Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin - Chương 5: Kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế ỏ Việt Nam
Chương 5
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG
XHCN VÀ CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH
TẾ Ở VIỆT NAM
Nội dung
5.1. KTTT định hƣớng XHCN ở VN
5.2. Hoàn thiện thể chế KTTT định hƣớng
XHCN ở VN
5.3. Các quan hệ lợi ích kinh tế ở VN
5.1. KTTT định hướng XHCN ở VN
5.1.1. Khái niệm KTTT định hƣớng XHCN
ở VN
5.1.2. Tính tất yếu khách quan của việc phát
triển KTTT định hƣớng XHCN ở VN
5.1.3. Đặc trƣng của nền KTTT định hƣớng
XHCN ở VN
5.1.1. Khái niệm KTTT định hướng
XHCN ở VN
- KTTT hay nền KTTT là nền KT đƣợc vận hành theo cơ
chế thị trƣờng. Đó là nền KT hàng hóa phát triển cao, ở đó
mọi quan hệ sản xuất và trao đổi đều đƣợc thông qua thị
trƣờng, chịu sự tác động, điều tiết của các quy luật thị
trƣờng (Tr38).
- KTTT định hƣớng XHCN: là nền KT vận hành theo các
quy luật của thị trƣờng đồng thời góp phần hƣớng tới từng
bƣớc xác lập một xã hội mà ở đó dân giàu, nƣớc mạnh,
dân chủ, công bằng, văn minh; có sự điều tiết của Nhà
nƣớc do ĐCS VN lãnh đạo (Tr108).
5.1.2. Tính tất yếu khách quan của việc
phát triển KTTT định hướng XHCN ở
VN
Một là, Phát triển KTTT ĐH XHCN là phù
hợp với tính quy luật phát triển khách quan.
Hai là, tính ƣu việt của KTTT trong thúc
đẩy phát triển
Ba là, phù hợp với nguyện vọng của nhân
dân mong muốn dân giàu, nƣớc mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh.
5.1.3. Đặc trưng của nền KTTT
định hướng XHCN ở VN
* Về mục tiêu:
* Về quan hệ sở hữu và thành phần kinh tế
* Về quan hệ quản lý nền kinh tế
* Về quan hệ phân phối
* Về quan hệ giữa gắn tăng trƣởng với công
bằng xã hội
5.2. Hoàn thiện thể chế KTTT định
hướng XHCN ở VN
5.2.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện thể chế
KTTT định hƣớng XHCN ở VN
5.2.2. Nội dung hoàn thiện thể chế KTTT
định hƣớng XHCN ở VN
5.2.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện thể
chế KTTT định hướng XHCN ở VN
* Một số khái niệm:
(1) Thể chế là những quy tắc, luật pháp, bộ máy
quản lý và cơ chế vận hành nhằm điều chỉnh các
hoạt động của con ngƣời trong một chế độ xã
hội (Tr118).
(2) Thể chế kinh tế là hệ thống quy tắc, luật
pháp, bộ máy quản lý và cơ chế vận hành nhằm
điều chỉnh hành vi của các chủ thể kinh tế, các
hành vi sản xuất kinh doanh và các quan hệ kinh
tế (Tr118).
5.2.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện thể
chế KTTT định hướng XHCN ở VN
* Một số khái niệm
(3) Thể chế KTTT định hƣớng XHCN là hệ thống
đƣờng lối, chủ trƣơng chiến lƣợc, hệ thống luật
pháp, chính sách quy định xác lập cơ chế vận hành,
điều chỉnh chức năng, hoạt động, mục tiêu, phƣơng
thức hoạt động, các quan hệ lợi ích của các tổ chức,
các chủ thể kinh tế nhằm hƣớng tới xác lập đồng bộ
các yếu tố thị trƣờng, các loại thị trƣờng hiện đại
theo hƣớng góp phần thúc đẩy dân giàu, nƣớc
mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh (Tr119).
5.2.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện thể
chế KTTT định hướng XHCN ở VN
* Lý do phải thực hiện hoàn thiện thể chế
KTTT định hướng XHCN
- Thứ nhất, do thể chế KTTT chƣa đồng bộ
- Thứ hai, hệ thống thể chế còn chƣa đầy đủ
- Thứ ba, hệ thống thể chế còn kém hiệu lực,
hiệu quả, kém đầy đủ các yếu tố thị trƣờng và
các loại thị trƣờng
5.2.2. Nội dung hoàn thiện thể chế
KTTT định hướng XHCN ở VN
* Hoàn thiện thể chế về sở hữu và phát triển các
thành phần kinh tế.
* Hoàn thiện thể chế để phát triển đồng bộ các yếu tố
thị trƣờng và các loại thị trƣờng.
* Hoàn thiện thể chế để đảm bảo gắn kết tăng trƣởng
kinh tế với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội.
* Hoàn thiện thể chế thúc đẩy hội nhập KTQT.
* Hoàn thiện thể chế nâng cao năng lực hệ thống
chính trị.
5.3. Các quan hệ lợi ích kinh tế ở VN
5.3.1. Lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tế
5.3.1.1. Lợi ích kinh tế
5.3.1.2. Quan hệ lợi ích kinh tế
5.3.2. Vai trò nhà nước trong bảo đảm hài hòa các quan
hệ lợi ích
5.3.2.1. Bảo vệ lợi ích hợp pháp, tạo môi trƣờng thuận lợi
cho hoạt động tìm kiếm lợi ích của các chủ thể kinh tế
5.3.2.2. Điều hòa lợi ích giữa cá nhân-doanh nghiệp-xã hội
5.3.2.3. Kiểm soát, ngăn ngừa các quan hệ lợi ích có ảnh
hƣởng tiêu cực đối với sự phát triển xã hội
5.3.2.4. Giải quyết những mâu thuẫn trong quan hệ lợi ích
kinh tế
5.3.1. Lợi ích kinh tế và quan hệ lợi ích kinh tế
5.3.1.1. Lợi ích kinh tế
(1) Một số khái niệm
(2) Bản chất và biểu hiện của lợi ích kinh tế
(3) Vai trò của lợi ích kinh tế đối với các chủ thể
kinh tế - xã hội
5.3.1.1. Lợi ích kinh tế
(1) Một số khái niệm
+ Lợi ích là sự thỏa mãn nhu cầu của con ngƣời
mà sự thỏa mãn nhu cầu này phải đƣợc nhận thức
và đặt trong mối quan hệ xã hội ứng với trình độ
phát triển nhất định của nền sản xuất xã hội đó.
+ Lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất, lợi ích thu
đƣợc khi thực hiện các hoạt động kinh tế của con
ngƣời.
5.3.1.1. Lợi ích kinh tế
(2) Bản chất và biểu hiện của lợi ích kinh tế
+ Về bản chất, lợi ích kinh tế phản ánh mục đích
và động cơ của các quan hệ giữa các chủ thể trong
nền sản xuất xã hội.
+ Về biểu hiện, gắn với các chủ thể kinh tế khác
nhau là những lợi ích tƣơng ứng: chủ doanh
nghiệp thì lợi ích trƣớc hết là lợi nhuận, ngƣời lao
động là tiền công.
5.3.1.1. Lợi ích kinh tế
(3) Vai trò của lợi ích kinh tế đối với các chủ thể
kinh tế - xã hội
- Lợi ích kinh tế là động lực trực tiếp của các chủ
thể và hoạt động kinh tế - xã hội.
- Lợi ích kinh tế là cơ sở thúc đẩy sự phát triển các
lợi ích khác
5.3.1.2. Quan hệ lợi ích kinh tế
(1) Khái niệm: quan hệ lợi ích kinh tế
(2) Sự thống nhất và mâu thuẫn trong các quan hệ
lợi ích kinh tế
(3) Các nhân tố ảnh hƣởng đến quan hệ lợi ích
kinh tế
(4) Một số quan hệ lợi ích kinh tế cơ bản trong nền
KTTT
(5) Phƣơng thức thực hiện lợi ích kinh tế trong các
quan hệ lợi ích chủ yếu
5.3.1.2. Quan hệ lợi ích kinh tế
(1) Khái niệm
Quan hệ lợi ích kinh tế là sự thiết lập những tƣơng tác
giữa con ngƣời với con ngƣời, giữa các cộng đồng
ngƣời, giữa các tổ chức kinh tế, giữa các bộ phận hợp
thành nền kinh tế, giữa con ngƣời với tổ chức kinh tế,
giữa quốc gia với phần còn lại của thế giới nhằm mục
tiêu xác lập các lợi ích kinh tế trong mối liên hệ với
trình độ phát triển của LLSX và kiến trúc thƣợng tầng
tƣơng ứng của một giai đoạn phát triển xã hội nhất
định (Tr127).
5.3.1.2. Quan hệ lợi ích kinh tế
(2) Sự thống nhất và mâu thuẫn trong các quan
hệ lợi ích kinh tế
- Sự thống nhất
- Sự mâu thuẫn
5.3.1.2. Quan hệ lợi ích kinh tế
(3) Các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích
kinh tế
Thứ nhất, trình độ phát triển của LLSX.
Thứ hai, địa vị của chủ thể trong hệ thống QHSX
xã hội.
Thứ ba, chính sách phân phối thu nhập của nhà
nƣớc.
Thứ tư, hội nhập KTQT.
Tải về để xem bản đầy đủ
23 trang
16280
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin - Chương 5: Kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa và các quan hệ lợi ích kinh tế ỏ Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_kinh_te_chinh_tri_mac_lenin_chuong_5_kinh_te_thi_t.pdf
