Góp phần tìm hiểu văn hóa quân sự Hồ Chí Minh
No.18_Oct 2020|Số 18 – Tháng 10 năm 2020|p.37-42
DOI:
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC TÂN TRÀO
ISSN: 2354 - 1431
GÓP PHẦN TÌM HIỂU VĂN HÓA QUÂN SỰ HỒ CHÍ MINH
Nguyễn Hồ Thanh1*
1 Trường Đại học An Giang, ĐHQG-HCM
Thông tin bài viết
Tóm tắt
Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong nền
văn hóa quân sự Việt Nam, gắn liền và xuất phát từ chính thực tiễn cách mạng
của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ Đảng ta lãnh đạo cách mạng. Bài viết khái
quát văn hóa quân sự, nội dung văn hóa quân sự Hồ Chí Minh về bạo lực cách
mạng, chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng. Trên
cơ sở đó, đề xuất một số định hướng trong giáo dục và nghiên cứu văn hóa
quân sự Hồ Chí Minh trong thời gian tới.
Ngày nhận bài:
05/7/2020
Ngày duyệt đăng:
20/9/2020
Từ khóa:
Văn hóa quân sự, văn hóa
quân sự Hồ Chí Minh, Hồ Chí
Minh, tư tưởng Hồ Chí Minh.
1. Đặt vấn đề
Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ vĩ đại của cách
mạng Việt Nam, là một nhà văn hóa lớn. Trên cơ sở
kế thừa truyền thống văn hóa quân sự của dân tộc,
trên nền tảng học thuyết quân sự của chủ nghĩa Mác -
Lênin, tiếp thu tinh hoa văn hóa quân sự của nhân
loại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần đặc biệt
quan trọng tạo nên sự khác biệt về chất cho nền văn
hóa quân sự Việt Nam. Văn hóa quân sự Hồ Chí
Minh là tài sản vô cùng quý giá của quốc gia, dân
tộc. Đó là kết quả của tư duy sắc sảo, tâm đức lớn
của Người trong quá trình tìm đường cứu nước, lãnh
đạo, chỉ đạo tiến trình cách mạng Việt Nam. Việc tìm
hiểu, vận dụng, bảo vệ và phát triển văn hóa quân sự
Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ nằm trong hệ thống
hoạt động nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh của
toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta.
một chi lưu của dòng sông văn hóa dân tộc, một
nhánh văn hóa con nằm trong nền văn hóa mẹ, và
cũng tương tự như các loại hình: văn hóa học đường,
văn hóa gia đình, văn hóa thời trang, văn hóa ẩm
thực...
Tuy nhiên, khi nói đến quân sự thường là người ta
muốn nói đến nội dung đấu tranh vũ trang, tức nói
đến những hành động bạo lực. Thế thì tại sao lại có
thể đặt văn hóa và quân sự đứng chung để tạo thành
cụm từ văn hóa quân sự. Đúng là trong chiến tranh,
bắn giết, đốt phá là những việc làm tàn bạo, không
phải là những hành động mang tính nhân văn nhưng
khi xem xét động cơ nào buộc phải tiến hành chiến
tranh, chiến tranh tiến hành theo phương pháp nào để
ít tổn thương nhất đối với nhân dân, đối với kẻ thù đã
hạ vũ khí... thì đấy lại là hành động của văn hóa và
trong trường hợp như vậy, văn hóa quân sự không
còn thuộc phạm trù quân sự nữa mà đã bước sang
phạm trù văn hóa.
2. Nội dung văn hóa quân sự Hồ Chí Minh
2.1. Khái niệm về văn hóa quân sự và văn hóa
quân sự Hồ Chí Minh
Từ đó, chúng ta có thể hiểu “văn hóa quân sự là
một bộ môn khoa học, ở trong đó, lý luận chung về
văn hóa học được sử dụng để nghiên cứu về một loại
2.1.1. Văn hóa quân sự
Văn hóa quân sự nói chung, văn hóa quân sự Việt
Nam nói riêng, cũng là một loại hình văn hóa. Nó là
N.H.Thanh/ No.18_Oct 2020|p.37-42
tháng 10 năm 1972) đã viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh
hình hoạt động của con người là đấu tranh vũ trang”
và văn hóa quân sự Việt Nam là “mối quan hệ giữa
người Việt Nam với thực tiễn đấu tranh vũ trang
chống ngoại xâm để từ đó chọn ra những phương
pháp hành động thích hợp và hiệu quả nhằm đi tới
chiến thắng nhưng lại mang theo một dấu ấn riêng”
[1, tr. 15].
rằng: “Người làm nên lịch sử phi thường này đã hồi
phục một dân tộc, xây dựng một quốc gia, điều khiển
hai cuộc chiến tranh về cơ bản là những cuộc chiến
tranh của các dân tộc bị áp bức. Cuộc chiến đấu
chống Pháp mà ông lãnh đạo đã dẫn tới sự sụp đổ của
một đế chế thuộc địa lớn. Cuộc chiến đấu mà ông
đang tiến hành chống Mỹ như ông tin tưởng - nhất
định thắng lợi - đang đánh dấu những giới hạn của
sức mạnh kỹ thuật trước con người.
Như vậy, văn hóa quân sự có thể hiểu chung nhất
là tổng hòa những dấu ấn sáng tạo và nhân văn nảy
sinh từ tổ chức và hoạt động quân sự tiến bộ, cách
mạng, kết tinh thành hệ thống giá trị chân, thiện, mỹ,
phản ánh sự phát triển trình độ con người trong lĩnh
vực quân sự của đời sống xã hội; có tác động thúc
đẩy sự phát triển của lĩnh vực quân sự và đời sống xã
hội theo xu hướng cách mạng, tiến bộ, nhân văn.
Trong tất cả những người đáng kính trọng, ông
Hồ có lẽ là người đã chứng minh một cách giỏi nhất
rằng: Một ý chí được vũ trang bằng kỹ thuật cầm
quyền không sao chê trách được, đâm chồi bén rễ
trong nguyện vọng nhân dân…” [3, tr. 25].
Cái “giới hạn sức mạnh kỹ thuật trước con người”
mà Giăng Lacutuya đề cập có lẽ không có gì khác
hơn là văn hóa quân sự Việt Nam được tích hợp đến
đỉnh cao ở Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự tỏa sáng,
thấm sâu từ văn hóa quân sự của Người vào thực tiễn
cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ
XX. Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là nhà hoạt
động thực tiễn trong sự nghiệp xây dựng nền văn hoá
Việt Nam mới mà còn là nhà lý luận có những kiến
giải sâu sắc, toàn diện mang tính triết lý về văn hoá
và văn hoá quân sự của dân tộc.
2.1.2. Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh
Nghiên cứu văn hoá quân sự Hồ Chí Minh là vấn
đề quan trọng, không những khẳng định sự đóng góp
về mặt thế giới quan và phương pháp luận mácxít về
văn hoá độc đáo mà còn góp phần khẳng định giá trị
hiện thực văn hoá quân sự của Người đối với sự
nghiệp đấu tranh cách mạng của quốc gia - dân tộc
Việt Nam trong thời đại mới. Có thể nói, trong quá
trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã có những kiến tạo kiệt xuất, đặt cơ sở cho
nền quân sự cách mạng của dân tộc Việt Nam. Đó là
hệ lý luận và chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về
xây dựng và vận hành nền quân sự cách mạng, nền
quân sự giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, nền
quân sự nhân dân mà ra và vì nhân dân. Mặc dù Chủ
tịch Hồ Chí Minh không để lại một tác phẩm lý luận
chuyên khảo nào về văn hoá quân sự, song có đầy đủ
cơ sở để khẳng định trong lĩnh vực tổ chức và hoạt
động quân sự của cách mạng Việt Nam, Người luôn
đặt ra đòi hỏi rất cao và khắt khe là quân sự phải
hướng tới sự sáng tạo và nhân văn, lấy nhân văn,
nhân đạo làm điểm tựa, mục tiêu phấn đấu cho mọi tổ
chức và hoạt động quân sự.
Như vậy, từ tiếp cận bản chất văn hoá quân sự,
văn hóa Hồ Chí Minh và nghiên cứu thực tiễn hoạt
động lãnh đạo cách mạng, nhất là trực tiếp lãnh đạo
sự nghiệp xây dựng nền quân sự cách mạng Việt
Nam của Người trong thời đại mới, có thể hiểu: Văn
hóa quân sự Hồ Chí Minh là một bộ phận cấu thành
văn hóa Hồ Chí Minh, gồm tổng thể những sáng tạo
hàm chứa giá trị chân, thiện, mỹ từ mục tiêu, tính
chất, nội dung, phương thức tổ chức, hoạt động quân
sự, nghệ thuật quân sự,... được phản ánh ở nhận thức,
quan điểm, tư tưởng, hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo đấu
tranh cách mạng và quan hệ giao tiếp, ứng xử của
Người trong lĩnh vực quân sự.
Văn hoá quân sự Hồ Chí Minh là một bộ phận
hợp thành chỉnh thể thống nhất giữa bản chất chính
trị cách mạng và tinh thần nhân văn, nhân đạo sâu
sắc của Người. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà văn
hoá lớn, không những cống hiến trọn đời cho sự
nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam mà còn là biểu
tượng cho sự kết nối mạch nguồn văn hoá Việt Nam
từ truyền thống đến hiện đại và hơn thế là hướng tới
tương lai.
Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh được hình thành,
phát triển trong sự tác động tổng hợp của những điều
kiện khách quan, chủ quan nhất định, bao gồm:
truyền thống văn hóa quân sự của dân tộc Việt Nam,
tinh hoa văn hóa quân sự nhân loại và chính từ sự trải
nghiệm thực tiễn, phẩm chất nhân cách Hồ Chí Minh.
2.2. Cơ sở hình thành, phát triển văn hoá quân
sự Hồ Chí Minh
Nhà báo Giăng Lacutuya (Giăng Lacutuya là một
nhà báo tư sản Pháp đã từng đến Việt Nam 10 lần
trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 1945 đến
Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh được hình thành,
phát triển trong sự tác động tổng hợp của những điều
kiện khách quan, chủ quan:
N.H.Thanh/ No.18_Oct 2020|p.37-42
2.2.1. Truyền thống văn hóa quân sự của dân tộc
trí thức, nhà chính trị, nhà quân sự, nhà văn, nhà báo,
nhà thơ, chủ tịch đảng, chủ tịch nước… Chủ tịch Hồ
Chí Minh là nhà tư tưởng lỗi lạc, nhà văn hóa lớn của
nhân dân Việt Nam và là một trong những lãnh tụ
chính trị vĩ đại của thế kỷ XX.
Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước,
dân tộc Việt Nam đã tạo lập nên một nền văn hóa
phong phú với những truyền thống tốt đẹp, cao quý,
trong đó có truyền thống văn hóa quân sự. Các giá trị
truyền thống dân tộc là một trong những cơ sở,
nguồn gốc quan trọng góp phần hình thành văn hóa
quân sự Hồ Chí Minh.
2.3. Khái quát một số nội dung văn hóa quân sự
Hồ Chí Minh
Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh có thể được khái
quát ở một số nội dung cơ bản:
Truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa quân sự
Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhận, tích
hợp cùng với kế thừa tinh hoa văn hóa nhân loại, trực
tiếp nhất là quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về văn
hóa, chiến tranh, quân đội và từ thực tiễn đấu tranh
cách mạng trên thế giới đã tạo nên nền móng của sự
hình thành, phát triển văn hóa cách mạng Hồ Chí
Minh, trong đó bao hàm văn hóa quân sự của Người.
2.3.1. Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh mang tính
chính nghĩa, tự vệ, bảo vệ nhân dân, của nhân dân, vì
nhân dân.
Giữ vững quyền tự do và độc lập là mục tiêu
xuyên suốt thể hiện tính nhân đạo, nhân văn của tư
tưởng quân sự Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.
Mục tiêu ấy nhận thức ngày càng đầy đủ, sâu sắc và
cụ thể trong từng thời kỳ cách mạng. Mục tiêu bảo vệ
vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn
lãnh thổ của Tổ quốc thể hiện tính chất nhân văn của
đường lối chiến tranh cách mạng Việt Nam do Chủ
tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo, là sự kế tục tinh thần yêu
chuộng hòa bình nhưng biết cầm súng giữ gìn hòa
bình khi có kẻ rắp tâm cướp nước, lật đổ chế độ
chính trị, phá hoại cuộc sống bình yên của dân tộc.
2.2.2. Tinh hoa văn hóa quân sự nhân loại
Trên hành trình tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ
Chí Minh luôn chủ động học tập, tiếp thu các giá trị
văn hóa của nhân loại. Cùng với nghiên cứu, tiếp
nhận giá trị trong tư duy quân sự của các nhà quân
sự, chính trị nổi tiếng của phương Đông, Chủ tịch Hồ
Chí Minh còn thâu thái, tích hợp của các nhà khai
sáng ở phương Tây.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc
tiếp cận, nghiên cứu lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin,
trong đó có học thuyết chiến tranh và quân đội. Đây
là cơ sở trực tiếp, có ý nghĩa quyết định đến sự hình
thành, phát triển văn hóa quân sự Hồ Chí Minh, cả
chiều sâu và tư tưởng cách mạng của Người.
Với ý chí bất khuất giành lấy hòa bình, thống
nhất, độc lập và dân chủ ở Việt Nam, nhân dân Việt
nam quyết đánh bại bất cứ kẻ thù xâm lược nào, đồng
thời Việt Nam ủng hộ, đồng tình với tất cả những
cuộc đấu tranh chống xâm lược và bảo vệ hòa bình
trên thế giới. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:
“Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm
hoặc lâu hơn nữa, Hà Nội, Hải Phòng và một số thành
phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt
Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập, tự
do. Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất
nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!” [6, tr. 131]. Hay
“Nhân dân Việt Nam chúng tôi rất yêu chuộng hòa
bình, một nền hòa bình chân chính trong độc lập và tự
do thật sự” [6, tr. 602].
2.2.3. Từ trải nhiệm thực tiễn và phẩm chất nhân
cách Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong số ít lãnh tụ
chính trị trên thế giới có sự trải nghiệm thực tiễn đấu
tranh cách mạng và hoạt động quân sự sôi nổi, phong
phú trong một không gian rộng lớn với thời gian dài.
Sự trải nghiệm của Người trong đời sống xã hội,
trong hoạt động lãnh đạo cách mạng và chiến tranh
chống xâm lược của nhân dân Việt Nam là cơ sở thực
tiễn trực tiếp tác động đến sự hình thành, phát triển
văn hóa quân sự của Người.
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
và đế quốc Mỹ xâm lược, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí
Minh luôn chủ trương tiến hành kháng chiến trước hết
là để bảo vệ nhân dân. Đó là mối quan tâm lớn trong
chỉ đạo chiến lược, chiến dịch, trong tổ chức chiến đấu
của các đơn vị lực lượng vũ trang. Cách mạng Việt
Nam từ năm 1930 đến năm 1975 chủ yếu là khởi nghĩa
và chiến tranh cứu nước với đường lối và phương pháp
cách mạng thấm đượm chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí
Để có thể học tập kinh nghiệm, khám phá và
chiếm lĩnh tri thức, giá trị của các nền văn hóa lớn
trên thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khổ công học
tập thông thạo nhiều ngoại ngữ, chấp nhận và chủ
động vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hiểm nguy để
sống, để học và làm cách mạng. Ở Người hội tụ
nhiều mẫu người, từ người lao động chân tay đến nhà
N.H.Thanh/ No.18_Oct 2020|p.37-42
và lực lượng vũ trang nhân dân để đập tan bộ máy cai
Minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh bao giờ cũng nêu cao tinh
thần chính nghĩa của cách mạng, lấy đó làm ngọn
cờ hiệu triệu quần chúng nhân dân. Đó là mục tiêu
giải phóng dân tộc, đem lại độc lập thống nhất cho
đất nước, tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Tư tưởng
của Người đã trở thành nền tảng để đảng ta xác định
đường lối cách mạng Việt Nam trên lĩnh vực quân
sự, quốc phòng.
trị của bọn đế quốc, tay sai, giành chính quyền về tay
nhân dân. Lực lượng vũ trang kết hợp với lực lượng
chính trị, đấu tranh vũ trang kết hợp với đấu tranh
chính trị, đó là hình thức cơ bản của bạo lực cách
mạng Việt Nam.
Bạo lực cách mạng trong văn hóa quân sự Hồ Chí
Minh hàm chứa sâu sắc tính nhân văn, nhân đạo.
Người cho rằng chính sự hung bạo, dã man, sự nô
dịch, thống trị của kẻ thù buộc người cách mạng phải
sử dụng bạo lực để thực hiện quyền tự vệ chính đáng
và xa hơn, cao hơn là thực hiện mục tiêu giải phóng
dân tộc, giải phóng con người.
2.3.2. Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh thể hiện tính
nhân văn, nhân đạo cao cả trong sử dụng bạo lực
cách mạng
Chủ tịch Hồ Chí Minh từ rất sớm đã chỉ ra:
“Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của
giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng
chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính
quyền và bảo vệ chính quyền” [6, tr. 391]. Văn hóa
quân sự Hồ Chí Minh phản ánh rõ bạo lực vũ trang
không phải là mục tiêu mà chỉ là một hình thức đấu
tranh để thực hiện mục tiêu cách mạng là giành và
giữ nền độc lập dân tộc, nhân dân được sống trong
hòa bình, trong độc lập, tự do, xây dựng cuộc sống
ấm no, hạnh phúc.
2.3.3. Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh thể hiện rõ ý
chí quyết tâm chiến đấu chống ngoại xâm
Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện rõ ý chí kiên
quyết chống ngoại xâm đến cùng. Người đã nêu cao
ý chí: Hễ còn một tên lính thực dân trên đất nước
Việt Nam, thì Việt Nam cứ đánh, đánh cho đến thắng
lợi hoàn toàn, đánh cho đến độc lập và thống nhất
thật sự. Với một niềm tin sắt đá, Người khẳng định
dù thực dân Pháp hay đế quốc Mỹ, quân và dân ta
kiên quyết kháng chiến để giành thắng lợi hoàn toàn.
Quyết tâm chính trị đó cũng chính là khát vọng của
cả dân tộc Việt Nam. Là người cầm lái vĩ đại, suốt
cuộc đời cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã dẫn dắt nhân dân ta quyết tâm thực hiện bằng
được nguyện vọng chính đáng của Nhân dân ta, của
dân tộc ta.
Đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh đấu tranh vũ trang,
chiến tranh cách mạng là việc bất đắc dĩ, việc cầm
súng chiến đấu cũng là để bảo vệ hòa bình - một nền
hòa bình thực sự, hòa bình trong độc lập, tự do để
giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã
hội, giải phóng con người. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ
rõ: “Nhân dân Việt Nam đã bị chính sách vũ lực,
chính sách xâm lăng của một vài người đại diện Pháp
ở Đông Dương xô đẩy vào một cuộc chiến tranh tự
vệ thảm khốc” và “chính sách vũ lực mà các nhà đại
diện Pháp ở Đông Dương vẫn áp dụng từ trước tới
nay, đã bó buộc dân tộc Việt Nam phải võ trang tự
vệ” [3, tr. 76].
Người chỉ rõ: “Giônxơn và bè lũ phải biết rằng:
Chúng có thể đưa 50 vạn quân, 1 triệu quân hoặc
nhiều hơn nữa để đẩy mạnh chiến tranh xâm lược ở
miền Nam Việt Nam. Chúng có thể dùng hàng nghìn
máy bay, tăng cường bắn phá miền Bắc. Nhưng
chúng quyết không lay chuyển được ý chí sắt đá,
quyết tâm chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt
Nam anh hùng” [6, tr. 131]. Ý chí sắt đá của Chủ tịch
Hồ Chí Minh và của Đảng ta quyết tâm chống ngoại
xâm đã hun đúc quyết tâm của toàn dân ta quyết
đánh, quyết thắng giặc trong bất cứ tình huống nào,
đó không phải là một quyết tâm chủ quan phiêu lưu
mạo hiểm mà là một quyết tâm mang tính cách mạng
và khoa học sâu sắc.
Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc sử dụng bạo lực
cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng để
giành và giữ chính quyền là một tất yếu lịch sử đối
với các dân tộc bị áp bức dưới chế độ thực dân, đế
quốc. Sự phát triển sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí
Minh là ở chỗ Người đã chỉ ra bạo lực cách mạng là
bạo lực của quần chúng nhân dân có tổ chức và được
rèn luyện trong đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản. Bạo lực cách mạng là sự kết
hợp của nhiều biện pháp, cách thức đấu tranh về quân
sự, chính trị, kinh tế, ngoại giao, văn hóa... mà có thể
khái quát trong hai hình thức cơ bản chủ yếu là đấu
tranh chính trị và đấu tranh vũ trang; kết hợp sử dụng
hai lực lượng là lực lượng chính trị của quần chúng
Ý chí quyết tâm chiến đấu chống ngoại xâm trong
văn hóa quân sự Hồ Chí Minh là sản phẩm của sự kết
hợp tinh thần triệt để cách mạng của giai cấp công
nhân, truyền thống kiên cường bất khuất của dân tộc
và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, là sản phẩm
của sự thống nhất cao độ giữa nhân tố chủ quan và
N.H.Thanh/ No.18_Oct 2020|p.37-42
quy luật khách quan của thời đại. Văn hóa quân sự
có thể sẽ kéo dài mấy năm nữa. Đồng bào ta có thể
phải hy sinh nhiều của nhiều người. Dù sao, chúng ta
phải quyết tâm đánh giặc Mỹ đến thắng lợi hoàn
toàn” [6, tr. 612].
Hồ Chí Minh luôn thể hiện tinh thần lạc quan vào
thắng lợi của cách mạng, tin tưởng chắc chắn vào sự
nghiệp cách mạng của nhân dân nhất định sẽ thắng
lợi, bởi vì “chúng ta đoàn kết chặt chẽ, toàn dân một
lòng, cho nên chắc chắn rằng chúng ta cũng nhất định
thắng lợi” [3, tr. 89].
Quan điểm đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhằm
phát huy sức mạnh cao nhất và sự nỗ lực của các yếu
tố chủ quan trên cơ sở của sự hiểu biết, nắm chắc sự
vận động của khách quan. Cách mạng Việt Nam phát
triển theo quy luật như vậy. Phương châm chiến lược
đánh lâu dài của chiến tranh nhân dân Việt Nam
không phải là thụ động, trông chờ vào sự yếu đuối
của địch, mà đó là quá trình chủ động tiến công để
đánh lùi từng bước, đánh bại từng âm mưu, thủ đoạn
của địch đi tới đánh bại ý chí của kẻ xâm lược.
2.3.4. Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh thực hiện
đường lối tiến hành chiến tranh nhân dân Việt Nam
toàn dân, toàn diện, kháng chiến lâu dài
Xuất phát từ tư tưởng lấy dân là gốc, có dân là có
tất cả, quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác -
Lênin về vai trò quần chúng nhân dân trong đấu tranh
cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Trong
hoạt động quân sự và đấu tranh vũ trang, xây dựng
lực lượng vũ trang, “phải dựa vào dân, không được
xa rời dân” [5, tr. 270], khơi nguồn sức mạnh cho
dân, tổ chức tập hợp và đoàn kết toàn dân tạo nên sức
mạnh to lớn chiến thắng kẻ thù.
3. Thay lời kết
Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh rất phong phú, bao
trùm trên nhiều lĩnh vực, từ quan điểm về bạo lực
cách mạng, chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn
dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân... đến
khoa học nghệ thuật quân sự Việt Nam. Văn hóa
quân sự Hồ Chí Minh là một cơ sở có ý nghĩa trực
tiếp hình thành đường lối quân sự của Đảng Cộng
sản Việt Nam, chỉ đạo xuyên suốt trong mọi thời kỳ,
mọi lĩnh vực, mọi mặt của hoạt động quân sự trong
cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, trong chiến
tranh giải phóng và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Thực tiễn chiến tranh ở Việt Nam cho thấy, kẻ
thù xâm lược thường mạnh hơn ta về tiềm lực kinh
tế, quân sự,... Do vậy, về phía ta, để chiến thắng các
đạo quân nhà nghề, được trang bị kỹ thuật hiện đại
thì không thể chỉ dựa vào lực lượng vũ trang, quân
đội mà phải dựa vào lực lượng toàn dân, tổ chức tập
hợp và phát động toàn dân đứng lên đánh giặc cứu
nước. Văn hóa quân sự Hồ Chí Minh là văn hóa
chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài, tự
lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính, đồng thời
ra sức tranh thủ sự giúp đỡ cả về tinh thần, vật chất
của bè bạn, nhân loại tiến bộ. Chiến tranh nhân dân
trong văn hóa quân sự Hồ Chí Minh luôn gắn với
toàn diện. Sức mạnh của chiến tranh nhân dân Việt
Nam theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Mỉnh, của
Đảng ta là sức mạnh tổng hợp trên tất cả các mặt
quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao.
Việc tăng cường truyền bá nâng cao nhận thức
văn hóa quân sự Hồ Chí Minh cho toàn thể nhân dân
hiện nay là một đòi hỏi rất cấp thiết. Đây là vấn đề
rất quan trọng tạo cơ sở trực tiếp để phát huy giá trị
văn hóa quân sự Hồ Chí Minh cho người dân Việt
Nam. Việc phát huy giá trị quân sự Hồ Chí Minh góp
phần đặc biệt quan trọng trong xây dựng ý thức bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam. Trong điều kiện hiện nay cần
tập trung thực hiện tốt một số vấn đề:
Một là, trong điều kiện cho phép, đưa nội dung
văn hóa quân sự Hồ Chí Minh vào các chương trình
giáo dục, tuyên truyền cho các đối tượng phù hợp với
yêu cầu.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm
lược, kế thừa kinh nghiệm truyền thống của dân tộc,
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tổ tiên ta đời Trần, vì
già trẻ một lòng trường kỳ kháng chiến, mà đánh tan
giặc Nguyên. Nay chúng ta cũng già trẻ một lòng,
trường kỳ kháng chiến, chúng ta nhất định sẽ đánh
tan giặc Pháp” [4, tr. 517]. Trong cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn tiếp
tục khẳng định quan điểm đánh lâu dài. Trong Di
chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh tính lâu dài
của cuộc kháng chiến: “Cuộc kháng chiến chống Mỹ
Hai là, gắn giáo dục văn hóa quân sự Hồ Chí
Minh với giáo dục văn hóa quân sự dân tộc.
Ba là, tổ chức nghiên cứu một cách có hệ thống
văn hóa quân sự Hồ Chí Minh, văn hóa quân sự dân
tộc. Phát huy kết quả nghiên cứu vào sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
trong tình hình mới.
N.H.Thanh/ No.18_Oct 2020|p.37-42
4. Ho Chi Minh (2011), Completed Works, p.5,
REFERENCES
Hanoi National Political Publishing House.
1. Duong Xuan Dong (2011), Vietnamese
military culture with sincere, benevolent and
beautiful purposes, Journal of Culture and Arts, No.
330, December 2011.
5. Ho Chi Minh (2011), Completed Works, Vol.7,
Hanoi National Political Publishing House.
6. Ho Chi Minh (2011), Completed Works,
Vol.15, Hanoi National Political Publishing House.
2. Nguyen Manh Huong (editor) (2005), Ho Chi
Minh Thought on the All-People Defense, People's
Army Publishing House, Hanoi.
7. Institute of Social Science for Military
Humanities (2014), Vietnam National Defense
Thought, People's Army Publishing House, Hanoi.
3. Assoc.Prof.Dr. Nguyen Van Huu (editor)
(2018), Learn about Ho Chi Minh's military culture,
National Political Publishing House, Hanoi.
CONTRIBUTING TO RESEARCH HO CHI MINH MILITARY CULTURE
Article info
Abstract
Ho Chi Minh's military culture is a particularly important part of Vietnam's
military culture, closely linked to and derived from the revolutionary practices of
the Vietnamese nation during the period when the Party led the revolution. The
article outlines military culture, the content of Ho Chi Minh military culture on
revolutionary violence, people's war, national defense, and building forces. On that
basis, propose some orientations in Ho Chi Minh military education and cultural
research in the coming time.
Recieved:
05/7/2020
Accepted:
20/9/2020
Keywords:
military culture, Ho Chi
Minh military culture,
Ho Chi Minh, Ho Chi
Minh’s ideology.
6 trang
21200
Free
Bạn đang xem tài liệu "Góp phần tìm hiểu văn hóa quân sự Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- gop_phan_tim_hieu_van_hoa_quan_su_ho_chi_minh.pdf
