Nước Pháp – Dấu ấn đặc biệt trong hành trình tìm đường cứu nước của chủ tịch Hồ Chí Minh
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
NƯỚC PHÁP – DẤU ẤN ĐẶC BIỆT TRONG HÀNH TRÌNH
TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Phạm Văn Lương1*
1 Phân hiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Giao thông vận tải,
Số 450-451 Lê Văn Việt, Phường Tăng Nhơn Phꢀ A, Quận 9, Thành phố Hồ Chí Minh
Tóm tắt. Nguyễn Tất Thành sinh ra và lꢁn lên trong thời kỳ lịch sử dân tộc bị ngoại
bang đô hộ, các phong trào yêu nưꢁc Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX liên
tục thất bại và bị kẻ thù dìm trong biển máu. Bằng trí tuệ sáng suốt của mình, Người
đã vượt qua tầm nhìn hạn chế của các các bậc tiền bối để ra đi tìm một con đường cứu
nưꢁc mꢁi cho dân tộc. Nưꢁc Pháp lúc bấy giờ là kẻ thù của dân tộc ta, nhưng đây cũng
là trung tâm chính trị sôi động nhất của thế giꢁi bấy giờ, ở đây có rất nhiều điều mꢁi
mẻ. Chính những điều đó đã thôi thꢀc Người thanh niên yêu nưꢁc Nguyễn Tất Thành
đến nưꢁc Pháp để tìm hiểu, tìm một hưꢁng đi mꢁi cho lịch sử dân tộc, khác biệt hoàn
toàn so vꢁi những bậc tiền bối đi trưꢁc.
Từ khóa: Nguyễn Ái Quốc, hành trình tìm đường cứu nưꢁc, Chủ tịch Hồ Chí Minh.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nưꢁc, lꢁn lên trong thời kỳ lịch sử dân
tộc bị ngoại bang đô hộ, các phong trào yêu nưꢁc Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế
kỷ XX liên tục thất bại và bị kẻ thù dìm trong biển máu. Chàng thanh niên yêu nưꢁc
Nguyễn Tất Thành đã nuôi một ý chí, hoài bão lꢁn lao là hiến thân mình cho sự nghiệp
đấu tranh giải phóng dân tộc. Vậy lựa chọn con đường cứu nưꢁc nào? Vận mệnh dân
tộc sẽ đi về đâu? Tất cả sứ mệnh lịch sử đó được đặt lên vai Nguyễn Tất Thành –
người thanh niên yêu nưꢁc, người con vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Bằng trí tuệ sáng
suốt của mình, Người đã vượt qua tầm nhìn hạn chế của các các bậc tiền bối để đi tìm
một con đường cứu nưꢁc mꢁi cho dân tộc, vꢁi một hưꢁng đi khác biệt hoàn toàn so
vꢁi những bậc tiền bối đi trưꢁc. Việc lựa chọn đi sang phương Tây, đến vꢁi nưꢁc Pháp
là dấu ấn có một vai trò đặc biệt quan trọng đối vꢁi việc Người hưꢁng cách mạng Việt
Nam đi theo con đường cách mạng vô sản, mở đường cho Chủ nghĩa Mác – Lênin
thâm nhập vào phong trào công nhân và phong trào yêu nưꢁc Việt Nam, đưa cách
mạng Việt Nam đi đến thắng lợi.
2. NỘI DUNG
2.1. Khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” – Thôi thúc Hồ Chí Minh hướng tới
nước Pháp
-630-
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
Xuất thân từ Nho học nhưng vꢁi con mắt thức thời, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh
Sắc đã hưꢁng những người con của mình đến vꢁi văn minh phương Tây, đến vꢁi Tây
học. Đặc biệt ông sꢁm nhận thấy tài năng và chí hưꢁng của người con trai thứ Nguyễn
Tất Thành, nên ông luôn tạo điều kiện để anh được học tập một cách bài bản và đầy đủ
nhất.
Năm 1905, Nguyễn Tất Thành vào học ở Trường tiểu học Pháp - Việt được mở
tại Vinh. Tại đây, lần đầu tiên Nguyễn Tất Thành nhìn thấy dòng chữ “Tự do - Bình
đẳng - Bác ái ”. Đối vꢁi Nguyễn Tất Thành, đó là những điều hoàn toàn mꢁi lạ. Vì
vậy, rất tự nhiên Nguyễn Tất Thành nảy ra ý định muốn tìm hiểu những gì ẩn giấu
đằng sau những từ ấy [1]. Một ý tưởng táo bạo đã xuất hiện đó là sang tận nơi xem
nưꢁc Pháp và các nưꢁc khác. Sau khi xem xét họ làm thế nào, tôi sẽ trở về giꢀp đồng
bào chꢀng ta [2]. Đây là lần đầu tiên, chàng thanh niên yêu nưꢁc Nguyễn Tất Thành
được tiếp xúc vꢁi khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” của nưꢁc Pháp. Vꢁi Người,
những chữ: “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” lꢀc đó thật lạ, thật mꢁi mẻ, nhưng Người vẫn
chưa thể hiểu nổi và Người muốn tìm hiểu về những điều lạ đó. Năm 1923, khi trả lời
phỏng vấn tạp chí “Ngọn lửa nhỏ” của Liên Xô, Người giải thích rằng: Khi tôi độ
mười ba tuổi, lần đầu tiên tôi được nghe ba chữ Pháp: Tự do, Bình đẳng, Bác ái. Đối
vꢁi chꢀng tôi, người da trắng nào cùng là người Pháp. Người Pháp đã nói thế. Và từ
thuở ấy, tôi rất muốn làm quen vꢁi nền văn minh Pháp, muốn tìm xem những gì ẩn
giấu đằng sau những chữ ấy [1]. Cũng lý giải về việc chọn nưꢁc Pháp để đi tìm một
con đường cứu nưꢁc mꢁi cho dân tộc Việt Nam, khi trả lời phỏng vấn tờ báo
L’UNITÀ của Đảng Cộng sản Italia, Nguyễn Ái Quốc nói: trưꢁc đây tôi có đọc một số
tờ báo phát hành sang nưꢁc tôi, một vài tờ có tính chống đối ở An Nam, có những
người lính lê dương do Poăngcarê (Poincaré) gửi sang để cải huấn. Những người lính
lê dương này đọc đủ thứ, họ là những kẻ chống đối về bản chất. Họ cho tôi đọc các
báo Pháp. Vì thế tôi nảy ra ý muốn sang xem “mẫu quốc” ra sao và tôi đã tꢁi Pari [1].
Đó thực sự là ý tưởng lꢁn và vĩ đại, đến từ một người dân yêu nưꢁc muốn tìm hiểu kẻ
thù của mình để sau đó đánh đuổi kẻ thù, giành độc lập, tự do cho dân tộc.
Năm 1908, Nguyễn Tất Thành được vào học Trường Quốc học Huế, lꢀc này
những tư tưởng cải cách của Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu đã tác động nhiều
đến những sĩ phu yêu nưꢁc đương thời. Thời điểm này tuy vốn tiếng Pháp còn ít ỏi
nhưng Nguyễn Tất Thành đã bắt đầu tiếp xúc vꢁi sách báo Pháp. Đặc biệt Nguyễn Tất
Thành được học vꢁi những thầy giáo tân học, có tinh thần yêu nưꢁc như thầy Hoàng
Thông, thầy Lê Văn Miến, nhất là sau những buổi học, họ thường giành thời gian nói
chuyện vꢁi học trò về nền dân chủ và văn minh phương Tây. Chính những điều mꢁi lạ
đó đã kích thích sự ham hiểu biết của học trò. Nhờ ảnh hưởng của những thầy giáo tân
học và sự tiếp xúc vꢁi báo chí tiến bộ mà ý muốn đi sang phương Tây để tìm hiểu tình
hình các nưꢁc và học hỏi thành tựu văn minh nhân loại đã từng bưꢁc lꢁn dần lên trong
tâm trí của Nguyễn Tất Thành [3].
Từ mối quan hệ của thân phụ, năm 1910 Nguyễn Tất Thành đã được giꢁi thiệu
vào làm trợ giáo môn thể dục tại Trường Dục Thanh. Tuy nhiên, Người không coi đó
là kế mưu sinh, cũng không coi là sự nghiệp của mình. Đối vꢁi Người, dạy học chỉ là
tạm thời bởi mục đích sâu sa của Người là phải tìm cách đi tiếp để tìm hiểu về những
-631-
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
điều mꢁi mẻ, về khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” mà anh đã được tiếp xꢀc tại
trường tiểu học Pháp – Việt. Ngoài giờ lên lꢁp Nguyễn Tất Thành thường đọc sách và
chính tại nơi đây anh đã có dịp tiếp cận vꢁi tư tưởng tiến bộ của Môngtétkiơ, Rꢀtxô,
Vônte..., những văn hào và triết gia Pháp đã khởi xưꢁng các thuyết Nhân quyền, Dân
quyền, Tự do, Bình đẳng, Bác ái.
Trên nền tảng của một tinh thần yêu nưꢁc mãnh liệt, luôn luôn hưꢁng về vận
mệnh dân tộc, bằng trí tuệ sáng suốt, bằng ý chí vượt khó, Nguyễn Tất Thành đã có thể
quyết định một hưꢁng đi mꢁi sang Pháp, sang các nưꢁc phương Tây, nơi có tư tưởng
“Tự do – Bình đẳng – Bác ái”. Cũng chính nhờ việc xác định hưꢁng đi và cách đi đꢀng
đắn, Người mꢁi trở thành người Việt Nam yêu nưꢁc đầu tiên tìm thấy con đường giải
phóng dân tộc đꢀng đắn cho dân tộc Việt Nam.
2.2. “Bản yêu sách của nhân dân An Nam” – “Quả bom chính trị” dấu ấn lớn đầu
tiên của người cách mạng trẻ tuổi trên đất Pháp
Ngày 5/6/1911, trên con tàu Đô đốc Latꢀtsơ Tơrêvin, Nguyễn Tất Thành vꢁi tên
gọi Văn Ba đã bắt đầu cuộc hành trình đi tìm con đường cứu nưꢁc mꢁi cho lịch sử dân
tộc. Hành trang của người chính là “truyền thống yêu nưꢁc, đoàn kết của dân tộc, là
vốn văn hoá phương Đông và một phần văn hoá phương Tây” [4], là đôi bàn tay lao
động, vꢁi ý chí và nghị lực phi thường. Chính ý chí và nghị lực phi thường là hai yếu
tố quan trọng giꢀp người thanh niên yêu nưꢁc Nguyễn Tất Thành vượt qua mọi khó
khăn, gian khổ, quyết tâm ra đi tìm đường cứu nuꢁc mꢁi cho dân tộc Việt Nam. Ý chí
và nghị lực của người thanh niên yêu nưꢁc ấy được hun đꢀc từ truyền thống yêu nưꢁc
ngàn đời của dân tộc Việt Nam.
Bằng một trí tuệ sáng suốt, một tư duy văn hóa mở, người thanh niên yêu nưꢁc,
vꢁi hoài bão lꢁn lao đi tìm hiểu nền văn minh thế giꢁi, học hỏi để trở về giꢀp đồng
bào. Cuộc hành trình lịch sử vꢁi tầm nhìn thời đại ấy đã được Nguyễn Tất Thành
chuẩn bị rất kỹ càng. Đó là, khi chứng kiến các cuộc đấu tranh yêu nưꢁc của các bậc
tiền bối như Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Chu Trinh và Phan Bội
Châu…,Người rất khâm phục, nhưng Người không tán thành cách làm của họ, Người
thấy rằng mọi cách thức tiến hành ở trong nưꢁc hay đi ra nưꢁc ngoài, sang Trung
Quốc hoặc tꢁi Nhật Bản để tìm đường cứu nưꢁc đều không thể thành công. Vậy nên,
cần phải tìm ra một con đường mꢁi, một hưꢁng đi mꢁi khác. Sự kiện này được xem là
một bưꢁc ngoặt trong cuộc đời cách mạng của Nguyễn Tất Thành nói riêng và của dân
tộc ta nói chung [5]. Bởi vì nó đã tạo cơ sở và góp phần làm nên những sự kiện khác
trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc của Người. Đây thực sự là một quyết
định đꢀng đắn, sáng tạo, thể hiện thiên tài của trí tuệ của Người.
Cuộc hành trình khảo sát đầy gian khổ, qua 3 đại dương, 4 châu lục và gần 30
quốc gia. Đặc biệt là các nưꢁc tư bản như Mỹ, Anh, Pháp…, đó cũng là quá trình
Nguyễn Tất Thành học tập, tích lũy tri thức, nghiên cứu lý luận và đối chiếu lý luận
vꢁi thực tế; những chuyến đi đã giꢀp Người có cơ hội được quan sát, nhận biết sâu sắc
diện mạo của thế giꢁi tư bản chủ nghĩa, trong đó hiện lên rất rõ nét những đặc trưng cơ
bản của sự phân hóa, đối nghịch giữa người giàu và người nghèo, giữa những người bị
-632-
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
áp bức, bóc lột và những kẻ thống trị nắm quyền uy, giữa các dân tộc thuộc địa và phụ
thuộc vꢁi một số ít dân tộc đế quốc xâm lược và thống trị. Người đã có những nhận
thức hết sức chân thực về xã hội đương thời: Dù màu da có khác nhau, trên đời này chỉ
có hai giống người: giống người bóc lột và giống người bị bóc lột [1], hòa mình vào
cuộc sống và đấu tranh của giai cấp vô sản, vừa lao động, vừa quan sát, vừa học tập
trong thực tế vô cùng phong phꢀ đã đem lại cho Người một sự lựa chọn đꢀng đắn về
con đường cứu nưꢁc, đáp ứng được yêu cầu khách quan của sự nghiệp giải phóng dân
tộc, phù hợp vꢁi xu thế phát triển của thời đại.
Năm 1917, Nguyễn Tất Thành từ Anh trở lại Pháp. Việc lựa chọn nưꢁc Pháp đã
chứng tỏ sự nhạy cảm chính trị, tầm nhìn vượt lên trên những nhà yêu nưꢁc Việt Nam
đương thời. Bởi vì đây đang là trung tâm chính trị sôi động nhất của thế giꢁi bấy giờ,
cũng là đất nưꢁc có truyền thống cách mạng. Ngoài ra, có nhiều nhà cách mạng vô sản
đã từng dừng chân tại đây như Các Mác hoặc Ănghen [5].
Trong thời gian ở Pháp, Nguyễn Tất Thành tìm hiểu và nghiên cứu sâu sắc về
cách mạng tư sản Pháp, về cách mạng tháng Mười Nga. Người đã tích cực hoạt động
và lăn lộn trong phong trào cách mạng, Người đã tổ chức lại Hội những người Việt
Nam yêu nưꢁc để tập hợp những Việt kiều yêu nưꢁc trên đất Pháp, việc này đã “tiếp
sức cho một phong trào đang lên”. Khi nhận định về những hoạt động của Người trong
giai đoạn này, mật thám Pháp cho rằng: Nguyễn Ái Quốc đã đến đꢀng lꢀc để cầm đầu
phong trào Đông Dương [6]. Vꢁi tinh thần học tập không biết mệt mỏi và ý chí kiên
cường vượt qua những thử thách trên đất Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã tiến những bưꢁc
dài trong hành trình tìm đường cứu nưꢁc, giải phóng dân tộc của mình.
Sau chiến tranh thế giꢁi lần thứ nhất, các nưꢁc thắng trận đã nhóm họp tại Vécxai
để phân chia quyền lợi. Thay mặt cho những người Việt Nam yêu nưꢁc, ngày
18/06/1919 Nguyễn Ái Quốc đã gửi tꢁi Nghị viện Pháp và đoàn đại biểu các nưꢁc
tham dự Hội nghị Vécxai “Bản yêu sách của nhân dân An Nam”. Đây thực sự là một
sự kiện gây tiếng vang lꢁn cho dự luận lúc bấy giờ. Nội dung bản yêu sách tạo nên
một bưꢁc chuyển mꢁi trong phong trào giải phóng dân tộc. Ở thời điểm đó Người
Pháp coi đó là một “Quả bom” làm chấn động dư luận nưꢁc Pháp [7], báo chí lꢀc bấy
giờ đã xem Bản yêu sách của nhân dân An Nam” như “quả bom đặt giữa tất cả những
người Pháp ở Đông Dương” [5], tài liệu này còn nguy hiểm hơn cả những quả bom đã
ném ở Hà Nội hay đặt ở Sài Gòn, bởi vì tài liệu này có khả năng đánh trꢀng tất cả
chꢀng ta [5]. Còn người Việt Nam cho đó là phát pháo hiệu thức tỉnh nhân dân ta, là
tiếng sấm mùa xuân. Tiếng sấm ấy đã xua tan màn sương mù vây bọc chúng tôi, làm
nảy sinh những mầm sâu trong lòng chúng tôi [7] và chính những người cầm quyền
của thực dân Pháp đã phải thốt lên rằng: hiện nay linh hồn của phong trào đó chính là
Nguyễn Ái Quốc, tổng thư ký Hội những người Việt Nam yêu nưꢁc [8] và họ đã nhận
định về Nguyễn Ái Quốc: có thể là người sẽ đặt cây thập tự cáo chung lên nền thống
trị của chúng ta ở Đông Dương [8]. Bản yêu sách đã thực sự trở thành tuyên ngôn
chính trị, là một vụ nổ quả bom chính trị [9] của chiến sĩ sách mạng Nguyễn Ái Quốc,
báo hiệu sự mở đầu của giai đoạn mꢁi trong việc phát triển phong trào giải phóng dân
tộc ở Việt Nam của Người.
-633-
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
2.3. “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc
địa” – Ánh sáng soi đường cách mạng Việt Nam
Năm 1917 Cách mạng tháng Mười Nga giành thắng lợi, mở ra thời kỳ mꢁi trong
phong trào cách mạng thế giꢁi. Tháng 3/1919, Quốc tế thứ III ra đời. Đặc biệt vào
tháng 7/1920 Nguyễn Ái Quốc đọc được toàn văn “Sơ thảo lần thứ nhất những luận
cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin được đăng trên báo Nhân
Đạo. Luận cương của Lênin đã nêu lên những vấn đề cơ bản của cách mạng thuộc địa,
về việc Quốc tế thứ III giꢀp đỡ phong trào cách mạng ở thuộc địa. Bằng sự nhạy cảm
và tầm nhìn của một vĩ nhân, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn đꢀng con đường. Như một
cơ duyên của lịch sử, chủ nghĩa yêu nưꢁc và lý luận khoa học cách mạng đã tìm thấy
nhau. Luận cương của Lênin đã chỉ cho Nguyễn Ái Quốc con đường giành độc lập cho
dân tộc và tự do cho đồng bào. Sau này khi nhắc lại sự kiện này Người hồi tưởng: ngồi
một mình trong phòng mà tôi nói to lên như đang đứng trưꢁc đông đảo quần chúng:
Hỡi đồng bào bị đọa đầy đau khổ, đây là cái cần thiết cho chꢀng ta, đây là con đường
giải phóng cho chꢀng ta [10]. Như vậy, thắng lợi của Cách Tháng Mười Nga năm
1917 và sự ra đời của Quốc tế thứ III đã giꢀp Nguyễn Ái Quốc nhanh chóng nhận ra
chân lý thời đại: bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân
chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin [10], để sau đó Người
đã hoàn toàn tán thành Quốc tế thứ III và hoàn toàn tin theo Lênin.
Nói về việc tin theo Quốc tế thứ III, tin theo Lênin sau này Người khẳng định:
lꢀc đầu chính chủ nghĩa yêu nưꢁc chứ không phải chủ nghĩa cộng sản đã làm tôi tin
theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ Ba… Dần dần tôi hiểu rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội,
chủ nghĩa cộng sản mꢁi giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao
động trên thế giꢁi khỏi ách nô lệ [11].
Như vậy, Sau khi gây tiếng vang vꢁi việc gửi “Bản yêu sách của nhân dân An
Nam” đến Hội nghị Vécxai và đến khi đọc được “Sơ thảo lần thứ nhất những luận
cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin, tư tưởng cách mạng của Nguyễn Ái
Quốc đã có nhiều chuyển biến quan trọng. Luận cương của Lênin đã trở thành “cẩm
nang thần kỳ”, là “ánh sáng soi đường” cho con đường cứu nưꢁc của Nguyễn Ái
Quốc. Từ đây, con đường cứu nưꢁc, giải phóng dân tộc mꢁi cho lịch sử dân tộc Việt
Nam đã mở ra. Đây là, bưꢁc ngoặt lịch sử trong quá trình hoạt động cách mạng của
Người, đồng thời là bưꢁc phát triển về chất trong việc xác định con đường cách mạng
Việt Nam, đưa phong trào cách mạng Việt Nam dần đi theo cách mạng tháng Mười
Nga – cuộc cách mạng vô sản nhưng đồng thời là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc.
2.4. Sáng lập Đảng Cộng sản Pháp – Chiến sĩ Cộng sản đầu tiên của Việt Nam
Sau khi đọc và tiếp thu những lý luận của Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc
và lập trường đꢀng đắn của Quốc tế thứ III, đây là cơ sở để tháng 12/1920 Người xác
định thái độ ủng hộ Đảng Xã hội Pháp gia nhập Quốc tế thứ III tại Đại hội Tua và
tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp. Người đã lý giải lý do đồng ý tán thành việc
Đảng Xã hội Pháp gia nhập vào Quốc tế III vì: Quốc tế III rất chꢀ ý đến vấn đề giải
phóng thuộc địa. Quốc tế III nói sẽ giꢀp đỡ các dân tộc bị áp bức giành lại tự do và độc
-634-
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
lập của họ [2]; Khi lý giải về việc sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, Người đã viết: cá
nhân tôi, từ lꢀc đầu nhờ được học tập truyền thống cách mạng oanh liệt và được rèn
luyện trong thực tế đấu tranh anh dũng của công nhân và của Đảng Cộng sản Pháp, mà
tôi đã tìm thấy chân lý của chủ nghĩa Mác – Lênin, đã từ một người yêu nưꢁc tiến bộ
thành một chiến sĩ xã hội chủ nghĩa [11]. Sự kiện tháng 12/1920 tại Đại hội Tua là một
sự kiện chính trị vô cùng quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn
Ái Quốc và trong lịch sử cách mạng nưꢁc ta. Nếu như cuộc đấu tranh của Nguyễn Ái
Quốc tại Hội nghị Vécxai năm 1919 mꢁi chỉ là phát pháo hiệu thức tỉnh nhân dân ta
trong sự nghiệp đấu tranh chống thực dân Pháp, thì việc Người tham gia sáng lập
Đảng Cộng sản Pháp đã đánh dấu một bưꢁc chuyển nhảy vọt, thay đổi về chất trong
nhận thức tư tưởng và lập trường chính trị của Người: Từ chủ nghĩa yêu nưꢁc đến vꢁi
chủ nghĩa cộng sản.
Như vậy, qua 10 năm nghiên cứu, tìm tòi và khảo nghiệm các cuộc cách mạng
trên trế giꢁi, người đã nhận thức được Mỹ tuy rằng cách mệnh thành công đã hơn 150
năm nay, nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn cứ lo tính cách mệnh lần thứ hai. Ấy
là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tư bản, mà cách mệnh tư bản là chưa phải cách
mệnh [10], Cách mệnh Pháp cũng như cách mạng Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản,
cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tưꢁc lục
công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa. Cách mệnh đã 4 lần rồi, mà nay công nông
Pháp hẵng còn phải mưu cách mệnh lần nữa mꢁi hòng thoát khỏi vòng áp bức [10].
Người khẳng định dứt khoát chủ nghĩa tư bản không cứu được nưꢁc, không cứu được
dân. Lꢀc bấy giờ chỉ có con đường cách mạng vô sản, Người đã đꢀc kết: muốn cứu
nưꢁc giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản
[12]. Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mꢁi giải phóng được các dân tộc bị
áp bức và những người lao động trên thế giꢁi khỏi ách nô lệ.
Thông qua sự kiện nay, Nguyễn Ái Quốc, từ một người yêu nưꢁc chân chính đã
trở thành chiến sĩ cộng sản. Cũng chính từ thời điểm này, Người đã gắn chặt ngọn cờ
độc lập dân tộc vꢁi ngọn cờ chủ nghĩa xã hội, mở đường cho Chủ nghĩa Mác – Lênin
thâm nhập vào phong trào công nhân và phong trào yêu nưꢁc Việt Nam, đưa nhân dân
Việt Nam đi theo con đường mà chính Người đã trải qua từ chủ nghĩa yêu nưꢁc đến
Chủ nghĩa Mác – Lênin. Con đường đó, sự lựa chọn lịch sử ấy đã thay đổi vận mệnh
của dân tộc Việt Nam. Sau 10 năm bôn ba, trải qua quá trình nghiên cứu, tìm tòi khảo
nghiệm và qua các hoạt động thực tiễn sôi nổi, gắn vꢁi lý luận cách mạng khoa học,
Nguyễn Ái Quốc đã mở đường cho cách mạng Việt Nam thoát khỏi cuộc khủng hoảng
về đường lối cứu nưꢁc. Chính Người đã gắn phong trào cách mạng Việt Nam vꢁi
phong trào cách mạng thế giꢁi.
3. KẾT LUẬN
Tròn một thế kỷ đã trôi qua, kể từ khi Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn con đường cách
mạng Việt Nam vꢁi con đường cách mạng vô sản. Đó là niềm tin, là trí tuệ, là tất yếu
để đưa lịch sử của dân tộc Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác…,trải qua
biết bao thăng trầm của lịch sử, công cuộc đổi mꢁi đất nưꢁc đang ngày càng đạt được
-635-
Hội nghị Khoa học công nghệ lần thứ XXII
Trường Đại học Giao thông vận tải
những thành tựu rực rỡ, cuộc sống nhân dân ngày một phát triển, vị thế của dân tộc
ngày càng lꢁn mạnh chúng ta lại càng thêm thấm thía tầm nhìn thời đại và bản lĩnh trí
tuệ của con người vĩ đại Hồ Chí Minh.
Từ thân phận một người dân bị mất nưꢁc, người thanh niên Nguyễn Tất Thành
đã chứng kiến những nỗi đau do ách cai trị của thực dân Pháp đã gây ra cho dân tộc
Việt Nam. Vꢁi chủ nghĩa yêu nưꢁc chân chính và khát vọng giải phóng dân tộc thoát
khỏi ách xâm lược của thực dân, Nguyễn Tất Thành đã quyết tâm ra đi tìm đường cứu
nưꢁc. Trải qua hành trình bôn ba khắp các châu lục vừa tìm hiểu lý luận vừa khảo
nghiệm thực tiễn, bằng sự nhạy cảm chính trị cùng vꢁi những nhận định và cách nhìn
biện chứng trên cơ sở phân tích, đánh giá khoa học, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết
định lựa chọn đưa dân tộc Việt Nam đi theo con đường Cách mạng Tháng Mười Nga,
theo chủ nghĩa Mác – Lênin, đó là con đường cách mạng vô sản. Đây là, sự lựa chọn
duy nhất đꢀng đắn cho dân tộc Việt Nam và phù hợp vꢁi quy luật phát triển của xã hội
loài người. Điều đó đã mang lại độc lập cho dân tộc, hạnh phꢀc cho nhân dân, đưa đất
nưꢁc phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu, nưꢁc mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh.
Có thể nói rằng, nguồn gốc thắng lợi của cách mạng Việt Nam được bắt đầu từ
chính hành trình lịch sử tìm đường cứu nưꢁc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong hành
trình lịch sử đó những hoạt động của Người ở nưꢁc Pháp chính là một dấu ấn đặc biệt.
Một thế kỷ đã trôi qua nhưng sự kiện Người tìm ra con đường cứu nưꢁc đꢀng đắn, vẫn
còn nguyên ý nghĩa lịch sử và thời đại sâu sắc.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[6]. M.C. Hồ, Toàn tập, tập 1, tái bản lần 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995.
[7]. T.D. Trần, Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb Văn Học,
Hà Nội, 2001.
[8]. T. Song, Hồ Chí Minh Tiểu sử, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.
[9]. Y.V. Lê, Hồ Chí Minh vꢁi chiến lược đoàn kết quốc tế trong cách mạng giải
phóng dân tộc, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.
[10]. T.N. Trần, Hoạt động quốc tế của Nguyễn Ái Quốc 1911 – 1941, Nxb Tổng hợp
thành phố Hồ Chí Minh, 2011.
[11]. M.C. Hồ, Biên niên tiểu sử, tập 1(1890 – 1929), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2005.
[12]. A. Vũ, Bác Hồ (Hồi ký), Nxb Văn học, Hà Nội, 1960.
[13]. E.Cô-Bê-Lép, Đồng chí Hồ Chí Minh, Nxb Thanh Niên, Hà Nội, 1985.
[14]. Q.P. Nguyễn, Thêm một số tư liệu về hoạt động của Nguyễn Ái Quốc thời gian ở
Pháp 1917 – 1923, Nxb thành phố Hồ Chí Minh, 1988.
[15]. M.C. Hồ, Toàn tập, tập 2, tái bản lần 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995.
[16]. M.C. Hồ, Toàn tập, tập 10, tái bản lần 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995.
[17]. M.C. Hồ, Toàn tập, tập 9, tái bản lần 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995.
-636-
7 trang
15200
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nước Pháp – Dấu ấn đặc biệt trong hành trình tìm đường cứu nước của chủ tịch Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nuoc_phap_dau_an_dac_biet_trong_hanh_trinh_tim_duong_cuu_nuo.pdf
