Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin - Chương 6: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam - Nguyễn Thị Thu
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG
Khoa KHXH&NV
Bộ môn Lý luận chính trị
KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN
Dành cho bậc đại học – không chuyên lý luận chính trị
Mã môn học: 306103
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN
5/17/2022
1
CHƯƠNGVI: CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN
ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC
TẾ CỦA VIỆT NAM
6.1. CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở
VIỆT NAM
6.1.1. Khái quát cách mạng công nghiệp và công
nghiệp hóa
6.1.1.1. Khái quát về cách mạng công nghiệp
6.1.1.2. Công nghiệp hóa và các mô hình công nghiệp
hóa trên thế giới
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN
5/17/2022
2
6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở
Việt Nam
6.1.2.1. Tính tất yếu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam
6.1.2.2. Nꢀi dung công nghiệp hóa hiện đại hóa ở Việt Nam
6.1.3. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công
nghiệp lần thứ tư
6.1.3.1. Quan điểm về công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam trong bối cảnh
cách mạng công nghiệp lần thứ tư
6.1.3.2. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam thích ứng với cách mạng công
nghiệp lần thứ tư
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
3
VN
6.2. HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
6.2.1 Khái niệm và nội dung hội nhập kinh tế quốc tế
6.2.1.1 Khái niệm và sự cần thiết khách quan hội nhập kinh tế quốc tế
6.2.1.2. Nꢀi dung hꢀi nhập kinh tế quốc tế
6.2.2. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến phát triển của Việt Nam
6.2.2.1. Tác đꢀng tích cực của hꢀi nhập kinh tế quốc tế
6.2.2.2. Tác đꢀng tiêu cực của hꢀi nhập kinh tế quốc tế
6.2.3. Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế trong phát triển
của Việt Nam
6.2.3.1 Nhận thức sâu sắc về thời cơ và thách thức do hꢀi nhập kinh tế quốc tế mang
lại
6.2.3.2. Xây dựng chiến lược và lꢀ trình hꢀi nhập kinh tế phù hợp
6.2.3.3. Tích cực, chủ đꢀng tham gia vào các liên kết kinh tế quốc tế và thực hiện đầy
đủ các cam kết của Việt Nam trong các liên kết kinh tế quốc tế và khu vực
6.2.3.4. Hoàn thiện thể chế kinh tế và luật pháp
6.2.3.5 Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của nền kinh tế
6.2.3.6. Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ của Việt Nam
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
4
VN
HƯƠNGVI: CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN
ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC
TẾ CỦA VIỆT NAM
6.1. Cách mạng công nghiệp và vai trò của cách mạng
công nghiệp đối với phát triển
6.1.1. Khái quát về cách mạng công nghiệp
6.1.1.1. Khái niệm “cách mạng công nghiệp”
Theo nghĩa hẹp: là cuộc
cách mạng trong lĩnh
vực sản xuất, tạo ra sự
thay đổi cơ bản các điều
kiện kinh tế - xã hội, văn
hoá và kỹ thuật, xuất
phát từ nước Anh sau đó
lan tỏa ra toàn thế giới.
Theo nghĩa rộng: là những
cuộc cách mạng diễn ra
ngày càng sâu rộng trong
lĩnh vực sản xuất, dẫn đến
những thay đổi cơ bản các
điều kiện kinh tế - xã hội,
văn hoá và kỹ thuật của xã
hội loài ngƣời với mức độ
ngày càng cao.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN
5/17/2022
5
* Khái niệm cách mạng công nghiệp
(tổng quát)
• Cách mạng công nghiệp là những bước phát triển
nhảy vọt về chất trình độ của tư liệu lao động trên
cơ sở những phát minh đꢀt phá về kỹ thuật và
công nghệ trong quá trình phát triển của nhân loại
kéo theo sự thay đổi căn bản về phân công lao
động xã hội cũng như tạo bước phát triển năng
suất lao động cao hơn hẳn nhờ áp dụng một cách
phổ biến những tính năng mới trong kỹ thuật -
công nghệ đó vào đời sống xã hội.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
6
VN
* Khái quát lịch sử các cuꢀc cách
mạng công nghiệp
Cách
mạng
Cách
công nghiệp lần thứ
tư (4.0) được đề cập
lần đầu tiên tại Hội
chợ triển lãm công
nghệ
(CHLB Đức) năm
2011 và được
mạng công
nghiệp lần
thứ ba (3.0)
bắt đầu từ
khoảng
Cách mạng
Cách mạng
công nghiệp lần
thứ nhất (1.0)
khởi phát từ
nước Anh, giữa
thế kỷ XVIII
đến giữa thế kỷ
XIX.
công nghiệp lần
thứ hai (2.0)
diễn ra vào nửa
cuối thế kỷ XIX
đến đầu thế kỷ
XX.
Hannover
những năm
Chính phủ Đức đưa
vào “Kế hoạch
hành động chiến
lược công nghệ
cao” năm 2012.
đầu
thập
niên 60 thế
kỷ XX đến
cuối thế kỷ
XX.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN
5/17/2022
7
Tóm tắt đặc trưng của các cuộc cách mạng công nghiệp
Cách mạng công
Cách mạng công
nghiệp lần thứ nhất
Cách mạng công Cách mạng công
nghiệp lần thứ ba nghiệp lần thứ tư
nghiệp lần thứ
hai
Sử dụng năng
Liên kết giữa thế
Sử dụng công
Sử dụng năng lượng lượng điện và
giới thực và thế
nghệ thông tin và
giới ảo, để thực
máy tính, để tự
dây hiện công việc
nước và hơi nước, động cơ điện, để
để cơ khí hóa sản tạo
ra
động hóa sản
xuất
chuyền sản xuất
thông minh và
xuất
hàng loạt
hiệu quả nhất
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
8
Nguồn: Nghiên cứu của Sogeti VINT, 2016.
VN
Bốn cuộc cách mạng công nghiệp
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
9
VN
* Vai trò của cách mạng công
nghiệp đối với phát triển
Một
Hai
Ba
thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất
thúc đẩy hoàn thiện quan hệ sản xuất
thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị phát
triển
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
10
VN
6.1.1.2. Công nghiệp hóa và các mô
hình công nghiệp hóa trên thế giới
• * Công nghiệp hóa
• Công nghiệp hóa là quá trình chuyển đổi nền
sản xuất xã hꢀi từ dựa vào lao đꢀng thủ công
là chính sang nền sản xuất xã hội dựa chủ yếu
trên lao động bằng máy móc nhằm tạo ra năng
suất lao động xã hội cao.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN
5/17/2022
11
Các mô hình công nghiệp hóa tiêu
biểu trên thế giới
Mô hình công nghiệp hóa cổ điển
Mô hình công nghiệp hóa kiểu Liên Xô (cũ)
Mô hình công nghiệp hóa của Nhật Bản và
các nước công nghiệp mới (NICs)
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
12
VN
Mô hình công nghiệp hóa cổ điển
CNH của các nước tư bản cổ điển diễn ra ở Anh
Gắn liền với cuꢀc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất,
nổ ra vào giữa thế kỷ XVIII
Bắt đầu từ ngành CN nhẹ, mà trực tiếp là ngành công
nghiệp dệt là ngành đòi hỏi vốn ít, thu lợi nhuận nhanh
Diễn ra trong mꢀt thời dài, trung bình từ 60-80 năm.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
13
VN
Mô hình công nghiệp hóa kiểu
Liên Xô (cũ)
• Bắt đầu từ những năm 1930 ở Liên Xô (cũ) sau đó
được áp dụng cho các nước XHCN ở Đông Âu (cũ) sau
năm 1945 và mꢀt số nước đang phát triển đi theo con
đường XHCN, trong đó có Việt Nam vào những năm
1960.
• Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng mà trực tiếp là
ngành cơ khí, chế tạo máy, thông qua cơ chế kế hoạch
hóa tập trung, mệnh lệnh
• Đây là mꢀt trong những nguyên nhân dẫn đến sự
khủng hoảng và suy sụp của Liên Xô và hệ thống
XHCN ở Đông Âu.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
14
VN
Mô hình công nghiệp hóa của Nhật Bản
và các nước công nghiệp mới (NICs)
• Nhật Bản và các nước công nghiệp hóa mới (NICs)
Hàn Quốc, Singapore đã tiến hành công nghiệp
hóa theo con đường mới
• Chiến lược công nghiệp hóa rút ngắn, đẩy mạnh
xuất khẩu, phát triển sản xuất trong nước thay thế
hàng nhập khẩu, tận dụng lợi thế về khoa học,
công nghệ của các nước đi trước, cùng với việc
phát huy nguồn lực và lợi thế trong nước
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
15
VN
Việc tiếp thu và phát triển KHCN mới, hiện
đại của các nước kém PT có thể thực hiện
bằng các bước
- Một là, thông
- Hai là, tiếp nhận
chuyển giao công
nghệ hiện đại từ
nước phát triển hơn,
qua đầu tư
nghiên cứu, chế
tạo và hoàn
thiện dần dần
trình độ công
nghệ từ trình độ
thấp đến trình
độ cao
- Ba là, xây dựng chiến lược phát
triển khoa học, công nghệ nhiều
tầng, kết hợp cả công nghệ truyền
thống và công nghệ hiện đại. Kết
hợp vừa nghiên cứu chế tạo vừa
tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ
các nước phát triển hơn, con đường
vừa cơ bản, lâu dài và vững chắc
vừa đảm bảo đi tắt và bám đuổi theo
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
VN
5/17/2022
16
các nước phát triển hơn
6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung của
công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam
• 6.1.2.1. Tính tất yếu của công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở Việt Nam
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn
diện các hoạt đꢀng sản xuất kinh doanh, dịch vụ va
xa hꢀi, tư xư dụng sức lao đꢀng thu công là chính sang sư
cách phô biến sức lao đꢀng với công nghê, phương tiện, phương pháp
tiên tiến hiện đại; dựa trên sư phát triển của công nghiệp va tiến bô
, nhằm tạo ra năng suất lao đꢀng xa hꢀi cao.
̀
quản ly
́
kinh tê
́ –
̃
̀
̉
̉
̉ dụng mꢀt
̉
̣
̣
̀
̣
khoa học công nghê
̣
̃
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
17
VN
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam
có những đặc điểm chủ yếu sau đây:
- 1.Công nghiꢀp hꢁa,
hiꢀn đꢂi hꢁa theo đꢃnh
hưꢄng xã hꢅi chꢆ nghꢇa,
thꢈc hiꢀn mꢉc tiêu “dân
giꢊu, nưꢄc mꢂnh, dân
chꢆ, công bꢋng, văn
inh”.
2.Công nghiꢀp hꢁa,
hiꢀn đꢂi hꢁa gꢌn vꢄi
phꢍt triꢎn kinh tế tri
thꢏc.
4.Công nghiꢀp hꢁa, hiꢀn
đꢂi hꢁa trong bꢒi cꢓnh toꢊn
cꢔu hꢁa kinh tê va Viꢀt Nam
đang ꢕch cꢈc, chꢆ đꢅng hꢅi
nhꢖp kinh tê quꢒc tê
́
̀
3.Công nghiꢀp hꢁa, hiꢀn đꢂi
́
́
hꢁa trong điꢐu kiꢀn kinh tê
́ thị
trưꢑng đꢃnh hưꢄng xa hꢅi chꢆ
̃
nghꢇa.
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
18
VN
Lý do khách quan Việt Nam phải thực hiện
công nghiệp hóa, hiện đại hóa bao gồm:
Hai lꢊ, đꢒi vꢄi cꢍc nưꢄc
Một là, lý luꢖn và thꢈc
cꢁ nên kinh tê
triꢎn quꢍ đô
nghꢇa xa
ta, xây dꢈng cơ sơ
́
kꢟm phꢍt
ꢗꢘn cho thꢙy, công
̣
lên chꢆ
nghiꢀp hꢁa lꢊ qui luꢖt
̃
hꢅi như nưꢄc
phổ biꢚn cꢆa sự phꢍt
̉
vꢖt
triꢐn lꢈc lưꢛng sꢓn
xuꢙt xa hꢅi mꢊ mꢜi
chꢙt – ky
nghꢇa xa
hiꢀn tư
̃
thuꢖt cho chꢆ
hꢅi phꢓi thꢈc
̃
̃
quꢒc gia đꢐu trꢓi qua
dꢝ ꢞ cꢍc quꢒc gia phꢍt
triꢎn sꢄm hay cꢍc quꢒc
gia đi sau.
̀
đꢔu thông qua
công nghiꢀp hꢁa, hiꢀn
đꢂi hꢁa
5/17/2022
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN
19
Thực hiện CNH, HĐH có ꢁ nghꢂa quyết định thắng
lợi của sự nghiệp xây dựng XHCN ở nước ta.
NH, HĐH ꢞ Viꢀt Nam, trưꢄc hꢚt lꢊ nhằm xây dꢈng cơ sơ
̉
vꢖt chꢙt – ky
̃
thuꢖt
NH, HĐH phꢍt triꢎn lꢈc lưꢛng sꢓn xuꢙt, nhꢋm khai thꢍc, phꢍt huy va
̀
sư
̉
dꢉng cꢁ hiꢀu quꢓ cꢍc nguꢠn lꢈc trong va ngoꢊi nưꢄc
̀
CNH, HĐH củng cố khối liên minh
NH, HĐHtăng cưꢑng ꢗꢐm lꢈc cho an ninh, quꢒc phꢡng, gꢁp phꢔn nâng
o sꢏc mꢂnh cꢆa an ninh, quꢒc phꢡng, đꢠng thꢑi tꢂo điꢐu kiꢀn vꢖt chꢙt va
tinh thꢔn đê xây dꢈng nꢐn văn hꢁa mꢄi va con ngưꢑi mꢄi XHCN.
̀
̉
̀
Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA
5/17/2022
20
VN
Tải về để xem bản đầy đủ
47 trang
34385
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin - Chương 6: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam - Nguyễn Thị Thu", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_kinh_te_chinh_tri_mac_lenin_chuong_6_cong_nghiep_h.ppt
