Học tập và làm theo phong cách làm việc Hồ Chí Minh - Nhìn từ góc độ người giảng viên Đại học
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
HỌC TẬP VÀ LÀM THEO PHONG CÁCH LÀM VIỆC
HỒ CHÍ MINH - NHÌN TỪ GÓC ĐỘ NGƯỜI GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC
Lê Thị Anh1
TÓM TẮT
Hồ Chí Minh là một mẫu mực về phong cách làm việc, và đó chính là một trong
những nguyên nhân quan trọng góp phần làm nên những thành công trong suốt cuộc đời
hoạt động cách mạng của Người. Việc học tập phong cách làm việc Hồ Chí Minh để nâng
cao chất lượng, hiệu quả công việc của mỗi cán bộ, đảng viên nói chung và giảng viên
nói riêng là hết sức quan trọng và cần thiết. Trong bài viết này, từ sự phân tích, nghiên
cứu phong cách làm việc Hồ Chí Minh, tác giả rút ra những nội dung cần thiết mà người
giảng viên nói chung, giảng viên Trường Đại học Hồng Đức (Thanh Hóa) nói riêng cần
phải học tập để thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng giảng dạy, đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp đổi mới giáo dục đại học ở nước ta hiện nay.
Từ khóa: Hồ Chí Minh, phong cách làm việc, giảng viên.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Phong cách làm việc Hồ Chí Minh là một trong những di sản mà Ngƣời để lại cho
dân tộc taꢀ Phong cách làm việc và phong cách lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh mang
đậm dấu ấn riêng của Ngƣời, gắn liền với tƣ tƣởng, đạo đức, lối sống, mục đích sống của
Ngƣời, phong cách đó vừa dân tộc vừa hiện đại, vừa khoa học vừa cách mạng, vừa cao cả
vừa thiết thực và đƣợc thể hiện trong mọi lĩnh vực, mọi hoạt động của Ngƣời, tạo thành
một chỉnh thể nhất quán, có giá trị khoa học, đạo đức, thẩm mỹ, là tấm gƣơng sáng cho
mọi thế hệ ngƣời Việt Nam học tập và làm theoꢀ Đối với giảng viên, việc học tập và làm
theo phong cách làm việc Hồ Chí Minh là hết sức quan trọng và cần thiết, việc làm này
không chỉ góp phần nâng cao chất lƣợng giảng dạy, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp đổi mới
giáo dục đại học hiện nay mà còn góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta triển
khai thực hiện hiệu quả Chỉ thị 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy
mạnh học tập và làm theo tƣ tƣởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”ꢀ
2. NỘI DUNG
Xây dựng và rèn luyện phong cách làm việc đúng đắn là một trong những yếu tố hết
sức quan trọng góp phần quyết định nâng cao chất lƣợng, hiệu quả công việc của mỗi cán
bộ, đảng viên nói chung và đối với mỗi giảng viên Trƣờng Đại học Hồng Đức, Thanh Hóa
nói riêng. Trong thực tiễn, chúng ta thấy rằng có những cán bộ, đảng viên có kiến thức
chuyên môn vững vàng; có năng lực, nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công việc; có kỹ
112
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
năng, nghiệp vụ… nhƣng do chƣa có phong cách làm việc hợp lý nên chất lƣợng, hiệu quả
công việc vẫn chƣa caoꢀ Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến phong cách
làm việc của cán bộ, đảng viên và chính Ngƣời là một tấm gƣơng sáng về phong cách làm
việc cho toàn Ðảng, toàn dân ta học tập và làm theo. Nói về phong cách làm việc Hồ Chí
Minh có thể khái quát nhƣ sau: “đó là lề lối, cung cách, cách thức làm việc dân chủ, quần
chúng, khoa học, nêu gƣơng, thể hiện trong hoạt động lãnh đạo của Ngƣời”ꢀ Để học tập và
làm theo phong cách làm việc Hồ Chí Minh, theo tôi ngƣời giảng viên trƣờng đại học có
thể học tập và làm theo những cách thức làm việc sau đây của Ngƣời:
2.1. Học tập và làm theo phong cách làm việc dân chủ, quần chúng
Sinh thời, nói về sức mạnh của dân chủ, Hồ Chí Minh từng nói: “thực hành dân chủ
là cái chìa khóa vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn”[7;trꢀ325] và cũng chính Ngƣời
đã chứng minh bằng thực tiễn cuộc đời mình rằng, để làm việc hiệu quả, một trong những
phong cách làm việc quan trọng hàng đầu mà mỗi cán bộ, đảng viên cần phải có - đó là
cách làm việc dân chủ hay phong cách dân chủꢀ Theo Bác, ngƣời lãnh đạo có phong cách
làm việc dân chủ là phải thực sự biết lắng nghe ý kiến của cán bộ cấp dƣới, của đảng viên,
quần chúng nhân dân; biết động viên, khích lệ, khơi gợi để mọi ngƣời thoải mái, tự tin
trình bày hết quan điểm, ý kiến của mình. Những ý kiến tốt thì phải kịp thời đƣợc khen
thƣởng, biểu dƣơng, coi trọng và áp dụng vào thực tiễnꢀ Có nhƣ vậy quần chúng nhân dân
mới hăng hái làm việc và tiếp tục đề ra sáng kiếnꢀ Theo Bác, ngƣời cán bộ phải biết “học
hỏi sáng kiến của quần chúng để lãnh đạo quần chúng” [4; trꢀ149] bởi vì trí tuệ của quần
chúng là vô hạn. Thực tiễn cho thấy, phong cách làm việc dân chủ của ngƣời lãnh đạo là
vô cùng quan trọng, nếu ngƣời cán bộ có phong cách làm việc dân chủ thì không những sẽ
phát huy đƣợc tinh thần làm viêc say mê, sáng tạo, sự cống hiến hết mình của cấp dƣới,
của quần chúng nhân dân mà nó còn là nhân tố quan trọng góp phần làm cho tổ chức, cơ
quan, đoàn thể, đơn vị ngày càng thêm đoàn kết, gắn bó.
Để có phong cách làm việc dân chủ đòi hỏi ngƣời cán bộ không bao giờ đƣợc độc
đoán, chuyên quyền, đặc biệt là “độc tôn chân lý”ꢀ Phải có tinh thần cầu thị, thƣờng xuyên
lắng nghe, tiếp thu ý kiến góp ý, phê bình của cấp dƣới, của quần chúng nhân dân và cần
nghiêm túc sửa chữa hạn chế, sai lầm, khuyết điểm của mình. Ngoài ra, phong cách dân chủ
còn đòi hỏi ngƣời cán bộ, đảng viên phải gần gũi, sâu sát, gắn bó với quần chúng nhân dân;
tôn trọng và tin yêu nhân dân; nắm bắt đƣợc tâm tƣ, nguyện vọng và thƣờng xuyên quan
tâm, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; kịp thời giải quyết những yêu cầu,
kiến nghị chính đáng của nhân dân… Nếu làm đƣợc nhƣ vậy ngƣời cán bộ sẽ luôn đƣợc cấp
dƣới và quần chúng nhân dân kính trọng, tin yêu và sẵn sàng hợp tác, ủng hộ.
Bên cạnh việc đề cao phong cách làm việc dân chủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng
kịch liệt phê phán những ngƣời cán bộ, đảng viên không có phong cách dân chủ, hoặc
“Miệng thì nói dân chủ, nhƣng làm việc thì họ theo lối “quan” chủ” [3; trꢀ176]ꢀ Với những
ngƣời nhƣ vậy, Bác cho rằng, họ đã tự vứt đi vũ khí hữu hiệu nhất của mình để hoàn
thành nhiệm vụꢀ Khi đó, dù có “đầy túi quần thông cáo, đầy túi áo chỉ thị” mà công việc
vẫn không chạy” [7; trꢀ637]ꢀ
113
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
Tuy nhiên, cũng cần phải hiểu rõ rằng, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về phong cách làm
việc dân chủ là dân chủ có định hƣớng, có lãnh đạo, dân chủ đi đôi với tập trung chứ
không phải dân chủ vô chính phủ, dân chủ quá trớn, dân chủ vô tổ chức. Bởi vậy, ngƣời
lãnh đạo phải có bản lĩnh, lập trƣờng, năng lực, trí tuệ để tập hợp quần chúng nhân dân
chứ không phải theo đuôi quần chúng nhân dân.
Học tập và làm theo phong cách làm việc dân chủ, quần chúng của Bác, để công tác
giảng dạy đạt hiệu quả cao, ngƣời giảng viên cần có phong cách giảng dạy dân chủ. Tức
là ngƣời giảng viên phải tạo ra đƣợc bầu không khí dân chủ trong quá trình dạy học. Bởi
vì, chất lƣợng giờ giảng không chỉ phụ thuộc vào nội dung bài giảng, phƣơng pháp sƣ
phạm, trạng thái tâm lí của ngƣời dạy-học, không gian, thời gian... mà còn phụ thuộc rất
nhiều vào việc giảng viên có phát huy đƣợc vai trò của ngƣời học hay khôngꢀ Do đó
ngƣời giảng viên cần phát huy đƣợc tinh thần tích cực, chủ động, dám nghĩ, dám nói, dám
tranh luận của sinh viên trong quá trình dạy - học. Kinh nghiệm cho thấy, chỉ khi nào giờ
học diễn ra trong bầu không khí tâm lý tích cực thì ngƣời dạy mới truyền đƣợc cảm hứng
cho ngƣời học, từ đó ngƣời dạy và ngƣời học mới luôn mong muốn tìm tòi, khám phá tri
thức của nhân loạiꢀ Để tạo ra đƣợc bầu không khí dân chủ trong quá trình giảng dạy, theo
tôi, ngƣời giảng viên cần phải thực hiện tốt một số công việc sau:
Một là, giảng viên cần khéo léo khơi gợi để ngƣời học phát hiện đƣợc những vấn đề
hay, những mâu thuẫn; khích lệ để ngƣời học trình bày quan điểm, cách làm, bên cạnh đó
kịp thời định hƣớng, dẫn dắt ngƣời học tránh lạc chủ đề, sai nguyên tắc…
Hai là, sau khi giải quyết mỗi vấn đề giảng viên cần phát huy dân chủ trong đánh
giá kết quả, trao đổi, đúc rút kinh nghiệm cho cả ngƣời dạy và ngƣời học để không ngừng
cải tiến nội dung, phƣơng pháp, nâng cao chất lƣợng bài giảngꢀꢀꢀ
Ba là, trong suốt quá trình giảng dạy, giảng viên cần có thái độ gần gũi, tin, yêu
sinh viênꢀ Lắng nghe tâm sự, ý kiến của các em, vừa là ngƣời thầy, vừa là ngƣời bạn của
các em trong quá trình học tập, nghiên cứu khoa học cũng nhƣ trong cuộc sốngꢀ Để làm
đƣợc điều đó đòi hỏi ngƣời giảng viên phải hết sức nhiệt tình, chu đáo khi đƣợc các em
hỏi, trao đổi, xin ý kiến; biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của sinh viên, biết gợi mở để các
em thể hiện ý kiến của mình… Tránh tình trạng giảng viên có thái độ áp đặt, một chiều
trong nghiên cứu, thảo luận; giảng viên có phong cách quá lạnh lùng, nghiêm khắc làm
cho sinh viên sợ sệt, giờ học căng thẳng; giảng viên quát mắng xử phạt sinh viên khi chƣa
tìm hiểu lí do; cƣời cợt, chế giễu, xem thƣờng sinh viên khi họ có ý kiến sai; sử dụng
phƣơng pháp dạy học độc thoại một chiều; không có sự giao lƣu tƣơng tác với sinh
viên… Tuy nhiên bên cạnh đó cũng cần tránh trƣờng hợp giảng viên quá xuề xòa với sinh
viên dẫn đến tình trạng “cá mꢁ một lứa”, sinh viên không tôn trọng giảng viênꢀ
Bốn là, mỗi giảng viên nên thƣờng xuyên duy trì hoạt động giao lƣu, tƣơng tác với
ngƣời họcꢀ Hoạt động tƣơng tác này không chỉ trong giờ học mà cả ngoài giờ học, trong
cuộc sống hàng ngày bằng các hình thức khác nhau để ngƣời dạy và ngƣời học hiểu nhau
hơnꢀ Chỉ khi nào ngƣời học cởi mở và bộc lộ bản thân, không còn những tự ti trong suy
nghĩ, thoải mái trao đổi, phát huy tốt trí tuệ, kiến thức của mình, mạnh dạn đóng góp về
114
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
nội dung, phƣơng pháp, tác phong cho ngƣời dạy thì ngƣời dạy mới nắm bắt đƣợc chất
lƣợng và trình độ nhận thức của ngƣời học một cách chính xác và khách quan nhất, từ đó
giúp cho việc nâng cao chất lƣợng dạy - học đạt đƣợc hiệu quả caoꢀ
Tóm lại, phong cách giảng dạy dân chủ là hết sức cần thiết đối với ngƣời giảng viên
trong quá trình giảng dạy ở bậc đại học. Bởi vì khác với quá trình nhận thức của học sinh phổ
thông, sinh viên đại học dƣới vai trò chủ đạo của giảng viên sẽ phải tự giác, tích cực, chủ
động lĩnh hội tri thức, kĩ năng và tự làm phong phú vốn hiểu biết của mình. Do vậy chỉ với
phong cách dạy học dân chủ giảng viên mới giúp sinh viên tiếp nhận, lĩnh hội các chân lý
khoa học, khái niệm khoa học không phải một cách máy móc, sao chép y nguyên mà luôn
biết sáng tạo, có óc phê phán, có phủ định, hoài nghi, có sự lật ngƣợc vấn đề, đào sâu, mở
rộng. Từ đó giúp sinh viên từng bƣớc vận dụng các tri thức khoa học đã tiếp thu đƣợc, góp
phần giải quyết một cách khoa học các vấn đề do thực tiễn xã hội, thực tiễn cuộc sống đặt ra.
2.2. Học tập và làm theo phong cách làm việc khoa học
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngƣời có phong cách làm việc khoa họcꢀ Ở
Ngƣời, làm việc khoa học trƣớc hết là phải nắm vững tình hình khách quan và trung thực.
Ngƣời đã xây dựng cho mình thói quen tôn trọng thực tế khách quan, không bóp méo sự
thật, làm việc với tầm nhìn xa trông rộng trên cơ sở dự báo khoa học. Ngƣời nói: “Đảng
có hiểu rõ tình hình thì đặt chính sách mới đúng”ꢀ Và vì vậy, Ngƣời yêu cầu mỗi cán bộ,
công chức khi giải quyết công việc phải trên cơ sở dữ liệu khách quan, phải tiến hành điều
tra, nghiên cứu để nắm việc, nắm ngƣời, nắm tình hình cụ thểꢀ Bác thƣờng xuyên nhắc
nhở cán bộ, công chức rằng “óc phải nghĩ, mắt phải trông, tai phải nghe, miệng phải nói,
chân phải đi, tay phải làm” để điều tra, nghiên cứu thật kỹ, thu thập đầy đủ, chính xác và
nắm chắc tình hình thực tếꢀ Ngƣời kịch liệt phê phán lối làm việc “bàn giấy” trong “bốn
bức tƣờng”, “chỉ tay năm ngón”ꢀ Ngƣời khuyến khích cán bộ công chức sâu sát cơ sở,
kiểm tra đôn đốc, thƣờng xuyên rút kinh nghiệm, biết tổng kết thực tiễnꢀ
Để có phong cách làm việc khoa học, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Gặp mỗi vấn đề,
ta phải đặt câu hỏi: vì sao có vấn đề này? xử trí nhƣ thế này, kết quả sẽ ra sao? Phải suy tính
kỹ lƣỡng. Chớ hấp tấp, chớ làm bừa, chớ làm liều. Chớ gặp sao làm vậy” [7; tr.279]. Việc
gì cũng phải điều tra rõ ràng, cẩn thận rồi mới quyết định và thực hiện đến nơi, đến chốn.
Với Bác, khi chƣa có đầy đủ thông tin, chƣa xây dựng đƣợc phƣơng án khả thi, hiệu quả
thì ngƣời lãnh đạo tuyệt đối không đƣợc ra quyết địnhꢀ Ngƣời kịch liệt phê phán những
cán bộ vì chạy theo thành tích mà có tƣ duy chủ quan, duy ý chí, che dấu khuyết điểm;
hoặc những cán bộ mắc bệnh “cận thị” không nhìn xa trông rộng. Không thấy những vấn
đề to tát mà chỉ chăm chú vào những việc nhỏ nhặt… Những ngƣời nhƣ vậy, theo Bác, là
chỉ trông thấy sự lợi hại nhỏ nhen mà không trông thấy sự lợi hại to lớn.
Phong cách làm việc khoa học của Hồ Chí Minh còn biểu hiện ở chỗ, Ngƣời làm
việc luôn có mục đích và kế hoạch rõ ràng, thiết thựcꢀ Ngƣời dặn: trƣớc khi thực thi công
vụ, bất kể việc gì, từ lớn đến nhỏ đều cần xác định rõ mục đích, nội dung, chƣơng trình,
kế hoạchꢀ Ngƣời đòi hỏi tất cả cán bộ, công chức trong bộ máy Đảng, Nhà nƣớc, đoàn thể
115
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
từ Trung ƣơng đến cơ sở phải xây dựng kế hoạch làm việc trong từng giờ, ngày, tuần,
tháng, năm một cách cụ thể, thiết thực, vừa sức; nội dung một, kế hoạch mƣời, biện pháp
phải hai mƣơiꢀ Để xây dựng đƣợc chƣơng trình, kế hoạch cụ thể, thiết thực, Bác nhắc nhở
ngƣời cán bộ phải luôn căn cứ vào tính chất của công việc “việc chính, việc gấp thì làm
trƣớc” không đƣợc “luộm thuộm không có kế hoạch, gặp việc nào làm việc nấy”ꢀ Cán bộ
làm việc phải theo đúng chức trách, chế độ công tác, chƣơng trình, kế hoạch đã đề ra,
không đƣợc ngẫu hứng, tùy tiện và đặc biệt là phải hết sức tránh chuyện vạch ra “chƣơng
trình công tác quá rộng, kém thiết thực’ và căn bệnh “đánh trống, bỏ dùi “gây tốn kém sức
lực, tiền của, thời gian của nhân dân”ꢀ
Ngoài những nội dung trên, theo Hồ Chí Minh, ngƣời có phong cách làm việc khoa
học còn phải biết quý trọng thời gianꢀ Đó là những ngƣời phải biết sử dụng thời gian một
cách khoa học “giờ nào, việc ấy”, phải có năng lực giải quyết công việc một cách tốt nhất,
hiệu quả nhất trong một thời gian ngắn nhất, không ôm đồm, làm quá nhiều việc, dẫn đến
giải quyết công việc không dứt điểm, không hiệu quảꢀ Ngƣời từng căn dặn: “Thời giờ
cũng cần phải tiết kiệm nhƣ của cải, của cải hết còn có thể làm thêm khi thời gian đã qua
rồi không bao giờ kéo lại đƣợcꢀꢀꢀꢀ Ngƣời cán bộ phải biết tiết kiệm thời gian của mình
nhƣng cũng phải biết tiết kiệm thời gian cho ngƣời khác” [2; tr.123]
Phong cách làm việc khoa học còn đòi hỏi ngƣời cán bộ sau khi giải quyết mỗi
công việc phải biết rút ra kinh nghiệm cho lần sau và cho ngƣời khácꢀ Hồ Chí Minh viết:
“công việc gì bất kỳ thành công hoặc thất bại, chúng ta cần phải nghiên cứu đến cội rễ,
phân tách thật rõ ràng rồi kết luậnꢀ Kết luận đó sẽ là cái thìa khóa phát triển công việc và
để giúp cho cán bộ tiến tới” [7; tr.283].
Học tập và làm theo phong cách làm việc khoa học Hồ Chí Minh, theo tôi mỗi
giảng viên chúng ta cần thực hiện tốt một số biện pháp sau:
Một là, trong quá trình giảng dạy giảng viên cần nghiên cứu kỹ chƣơng trình, tài
liệu môn học, nắm bắt đƣợc đặc điểm, tình hình sinh viên, xây dựng giáo án và lựa chọn
phƣơng pháp dạy học sáng tạo, phù hợp với từng đối tƣợng sinh viên, từng nội dung bài
giảng, phù hợp với tình hình thực tiễn của đơn vị, địa phƣơng, đất nƣớc và thế giớiꢀ Đây
cũng chính là việc xác định mục tiêu, đối tƣợng, nội dung, phƣơng pháp giảng dạy của
ngƣời “thầy”ꢀ Điều này rất cần thiết đối với giảng viên, nhất là giảng viên trẻꢀ Thực hiện
đƣợc điều này sẽ giúp giảng viên xây dựng đƣợc phƣơng pháp sƣ phạm tốt, cung cấp cho
ngƣời học lƣợng thông tin ngắn gọn, chính xác, cần thiết và đầy đủꢀ Đối với một trƣờng
đào tạo đa ngành, đa hệ nhƣ Trƣờng đại học Hồng Đức thì việc thực hiện nghiêm túc biện
pháp này là hết sức quan trọng và cần thiếtꢀ
Hai là, giảng viên cần đánh giá kết quả học tập, nghiên cứu khoa học của sinh viên
phải khách quan, trung thực, công bằngꢀ Tránh tình trạng tùy tiện, dễ dãi, qua loa, đại
khái, cào bằng trong đánh giá gây bất bình, mất niềm tin ở sinh viênꢀ Ngoài ra một vấn đề
nữa mà theo tôi cũng cần phải quan tâm khắc phục đó là bệnh chạy theo thành tích dẫn
đến hậu quả làm sai lệch kết quả đào tạo, gây khó khăn cho việc tuyển dụng và đồng thời
tạo nên thói ỉ lại, chây lƣời trong sinh viênꢀ
116
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
Ba là, giảng viên phải thực hiện nghiêm túc nội quy, quy định của trƣờng, khoaꢀ
Đặc biệt là quy định về giờ giấc lên lớpꢀ Mỗi giảng viên cần biết quý trọng thời gian lên
lớp giảng bài cho sinh viênꢀ Không sử dụng giờ lên lớp cho những mục đích khác, hoặc
bỏ, cắt, xén thời gian lên lớp ảnh hƣởng đến chất lƣợng học tập của sinh viênꢀ
Bốn là, giảng viên cần xây dựng kế hoạch công tác thiết thực, phù hợp với nhiệm
vụ chuyên môn, vị trí công tác theo từng tuần, từng tháng, từng năm và có các giải pháp
khả thi để thực hiện hiệu quả kế hoạch đề raꢀ
Năm là, trong quá trình giảng dạy, công tác, cần lắng nghe, tiếp thu ý kiến phản hồi,
góp ý của sinh viên, đồng nghiệp, cán bộ quản lí… để kịp thời khắc phục những nhƣợc
điểm, hạn chế của bản than.
2.3. Học tập và làm theo phong cách làm việc nêu gƣơng, nói đi đôi với làm
Theo Hồ Chí Minh, mỗi cán bộ, đảng viên đều phải làm gƣơng trong mọi công
việc, từ nhỏ đến lớn, thể hiện thƣờng xuyên về mọi mặt; phải cần, kiệm, liêm, chính, chí
công vô tƣ, nói phải đi đôi với làmꢀ Ngƣời yêu cầu tất cả cán bộ, đảng viên đều phải nêu
gƣơng về đạo đứcꢀ Trƣớc hết, mình phải tự làm gƣơng, cán bộ “gắng làm gƣơng trong anh
em, và khi đi công tác, gắng làm gƣơng cho dân” [1; tr.171].
Về vai trò của nêu gƣơng, Ngƣời nhắc nhở cán bộ, đảng viên: “Trƣớc mặt quần
chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta đƣợc họ yêu mếnꢀ Quần
chúng chỉ quý mến những ngƣời có tƣ cách, đạo đứcꢀ Muốn hƣớng dẫn nhân dân, mình
phải làm mực thƣớc cho ngƣời ta bắt chƣớc” [2; trꢀ16]ꢀ Tự mình phải chính trƣớc mới
giúp ngƣời khác chínhꢀ Mình không chính, mà muốn ngƣời khác chính là vô lýꢀ Ngƣời
yêu cầu cán bộ, đảng viên phải thƣờng xuyên rꢁn luyện đạo đức cách mạngꢀ Ngƣời căn
dặn: “Đảng ta là một đảng cầm quyềnꢀ Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần
đạo đức cách mạng, Thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tƣꢀ Phải giữ gìn Đảng ta
thật trong sạch, phải xứng đáng là ngƣời lãnh đạo, là ngƣời đầy tớ thật trung thành của
Nhân dân” [7; tr.611-612]ꢀ Hồ Chí Minh kịch liệt phê phán chủ nghĩa cá nhânꢀ Bác cho
rằng chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù của đạo đức cách mạng, của lòng chí công vô tƣꢀ Chủ
nghĩa cá nhân làm cho con ngƣời ta luôn có tƣ tƣởng tự tƣ tự lợi, chỉ thấy lợi ích của
riêng mình mà không thấy lợi ích chung của tập thể, quốc gia, dân tộcꢀ Bởi vậy mỗi
ngƣời cán bộ, đảng viên phải kiên quyết đấu tranh xóa bỏ chủ nghĩa cá nhân, xây dựng
cho mình đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tƣꢀ
Về vấn đề nêu gƣơng, Hồ Chí Minh cho rằng, mỗi cán bộ, đảng viên cần phải nêu
gƣơng trên ba mối quan hệ: với mình, với ngƣời, với việc. Đối với mình phải không ngừng
học tập cầu tiến, luôn tự kiểm điểm, tự phê bình nhƣ rửa mặt hàng ngày để phát triển điều
tốt, sửa đổi điều xấu của bản thânꢀ Không bao giờ đƣợc tự cao, tự đại, tự mãn, kiêu ngạoꢀ Đối
với ngƣời, phải luôn giữ thái độ chân thành, trung thực, khiêm tốn, đoàn kết, khoan dung, độ
lƣợng không đƣợc dối trá, lọc lừaꢀ Đối với việc, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng phải
thực hiện theo nguyên tắc “dĩ công vi thƣợng”, đặt việc công lên trên và lên trƣớc việc tƣ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, mỗi ngƣời cán bộ, đảng viên muốn nêu gƣơng đƣợc
thì nói phải đi đôi với làmꢀ Đây không chỉ là một chuẩn mực đạo đức truyền thống mà còn
117
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
là một chuẩn mực đạo đức công vụ tối thiểuꢀ Sự thống nhất giữa nói và làm phải đƣợc thể
hiện trong công việc hàng ngày ở cơ quan, đơn vị và trong cả cuộc sống riêng, cuộc sống
đời thƣờng của mỗi cán bộ, đảng viênꢀ Bác đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn mẫu
mực trong công việc và lối sống, ở mọi lúc, mọi nơi nói phải đi đôi với làm để làm gƣơng
cho quần chúng noi theoꢀ
Thực tiễn cho thấy, Nhân dân không bao giờ tin tƣởng, ủng hộ những cán bộ nói mà
không làm, nói hay làm dở, nói nhiều làm ít, nói một đàng làm một nẻoꢀ Chỉ khi nào
ngƣời cán bộ nói đi đôi với làm thì quần chúng mới tin yêu, tôn trọng và ủng hộ, từ đó,
ngƣời cán bộ mới thực hiện đƣợc quyền lãnh đạo của mìnhꢀ Bác luôn phê phán những cán
bộ “Chỉ biết nói là nói, nói giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khácꢀ Nhƣng một
việc gì thiết thực cũng không làm đƣợc”[7; trꢀ327]ꢀ Để rꢁn luyện đƣợc phong cách nói đi
đôi với làm, ngƣời cán bộ phải thƣờng xuyên nghiêm khắc tự kiểm điểm, soi xét bản thân
mình, đồng thời phải có thái độ cầu thị, lắng nghe cấp dƣới và quần chúng nhận xét, phê
bình, góp ý cho mình, nhắc nhở mình về những điều mình đã nói nhƣng chƣa làm, làm
không tốt hoặc không làm đƣợcꢀ
Trong các nội dung nêu gƣơng, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng sự nêu gƣơng về
tinh thần phục vụ nhân dân của mỗi cán bộ, đảng viênꢀ Ngƣời chỉ rõ rằng, cơm chúng ta
ăn, áo chúng ra mặc đều do mồ hôi, nƣớc mắt của dân mà ra, nên chúng ta phải đền bù
xứng đáng cho dânꢀ Ngƣời yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải hăng hái, nhiệt tình, sâu
sát nhân dân, gƣơng mẫu và phải chịu trách nhiệm trƣớc Nhân dân cả về lời nói và việc
làm của mình, phải hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dânꢀ
Để giáo dục bằng nêu gƣơng đạt kết quả cao, Hồ Chí Minh chủ trƣơng: Trong cuộc
sống hằng ngày, ngƣời cán bộ, đảng viên phải có trách nhiệm tự tu dƣỡng, tự rꢁn luyện tốt để
trở thành con ngƣời có đời tƣ trong sáng, làm tấm gƣơng giúp nhân dân nhìn vào đó mà noi
theo, qua đó mà làm tăng thêm những điều đúng, điều thiện, chống lại thói hƣ, tật xấuꢀ Ngƣời
cho rằng “Một tấm gƣơng sống có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”ꢀ Bởi vậy
theo Ngƣời “Lấy gƣơng ngƣời tốt, việc tốt để hàng ngày giáo dục lẫn nhau là một trong
những cách tốt nhất để xây dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con
ngƣời mới, cuộc sống mới” [7; trꢀ672]ꢀ Ngƣời khẳng định: “Ngƣời tốt, việc tốt nhiều lắmꢀ Ở
đâu cũng có, ngành, giới nào, địa phƣơng nào, lứa tuổi nào cũng có” [7; trꢀ672]ꢀ Và cuộc đời
Ngƣời chính là một tấm gƣơng mẫu mực về đạo đức, nhân cách và tinh thần tận tụy phục vụ
nhân dân, về nói đi đôi với làm… cho các thế hệ ngƣời Việt Nam chúng ta mãi học tập.
Với vị trí, vai trò là ngƣời giảng viên, một ngƣời làm công tác giáo dục, việc học
tập phong cách làm việc nêu gƣơng, nói đi đôi với làm của Bác là vô cùng quan trọngꢀ
Bởi vì giảng viên là những ngƣời trực tiếp đào tạo thế hệ trẻ theo đúng mục đích giáo dụcꢀ
Giảng viên không chỉ truyền thụ tri thức khoa học, kỹ năng, phát triển trí tuệ cho sinh viên
mà còn truyền bá cho họ thế giới quan khoa học, lý tƣởng niềm tin đúng đắn, khơi dậy,
bồi dƣỡng cho họ những phẩm chất đạo đức tốt đꢂp, năng lực sáng tạo của một ngƣời
công dânꢀ Giảng viên phải giáo dục cho sinh viên về tâm hồn, đạo lý, công lý… phải
thông qua “dạy chữ” mà “dạy ngƣời”ꢀ Do vậy để công tác giáo dục đạt hiệu quả cao,
trƣớc hết ngƣời giảng viên phải là tấm gƣơng sáng về mọi mặt cho sinh viên noi theoꢀ
118
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
Học tập và làm theo phƣơng pháp nêu gƣơng của Bác trong làm việc, theo tôi trong quá
trình công tác ngƣời giảng viên cần nêu gƣơng trên các mặt sau:
Thứ nhất, nêu gương về phẩm chất đạo đức, lối sống: Ngƣời giảng viên là nhà giáo
dục do đó hơn ai hết bản thân mỗi thầy cô phải tự rꢁn luyện mình cho xứng đáng với vị
trí, vai trò của ngƣời thầyꢀ Muốn ngƣời khác tôn trọng mình thì trƣớc hết bản thân mình
phải đáng đƣợc tôn trọngꢀ Ngƣời thầy phải luôn là tấm gƣơng sáng cho học trò noi theoꢀ
Muốn vậy, thầy cô luôn phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tƣ; có lối sống giản dị,
lành mạnh, trong sáng; gƣơng mẫu từ lời nói đến việc làm; thƣơng yêu, chăm sóc học sinh
nhƣ con em ruột thịt của mình; phải thật sự yêu nghề, yêu trƣờng; luôn giữ mối quan hệ
tốt với cộng đồng, xã hội, đƣợc mọi ngƣời tôn trọng và kính nể; đặc biệt là trong thời gian
gần đây khi có không ít biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống trong đội ngũ những ngƣời
làm công tác giáo dục (nhƣ có những giảng viên coi bục giảng là nơi trình diễn thời trang;
giảng viên có thái độ phân biệt đối xử với ngƣời học; giảng viên có lối sống thực dụng,
tiếp tay cho những cái xấu, cái sai trong môi trƣờng giáo dục; giảng viên có lối sống
hƣởng thụ, buông thả vi phạm đạo đức nhà giáo…) đã và đang ảnh hƣởng tiêu cực đến
môi trƣờng giáo dục, gây bức xúc trong dƣ luận xã hội thì việc học tập phƣơng pháp nêu
gƣơng của Hồ Chủ tịch, mà trƣớc hết là sự nêu gƣơng về nhân cách của chính các thầy cô
càng trở nên cấp bách và thiết thực hơn lúc nào hếtꢀ Giảng viên phải giáo dục nhân cách
cho ngƣời học trƣớc hết bằng chính nhân cách của mìnhꢀ Không có tấm gƣơng nào tác
động sâu sắc đến học trò bằng chính tấm gƣơng của ngƣời Thầyꢀ
Thứ hai, nêu gương về tinh thần tự học, tự nghiên cứu khoa học và sáng tạo: Để
đứng đƣợc trên bục giảng ngƣời Thầy phải có một trình độ chuyên môn nghiệp vụ nhất
định, trình độ ấy không dừng lại ở một điểm nào mà phải luôn đƣợc trau dồi, bổ sung và
không ngừng phát triểnꢀ Bởi vì ngƣời học luôn muốn tiếp thu đƣợc những điều hay, mới
và bổ ích từ ngƣời Thầy, nếu ngƣời Thầy không đáp ứng đƣợc điều này sẽ làm cho ngƣời
học dễ nhàm chán, uy tín của thầy sẽ giảm sútꢀ Đặc thù nghề nghiệp của ngƣời giảng viên
là không chỉ trực tiếp cung cấp tri thức khoa học mà còn hƣớng dẫn sinh viên nghiên cứu
khoa họcꢀ Bởi vậy ngƣời giảng viên phải không ngừng học hỏi, nghiên cứu, tìm tòi, sáng
tạoꢀ Nhất là trong thời đại ngày nay, thời đại mà cuộc cách mạng khoa học và công nghệ
phát triển nhanh nhƣ vũ bão, thế giới hội nhập ngày càng sâu, rộng; phát triển nhanh và
biến động khó lƣờng thì đòi hỏi tinh thần tự học, tự nghiên cứu của đội ngũ giảng viên
phải luôn đƣợc phát huy cao độꢀ Sinh thời, Hồ Chí Minh là một tấm gƣơng sáng về tác
phong vừa làm việc vừa tự học hỏi để trau dồi và nâng cao tri thức đáp ứng những yêu
cầu mới của công việc hàng ngàyꢀ Ngƣời thƣờng nhắc nhở cán bộ “Học hỏi là một công
việc phải tiếp tục suốt đời, suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tếꢀ Không ai có
thể cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồiꢀ Thế giới ngày càng đổi mới nhân dân ngày càng
tiến bộ cho nên chúng ta phải tiếp tục học hành để tiến bộ kịp nhân dân” [2; tr134]ꢀ
Thứ ba, nêu gương trong việc thực hiện nội quy, quy chế của nhà trường: Nhà
trƣờng là nơi tổ chức hoạt động học tập, rꢁn luyện cho toàn thể học sinh, sinh viên trong
trƣờngꢀ Để mọi hoạt động trong trƣờng diễn ra thống nhất, thông suốt và hiệu quả đòi hỏi
tất cả cán bộ, giảng viên, sinh viên phải thực hiện nghiêm túc nội quy, quy chế của nhà
119
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
trƣờngꢀ Giảng viên là lực lƣợng trực tiếp giảng dạy, tổ chức, đánh giá các hoạt động của
sinh viên, bởi vậy hơn ai hết giảng viên phải là ngƣời gƣơng mẫu trong việc thực hiện
nghiêm túc nội quy, quy chế của nhà trƣờngꢀ Việc gƣơng mẫu của đội ngũ giảng viên
trong việc thực hiện nội quy, quy chế của nhà trƣờng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc
xây dựng, rꢁn luyện ý thức và tính tổ chức kỷ luật cho sinh viênꢀ Bởi vì chính sự gƣơng
mẫu của giảng viên sẽ có sức thuyết phục rất lớn để sinh viên học tập và làm theoꢀ Ngoài
ra, những giảng viên luôn gƣơng mẫu trong việc thực hiện nội quy, quy chế cũng chính là
những giảng viên luôn nghiêm khắc trong việc yêu cầu sinh viên thực hiện nội quy, quy
chế của nhà trƣờng, từ đó góp phần xây dựng, rꢁn luyện ý thức tổ chức kỉ luật cho sinh
viênꢀ Trong thực tiễn có những giảng viên vi phạm quy định về nề nếp lên lớp, quy chế
chuyên môn, quy chế đào tạo… đã gây nên sự bất bình, suy giảm niềm tin trong sinh viên,
nguy hiểm hơn là nó đã và đang góp phần dung túng cho tính vô tổ chức, vô kỉ luật trong
một bộ phận sinh viên nảy sinh, duy trì và phát triểnꢀ
Nhƣ vậy, học tập và làm theo phong cách làm việc nêu gương, nói đi đôi với làm
của Bác, mỗi giảng viên muốn công tác giảng dạy, giáo dục đạt hiệu quả cao thì trƣớc hết
cần phải kiên trì, bền bỉ rꢁn luyện đạo đức, nhân cách, chuyên môn…, phải thực sự trở
thành tấm gƣơng về mọi mặt cho sinh viên noi theo, phải đảm bảo nói đi đôi với làm
trong mọi hoạt động của mìnhꢀ
3. KẾT LUẬN
Hồ Chí Minh là một mẫu mực về phong cách làm việcꢀ Điều đó đƣợc thể hiện
trong suốt cuộc đời hoạt động, lãnh đạo cách mạng của Ngƣờiꢀ Học tập và làm theo
phong cách làm việc dân chủ, quần chúng, khoa học, nêu gƣơng của Ngƣời đòi hỏi mỗi
giảng viên chúng ta phải không ngừng rꢁn luyện đạo đức; trau dồi chuyên môn; nâng
cao ý thức tổ chức kỷ luật; phát huy dân chủ; gần gũi, quan tâm, yêu thƣơng, giúp đỡ
học sinh, sinh viên, thấu hiểu tâm tƣ nguyện vọng của họ; yêu nghề, yêu ngƣời; tận
tâm, tận tụy với nghề; nói phải đi đôi với làm; phải có phong cách làm việc khoa học,
sáng tạo thực hiện hiệu quả mọi nhiệm vụ đƣợc giaoꢀ Có nhƣ vậy mới góp phần thực
hiện thành công sự nghiệp “trồng ngƣời” thiêng liêng mà Đảng, Nhà nƣớc và Nhân dân
đã giao phóꢀ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 4, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[2] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 6, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[3] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 7, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[4] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 8, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[5] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[6] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 12, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[7] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 15, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
120
TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƢỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 53.2021
STUDYING AND WORKING AFTER HO CHI MINH’S WORKING
STYLE: FROM A UNIVERSITY LECTURER’S PERSPECTIVE
Le Thi Anh
ABSTRACT
Ho Chi Minh is a model of working style and this is one of the crucial factors
contributing to the success of his revolutionary life. It is essential for each Communist
partisan, especially lecturers to learn Ho Chi Minh’s working style to improve the quality
and efficiency in their work. In this article, with the analysis and study of Ho Chi Minh's
working style, the writer draws out some key contents that must be covered by lecturersin
general and lecturers of Hong Duc University in particular to achieve the goal of
improving the quality of teaching, meeting the requirements of the modernization of
higher education in our country in modern time.
Keywords: Ho Chi Minh, working style, lecturers.
* Ngày nộp bài:11/6/2020; Ngày gửi phản biện: 27/7/2021; Ngày duyệt đăng: 29/1/2021
121
10 trang
18520
Free
Bạn đang xem tài liệu "Học tập và làm theo phong cách làm việc Hồ Chí Minh - Nhìn từ góc độ người giảng viên Đại học", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- hoc_tap_va_lam_theo_phong_cach_lam_viec_ho_chi_minh_nhin_tu.pdf
