Tiểu luận Đấu tranh giai cấp

lêi më ®Çu

Trong x· héi cã giai cÊp, giai cÊp thèng trÞ chiÕm ®o¹t lao ®éng cña

c¸c giai cÊp vµ tÇng líp bÞ trÞ, chiÕm ®o¹t cña c¶i x· héi vµo tay m×nh. C¸c

giai cÊp, tÇng líp bÞ trÞ kh«ng nh÷ng bÞ chiÕm ®o¹t kÕt qu¶ lao ®éng mµ hä

cßn bÞ ¸p bøc vÒ chÝnh trÞ, x· héi vµ tinh thÇn. Kh«ng cã sù b×nh ®¼ng gi÷a

giai cÊp thèng trÞ vµ giai cÊp bÞ trÞ, ch¼ng h¹n gi÷a giai cÊp c¸c nhµ t- b¶n víi

giai cÊp nh÷ng c«ng nh©n lµm thuª. Giai cÊp bãc lét bao giê còng dïng mäi

biÖn ph¸p vµ ph-¬ng tiÖn b¶o vÖ ®Þa vÞ giai cÊp cña hä, duy tr× cñng cè kinh tÕ

x· héi cho phÐp hä ®-îc h-ëng nh÷ng ®Æc quyÒn, ®Æc lîi giai cÊp. C«ng cô

chñ yÕu lµ quyÒn lùc nhµ n-íc. Lîi Ých c¬ b¶n cña giai cÊp bÞ trÞ ®èi lËp víi lîi

Ých c¬ b¶n cña giai cÊp thèng trÞ. §©y lµ ®èi kh¸ng vÒ quyÒn lîi gi÷a nh÷ng

giai cÊp ¸p bøc bãc lét vµ nh÷ng giai cÊp, tÇng líp bÞ ¸p bøc, bÞ bãc lét.

§èi kh¸ng lµ nguyªn nh©n cña ®Êu tranh giai cÊp. Cã ¸p bøc th× cã ®Êu

tranh chèng ¸p bøc. V× vËy ®Êu tranh giai cÊp kh«ng do mét lý thuyÕt x· héi

nµo t¹o ra mµ lµ hiÖn t-îng tÊt yÕu kh«ng thÓ tr¸nh ®-îc trong x· héi cã ¸p

bøc giai cÊp.

§Êu tranh giai cÊp lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc thóc ®Èy sù vËn ®éng

vµ ph¸t triÓn cña x· héi cã sù ph©n chia giai cÊp.

Ch-¬ng I. Giai cÊp

I. Giai cÊp lµ g×?

Chñ nghÜa duy vËt lÞch sö chØ ra r»ng, c¸c giai cÊp x· héi h×nh thµnh

mét c¸ch kh¸ch quan g¾n liÒn víi nh÷ng giai ®o¹n ph¸t triÓn lÞch sö nhÊt ®Þnh

cña s¶n xuÊt. Trong t¸c phÈm "S¸ng kiÕn vÜ ®¹i", Lª Nin ®· ®-a ra ®Þnh nghÜa

vÒ giai cÊp nh- sau:

"Ng-êi ta gäi lµ giai cÊp, nh÷ng tËp ®oµn to lín gåm nh÷ng ng-êi kh¸c

nhau vÒ ®Þa vÞ cña hä trong mét hÖ thèng s¶n xuÊt x· héi nhÊt ®Þnh trong lÞch

sö, kh¸c nhau vÒ quan hÖ cña hä (th-êng th× nh÷ng quan hÖ nµy ®-îc ph¸p

luËt quy ®Þnh vµ thõa nhËn) ®èi víi nh÷ng t- liÖu s¶n xuÊt, vÒ vai trß cña hä

trong nh÷ng tæ chøc lao ®éng x· héi, vµ nh- vËy lµ kh¸c nhau vÒ c¸ch thøc

h-ëng thô vµ vÒ phÇn cña c¶i x· héi Ýt hoÆc nhiÒu mµ hä ®-îc h-ëng. Giai cÊp

lµ nh÷ng tËp ®oµn ng-êi mµ tËp ®oµn nµy th× cã thÓ chiÕm ®o¹t lao ®éng cña

tËp ®oµn kh¸c, do chç c¸c tËp ®oµn ®ã cã ®Þa vÞ kh¸c nhau trong mét chÕ ®é

kinh tÕ x· héi nhÊt ®Þnh.

II. Nguån gèc vµ kÕt cÊu giai cÊp.

1. Nguån gèc giai cÊp.

Trong x· héi cã nhiÒu nhãm ng-êi, tËp ®oµn ng-êi ®-îc ph©n biÖt b»ng

nh÷ng ®Æc tr-ng kh¸c nhau: tuæi t¸c, giíi tÝnh, d©n téc, ch-ng téc, quèc gia,

nghÒ nghiÖp… Trong nh÷ng sù kh¸c nhau ®ã, cã mét sè lµ do nguyªn nh©n tù

nhiªn, mét sè kh¸c lµ do nguyªn nh©n x· héi. Nh÷ng sù kh¸c biÖt ®ã tù nã

kh«ng s¶n sinh ra sù ®èi lËp vÒ x· héi. ChØ trong nh÷ng ®iÒu kiÖn x· héi nhÊt

®Þnh míi dÉn ®Õn sù ph©n chia x· héi thµnh nh÷ng giai cÊp kh¸c nhau. Chñ

nghÜa duy vËt lÞch sö kh¼ng ®Þnh sù ph©n chia x· héi thµnh giai cÊp lµ do

nguyªn nh©n kinh tÕ.

S¶n xuÊt x· héi dÇn dÇn ph¸t triÓn, viÖc sö dông c«ng cô b»ng kim lo¹i

lµm cho n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng lªn ®· dÉn tíi sù ph©n c«ng l¹i lao ®éng

trong x· héi: ch¨n nu«i t¸ch khái trång trät, s¶n xuÊt thñ c«ng còng dÇn dÇn

trë thµnh mét ngµnh t-¬ng ®èi ®éc lËp víi n«ng nghiÖp, lao ®éng trÝ ãc t¸ch

2

khái lao ®éng ch©n tay. Víi lùc l-îng s¶n xuÊt míi, chÕ ®é lµm chung, ¨n

chung nguyªn thñy kh«ng cßn thÝch hîp n÷a, s¶n xuÊt gia ®×nh c¸ thÓ trë

thµnh h×nh thøc s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶ h¬n. T- liÖu s¶n xuÊt vµ s¶n phÈm lµm ra

trë thµnh tµi s¶n riªng cña tõng gia ®×nh. Së h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt

xuÊt hiÖn vµ dÇn dÇn thay thÕ së h÷u céng ®ång nguyªn thuû. ChÕ ®é t- h÷u ra

®êi dÉn tíi sù bÊt b×nh ®¼ng vÒ t µi s¶n trong néi bé c«ng x·. X· héi ph©n ho¸

thµnh nh÷ng giai cÊp kh¸c nhau, giai cÊp bãc lét thèng trÞ vµ giai cÊp bÞ bãc

lét, bÞ thèng trÞ. Nh- vËy, sù ph©n chia x· héi thµnh giai cÊp lµ kÕt qu¶ tÊt

nhiªn cña chÕ ®é kinh tÕ dùa trªn sù chiÕm h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt.

Sù h×nh thµnh giai cÊp diÔn ra theo hai con ®-êng:

- Thø nhÊt, sù ph©n ho¸ bªn trong néi bé c«ng x· thµnh kÎ bãc lét vµ

ng-êi bÞ bãc lét.

- Thø hai, nh÷ng tï binh bÞ b¾t trong chiÕn tranh gi÷a c¸c bé l¹c kh«ng

bÞ giÕt nh- tr-íc mµ bÞ biÕn thµnh n« lÖ.

ChÕ ®é cã giai cÊp ®Çu tiªn trong lÞch sö x· héi loµi ng-êi lµ chÕ ®é

chiÕm h÷u n« lÖ, tiÕp theo lµ chÕ ®é phong kiÕn, chÕ ®é t- b¶n chñ nghÜa lµ

b-íc ph¸t triÓn cuèi cïng vµ cao nhÊt cña x· héi cã giai cÊp.

2. KÕt cÊu giai cÊp.

Trong x· héi cã giai cÊp, mçi h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi ®Òu cã mét kÕt

cÊu giai cÊp nhÊt ®Þnh. Khi h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi nµy thay thÕ h×nh th¸i

kinh tÕ - x· héi kh¸c, kÕt cÊu giai cÊp còng thay ®æi.

Mçi kÕt cÊu giai cÊp trong x· héi cã giai cÊp ®Òu cã c¸c giai cÊp c¬ b¶n

vµ kh«ng c¬ b¶n. Nh÷ng giai cÊp c¬ b¶n lµ nh÷ng giai cÊp xuÊt hiÖn vµ tån t¹i

g¾n liÒn víi ph-¬ng thøc s¶n xuÊt thèng trÞ cña x· héi. Sù ®èi kh¸ng vµ cuéc

®Êu tranh cña c¸c giai cÊp ®ã biÓu hiÖn m©u thÉun c¬ b¶n cña ph-¬ng tøhc s¶n

xuÊt ®· sinh ra chóng.

Bªn c¹nh nh÷ng giai cÊp c¬ b¶n, trong kÕt cÊu giai cÊp cßn cã giai cÊp

kh«ng c¬ b¶n. Trong x· héi chiÕm h÷u n« lÖ, ®ã lµ nh÷ng n«ng trÞ do cã Ýt

ruéng ®Êt. Trong x· héi phong kiÕn, ®ã cã thÓ lµ giai cÊp n« lÖ vµ chñ n« víi

t- c¸ch tµn d- cña x· héi cñ; lµ giai cÊp t- s¶n ra ®êi trong lßng x· héi phong

3

kiÕn. Trong x· héi t- b¶n, nh÷ng giai cÊp kh«ng c¬ b¶n lµ giai cÊp ®Þa chñ víi

t- c¸ch lµ tµn d-, giai cÊp n«ng d©n.

Cïng víi sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt, mçi giai cÊp trong mét kÕt cÊu giai cÊp

- x· héi còng cã nh÷ng biÕn ®æi nhÊt ®Þnh. Nh÷ng sù biÕn ®æi Êy dÉn ®Õn sù

thay ®æi ®Þa vÞ cña c¸c giai cÊp ®ã trong hÖ thèng s¶n xuÊt x· héi.

Trong kÕt cÊu cña x· héi cã giai cÊp, ngoµi c¸c giai cÊp ®èi kh¸ng cßn

cã tÇng líp trÝ thøc lµm c«ng viÖc chñ yÕu b»ng trÝ ãc. TÇng líp trÝ thøc kh«ng

ph¶i lµ mét giai cÊp. Nã ®-îc h×nh thµnh tõ nh÷ng giai cÊp kh¸c nhau vµ còng

phôc vô nh÷ng giai cÊp kh¸c nhau.

Ph©n tÝch kÕt cÊu giai cÊp vµ sù biÕn ®æi cña nã gióp ta hiÓu ®Þa vÞ, vai

trß vµ th¸i ®é chÝnh trÞ cña mçi giai cÊp ®èi víi mçi cuéc vËn ®éng lÞch sö, ®Æc

biÖt lµ trong cuéc ®Êu tranh cña thêi ®¹i ngµy nay.

4

ch-¬ng ii. ®Êu tranh giai cÊp.

" §Êu tranh giai cÊp lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc thóc ®Èy sù vËn ®éng

vµ ph¸t triÓn cña x· héi cã sù ph©n chia giai cÊp".

§Êu tranh giai cÊp thùc chÊt lµ cuéc ®Êu tranh gi÷a nh÷ng giai cÊp mµ

lîi Ých c¨n b¶n ®èi lËp nhau.

§Êu tranh giai cÊp lµ mét trong lùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña x· héi cã

giai cÊp ®èi kh¸ng. §iÒu ®o ®-îc thÓ hiÖn tr-íc hÕt ë chç: Th«ng qua ®Êu

tranh giai cÊp sù xung ®ét gi÷a lùc l-îng s¶n xuÊt míi vµ quan hÖ s¶n xuÊt giµ

cçi ®-îc gi¶i quyÕt, b-íc qu¸ ®é tõ mét chÕ ®é x· héi lçi thêi sµng mét chÕ ®é

míi cao h¬n ®-îc thùc hiªn.

XÐt ®Õn cïng, nh©n tè quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng-êi lµ

ho¹t ®éng s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt. Song sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt chØ diÔn

ra khi quan hÖ s¶n xuÊt cßn phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l-îng

s¶n xuÊt. Khi quan hÖ s¶n xuÊt ®· lçi thêi th× m©u thuÉn víi lùc l-îng s¶n

xuÊt, m©u thuÉn nµy biÓu hiÖn vÒ mÆt x· héi thµnh m©u thuÉn gi÷a giai cÊp

c¸ch m¹ng ®¹i biÓu cho ph-¬ng thøc s¶n xuÊt míi, víi giai cÊp bãc lét, thèng

trÞ - ®¹i biÓu cho nh÷ng lîi Ých g¾n liÒn víi quan hÖ s¶n xuÊt lçi thêi. MÉu

thuÉn ®ã chØ cã thÓ ®-îc gi¶i quyÕt b»ng cuéc ®Êu tranh c¸ch m¹ng cña giai

cÊp c¸ch m¹ng vµ quÇn chóng bÞ bãc lét, mµ ®Ønh cao cña nã lµ c¸ch m¹ng x·

héi, thay thÕ quan hÖ x· héi cò b»ng quan hÖ s¶n xuÊt míi, më ra ®Þa bµn míi

cho s¶n xuÊt x· héi ph¸t triÓn. S¶n xuÊt x· héi ph¸t triÓn, ®-¬ng nhiªn kÐo

theo sù ph¸t triÓn cña toµn bé ®êi sèng x· héi.

Tõ khi ph-¬ng thøc s¶n xuÊt t- b¶n chñ nghÜa xuÊt hiÖn trªn vò ®µi lÞch

sö, viÖc x· héi n¾m lÊy quyÒn së h÷u toµn bé t- liÖu s¶n xuÊt ®· lu«n lu«n lµ

mét lý t-ëng t-¬ng lai mµ nhiÒu c¸ nh©n còng nh- nhiÒu m«n ph¸i trän vÑn ®·

tõng ph¶ng phÊt nh×n thÊy Ýt nhiÒu lê mê ë tr-íc m¾t. Nh-ng viÖc chiÕm h÷u

®ã chØ cã thÓ trë thµnh mét kh¶ n¨ng, trë thµnh mét tÊt yÕu lÞch sö, mét khi

mµ c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt ®Ó thùc hiÖn viÖc ®ã ®· cã s½n råi. Còng nh- mäi sù

5

tiÕn bé kh¸c cña x· héi, viÖc ®ã mµ cã thÓ thùc hiÖn ®-îc, th× kh«ng ph¶i lµ

do ë chç ng-êi ta ®· hiÓu r»ng sù tån t¹i cña giai cÊp lµ tr¸i víi chÝnh nghÜa,

tr¸i víi b×nh ®¼ng,… kh«ng ph¶i lµ do ë chç chØ ®¬n thuÇn cã ý muèn tiªu diÖt

c¸c giai cÊp Êy, mµ lµ do nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ míi nhÊt ®Þnh. T×nh tr¹ng x·

héi ph©n chia thµnh mét giai cÊp bãc lét vµ mét giai cÊp bÞ bãc lét, thµnh mét

giai cÊp thèng trÞ vµ mét giai cÊp bÞ ¸p bøc lµ mét hËu qu¶ tÊt nhiªn cña t×nh

tr¹ng ph¸t triÓn thÊp kÐm cña nÒn s¶n xuÊt tr-íc kia. Chõng nµo tæng sè s¶n

phÈm do lao ®éng cña x· héi lµm ra chØ míi cung cÊp ®-îc mét sè gäi lµ v-ît

chót Ýt c¸i sè thËt cÇn thiÕt ®Ó võa ®ñ ®Ó ®¶m b¶o sù sinh sèng cña mäi ng-êi

mµ th«i, chõng nµo mµ lao ®éng vÉn cho¸n hÕt hay hÇu hÕt thêi giê cña ®¹i ®a

sè thµnh viªn trong x· héi, th× tÊt nhiªn x· héi ®ã ph¶i chia thµnh gia cÊp lµ

®iÒu tÊt yÕu xÈy ra. Khi giai cÊp thèng trÞ nµy, hay mét giai cÊp thång trÞ kh¸c

trë thµnh mét sù lçi thêi, mét tr¹ng th¸i cæ hñ th× cÇn ph¶i cã mét giai cÊp míi

tiÕn bé h¬n, ph¸t triÓn h¬n phï hîp víi quan hÖ s¶n xuÊt míi vµ diÔn ra cuéc

®Êu tranh gi÷a nh÷ng giai cÊp nµy, giai cÊp tiÕn bé tÊt yÕu sÏ giµnh th¾ng lîi

vµ cø nh- thÕ thóc ®Èy x· héi ph¸t triÓn ®i lªn.

C.M¸c vµ Ph.¡ngghen chøng minh r»ng, s¶n xuÊt vËt chÊt ®Ó ®¸p øng

nhu cÇu tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña con ng-êi vµ x· héi loµi ng-êi lµ hµnh ®éng

lÞch sö ®Çu tiªn cña con ng-êi. T¸c ®éng biÖn chøng gi÷a c¶i tiÕn s¶n xuÊt víi

nhu cÇu kh«ng ngõng t¨ng lªn lµ ®éng lùc ph¸t triÓn c¬ b¶n, th-êng xuyªn cña

tÊt c¶ x· héi. S¶n xuÊt vËt chÊt bao giê còng ph¸t triÓn trong mét quan hÖ s¶n

xuÊt nhÊt ®Þnh. Khi quan hÖ s¶n xuÊt kh«ng cßn phï hîp víi lùc l-îng s¶n

xuÊt, th× nã trë thµnh xiÒng xÝch cña lùc l-îng s¶n xuÊt, dÉn ®Õn nh÷ng cuéc

khñng ho¶ng ph¸ ho¹i lùc l-îng s¶n xuÊt,. Trong c¸c x· héi cã ®èi kh¸ng giai

cÊp, nh÷ng quan hÖ s¶n xuÊt lçi thêi kh«ng tù ®éng nh-êng chç cho quan hÖ

s¶n xuÊt míi. Chóng ®-îc giai cÊp thèng trÞ b¶o vÖ b»ng tÊt c¶ søc m¹nh

chÝnh trÞ, kinh tÕ vµ t- t-ëng, ®Æc biÖt lµ b»ng b¹o lùc cã tæ chøc. Muèn thay

®æi quan hÖ s¶n xuÊt ®Ó gi¶i phãng søc s¶n xuÊt ph¶i g¹t bá lùc c¶n lín lao Êy.

§iÒu ®ã chØ cã thÓ thùc hiÖn ®-îc qua ®Êu tranh giai cÊp vµ c¸ch m¹ng x· héi.

XuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm xem sù vËn ®éng néi t¹i cña ph-¬ng thøc s¶n xuÊt

6

quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn cña toµn bé lÞch sö x· héi, C.M¸c vµ Ph ¡ngghen ®·

xem ®Êu tranh giai cÊp mµ ®Ønh cao lµ thêi kú c¸ch m¹ng, nh- ®ßn bÈy ®Ó

thay ®æi h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi do ®ã "®Êu tranh giai cÊp lµ ®éng lùc trùc

tiÕp cña lÞch sö c¸c x· héi cã giai cÊp.

Trong x· héi cã ¸p bøc giai cÊp, ®Êu tranh giai cÊp ch¨ng nh÷ng c¶i t¹o

x· héi mµ cßn cã t¸c dông c¶i t¹o b¶n th©n c¸c giai cÊp c¸ch m¹ng vµ quÇn

chóng lao ®éng. ChØ qua ®Êu tranh cho tù do, kh«ng cam chÞu sè phËn n« lÖ,

c¸c giai cÊp bÞ ¸p bøc míi gét söa ®-îc tinh thÇn n« lª vµ nh÷ng tËp qu¸n xÊu

do chÕ ®é ng-êi ¸p bøc ng-êi s¶n sinh ra.

LÞch sö nh©n lo¹i ®· chøng minh vai trß to lín cña ®Êu tranh giai cÊp

chèng ¸p bøc bãc lét. Thêi cæ ®¹i nÕu kh«ng cã c¸c cuéc ®Êu tranh ngµy cµng

m¹nh mÏ cña hµng chôc v¹n n« lÖ vµ tÇng líp b×nh d©n chèng giai cÊp chñ n«

th× chÕ ®é n« lÖ dï ®· thèi n¸t còng kh«ng thÓ sôp ®æ. Cuèi x· héi phong kiÕn

c¸c phong trµo ®Êu tranh cña n«ng d©n, thî thñ c«ng, th-¬ng nh©n, trÝ thøc…

do giai cÊp t- s¶n l·nh ®¹o ®· dÉn ®Õn c¸c cuéc c¸ch m¹ng t- s¶n trong c¸c

thÕ kû XVI, XVII, XVIII lµm sôp ®æ chÕ ®é phong kiÕn, ®-a x· héi chuyÓn

sang thêi ®¹i t- s¶n.

Cuéc ®Êu tranh giai cÊp do giai cÊp c«ng nh©n tiÕn hµnh lµ cuéc ®Êu

tranh giai cÊp cuèi cïng trong lÞch sö loµi ng-êi. Nã lµ p-h¬ng tiÖn tÊt yÕu ®Ó

gi¶i phãng chia giai cÊp do giai cÊp c«ng nh©n tiÕn hµnh lµ cuéc ®Êu tranh giai

cÊp cuèi cïng trong lÞch sö loµi ng-êi. Nã lµ ph-¬ng tiÖn tÊt yÕu ®Ó gi¶i phãng

toµn x· héi khái ¸ch ¸p bøc, bãc lét, khái sö ph©n chia giai cÊp vµ ®Êu tranh

giai cÊp. V× vËy ®©y lµ mét qu¸ tr×nh ®Êu tranh rÊt l©u dµi vµ v« cïng phøc t¹p.

Cuéc ®Êu tranh giai cÊp ph¸t triÓn tÊt yÕu dÉn ®Õn c¸ch m¹ng v« s¶n. Cuéc

c¸ch m¹ng nµy th¾ng lîi tr-íc hÕt ë nh÷ng kh©u yÕu nhÊt cña chñ nghÜa t-

b¶n, n¬i giai cÊp c«ng nh©n vµ c¸c lùc l-îng c¸ch m¹ng cã nh÷gn ®iÒu kiÖn

kh¸ch quan vµ chñ quan ®Ó giµnh chÝnh quyÒn.

Sau khi giai cÊp c«ng nh©n d©n lao ®éng giµnh ®-îc chÝnh quyÒn, ®Êu

tranh giai cÊp ch-a biÕn mÊt mµ tiÕp tôc diÔn ra gay go phøc t¹p trong ®iÒu

kiÖn míi.

7

Trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi môc tiªu ®Êu tranh trùc tiÕp

cña gai cÊp c«ng nh©n ®· thay ®æi: tõ môc tiªu giµnh chÝnh quyÒn chuyÓn

sang môc tiªu c¬ b¶n vµ chñ yÕu lµ cñng cè chÝnh quyÒn cña nh©n d©n lao

®éng x©y dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi, träng t©m lµ x©y dùng kinh tÕ.

Giai cÊp t- s¶n ®· bÞ lËt ®æ, tiÕn hµnh cuéc ®Êu tranh chèng c¸ch m¹ng x· héi

chñ nghÜa nh»m phôc håi chñ nghÜa t- b¶n.

§iÒu kiÖn ®Êu tranh thay ®æi, môc tiªu trùc tiÕp cña c¸c giai cÊp thay

®æi th× h×nh thøc ®Êu tranh giai cÊp còng thay ®æi. Lªnin d· nãi: "Trong ®iÒu

kiÖn chuyªn chÝnh v« s¶n, nh÷ng h×nh thøc ®Êu tranh giai cÊp cña giai cÊp v«

s¶n kh«ng thÓ gièng nh- tr-íc:¹

Cuéc ®Êu tranh giai cÊp trong thêi kú qu¸ ®é tõ chñ nghÜa t- bant lªn

chñ nghÜa x· héi diªn xra trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc: chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi v¨n

ho¸, t- t-ëng. V.I.Lªnin cho r»ng chñ nghÜa x· héi chØ giµnh ®-îc th¾ng lîi

triÖt ®Ó khai giai cÊp c«ng nh©n l·nh ®¹o ®«ng ®¶o quÇn chóng nh©n d©n x©y

dùng thµnh c«ng ph-¬ng thøc s¶n xuÊt míi, b¶o ®¶m chñ nghÜa x· héi t¹o ra

®-îc n¨ng suÊt lao ®éng cao h¬n chñ nghÜa t- b¶n. Môc tiªu nµy ch-a ®-îc

thùc hiÖn th× kh¶ n¨ng phôc håi chñ nghÜa t- b¶n vÉn cßn rÊt lín. C¸c thÕ lùc

t- b¶n quèc tÕ ra søc ng¨n c¶n giai cÊp c«ng nh©n ®· n¾m chÝnh quyÒn x©y

dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi b»ng nhiÒu ph-¬ng tiÖn vµ thñ ®o¹n tõ bao

v©y, cÊm vËn, can thiÖp qu©n sù ®Õn "diÔn biÕn hoµ b×nh". §Ó x©y dùng chñ

nghÜa x· héi, giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng ph¶i lµm thÊt b¹i c¸c

thñ ®o¹n nãi trªn.

Trong ®iÒu kiÖn ®· n¾m ®-îc chÝnh quyÒn, giai cÊp c«ng nh©n ph¶i sö

dông tæng hîp, linh ho¹t c¸c h×nh thøc ®Êu tranh míi, trong ®ã cã ®Êu tranh

b»ng b¹o lùc vµ b»ng hoµ b×nh, b»ng gi¸o dôc thuyÕt phôc vµ b»ng hµnh

chÝnh, ph¸p chÕ, b»ng chÝnh trÞ, qu©n sù vµ b»ng kinh tÕ, b»ng c¶i t¹o c¸c quan

hÖ cò ®· lçi thêi vµ x©y dùng c¸c quan hÖ míi ®óng quy luËt; b»ng liªn minh

gi÷a giai cÊp c«ng nh©n víi c¸c giai cÊp, tÇng líp lao ®éng vµ c¸c tÇng líp

trung gian kh¸c; b»ng “sö dông” giai cÊp t- s¶n ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi,

¹1. V.I.Lªnin: Toµn tËp, NXB. TiÕn bé, M¸txc¬va, 1977, t.39, tr.298

8

v.v... Cuéc ®Êu tranh v× chñ nghÜa x· héi l©u dµi, gay go phøc t¹p nh- thÕ nµo

tuú theho ®iÒu kiÖn lÞch sö cô thÓ. ë Liªn X« cò vµ c¸c n-íc x· héi chñ nghÜa

§«ng ¢u cò, c¸c lùc l-îng chèng chñ nghÜa x· héi ®· lîi dông t×nh h×nh

khñng ho¶ng cña chñ nghÜa x· héi, nhÊt lµ lîi dông nh÷ng sai lÇm nghiªm

träng cña c¸c ®¶ng céng s¶n cÇm quyÒn ®Ó ®¶o ng-îc t×nh thÕ, lËp l¹i trËt tù t-

s¶n. Hai lo¹i sai lÇm nghiªm träng dÔ m¾c ph¶i lµ: .

a. Chñ quan duy ý chÝ, coi nhÑ quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan, trong khi

®ã l¹i tuyÖt ®èi ho¸ ®Êu tranh giai cÊ, nhÊt lµ tuyÖt ®èi ho¸ mét trong nh÷ng

h×nh thøc cña ®Êu tranh giai cÊp;

b. C¬ héi h÷u khuynh, m¬ hå vÒ ®Êu tranh giai cÊp, mÊt c¶nh gi¸c tr-íc

Trong thêi kú qu¸ ®é ®i lªn chñ nghÜa x· héi ë n-íc ta, x· héi vÉn tån

kh¸ch quan kh«ng thÓ tr¸nh danh tõ ®Êu tranh giai cÊp, mµ lµ nhËn thøc cho

®óng tÝnh chÊt, néi dung, h×nh thøc cña cuéc ®Êu tranh, xö lý ®óng ®¾n c¸c

quan hÖ x· héi - giai cÊp.

b»ng v¨n minh, ®iÒu c¬ b¶n lµ ph¶i ph¸t triÓn m¹nh mÏ nÒn kinh tÕ nhiÒu

thµnh phÇn vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr-êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc, b¶o

®¶m ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa; thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt

yªu n-íc... t¸n thµnh môc tiªu nãi trªn. Tuy nhiªn mét bé phËn nhá trong x·

häi v× quyÒn lîi Ých kû, v× hËn thï giai cÊp, ®· vµ ®ang liªn kÕt víi c¸c thÕ lùc

®Êu tranh giai cÊp trong thêi kú qu¸ ®é ë n-íc ta tr-íc hÕt lµ cuéc ®Êu tranh

9

vµ chñ nghÜa x· héi, chèng §¶ng, Nhµ n-íc vµ ph¸p luËt, ph¸ ho¹i trËt tù x·

héi va an ninh quèc gia.

chñ nghÜa x· héi chñ yÕu th«ng qua “diÔn biÕn hoµ b×nh” nh»m thñ tiªu sù

l·nh ®¹o cña §¶ng céng s¶n, lµm tan r· vÒ hÖ t- t-ëng tiÕn tíi lËt ®é chÝnh

Cuéc “®Êu tranh gi÷a hai con ®-êng”, con ®-êng x· héi chñ nghÜa vµ

con ®-êng t- b¶n chñ nghÜa còng lµ biÓu hiÖn cña ®Êu tranh giai cÊp trong thêi

dông phôc vô môc tiªu cña chóng. Cuéc ®Êu tranh gi÷a hai khuynh h-íng

hÕt lµ lÜnh vùc kinh tÕ, lÜnh vùc t- t-ëng vµ lÜnh vùc trËt tù x· héi.

theo con ®-êng x· héi chñ nghÜa víi khuynh h-íng tù ph¸t cña thµnh phÇn

nhiÒu thµnh phÇn vµ tÇng líp t- s¶n cã vai trß tÝch cùc trong sù nghiÖp ph¸t

triÓn kinh tÕ, cã kh¶ n¨ng tham gia tÝch cùc vµo sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸,

hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc. Trong x· héi ta hiÖn nay, lîi Ých hîp ph¸p cña c¸c nhµ

10

hîp t¸c võa ®Êu tranh; ®Êu tranh víi nh÷ng khuynh h-íng tiªu cùc cña tÇng

m¹nh, c«ng b»ng v¨n minh.

ph¶i n¾m v÷ng quan ®iÓm giai cÊp cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin. §ã lµ quan

®iÓm c¸ch m¹ng vµ khoa häc. Sù tuyÖt ®èi ho¸ ®Êu tranh giai cÊp, sù c-êng

®iÖu ®Êu tranh giai cÊp còng nh- sù m¬ hå vÒ ®Êu tranh giai cÊp ®Òu tr¸i víi

nghÜa x· héi.

11

KÕt luËn

§Êu tranh giai cÊp ch¼ng nh÷ng cã t¸c dông c¶i t¹o x· héi, xo¸ bá c¸c

cÊp c¸ch m¹ng.

Trong x· héi cã giai cÊp, sù ph¸t triÓn cña c¸c mÆt v¨n hoÝa, nghÖ thuËt

vµ cd¸c mÆt kh¸c cña ®êi sèng x· héi kh«ng thÓ kh«ng mang dÊu Ên cña ®Êu

tranh giai cÊp, vµ do cuéc ®Êu tranh ®ã thóc ®Èy.

§Êu tranh giai cÊp lµ quy luËt chung cña x· héi cã giai cÊp. Song, quy

luËt Êy cã nh÷ng biÓu hiÖn ®Æc thï trong tõng x· héi cô thÓ. §iÒu ®ã do kÕt

cÊu giai cÊp cña mçi x· héi, do ®Þa vÞ lÞch sö cña mçi giai cÊp c¸ch m¹ng

trong tõng giai ®o¹n vµ trªn tõng ®Þa bµn quyÕt ®Þnh. Muèn hiÓu ®óng quy luËt

thÓ.

12

Tµi liÖu tham kh¶o

1. TriÕt häc M¸c - Lªnin - toµn tËp

Nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc

2. Gi¸o tr×nh triÕt häc M¸c Lªnin

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia.

3. Chèng §uy - Rinh - Ph.¡ngghen

Nhµ xuÊt b¶n sù thËt.

13