,tr.417].
Phát triển tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen
về phát triển, V.I. Lê-nin viết: “Sự phát triển là
một cuộc “đấu tranh giữa các mặt đối lập”
[10, tr.379]. Sự phát triển là tự phát triển do sự
đấu tranh của các mặt đối lập trong bản thân
các sự vật, hiện tượng. Nếu không có sự đấu
tranh của các mặt đối lập - tức là không có sự
xuất hiện và tồn tại và giải quyết mâu thuẫn, thì
không thể có sự vận động và phát triển của các
sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư
duy. Trong lĩnh vực xã hội và tư duy đều có sự
tồn tại và đấu tranh thường xuyên giữa các mặt
đối lập, tạo nên sự vận động và phát triển của xã
hội và tư duy. Phát triển không theo đường
thẳng, không theo vòng tròn khép kín mà theo
đường xoắn ốc. Hệ thống cũ mất đi, hệ thống
mới ra đời, chất cũ mất đi, chất mới ra đời.
Nhưng trong sự phát triển ấy thì cái mới cũng
kế thừa tinh hoa của cái cũ để tiếp tục phát triển
và lại kế thừa. Phát triển phải có cái mới ra đời
và phát triển bao giờ cũng xuất phát từ thực tế.
Quan điểm phát triển yêu cầu, khi xem xét,
đánh giá hay nghiên cứu sự vật, hiện tượng,
25
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Phan Thị Bích Trâm
chúng ta phải đặt nó trong hoàn cảnh và điều
kiện mà nó đang tồn tại, vận động, biến đổi và
phát triển; phải vạch được xu hướng biến đổi
và chuyển hóa của chúng. Ðây là một quá trình
tích lũy và chuyển hóa không ngừng giữa
lượng và chất, thông qua sự đấu tranh giữa các
mặt đối lập theo con đường phủ định của phủ
định. Quan điểm phát triển còn đòi hỏi chúng ta
không chỉ vạch ra khuynh hướng phát triển tiến
lên của sự vật, mà còn phải thấy rõ được sự
quanh co, phức tạp và đầy mâu thuẫn của phát
triển. Đó là cuộc đấu tranh giữa cái mới và cái
cũ, giữa cái nảy sinh và cái đang lụi tàn để đến
sự chuyển hóa, cái mới ra đời. Trong cuộc
sống, phải phát hiện ra cái mới, bảo vệ cái mới,
tạo điều kiện cho cái mới phát triển. Quan điểm
phát triển còn góp phần quan trọng vào cuộc
đấu tranh chống chủ nghĩa chủ quan duy ý chí;
khắc phục tư tưởng bảo thủ, trì trệ, định kiến.
Cần thấy rõ việc vận dụng quan điểm phát triển
vào hoạt động thực tiễn, cải tạo hiện thực, đòi
hỏi phải phát huy cao độ nỗ lực con người
trong quá trình “chủ quan hóa khách quan” và
“khách quan hóa chủ quan” [6, tr.123]. Hồ Chí Minh
chỉ dẫn: “Xã hội bây giờ ngày một phát triển. Tư
tưởng hành động cũng phát triển. Nếu cứ giữ
lấy cái kẹp giấy cũ không thay đổi là không đi
đến đâu cả” [5, tr.35].
hiện lần đầu tiên với nội dung, sự phát triển bền
vững của nhân loại là sự phát triển không chỉ
chú trọng tới phát triển kinh tế mà còn phải tôn
trọng những nhu cầu tất yếu của xã hội và sự
tác động đến môi trường sinh thái học.
Năm 1987, khái niệm này được phổ biến
rộng rãi, nhờ Báo cáo Brundtland của Ủy ban môi
trường và phát triển thế giới - WCED. Trong báo
cáo, khái niệm phát triển bền vững được ghi cụ
thể như sau: “Phát triển bền vững là sự phát triển
có thể đáp ứng được những nhu cầu hiện tại mà
không ảnh hưởng, tổn hại đến những khả năng
đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai...” [4].
Phát triển bền vững là sự phát triển phải
bảo đảm có sự phát triển kinh tế hiệu quả, xã
hội công bằng và môi trường được bảo vệ, gìn
giữ. Trong thực tiễn phải xác định mối quan hệ
biện chứng giữa ba lĩnh vực chính: kinh tế, xã
hội, môi trường, ba lĩnh vực này thống nhất, ảnh
hưởng nhau và góp phần quy định sự tồn tại và
phát triển lẫn nhau. Đây là sự kết hợp chặt chẽ,
hợp lý, hài hòa giữa phát triển kinh tế nhanh,
bền vững với phát triển xã hội và bảo vệ tài
nguyên môi trường, chủ động ứng phó với biến
đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật
tự an toàn xã hội và bảo vệ vững chắc độc lập,
chủ quyền quốc gia. Phát triển bền vững vì mục
tiêu con người, dựa vào con người, do con người,
người dân đều được quan tâm phát triển toàn
diện. Vì con người là mục tiêu, động lực, là
nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững.
Chiến lược phát triển bền vững trở thành
chủ trương nhất quán trong lãnh đạo, quản lý,
điều hành tiến trình phát triển của Đảng. Sự phát
triển bền vững không phải là của một ngành, một
lĩnh vực, đó là sự tổng hòa giữa các yếu tố như
kinh tế, văn hóa, giáo dục, môi trường. Việc thành
lập Cục môi trường vào năm 1990 là bước đầu
tiên thực hiện chiến lược phát triển bền vững ở
Việt Nam. Năm 1993, Nhà nước ban hành Luật
bảo vệ môi trường và sửa đổi vào năm 2005.
Năm 2003 thành lập Bộ Tài nguyên và Môi
trường. Việt Nam là một trong những quốc gia
Hướng đến phát triển bền vững ở Việt Nam
hiện nay, việc vận dụng sáng tạo chủ nghĩa duy
vật biện chứng vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể của
Việt Nam là tất yếu khách quan. Triết học Mác
– Lê-nin không những là phương pháp tiếp cận
khoa học để chúng ta luận giải con đường đi
lên chủ nghĩa xã hội mà còn là thế giới quan,
phương pháp luận khoa học để triển khai chiến
lược phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay.
2.2. Vấn đề phát triển bền vững ở Việt Nam
hiện nay
Năm 1980, trong ấn phẩm Chiến lược bảo
tồn thế giới (công bố bởi Hiệp hội bảo tồn thiên
nhiên và tài nguyên thiên nhiên Quốc tế -
IUCN), Thuật ngữ “phát triển bền vững” xuất
26
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 28, Tháng 7 - 2021
có nhiều nỗ lực và đã đạt được nhiều thành quả
trên hành trình phát triển bền vững. Việt Nam
đã ban hành chương trình quốc gia về phát triển
bền vững, thành lập hội đồng quốc gia về phát
triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh
tranh: chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia
giai đoạn 1991-2000; chương trình Nghị sự 21
quốc gia; Nghị quyết về phát triển bền vững do
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký vào năm
2020, với 5 quan điểm chỉ đạo, xuyên suốt.
Trong chiến lược phát triển bền vững Việt Nam
giai đoạn 2011-2020, Thủ tướng Chính phủ đã
chỉ rõ: “Phát triển bền vững là yêu cầu xuyên
suốt trong quá trình phát triển đất nước; kết
hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa phát triển
kinh tế với phát triển xã hội và bảo vệ tài
nguyên, môi trường, bảo đảm quốc phòng, an
ninh và trật tự an toàn xã hội” [8]. Quan điểm
phát triển xã hội bền vững lần đầu tiên được
đưa vào Đại hội lần thứ XII của Đảng Cộng sản
Việt Nam: “Phát huy sức mạnh toàn dân tộc và
dân chủ xã hội chủ nghĩa. Đẩy mạnh toàn diện,
đồng bộ công cuộc đổi mới; phát triển kinh tế
nhanh, bền vững, phấn đấu sớm đưa nước ta cơ
bản trở thành nước công nghiệp theo hướng
hiện đại. Nâng cao đời sống vật chất và tinh
thần của nhân dân. Kiên quyết, kiên trì đấu
tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền,
thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo
vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội
chủ nghĩa. Giữ gìn hòa bình, ổn định, chủ động
và tích cực hội nhập quốc tế để phát triển đất
nước; nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam
trong khu vực và trên thế giới” [1, tr.54].
chốt; phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần;
bảo đảm quốc phòng, an ninh là trọng yếu,
thường xuyên” [2, tr.110]. Yêu cầu đặt ra trong
các chính sách phát triển là phải gắn kết chặt
chẽ chính sách kinh tế với chính sách xã hội,
phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng cuộc
sống của nhân dân, bảo đảm để nhân dân được
hưởng thụ ngày một tốt hơn thành quả của công
cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.
Các thành quả của phát triển xã hội phải được
bảo đảm vững chắc bằng các thành quả về phát
triển kinh tế. Các chính sách liên quan trực tiếp
đến phát triển các lĩnh vực xã hội luôn được cải
thiện. Tính bền vững xã hội còn thể hiện ở việc
đảm bảo về dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe
cộng đồng, tăng tỷ lệ dân cư được học hành,
giảm tình trạng đói nghèo và làm cho khoảng
cách giữa các tầng lớp giàu, nghèo trong xã
hội, đảm bảo sự công bằng xã hội và tạo cơ hội
bình đẳng cho mọi thành viên trong xã hội tiếp
cận các cơ hội phát triển của cá nhân. Các chính
sách, văn bản pháp luật hoàn thiện hơn, xây dựng,
phát triển tổ chức quản lý môi trường tăng cường
hơn, các hoạt động ngăn ngừa, giảm thiểu ô nhiễm,
cải thiện môi trường ngày càng hiệu quả hơn, đầu
tư ngân sách cho công tác bảo vệ môi trường tăng
lên. Tuy nhiên, do những hạn chế khách quan
và chủ quan, phát triển bền vững về mặt môi
trường còn nhiều vấn đề tồn tại như: biến đổi
khí hậu, sa mạc hóa, đất bị thoái hóa, hạn hán
và lũ lụt... Để đạt được kết quả trong phát triển
bền vững đòi hỏi phải tạo được sự chuyển biến
có tính cách mạng, thấu suốt về nhận thức, đổi
mới mạnh mẽ về tư duy, quán triệt trong mọi chính
sách, quy hoạch, dự án và chương trình hành
động; tổ chức thực hiện quyết liệt ở tất cả các
ngành, các cấp với sự đồng thuận tham gia của
cả hệ thống chính trị, của cộng đồng doanh
nghiệp và mọi người dân trong cả nước…
Kế thừa và phát triển quan điểm của Đại
hội XII, Đại hội XIII của Đảng khẳng định:
“Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên
cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương
Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, bình đẳng,
hợp tác, cùng có lợi. Tiếp tục phát triển nhanh và
bền vững đất nước; gắn kết chặt chẽ và triển khai
đồng bộ các nhiệm vụ, trong đó phát triển kinh tế
- xã hội là trung tâm; xây dựng Đảng là then
Trong hơn 35 năm đổi mới (1986-2021),
việc triển khai tổ chức thực hiện chiến lược phát
triển bền vững ở Việt Nam đã đạt được một số
kết quả đáng khích lệ, tạo điều kiện thuận lợi tiếp
27
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Phan Thị Bích Trâm
tục cho phát triển bền vững giai đoạn tới. Đặc
biệt là sau thành công của Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam,
mục tiêu phát triển bền vững định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam càng được khẳng định.
Đại hội nhấn mạnh: “Qua 35 năm tiến hành công
cuộc đổi mới, 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây
dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa
xã hội, lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa
xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở
nước ta ngày càng hoàn thiện và từng bước được
thực hiện hóa. Chúng ta đã đạt được những
thành tựu to lớn, có ý nghĩa trong lịch sử, phát
triển mạnh mẽ, toàn diện hơn so với những năm
trước đổi mới. Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta
vẫn có thể nói rằng: đất nước ta chưa bao giờ có
được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như
ngày nay…” [7, tr.25-26]. Năm 2019, chỉ số
phát triển con người (HDI) của Việt Nam đạt
mức 0,704, thuộc nhóm có HDI cao của thế
giới, nhất là so với các nước có cùng trình độ
phát triển; tuổi thọ trung bình của người dân
tăng lên 73,7 tuổi năm 2020; khoảng 70% dân
số sử dụng Internet [7]. Kinh tế, xã hội có
những chuyển biến rõ rệt, hết sức sâu sắc và
tích cực: “Kinh tế phát triển, lực lượng sản
xuất được tăng cường; nghèo đói giảm nhanh,
liên tục; đời sống nhân dân được cải thiện,
nhiều vấn đề xã hội được giải quyết; chính trị,
xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được bảo
đảm; đối ngoại và hội nhập quốc tế ngày càng
được mở rộng; thế và lực quốc gia được tăng
cường; niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo
của Đảng được củng cố” [7, tr.14-15].
công cuộc đổi mới và đảm bảo cho đất nước
phát triển bền vững. Vấn đề này được thể hiện
sâu sắc và cô đọng trong bài viết của Tổng Bí
thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản
Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Phú Trọng.
Đây là tổng kết tư duy lý luận của Đảng nhận
thức về chủ nghĩa xã hội, về con đường đi lên
chủ nghĩa xã hội, góp phần vào công cuộc xây
dựng và phát triển đất nước bền vững theo định
hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Thứ hai, kiên định và vững vàng tư tưởng
lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin, Tư tưởng
Hồ Chí Minh. Trong hoạt động thực tiễn và
nhận thức cần nắm rõ nguyên tắc toàn diện, lịch
sử - cụ thể và nguyên tắc phát triển. Phân biệt rõ
các định hướng, chiến lược, kế hoạch phát triển
xã hội bền vững ở Việt Nam với các định hướng,
chiến lược, quy hoạch tổng thể và kế hoạch
phát triển kinh tế - xã hội hiện có. Xây dựng
chiến lược, quy hoạch tổng thể và kế hoạch
phát triển cụ thể đối với các ngành, địa phương
để có sự phù hợp và phát huy tiềm năng lợi thế
vùng miền. Kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa
giữa phát triển xã hội với phát triển kinh tế, bảo
vệ môi trường, bảo đảm sự phát triển bền vững
đất nước; đứng vững trên lập trường duy vật
khoa học và tư duy biện chứng sáng tạo khi giải
quyết vấn đề phát triển bền vững. Nắm vững
mối quan hệ biện chứng giữa phát triển xã hội
bền vững gắn với phát triển kinh tế bền vững
và bảo vệ môi trường. Đây là một mối quan hệ
không tách rời nhau, thống nhất với nhau, tiền
đề để cùng nhau phát triển.
Thứ ba, đẩy mạnh công tác tuyên truyền
chính sách, luật pháp, Nhà nước phải tổ chức
quá trình chuyển sang con đường phát triển bền
vững, gồm các hoạt động như huy động toàn
dân tham gia thực hiện phát triển bền vững,
tăng cường vai trò lãnh đạo của Nhà nước trong
việc tổ chức thực hiện phát triển bền vững và
hợp tác vì sự phát triển bền vững.
2.3. Những giải pháp phát triển xã hội bền vững
theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
Thứ nhất, nhận thức đúng đắn, sâu sắc hơn
về chủ nghĩa xã hội và thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội, từ đó, từng bước hoàn thiện đường
lối, quan điểm, tổ chức thực hiện, để vừa theo
đúng quy luật chung, vừa phù hợp với điều kiện
cụ thể của Việt Nam. Nhận thức sâu sắc về xã
hội chủ nghĩa là nhân tố quyết định thắng lợi
Thứ tư, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực,
phát triển lực lượng sản xuất để tiếp tục đẩy
28
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 28, Tháng 7 - 2021
mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Từng bước xây dựng nền kinh tế tri trức ở Việt
Nam. Tạo mọi điều kiện và thời cơ để đổi mới sáng
tạo, phát triển lực lượng sản xuất trên nền tảng trình
độ khoa học kỹ thuật, công nghệ cao và hiện đại.
Việc phát triển nguồn nhân lực là nền tảng phát triển
bền vững và tăng lợi thế cạnh tranh quốc gia.
với môi trường xã hội nhân văn trên tiền đề cải
cách có hiệu quả các thể chế chính trị - pháp lý
nhằm phát triển chất lượng con người và chất
lượng cuộc sống con người.
3. KẾT LUẬN
Nắm vững và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa
duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác – Lê-nin,
Tư tưởng Hồ Chí Minh, giúp nhìn rõ bản chất
sự vận động và phát triển của thế giới trong
tình hình hiện nay. Đây là cơ sở lý luận cho
việc hoạch định, tổ chức và thực hiện đường lối
phát triển, chính sách đối nội, đối ngoại của
Đảng và Nhà nước. Xây dựng chủ nghĩa xã hội
ở Việt Nam nói chung và phát triển bền vững
nói riêng là một cuộc cách mạng triệt để, sâu
sắc, lâu dài, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực,
là nhiệm vụ trung tâm của cả thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội. Phát triển bền vững là sự phát
triển hài hòa cả về kinh tế, chính trị, văn hóa,
xã hội, quốc phòng và môi trường, tập trung
xây dựng con người xã hội chủ nghĩa, nhân tố
trung tâm, quyết định nhất.
Thứ năm, chủ động và tích cực hội nhập
quốc tế. Trong thế giới toàn cầu hóa, sự phát
triển của Việt Nam không thể tách biệt đứng
bên ngoài những tác động của thế giới và thời
đại. Việt Nam phải chủ động và tích cực hội
nhập quốc tế, thực hiện đường lối đối ngoại độc
lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa
phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế
trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn
vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội
bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi. Gắn kết
phát huy nội lực và ngoại lực để thúc đẩy và
phát triển kinh tế. Chiến lược phát triển bền
vững ở Việt Nam đòi hỏi giải quyết hài hòa các
vấn đề kinh tế - xã hội với văn hóa, khoa học
và giáo dục, giữa môi trường tự nhiên sinh thái
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính
trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập 1, Nxb
Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
[3] C.Mác và Ph.Ăngghen (1994), Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị Quốc gia.
[4] Phạm Thị Thanh Bình (2014), Phát triển bền vững ở Việt Nam: Tiêu chí đánh giá và định
hướng phát triển, Tạp chí Cộng sản, số 1.
[5] Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[6] Nguyễn Thế Nghĩa (2007), Những chuyên đề Triết học, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
[7] Nguyễn Phú Trọng (2021), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường
đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
[8] Thủ tướng Chính phủ (2012), Quyết định số 432/QĐ-TTg về phê duyệt Chiến lược phát triển
bền vững Việt Nam giai đoạn 2011-2020, ngày 12 tháng 4 năm 2012, Hà Nội.
[9] V.I.Lê-nin, Bút ký Triết học, Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[10] V.I.Lê-nin (1981), Toàn tập, tập 29, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.
Ngày nhận bài: 15-6-2021. Ngày biên tập xong: 12-7-2021. Duyệt đăng: 24-7-2021
29
6 trang
20360
Free
Bạn đang xem tài liệu "Vận dụng quan điểm phát triển của Triết học Mác – Lê-nin trong phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- van_dung_quan_diem_phat_trien_cua_triet_hoc_mac_le_nin_trong.pdf
