Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền bình đẳng của phụ nữ
160
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA PHỤ NỮ
Vũ Thꢀ Ngân1
Trưꢀng Đꢁi hꢂc Thꢃ ñô Hà Nꢄi
Tóm tꢅt: Sinh thꢀi, Chꢃ tꢆch Hꢇ Chí Minh rꢈt quan tâm ñꢉn vꢈn ñꢊ quyꢊn bình ñꢋng cꢃa
phꢌ nꢍ. Trong tư tưꢎng Hꢇ Chí Minh, phꢌ nꢍ là lꢏc lưꢐng quan trꢂng trong cách mꢁng,
trong xã hꢄi và ñꢑc biꢒt là trong gia ñình. Thꢏc hiꢒn quyꢊn bình ñꢋng cꢃa phꢌ nꢍ chính
là viꢒc thꢓa nhꢔn quyꢊn con ngưꢀi cꢃa phꢌ nꢍ và tꢁo mꢂi ñiꢊu kiꢒn thuꢔn lꢐi ñꢕ phꢌ nꢍ
có thꢕ tham gia vào tꢈt cꢖ các lĩnh vꢏc cꢃa ñꢀi sꢗng xã hꢄi. Trong khuôn khꢘ bài viꢉt này
tác giꢖ chꢙ ñꢊ cꢔp ñꢉn quyꢊn bình ñꢋng cꢃa phꢌ nꢍ theo tư tưꢎng Hꢇ Chí Minh trên mꢄt
sꢗ lĩnh vꢏc chính trꢆ, kinh tꢉ, văn hóa ꢚ xã hꢄi.
Tꢓ khóa: Tư tưꢎng Hꢇ Chí Minh, bình ñꢋng giꢛi.
1. ĐꢁT VꢂN Đꢃ
Trong suꢀt chiꢁu dài lꢂch sꢃ phát triꢄn cꢅa nhân loꢆi, phꢇ nꢈ bao giꢉ cũng giꢈ mꢊt vꢂ
trí quan trꢋng trong gia ñình và xã hꢊi, trên tꢌt cꢍ các mꢎt kinh tꢏ, chính trꢂ, văn hóa, xã
hꢊi, khoa hꢋc, nghꢐ thuꢑt... Hơn thꢏ nꢈa, vꢁ mꢎt sꢀ lưꢒng, phꢇ nꢈ chiꢏm nꢃa tꢓng dân sꢀ,
tài năng và trí tuꢐ cꢅa hꢋ cũng không kém gì nam giꢔi. Phꢇ nꢈ luôn luôn tꢕ vươn lên và ñã
tꢖng ñꢌu tranh bꢗng mꢋi hình thꢘc và mꢘc ñꢊ khác nhau ñꢄ ñưꢒc bình ñꢙng vꢔi nam giꢔi.
Tuy nhiên, do sꢕ quy ñꢂnh cꢅa giꢔi tính, ngưꢉi phꢇ nꢈ vꢖa là mꢊt công dân, vꢖa phꢍi gánh
thêm nghĩa vꢇ có ý nghĩa xã hꢊi quan trꢋng là sinh con, chăm sóc, giáo dꢇc con cái ñꢄ tái
sꢍn xuꢌt ra sꢘc lao ñꢊng và duy trì nòi giꢀng. Chính vì vꢑy, thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng cꢅa
phꢇ nꢈ theo tư tưꢚng Hꢛ Chí Minh là ñiꢁu kiꢐn cơ bꢍn ñꢄ giꢍi phóng phꢇ nꢈ.
2. NꢄI DUNG
Trong quá trình bôn ba tìm ñưꢉng cꢘu nưꢔc, Hꢛ Chí Minh ñã nhꢌn mꢆnh: "Bình ñꢙng
vꢁ giáo dꢇc chính trꢂ và kinh tꢏ cho cꢍ nam và nꢈ. Thi hành hꢐ thꢀng trưꢉng hꢋc thꢀng
nhꢌtꢜ tꢘc là thành lꢑp trưꢉng hꢋc trong ñó có con trai và con gái cùng hꢋc. Trꢍ công như
1 Nhꢑn bài ngày 13.01.2017; gꢃi phꢍn biꢐn, chꢝnh sꢃa và duyꢐt ñăng ngày 20.02.2017
Liên hꢐ tác giꢍ: Vũ Thꢂ Ngân; Email: [email protected]
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 13/2017
161
nhau cho sꢕ lao ñꢊng như nhau. Quyꢁn nghꢝ ngơi và tiꢁn trꢒ cꢌp cho trưꢉng hꢒp ñau ꢀm và
sꢍn phꢇ" [2, tr.223]. Theo Ngưꢉi, phꢇ nꢈ phꢍi ñưꢒc bình ñꢙng vꢔi nam giꢔi trên tꢌt cꢍ các
lĩnh vꢕc cꢅa ñꢉi sꢀng xã hꢊi: chính trꢂ, kinh tꢏ, văn hóa, xã hꢊi và gia ñình...
2.1. Trên lĩnh vꢅc chính trꢀ
Theo Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh, ñꢄ giꢍi phóng phꢇ nꢈ nhꢗm thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng
cho phꢇ nꢈ trên lĩnh vꢕc chính trꢂ, trưꢔc hꢏt phꢍi bꢞt ñꢟu tꢖ viꢐc trang bꢂ cho phꢇ nꢈ công
cꢇ lý luꢑn, tꢓ chꢘc hꢋ tꢕ giác tham gia tích cꢕc vào cuꢊc ñꢌu tranh giꢍi phóng chính mình,
tꢖ ngưꢉi dân mꢌt nưꢔc trꢚ thành công dân mꢊt nưꢔc tꢕ do, ñꢊc lꢑp, có chꢅ quyꢁn. Tꢖ ñó,
tꢆo mꢋi ñiꢁu kiꢐn thuꢑn lꢒi ñꢄ hꢋ có thꢄ tham gia các hoꢆt ñꢊng chính trꢂ như bꢟu cꢃ, ꢘng
cꢃ, trꢚ thành cán bꢊ lãnh ñꢆo, quꢍn lý mꢊt cách bình ñꢙng như nam giꢔi.
Ngay trong phiên hꢋp ñꢟu tiên cꢅa Chính phꢅ (3/9/1945), Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh ñã ñꢁ
ra 6 nhiꢐm vꢇ cꢌp bách cꢅa Nhà nưꢔc Viꢐt Nam dân chꢅ cꢊng hòa, trong ñó có Tꢓng
Tuyꢄn cꢃ, xây dꢕng Hiꢏn pháp. Ngưꢉi nhꢌn mꢆnh: “Trưꢔc chúng tôi ñã bꢂ chꢏ ñꢊ quân chꢅ
chuyên chꢏ cai trꢂ, rꢛi ñꢏn chꢏ ñꢊ thꢕc dân không kém phꢟn chuyên chꢏ, nên nưꢔc ta không
có Hiꢏn pháp. Nhân dân ta không ñưꢒc hưꢚng tꢕ do dân chꢅ. Chúng ta phꢍi có mꢊt Hiꢏn
pháp dân chꢅ. Tôi ñꢁ nghꢂ Chính phꢅ tꢓ chꢘc càng sꢔm càng hay cuꢊc TꢠNG TUYꢡN Cꢢ
vꢔi chꢏ ñꢊ phꢓ thông ñꢟu phiꢏu. Tꢌt cꢍ công dân trai gái mưꢉi tám tuꢓi ñꢁu có quyꢁn ꢘng
cꢃ và bꢟu cꢃ, không phân biꢐt giàu nghèo tôn giáo, dòng giꢀng...” [4, tr.8].
Ngày 01/6/1946, Chính phꢅ ñã tꢓ chꢘc tꢓng tuyꢄn cꢃ trong cꢍ nưꢔc. Đây là lꢟn ñꢟu
tiên trong lꢂch sꢃ nưꢔc ta, mꢋi công dân Viꢐt Nam tꢖ 18 tuꢓi trꢚ lên nói chung, phꢇ nꢈ Viꢐt
Nam nói riêng ñưꢒc cꢟm lá phiꢏu trꢕc tiꢏp bꢟu cꢃ nhꢈng ngưꢉi có ñꢘc, có tài ñꢆi diꢐn cho
mình trong chính quyꢁn cách mꢆng. Đây cũng là lꢟn ñꢟu tiên phꢇ nꢈ ñưꢒc thꢕc hiꢐn quyꢁn
công dân cꢅa mình. Điꢁu ñó ñã chꢘng tꢣ phꢇ nꢈ ngang quyꢁn vꢔi nam giꢔi vꢁ mꢋi phương
diꢐn, ñꢎc biꢐt là vꢁ phương diꢐn chính trꢂ.
Đꢄ bꢍo vꢐ quyꢁn lꢒi cꢅa phꢇ nꢈ nhꢗm thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng giꢈa nam và nꢈ trên
lĩnh vꢕc chính trꢂ, Ngưꢉi ñã tích cꢕc tham gia chꢝ ñꢆo biên soꢆn Hiꢏn pháp và ñꢁ nghꢂ ñưa
vꢌn ñꢁ nam nꢈ bình ñꢙng vào Hiꢏn pháp. Điꢁu 18 Hiꢏn pháp nưꢔc Viꢐt Nam dân chꢅ cꢊng
hòa 1946 ñã nêu: "Tꢌt cꢍ công dân Viꢐt Nam, tꢖ 18 tuꢓi trꢚ lên không phân biꢐt gái, trai,
ñꢁu có quyꢁn bꢟu cꢃ, trꢖ nhꢈng ngưꢉi mꢌt trí và nhꢈng ngưꢉi mꢌt công quyꢁn. Ngưꢉi ꢘng
cꢃ phꢍi là ngưꢉi có quyꢁn bꢟu cꢃ, phꢍi ít ra là 21 tuꢓi, và phꢍi biꢏt ñꢋc, biꢏt viꢏt chꢈ quꢀc
ngꢈ" [1, tr.11]. Sau hơn 10 ngày Quꢀc hꢊi thꢍo luꢑn xong bꢍn Hiꢏn pháp, tꢆi phiên hꢋp bꢏ
mꢆc kỳ hꢋp thꢘ 2 Quꢀc hꢊi khóa I nưꢔc Viꢐt Nam dân chꢅ cꢊng hòa, Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí
Minh ñã công bꢀ: "Hiꢏn pháp ñó tuyên bꢀ vꢔi thꢏ giꢔi nưꢔc Viꢐt Nam ñã ñꢊc lꢑp. Hiꢏn
pháp ñó tuyên bꢀ vꢔi thꢏ giꢔi biꢏt dân tꢊc Viꢐt Nam ñã có ñꢅ mꢋi quyꢁn tꢕ do. Hiꢏn pháp
162
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
ñó ñã tuyên bꢀ vꢔi thꢏ giꢔi phꢇ nꢈ Viꢐt Nam ñã ñưꢒc ñꢘng ngang hàng vꢔi ñàn ông ñꢄ
ñưꢒc hưꢚng chung mꢋi quyꢁn tꢕ do cꢅa mꢊt công dân" [4, tr.440]. Đây chính là cơ sꢚ pháp
lý vꢈng chꢞc ñꢄ ñꢍm bꢍo tꢕ do cho dân tꢊc Viꢐt Nam nói chung và phꢇ nꢈ Viꢐt Nam nói
riêng. Nguyên tꢞc hiꢏn ñꢂnh ñó ñã ñưꢒc Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh chꢝ ñꢆo mꢚ rꢊng và phát
triꢄn tꢆi mꢊt sꢀ ñiꢁu trong Hiꢏn pháp sꢃa ñꢓi năm 1959 như Điꢁu 24 chương III, ñiꢁu 56,
57, 58 quy ñꢂnh rõ quyꢁn bình ñꢙng cꢅa phꢇ nꢈ trên lĩnh vꢕc chính trꢂ. Điꢁu ñó ñã chꢘng tꢣ
Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh là ngưꢉi rꢌt quan tâm ñꢏn sꢕ tiꢏn bꢊ cꢅa phꢇ nꢈ trên phương diꢐn
chính trꢂ.
Trong quá trình lãnh ñꢆo cách mꢆng, Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh ñã chꢝ ñꢆo thꢕc hiꢐn
nhꢈng nguyên tꢞc mà Hiꢏn pháp ñã quy ñꢂnh, nhꢗm ñꢍm bꢍo quyꢁn bình ñꢙng cꢅa phꢇ nꢈ
trên lĩnh vꢕc chính trꢂ. Ngưꢉi rꢌt vui khi ñưꢒc biꢏt ꢚ Nghꢐ An quê hương cꢅa mình làm rꢌt
tꢀt công viꢐc này: "Tôi rꢌt vui lòng rꢗng xã nào cũng có phꢇ nꢈ tham gia Hꢊi ñꢛng nhân
dân. Phꢇ nꢈ phꢍi tham gia chính quyꢁn nhiꢁu hơn nꢈa và thiꢏt thꢕc hơn nꢈa" [5, tr.673].
Ngưꢉi luôn ñꢊng viên phꢇ nꢈ ꢚ mꢋi nơi phꢍi cꢀ gꢞng, phꢍi vươn lên vì công viꢐc, vì quyꢁn
bình ñꢙng vꢔi nam giꢔi: "Nay nưꢔc ta ñã ñưꢒc ñꢊc lꢑp, nam nꢈ ñưꢒc bình quyꢁn, viꢐc lꢔn,
viꢐc nhꢣ ñꢁu cꢟn cꢌt nhꢞc phꢇ nꢈ, nên phꢇ nꢈ phꢍi cꢀ gꢞng" [7, tr.336].
Như vꢑy có thꢄ khꢙng ñꢂnh rꢗng, Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh rꢌt quan tâm ñꢏn viꢐc thꢕc
hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng cho phꢇ nꢈ mà trưꢔc hꢏt là trên lĩnh vꢕc chính trꢂ. Vì thꢏ, hꢟu hꢏt
phꢇ nꢈ tꢖ 18 tuꢓi trꢚ lên cũng như nam giꢔi, hꢋ ñꢁu có quyꢁn bꢟu cꢃ, ꢘng cꢃ, nhiꢁu phꢇ
nꢈ ñã ñưꢒc tham gia vào bꢊ máy nhà nưꢔc. Sꢀ phꢇ nꢈ tham gia hoꢆt ñꢊng chính trꢂ ngày
càng tăng. Theo thꢀng kê "sꢀ phꢇ nꢈ hiꢐn công tác ꢚ các cơ quan Trung ương ñã có trên
5000 ngưꢉi, ꢚ huyꢐn, xã có hơn 16000 ngưꢉi và các tꢝnh có hơn 330 ngưꢉi, ñꢎc biꢐt trong
Quꢀc hꢊi khóa II này có 53 ñꢆi biꢄu phꢇ nꢈ" [9, tr.184]. Ngưꢉi cũng không quên căn dꢎn:
"Các cꢌp lãnh ñꢆo phꢍi quan tâm hơn nꢈa vꢁ công tác phꢇ nꢈ và chú ý hơn nꢈa ñào tꢆo cán
bꢊ, phát triꢄn ñꢍng viên và ñoàn viên phꢇ nꢈ "[10, tr.194].
2.2. Trên lĩnh vꢅc kinh tꢆ
Thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng cho phꢇ nꢈ trên lĩnh vꢕc kinh tꢏ tꢘc là tꢆo ñiꢁu kiꢐn thuꢑn
lꢒi ñꢄ phꢇ nꢈ có viꢐc làm, có thu nhꢑp như nam giꢔi, ñꢎc biꢐt phꢍi xóa bꢣ sꢕ lꢐ thuꢊc vꢁ
kinh tꢏ cꢅa hꢋ ñꢀi vꢔi nam giꢔi. Điꢁu này ñưꢒc thꢄ hiꢐn rõ qua Hiꢏn pháp ñꢟu tiên: "Tꢌt cꢍ
mꢋi công dân ñꢁu ngang quyꢁn vꢁ kinh tꢏ". Vì thꢏ, Ngưꢉi chꢅ trương vꢑn ñꢊng phꢇ nꢈ vꢖa
tham gia sꢍn xuꢌt, vꢖa phꢍi thꢕc hành tiꢏt kiꢐm, chꢀng lãng phí, tham ô. Trong thư gꢃi phꢇ
nꢈ nhân dꢂp kꢤ niꢐm khꢚi nghĩa Hai Bà Trưng và ngày quꢀc tꢏ phꢇ nꢈ 8.3.1952, Ngưꢉi
khuyên chꢂ em phꢇ nꢈ phꢍi "thi ñua tăng gia sꢍn xuꢌt và tiꢏt kiꢐm, hăng hái tham gia
phong trào chꢀng tham ô, lãng phí và bꢐnh quan liêu" [6, tr.432]. Ngưꢉi cho rꢗng: "Tăng
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 13/2017
163
gia sꢍn xuꢌt và thꢕc hành tiꢏt kiꢐm là con ñưꢉng ñi ñꢏn xây dꢕng thꢞng lꢒi chꢅ nghĩa xã
hꢊi, xây dꢕng hꢆnh phúc cho nhân dân. Tăng gia là tay phꢍi cꢅa hꢆnh phúc, tiꢏt kiꢐm là tay
trái cꢅa hꢆnh phúc" [10, tr.257]; Sꢍn xuꢌt mà không tiꢏt kiꢐm, ñꢄ lãng phí ñó là có tꢊi lꢔn
và chꢙng khác gì "tiꢁn vào nhà khó như gió vào nhà trꢀng". Khi miꢁn Bꢞc tiꢏn lên xây
dꢕng chꢅ nghĩa xã hꢊi, Ngưꢉi ñꢎt câu hꢣi: "Muꢀn xây dꢕng chꢅ nghĩa xã hꢊi phꢍi làm gì?
Nhꢌt ñꢂnh phꢍi tăng gia sꢍn xuꢌt cho thꢑt nhiꢁu. Muꢀn sꢍn xuꢌt nhiꢁu thì phꢍi có nhiꢁu sꢘc
lao ñꢊng. Muꢀn có nhiꢁu sꢘc lao ñꢊng thì phꢍi giꢍi phóng sꢘc lao ñꢊng cꢅa phꢇ nꢈ" [8,
tr.523]. Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh cho rꢗng, không giꢍi phóng sꢘc lao ñꢊng cꢅa phꢇ nꢈ, thì
cuꢊc cách mꢆng giꢍi phóng phꢇ nꢈ "chưa ñꢏn nơi, chưa ñꢏn chꢀn". Muꢀn thꢕc hiꢐn nam
nꢈ bình quyꢁn vꢁ kinh tꢏ phꢍi giꢍi phóng sꢘc lao ñꢊng cꢅa phꢇ nꢈ, tꢆo ñiꢁu kiꢐn ñꢄ phꢇ nꢈ
có thꢄ tham gia bình ñꢙng vꢔi nam giꢔi vꢁ kinh tꢏ. Giꢍi phóng sꢘc lao ñꢊng cꢅa phꢇ nꢈ
không chꢝ ñưa hꢋ tham gia vào nhiꢁu ngành nghꢁ mꢔi phát triꢄn ꢚ nưꢔc ta như công
thương nghiꢐp, văn hóa, giáo dꢇc, y tꢏ,... không ñꢄ hꢋ chꢝ lao ñꢊng trong ngành nông
nghiꢐp truyꢁn thꢀng như bao ñꢉi nay, mà còn gꢆt bꢣ các trꢚ ngꢆi ñang hꢆn chꢏ viꢐc phát
huy sꢘc mꢆnh tiꢁm tàng vꢁ năng lꢕc, trí tuꢐ, vꢁ phꢥm chꢌt ñꢆo ñꢘc tꢀt ñꢦp cꢅa ngưꢉi phꢇ
nꢈ, kꢏt hꢒp vꢔi sꢕ cꢟn cù, khéo léo cꢅa hꢋ ñꢄ phꢇc vꢇ cho sꢕ nghiꢐp xây dꢕng xã hꢊi mꢔi.
Đꢄ thꢕc hiꢐn ñưꢒc ñiꢁu này, Ngưꢉi thưꢉng xuyên nhꢞc nhꢚ các cꢌp lãnh ñꢆo cꢟn quan tâm,
tꢆo ñiꢁu kiꢐn giúp ñꢧ chꢂ em nâng cao trình ñꢊ kiꢏn thꢘc, chuyên môn kꢨ thuꢑt ñáp ꢘng
yêu cꢟu công viꢐc: "Đꢍng bꢊ và chính quyꢁn các ñꢂa phương cꢟn thiꢏt thꢕc giúp ñꢧ cho
phong trào "năm tꢀt" không ngꢖng tiꢏn lên, ñꢄ phꢇ nꢈ ñóng góp phꢟn xꢘng ñáng vꢁ viꢐc
thꢕc hiꢐn kꢏ hoꢆch cꢅa Nhà nưꢔc" [10, tr.259].
Tuy nhiên, vꢔi mꢊt ñꢌt nưꢔc vꢖa mꢔi giành ñưꢒc ñꢊc lꢑp, trong xã hꢊi vꢩn còn tꢛn tꢆi
tư tưꢚng tꢖ ngàn xưa ñꢄ lꢆi như tư tưꢚng trꢋng nam khinh nꢈ, coi thưꢉng khꢍ năng làm
viꢐc cꢅa phꢇ nꢈ, phꢇ nꢈ là ngưꢉi cꢅa gia ñình còn ñàn ông mꢔi là ngưꢉi cꢅa xã hꢊi. Vì
vꢑy, Ngưꢉi yêu cꢟu các sꢚ, ban ngành, ñoàn thꢄ phꢍi lꢑp nhà trꢪ, vưꢉn trꢪ, nhà ăn ñꢄ phꢇ
nꢈ yên tâm công tác, yên tâm lao ñꢊng sꢍn xuꢌt. Ngưꢉi nói: "Muꢀn cho ngưꢉi mꢦ sꢍn xuꢌt
tꢀt thì cꢟn tꢓ chꢘc tꢀt nhꢈng nơi gꢃi trꢪ và nhꢈng lꢔp hꢋc mꢩu giáo" [9, tr.295] "Nhà ăn
công cꢊng càng thêm nhiꢁu, thì phꢇ nꢈ sꢫ rꢍnh rang ñꢄ tham gia lao ñꢊng. Như vꢑy phꢇ nꢈ
mꢔi thꢑt sꢕ ñưꢒc giꢍi phóng, nam nꢈ mꢔi thꢑt là bình quyꢁn" [9, tr.370].
Có thꢄ nói, chính nhꢈng quan ñiꢄm ñúng ñꢞn, khoa hꢋc cꢅa Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh ñã
tꢆo nên mꢊt bưꢔc chuyꢄn biꢏn mꢔi mꢪ ñꢉi sꢀng kinh tꢏ cꢅa phꢇ nꢈ "Phꢇ nꢈ ꢚ xí nghiꢐp, ꢚ
nông thôn, ꢚ cơ quan ñꢁu hăng hái tham gia thi ñua ái quꢀc, thành tích không kém ñàn
ông" [6, tr.432ꢜ433]. Nhꢈng tiꢏn bꢊ rõ rꢐt vꢁ mꢎt kinh tꢏ cꢅa phꢇ nꢈ là do sꢕ quan tâm sâu
sꢞc cꢅa Đꢍng ta và Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh, ñꢛng thꢉi ñó cũng là sꢕ nꢬ lꢕc cꢀ gꢞng cꢅa
chính bꢍn thân phꢇ nꢈ vꢁ kinh tꢏ.
164
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
Như vꢑy, dưꢔi sꢕ lãnh ñꢆo cꢅa Đꢍng và sꢕ quan tâm cꢅa Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh,
quyꢁn bình ñꢙng cꢅa phꢇ nꢈ vꢁ kinh tꢏ ñã ñưꢒc xác lꢑp. Tꢤ lꢐ lao ñꢊng nꢈ ngày càng tăng
lên trong các ngành nghꢁ, tꢆo nên mꢊt bưꢔc ngoꢎt quan trꢋng trong hoꢆt ñꢊng cꢅa phꢇ nꢈ
ngoài xã hꢊi. Nhiꢁu phꢇ nꢈ tꢖ khu kinh tꢏ nông nghiꢐp ñã chuyꢄn sang làm viꢐc ꢚ các
ngành nghꢁ sꢍn xuꢌt khác, xóa bꢣ dꢟn sꢕ phân biꢐt ñꢀi xꢃ giꢈa nam và nꢈ trong viꢐc tuyꢄn
chꢋn, sꢞp xꢏp lao ñꢊng vào cơ quan nhà nưꢔc. Điꢁu này ñã làm cho chꢂ em phꢇ nꢈ phꢌn
khꢚi, tin tưꢚng vào sꢕ lãnh ñꢆo cꢅa Đꢍng, Bác Hꢛ.
2.3. Trên lĩnh vꢅc văn hóa ꢇ xã hꢈi
Cách mꢆng tháng Tám năm 1945 thành công, mꢎc dù vꢔi bꢊn bꢁ công viꢐc nhưng Chꢅ
tꢂch Hꢛ Chí Minh vꢩn hꢏt sꢘc chú trꢋng tꢔi viꢐc phát ñꢊng chiꢏn dꢂch diꢐt "giꢎc dꢀt" trong
cꢍ nưꢔc ñꢄ xóa bꢣ tình trꢆng dꢀt nát cꢅa nhân dân ta do chính sách ngu dân cꢅa thꢕc dân
Pháp ñꢄ lꢆi. Ngưꢉi cho rꢗng, dꢀt nát là mꢊt thꢘ giꢎc cũng như giꢎc ñói và giꢎc ngoꢆi xâm,
Ngưꢉi khꢙng ñꢂnh "Mꢊt dân tꢊc dꢀt là mꢊt dân tꢊc yꢏu" [4, tr.8], tꢘc là chꢝ có tri thꢘc mꢔi
giꢍi phóng ñưꢒc con ngưꢉi, ñưa con ngưꢉi tꢔi mꢋi quyꢁn bình ñꢙng, tiꢏn bꢊ. Đꢄ giꢍi
phóng phꢇ nꢈ ñòi hꢣi phꢇ nꢈ phꢍi không ngꢖng hꢋc tꢑp, nâng cao nhꢑn thꢘc và hiꢄu biꢏt
vꢁ mꢋi mꢎt.
Trong chiꢏn dꢂch diꢐt "giꢎc dꢀt", Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh ñꢎc biꢐt quan tâm tꢔi phꢇ nꢈ,
bꢚi lꢫ hꢋ là nꢆn nhân chính cꢅa chính sách "ngu dân" cꢅa thꢕc dân Pháp. Chúng hꢆn chꢏ
mꢚ trưꢉng hꢋc nhꢗm "không muꢀn cho dân ta biꢏt chꢈ ñꢄ dꢭ lꢖa dꢀi và bóc lꢊt dân ta" [4,
tr.36]. Vì thꢏ "sꢀ ngưꢉi thꢌt hꢋc so vꢔi sꢀ ngưꢉi trong nưꢔc là 95%, nghĩa là hꢟu hꢏt ngưꢉi
Viꢐt Nam mù chꢈ" [3, tr.36], trong ñó chꢅ yꢏu là phꢇ nꢈ. Bꢚi lꢫ, do ꢍnh hưꢚng cꢅa tư
tưꢚng "trꢋng nam khinh nꢈ" ñã tꢛn tꢆi hàng ngàn năm ñã khiꢏn ngưꢉi phꢇ nꢈ ít có cơ hꢊi
ñưꢒc hꢋc hành, ñưꢒc tham gia vào các lĩnh vꢕc cꢅa xã hꢊi như nam giꢔi. Chính sꢕ dꢀt nát
ñã làm cho phꢇ nꢈ lâm vào con ñưꢉng cùng khꢓ, nó cũng là nguꢛn gꢀc sâu xa dꢩn tꢔi sꢕ
kéo dài cꢅa nhꢈng thiên kiꢏn lꢆc hꢑu, hà khꢞc. Do ñó, theo Hꢛ Chí Minh, chꢝ có nâng cao
trình ñꢊ văn hóa cho phꢇ nꢈ thì mꢔi có thꢄ giꢍi thoát hꢋ khꢣi nhꢈng trói buꢊc cꢅa chꢏ ñꢊ
cũ, mꢔi thꢕc sꢕ giꢍi phóng ñưꢒc cho hꢋ. Trong lꢉi kêu gꢋi chꢀng nꢆn thꢌt hꢋc tháng
10/1945, Ngưꢉi ñã nói: “Mꢋi ngưꢉi Viꢐt Nam phꢍi hiꢄu biꢏt quyꢁn lꢒi cꢅa mình, bꢓn phꢑn
cꢅa mình, phꢍi có kiꢏn thꢘc mꢔi ñꢄ có thꢄ tham gia vào công cuꢊc xây dꢕng nưꢔc nhà và
trưꢔc hꢏt phꢍi biꢏt ñꢋc, biꢏt viꢏt chꢈ quꢀc ngꢈ. Phꢇ nꢈ lꢆi càng cꢟn phꢍi hꢋc, ñã lâu chꢂ em
bꢂ kìm hãm. Đây là lúc các chꢂ em phꢍi cꢀ gꢞng ñꢄ kꢂp nam giꢔi, ñꢄ xꢘng ñáng mình là
phꢟn tꢃ trong nưꢔc” [3, tr.37].
Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh cho rꢗng, hꢋc tꢑp ñꢄ nâng cao trình ñꢊ văn hóa sꢫ giúp chꢂ em
nꢞm ñưꢒc nhꢈng vꢌn ñꢁ cơ bꢍn vꢁ lꢂch sꢃ, ñꢂa lý, khoa hꢋc tꢕ nhiên, xã hꢊi, chính trꢂ,
TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 13/2017
165
quyꢁn và nghĩa vꢇ cꢅa công dân... nhꢗm giꢍi thoát phꢇ nꢈ khꢣi nhꢈng ꢍnh hưꢚng cꢅa
nhꢈng thành kiꢏn sai lꢟm, nhꢈng phong tꢇc tꢑp quán lꢆc hꢑu mà các thꢏ lꢕc thꢀng trꢂ trưꢔc
ñây ñã lꢒi dꢇng ñꢄ trói buꢊc và ñè nén phꢇ nꢈ, khiꢏn hꢋ phꢍi an phꢑn, sꢀng trong cꢍnh tăm
tꢀi, bꢌt công. Có thꢄ nói, chꢝ khi nào trình ñꢊ văn hóa cꢅa phꢇ nꢈ ñưꢒc nâng lên thì hꢋ mꢔi
trút bꢣ ñưꢒc nhꢈng tư tưꢚng lꢆc hꢑu và nhꢑn thꢘc sai lꢟm ñó, giúp hꢋ vươn lên làm chꢅ vꢁ
mꢋi mꢎt mꢊt cách vꢈng chꢞc, thoát khꢣi sꢕ phꢇ thuꢊc bꢌt công mà chꢏ ñꢊ phong kiꢏn và
thꢕc dân tꢖng dùng ñꢄ trói buꢊc hꢋ. Chính vì vꢑy, Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh luôn luôn quan
tâm tꢔi công tác ñào tꢆo, bꢛi dưꢧng phꢇ nꢈ. Ngưꢉi vui mꢖng khi biꢏt phꢇ nꢈ ñã có mꢎt ꢚ
cꢍ vꢂ trí ngưꢉi dꢆy cũng như ngưꢉi hꢋc. Đꢀi vꢔi nhꢈng gương ñiꢄn hình hꢋc giꢣi cꢅa nꢈ
giꢔi, Ngưꢉi vꢖa ñꢊng viên, vꢖa khích lꢐ ñꢄ hꢋ cꢀ gꢞng thi ñua. Ngưꢉi cũng không hài lòng
khi tꢤ lꢐ nam, nꢈ còn chênh lꢐch "Giáo viên phꢇ nꢈ còn quá ít. Chúng ta phꢍi cꢀ gꢞng hơn
nꢈa. Sau này công tác giáo dꢇc phꢟn nhiꢁu phꢍi do phꢇ nꢈ ñꢍm nhꢑn, muꢀn phꢇ nꢈ ñꢍm
nhꢑn thì phꢍi bꢛi dưꢧng phꢇ nꢈ" [7, tr.137].
Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh ñꢁ nghꢂ ñưa vào Hiꢏn pháp vꢌn ñꢁ bình ñꢙng nam nꢈ trong lĩnh
vꢕc văn hóa nhꢗm tꢆo cơ sꢚ pháp lý bꢍo vꢐ quyꢁn lꢒi cꢅa phꢇ nꢈ trong lĩnh vꢕc này. Điꢁu
6, Hiꢏn pháp nưꢔc Viꢐt Nam dân chꢅ cꢊng hòa 1946 ñã công nhꢑn: "Tꢌt cꢍ công dân Viꢐt
Nam ñꢁu ngang quyꢁn vꢁ mꢋi phương diꢐn: chính trꢂ, kinh tꢏ, văn hóa". Trưꢔc ñó, Ngưꢉi
ñã khꢙng ñꢂnh trong chương trình Viꢐt Minh: "Vꢁ các phương diꢐn kinh tꢏ, chính trꢂ, văn
hóa, ñàn bà ñꢁu ñưꢒc bình ñꢙng vꢔi ñàn ông" [33, tr.585]. Cꢇ thꢄ hóa Hiꢏn pháp năm
1946, Điꢁu 24, Hiꢏn pháp năm 1959 mꢊt lꢟn nꢈa khꢙng ñꢂnh quyꢁn bình ñꢙng vꢁ văn hóa
cꢅa phꢇ nꢈ: "Phꢇ nꢈ nưꢔc Viꢐt Nam dân chꢅ cꢊng hòa có quyꢁn bình ñꢙng vꢔi nam giꢔi vꢁ
sinh hoꢆt văn hóa" [1, tr.38ꢜ39].
Bên cꢆnh ñó, Ngưꢉi thưꢉng xuyên chú trꢋng tꢔi nhꢈng nét ñꢎc thù cꢅa phꢇ nꢈ ñꢄ tꢖ
ñó ñꢁ ra chính sách phù hꢒp vꢔi chꢂ em, tꢆo ñiꢁu kiꢐn cho hꢋ ñưꢒc bình ñꢙng vꢔi nam giꢔi
vꢁ mꢎt xã hꢊi. Đꢏn thăm và nói chuyꢐn vꢔi ñꢛng bào tꢝnh Bꢞc Giang ngày 6.4.1961, Ngưꢉi
căn dꢎn: "Muꢀn giꢈ gìn sꢘc khꢣe thì phꢍi ăn sꢆch, uꢀng sꢆch, mꢎc sꢆch. Cꢟn phꢍi tìm mꢋi
cách ñꢄ bꢍo vꢐ phꢇ nꢈ thai nghén, ñꢄ chꢈa các bꢐnh ñau mꢞt hꢊt và bꢐnh sꢀt rét" [9,
tr.335]. Ngưꢉi quan tâm tꢔi viꢐc giꢍi phóng phꢇ nꢈ "ra khꢣi bꢏp núc", có ñiꢁu kiꢐn phát
huy khꢍ năng cꢅa mình nhꢗm ñꢆt tꢔi sꢕ tiꢏn bꢊ chung.
Tꢌt cꢍ nhꢈng ñiꢁu ñó ñã khꢙng ñꢂnh sꢕ quan tâm cꢅa Chꢅ tꢂch Hꢛ Chí Minh ñꢀi vꢔi
phꢇ nꢈ vꢁ lĩnh vꢕc văn hóa, xã hꢊi nói riêng, sꢕ tiꢏn bꢊ cꢅa phꢇ nꢈ nói chung. Phꢇ nꢈ Viꢐt
Nam ñã thoát khꢣi kiꢏp sꢀng tꢀi tăm, u mê mà hàng ngàn năm trưꢔc ñây chꢏ ñꢊ phong
kiꢏn, thꢕc dân ñã khoác lên mình hꢋ. Phꢇ nꢈ không chꢝ biꢏt trau dꢛi công, dung, ngôn,
hꢆnh, mà hꢋ ñã ñưꢒc hꢋc tꢑp, nâng cao hiꢄu biꢏt, phát huy tài năng, trí tuꢐ cꢅa mình, vươn
lên làm chꢅ ñꢌt nưꢔc ngang hàng vꢔi nam giꢔi.
166
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ Hꢀ NỘI
3. KꢉT LUꢊN
Thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng cꢅa phꢇ nꢈ trong các lĩnh vꢕc cꢅa ñꢉi sꢀng xã hꢊi theo tư
tưꢚng Hꢛ Chí Minh ñã trꢚ thành mꢊt yꢏu tꢀ không thꢄ thiꢏu trong sꢕ nghiꢐp cách mꢆng xã
hꢊi chꢅ nghĩa ꢚ nưꢔc ta. Bꢚi lꢫ, mꢊt trong nhꢈng nhiꢐm vꢇ cꢀt yꢏu cꢅa cuꢊc cách mꢆng ꢌy
là phꢍi giꢍi phóng mꢊt lꢕc lưꢒng vô cùng quan trꢋng trong xã hꢊi, góp phꢟn to lꢔn vào sꢕ
nghiꢐp cách mꢆng cꢅa toàn Đꢍng và toàn dân ta, ñó là phꢇ nꢈ Viꢐt Nam. Ngày nay, khi
vꢌn ñꢁ thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng giꢔi ñang trꢚ thành mꢊt trong nhꢈng mꢇc tiêu ñꢌu tranh
chung cꢅa nhân loꢆi vì mꢊt thꢏ giꢔi công bꢗng hơn, tꢀt ñꢦp hơn, thì nhꢈng tư tưꢚng cꢅa
Ngưꢉi vꢁ thꢕc hiꢐn quyꢁn bình ñꢙng cho phꢇ nꢈ trꢚ thành nhꢈng chꢝ dꢩn quý báu, góp
phꢟn quan trꢋng vào sꢕ nghiꢐp ñꢌu tranh cho mꢇc tiêu bình ñꢙng giꢔi ꢚ Viꢐt Nam.
TÀI LIꢋU THAM KHꢌO
1. Hiꢉn pháp nưꢛc cꢄng hòa xã hꢄi chꢃ nghĩa Viꢒt Nam năm 1946, 1959, 1980 và 1992 (1995),
Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, Hà Nꢊi.
2. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 1, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
3. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
4. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 4, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
5. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 5, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
6. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 6, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
7. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 8, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
8. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 9, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
9. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 10, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
10. Hꢇ Chí Minh toàn tꢔp, tꢑp 11, Nxb Chính trꢂ quꢀc gia, H. 2009.
THOUGHT OF HO CHI MINH ON WOMEN’S EQUAL RIGHT
Abstract: While alive, Ho Chi Minh was interested in the issue of women’s right. To Ho
Chi Minh, women were considered as an important force of Vietnam’s revolution, society
and their family. Implementing the equal right of women aims to facilitate for the
participation of women in all fields of society. In this article, the author pays attention to
women’s equal right via thought of Ho Chi Minh on fields of politics, economy, and
culture ꢚ society.
Keywords: Ho Chi Minh’s thought, gender equality.
7 trang
15100
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền bình đẳng của phụ nữ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tu_tuong_ho_chi_minh_ve_quyen_binh_dang_cua_phu_nu.pdf
