Bài giảng môn Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam - Chương 7: Đường lối xây dựng, phát triển nền văn hoá và giải quyết các vấn đề xã hội
CHƯƠNG VII
ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ VÀ
GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI
I
II
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
• KHÁNIỆM VĂN HOÁ
+ Nghĩa rộnVăn hoá ViệNam là tổng thnhững
gitrvậchấvtinh thần do cộng đồncádân tộc
ViệNam sáng tạo ra trong quá trình dựng nước và
giữ nước.
+ Nghĩa hẹVăn hoá là đờsống tinh thần của xã
hộ: Văn hoá là hệ các giá trị truyền thống và lối
sốnVăn hoá là năng lựsáng tạo của mộdân tộ;
Văn hoá là bản sắcủa dân tộclà cáphân biệdân
tộnày vớdân tộkhá.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
1. Thờkỳ tướđổmớ.
a) Quan iểmchủ tưng vxây dựng nền n hóa mớ.
* Trong những m 1943 – 1954
Trong Cương lĩnh chính trtháng 1930 Đảng ta đã đề cập
đến vấn đề văn ho: Phổ thông giáo dục theo công nông
hoá… Dân chúng đượtự do tổ chứcnam nữ bình quyề…
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
1. Thờkỳ tướđổmớ.
a) Quan iểmchủ tưng về xây dựng nền n hóa
mớ.
* Trong những m 1943 – 1954
- Trong các hộnghịcác phong trào cách mạng do
Đảng ta tổ chứcnộdung văn hoá cũng được đề cập
và thực hiệ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
- Năm 194Ban Thường vụ TW Đảng đã họp và
thông qua Bản Đcương Văn hoá ViệNam do đồng
chTrường ChinhTổng Bthư của Đảng trực tiếp
soạn thảĐây là lần đầu tiên vấn đề văn hoá được
Đảng ta đề cập mộcách có hthốn.
Nộdung chủ yếu của Đcươn:
+ Xác định văn hoá là một trong ba mặt trận
(kinh tế, chính trị, văn hoá) của cách mạng Việt
Nam.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
+ Đề ra 3 nguyên tắc của nền văn hoá mớ:
Dân tộc hoá:
Đại chúng hoá:
Khoa học hoá:
• Chống lại mọi
• Chống lại cá c
• Chống
lại
ảnh hưởng nô
dịch và thuộc
địa, đề cao tinh
thần và truyền
thống dâ n tộc
quan điểm, hành
động coi khinh
quần chúng (dâ n
ngu khu đen),
làm cho văn hoá
phản lại hoặc xa
rời quần chúng,
phủ nhận khả
năng sá ng tạo
những gì làm
cho văn hoá
đi ngược lại
khoa học, đi
ngược lại sự
tiến bộ, phản
lại cá c giá trị
của dâ n tộc
và nhâ n loại,
phản lại văn
minh.
văn
hoá
của
nhâ n dâ n.
+ Nền văn hoá mớcó tính chấdân tộc về hình thức và dân chủ về
nộdun.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
Sau cách mạng tháng 8 - 194xây dựng và phátriển văn hoá là mộnội
dung lớn trong chương trình hành động của Chính phủ mớdo Chủ tịch Hồ
ChMinh đứng đầHatrong 6 nhiệm vụ cấp bách cần phảtập trung giải
quyếlúc này thuộvlĩnh vựvăn hoá đó l:
+ Diệgiặc dốchính sách ngu dân triệđể của thực dân Pháp đã làm
9% dân số ViệNam mù chVvậy phảtiến hành diệgiặc dốtnâng cao
dân tr.
+ Giáo dục lạtinh thần nhân dân bởvchế độ thựdân đã hủ hoá dân
tộc tagieo rắc thóhư tật xấDo đó phảgiáo dục lạnhân dân để xứng
đáng vớnướViệNam độlậ.
Như vậy nhiệm vụ đầu tiên vxây dựng văn hoá của nước ViệNam độlập -
tự do lchốnnạn mù chữ và giádụnhững điều tốđẹp cho nhân dâHai
vấn đề này vẫn còn có giá trthực tiễn to lớn đốvớdân tộc ViệNam và thế
giớhiện na.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
Tiến hành vận động thực hiện đờsống mớibàtrừ các
hủ tục là mộphong trào thựtiễn văn hoá sâu sắcgóp phần
giáo dục lạnhân dân mộcách có hiệu qu.
Đường lốvăn hoá kháng chiến của Đảng được thể hiện ở
cávăn kiện chủ yếu sa:
+ Chth"Kháng chiếnkiến quốc" của Đảng 1194)
+ Thư "Nhiệm vụ văn hoá ViệNam trong công cuộc cứu
nước và xây dựng nước hiện nay" của đồng chí Trường
Chinh gửChủ tịch Hồ ChMinh ngày 11194.
+ Báo cáo "Chủ nghĩa Mác và văn hoá Việt Nam" của
đồng chTrường Chinh tạHộnghvăn hoá toàn quốc lần
thứ 2 194.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
Đường lốnày gồm những nộdung chín:
• Xác định mốquan hệ giữa văn hoá và cách mạng giảphóng
dân tộccổ động văn hoá cứu quố.
• Xây dựng nền văn hoá dân chủ mớViệt Nam có tính chất
dân tộckhoa họcđạchúng trong đó nhấn mạnh tính chất
dân tộcdân chủ (yêu nướvà tiến bộ.
• Bàtrừ nạn mù chữmở đạhọc và trung họccảcách nội
dung và phương pháp dạy họtheo tinh thần mớ.
• Phátriển cáhay trong văn hoá dân tộđồng thờbàtrừ cái
xấu xa, phản động, ngăn ngừa sự thâm nhập của văn hoá
thựdân đồng thờhọcáhaycátốcủa văn hoá nhân loạ.
• Hình thành độngũ trthứmớ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
Trong nhữnm 195198:
Đây là giai đoạn chúng ta đang tiến hành đồng thời 2
nhiệm vụ chiến lược 195197) và cả nước quá độ lên
CNXH 1976 – nay)
ĐạhộIIcủĐản196đã
chủ trương tiến hành cuộc cách
mạng tư tưởng và văn hoá và xây
dựngphátriển nền văn hoá mới,
con ngườmớ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
Sau khđấnước thống nhấ197)ĐạhộIVV về cơ
bản tiếp tục chủ trương phátriển đường lốvăn hoá được
nêu lên ở ĐạhộIIIcó bổ sung và phátriển thêm ở những
vấn đsa:
+ Nền văn hoá mớcó nộdung XHCN và tính chất dân
tộcó tính đảntính nhân dân sâu sắ.
+ Nêu rõ tiêu chuẩn của con ngườmớXHC.
+ Tiến hành cảcách giádục
+ Phátriển mạnh khoa họcokhoa học kỹ thuậlà then
chố.
+ Giáo dục tinh thần làm chủ tập thchống tư tưởng tư
sảphong kiếtư tưởng tư sảxoá bỏ ảnh hưởng của văn
hoá thực dân ở miền Nam.
+ Phátriển văn hoá nghệ thuậ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
1. Thờkỳ tướđổmớ.
b) Đánh giá sự thực hiện đường lố.
Về thành tự:
+ Đã xoá bỏ dần những mặlạc hậulỗthờtrong dsản văn
hoá phong kiếnvăn hoá nô dịch của chủ nghĩa thựdân cũ và mớ.
+ Bước đầu xây dựng nền văn hoá dân chủ mớđem lạcho
nhân dân mộđờsống văn hoá tinh thần vutươilành mạn.
+ Nhiều triệu đồng bào biết đọcbiết viếthệ thống giáo dục
quốc dân được xây dựng và không ngừng phátriể.
+ Công tác văn hoá tư tưởng đã có tác động to lớn cổ vũ dân
tộta vững tin vào thắng lợcủa sự nghiệp chống thực dân Pháp và
đế quốMỹ xâm lượ.
+ Lối sống mớicon người mới bước đầu được hình thành,
quan hệ giữa ngườvớngườdiễn ra tốđẹ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
Hạn chvà nguyên nhân
+ Xây dựng thể chế văn hoá còn chậmchưa kịp thờvà
chậm đổmớiảnh hưởng đến sự phátriển của văn hoá nước
nh.
+ Công tágiáo dục chính trịtư tưởngđạo đứclốsống
còn hờhợvà nặng vbảo thủthiếu nhạy bé.
+ Thiếu những tác phẩm văn họcnghệ thuật xứng tầm
vớsự nghiệp cách mạng của dân tộ.
+ Vấn đề bảo tồnthẩm định các giá trcủa truyền thống
văn hoá dân tộc còn nhiều yếu kémkhông đáp ứng được yêu
cầ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
* Nguyên nhân chủ yế:
- Chịu ảnh hưởng của tư tưởng "tả khuynh" khi nhìn
nhậnđánh giáxây dựng và thựthđường lốvăn ho.
Do bchiến tranh liên miên và cơ chế quản lý kế hoạch
hoá tập trungquan liê.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
2. Trong thờkỳ đổmớ.
a) Quá trình đổmớư duy về xây dựng và phátriển nền
n hó.
ĐạhộV1198Khoa họkỹ thuậlà mộđộng lực
to lớncó vtrthen chốtrong sự nghiệp xây dựng CNXH.
- Đến Đại hội VII 199: Cương lĩnh xây dựng đất
nướtrong thờkỳ quá độ lên CNXH đã khẳng định nền văn
hoá ViệNam có đặc trưntiên tiếnđậm đà bản sắdân tộ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
2. Trong thờkỳ đổmớ.
a) Quá trình đổmớư duy về xây dựng và phátriển nền n
hó.
- ĐạhộVIIIIXX XI và các Nghị quyếTrung ương tiếp
theo đã xáđịn:
+ Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hộ.
+ Văn hoá vừa là mục tiêu vừa là động lực của phátriể.
+ Khoa học và giáo dụđóng vatrò then chốlà động lực lớn
đưa đấnướthoákhỏnghèo nà.
+ Cogiáo dục và đào tạkhoa học và công nghệ là quốc sách
hàng đầ.
- Nghị quyết Trung ương 5 khoá 8 tháng 199) nêu lên 5
quan điểm cơ bản chđạo quá trình phátriển văn hoá trong thời
kỳ đẩy mạnh CNHHĐH đấnướ.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
2. Trong thờkỳ đổmớ.
a) Quá trình đổmớư duy về xây dựng và phátriển nền
n hó.
HộnghTrunươn(khoIX thán200xác địn:
"Phátriển văn hoá đồng bộ vớphátriển kinh tế.
- Hội nghị Trung ương 10 (khoá IX tháng 200) nêu
quan điểm:
+ Phảgắn kếgiữa nhiệm vụ phátriển kinh tế vớxây
dựng Đảng và nâng cao văn hoá nền tảng tinh thần của xã
hộNhư vậy nhận thức của Đảng về vtrcủa văn hoá và
công távăn hoá đã đượnâng lên mộtầm cao mớ.
+ Điều kiện kinh txã hộđã có nhữnthađổicámối
quan hệ trong xã hộcũng biến đ… do đó văn hoá và công
táquản lvăn hocũng cần phảthay đổmớđáp ứng được
yêu cầu mớđặr.
I. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ NỘI DUNG ƯỜNG LỐI
XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HOÁ
2. Trong thờkỳ đổmớ.
b) Quan iểm chđạo và chủ tưng về xây dựng và phátriển
nền n hó.
❖ Mộlàn hoá là nền tảng tinh thần củxã hộivừa là mục tiêu
vừa là động lực thúc đy sự phátriển kinh tế xã hộ.
❖ Halànền n hómchúnta xây dựng là mộnền n hóa tiên
tiếnđậm đà bản sắc dân tộ.
❖ Ba lnền n hóa ViệNam là nền n hóa thống nhất mà a
dạng trong cộng đồng các dân tộc ViệNam.
❖ Bốn làxây dựng và phátriển n hóa là sự nghiệp chung của
toàn dân do Đảng lãnh đạtrong đó đngũ trthức giữ vatrò
quan trọn.
❖ m lgiádục vđào tạcùng vớkhoa học và công nghệ được coi là
quốsách hàng đầ.
❖ Sálà,hólmộmặtrậxâdựnvphátriểhólsnghiệp
cách mạng lâu dàđòhỏphảcó ý chcách mạng và sự kiên trthận trọn.
Tải về để xem bản đầy đủ
55 trang
13160
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng môn Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam - Chương 7: Đường lối xây dựng, phát triển nền văn hoá và giải quyết các vấn đề xã hội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_mon_duong_loi_cach_mang_cua_dang_cong_san_viet_nam.pdf
