Rèn luyện bản lĩnh chính trị cho thanh niên hiện nay
No.20_Mar 2021|p.168-171
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC TÂN TRÀO
ISSN: 2354 - 1431
RÈN LUYỆN BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CHO THANH NIÊN HIỆN NAY
Trần Thị Thúy1,*
1Trường Chính trị tỉnh Nghệ An
Tóm tắt:
Thông tin tác giả
Bản lĩnh chính trị của thanh niên được hình thành từ nền tảng giáo dục trong
gia đình, nhà trường và xã hội, qua quá trình rèn luyện, phấn đấu và trưởng
thành trong môi trường thực tiễn. Rèn luyện bản lĩnh chính trị là nhiệm vụ và
cũng là sứ mệnh của thanh niên trước sự vận động phức tạp của đời sống xã
hội hiện nay. Bài viết trên cơ sở phân tích các yếu tố tác động bản lĩnh chính
trị, đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị của thanh
niên hiện nay.
Ngày nhận bài:
6/01/2021
Ngày duyệt đăng:
22/02/2021
Từ khóa:
Bản lĩnh chính trị của thanh
niên.
1. Đặt vấn đề
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII nhấn
mạnh: “Tăng cường giáo dục lòng yêu nước, lòng
tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho thanh
niên. Thực hiện những giải pháp đột phá nhằm
ngăn chặn có hiệu quả sự xuống cấp về đạo đức, lối
sống, đẩy lùi tiêu cực xã hội và các tệ nạn xã hội”
(1). Để thực hiện nhiệm vụ đó, bản thân thanh niên
phải không ngừng phấn đấu trong học tập và rèn
luyện, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tiếp
tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng
yêu nước, có sức khỏe, có tri thức, có kỹ năng đáp
ứng đòi hỏi của thực tiễn và đặc biệt là phải có bản
lĩnh chính trị vững vàng trước mọi biến động của
hoàn cảnh. Rèn luyện bản lĩnh chính trị là yêu cầu
và nhiệm vụ quan trọng của thanh niên trong bối
cảnh Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đang đẩy
mạnh giáo dục bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ và
đẩy mạnh việc thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW
của Bộ Chính trị khóa XII “Về tăng cường bảo vệ
nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các
quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”.
Bản lĩnh chính trị của thanh niên thể hiện ở sự
vững vàng của quan điểm, lập trường; ở sự “nhạy
bén chính trị”, sự tôn trọng chuẩn mực “chân, thiện,
mỹ” để ứng xử một cách độc lập, sáng tạo trong đời
sống chính trị - xã hội; nó là sự kết tinh các phẩm
chất tâm lý tích cực, tốt đẹp để từ đó thể hiện sự
kiên định, ý chí trung thành với lý tưởng mà mình
đã tin, đã yêu và đã chọn. Thanh niên có bản lĩnh
chính trị vững vàng thể hiện ngay ở nhận thức,
hành vi, lối sống, trong hoạt động xã hội và qua
việc noi theo tấm gương tiêu biểu nào đó. Ở một
khía cạnh nào đó, bản lĩnh chính trị chỉ đạt được
khi cá nhân hoàn thành những yêu cầu mà xã hội
đặt ra, được cộng đồng và xã hội thừa nhận.
2. Một số yếu tố tác động quá trình rèn luyện
bản lĩnh chính trị của thanh niên
Gia đình là nơi có ảnh hưởng đầu tiên, trực tiếp
và mạnh mẽ nhất đến sự hình thành bản lĩnh chính
trị của con người nói chung và của thanh niên nói
riêng. Những năm tháng đầu tiên trong cuộc đời
168
T.T.Thuy/ No.20_Mar 2021|p.168-171
mỗi con người là “miếng đất tốt” để gieo “hạt giống”
trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã trở thành
phong trào sâu rộng có sức lan tỏa mạnh mẽ trong
các tầng lớp nhân dân giúp thanh niên hiểu rõ ý
nghĩa và giá trị thực sự của cuộc sống không chỉ bó
hẹp trong đời sống riêng tư, mà hướng tới cái chung
là cộng đồng, là đất nước, là dân tộc.
giá trị đạo đức, để từ đó sẽ “nảy mầm” những phẩm
chất đạo đức tốt đẹp của mỗi con người.
Theo Từ điển Tiếng Việt, thanh niên là thế hệ
trẻ. Còn theo quy định tại Điều 1, Luật Thanh niên
năm 2005, thanh niên Việt Nam là công dân Việt
Nam từ mười sáu đến ba mươi tuổi (2). Đặc điểm
này tạo nên tâm - sinh lí lứa tuổi rất riêng, có tác
động một cách sâu sắc đến quá trình rèn luyện bản
lĩnh chính trị của thanh niên. Đặc điểm và cũng là
ưu điểm nổi bật của thanh niên là tuổi trẻ, nhiều
ước mơ, nhiều hoài bão, luôn khao khát đi tìm cái
mới, thích tìm tòi, khám phá, có khát vọng thành
đạt, thích được trải nghiệm và dám đối mặt với thử
thách. Tuy nhiên ở lứa tuổi này, sự trải nghiệm thực
tế chưa nhiều nên sự hiểu biết về các vấn đề chính
trị - xã hội rộng nhưng chưa sâu, điều này có thể
dẫn đến những hành động tự phát, bồng bột.
Trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thanh niên
luôn là lực lượng đi đầu, chủ yếu trong xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc. Chính vì vậy, các thế lực thù địch
luôn xem thanh niên là đối tượng đặc biệt để thực
hiện âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hòa bình”.
Nhằm mục đích “tẩy não”, làm chuyển hóa tư
tưởng, đạo đức, dẫn tới quá trình “tự diễn biến”, âm
mưu của các thế lực thù địch gây khó khăn lớn đối
với công tác định hướng giáo dục bản lĩnh chính trị
của thanh niên. Hiện nay, việc bảo vệ vững chắc
nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có
hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch vừa là
nhiệm vụ quan trọng hàng đầu vừa là nhiệm vụ tự
giác, thường xuyên đối với thanh niên.
Quá trình rèn luyện bản lĩnh chính trị của thanh
niên là kết quả của quá trình tự học, tự tu dưỡng
của bản thân. Tự học hay tự giáo dục và học tập
suốt đời là luận điểm quan trọng trong tư tưởng Hồ
Chí Minh về giáo dục. Người đã từng căn dặn:
“Không phải có Thầy thì học, Thầy không đến thì
đùa. Phải biết tự động học tập”; “Phải nâng cao và
hướng dẫn việc tự học, phải học ở trường, học ở
sách vở, học lẫn nhau và học hỏi ở nhân dân” (4).
Sự nghiêm túc rèn luyện bản lĩnh chính trị không
chỉ giúp thanh niên tăng cường “sức đề kháng”, khả
năng “miễn dịch” trước những tác động tiêu cực
của cơ chế thị trường mà còn rèn luyện khả năng
kiên trì vượt qua mọi rào cản để đạt đến mục tiêu.
Nền kinh tế thị trường và xu thế toàn cầu hóa
tác động một cách mạnh mẽ đến các vấn đề của đời
sống xã hội trong đó có bản lĩnh chính trị của nhiều
tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thanh niên. Một mặt,
nền kinh tế thị trường và xu thế toàn cầu hóa tạo
điều kiện cho thanh niên tự khẳng định, đề cao vai
trò trách nhiệm cá nhân trong đời sống cộng đồng,
trách nhiệm với Tổ quốc và nhân dân. Nhưng mặt
khác, tất cả những hệ lụy của nó dẫn đến sự phai
nhạt về lý tưởng, sự suy yếu về bản lĩnh chính trị
trong một bộ phận thanh niên. Theo đó, để tăng
cường giáo dục nâng cao bản lĩnh chính trị của
thanh niên là vấn đề cấp thiết cần có sự phối hợp,
tham gia của các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị với
nhiều giải pháp đồng bộ; trong đó, tập trung vào
một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau:
Nhà trường là môi trường quan trọng để nuôi
dưỡng và giáo dục bản lĩnh chính trị của thanh niên.
Nhà trường đảm nhận một vai trò quan trọng trong
việc tác động một cách có mục đích, có kế hoạch để
chuẩn bị cho học sinh, sinh viên bước vào cuộc
sống tương lai với hành trang tri thức, trí tuệ, đạo
đức, ý chí và niềm tin khoa học. Trong nhà trường,
các mối quan hệ bạn bè, thầy cô cũng có tác động
tích cực hay hạn chế quá trình rèn luyện bản lĩnh
chính trị của học sinh, sinh viên.
3. Một số giải pháp nâng cao bản lĩnh chính
trị của thanh niên hiện nay
Một là, tăng cường công tác tuyên truyền chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước nhằm tạo lập ý thức trách nhiệm của
thanh niên đối với bản thân và xã hội. Đây là vấn
đề quan trọng, mang tính quyết định việc nâng cao
bản lĩnh chính trị của thanh niên. Thực hiện tốt
công tác này nhằm định hướng chính trị, cơ sở pháp
lý để chủ thể triển khai đúng hướng nhiệm vụ giáo
dục và rèn luyện thanh niên.
Ngoài ra, Đoàn Thanh niên với vai trò “Trường
học XHCN” thông qua các nội dung, phương thức
hoạt động khác nhau, với nhiều loại hình giáo dục
khác nhau để đoàn kết tập hợp, giáo dục thanh niên.
Trong nhiều năm qua, các phong trào thanh niên
169
T.T.Thuy/ No.20_Mar 2021|p.168-171
Hai là, chú trọng giáo dục truyền thống tốt đẹp
giữa “học” với “hành” trên cơ sở những kiến thức
thanh niên tiếp thu được từ nhà trường, gia đình và
xã hội. Tự giáo dục sẽ làm kiến thức mà thanh niên
tiếp thu được từ nhà trường, gia đình và xã hội
thấm sâu vào nhận thức, tình cảm, hành vi của bản
thân phù hợp với yêu cầu xã hội.
của quê hương, của dân tộc, nhằm bồi dưỡng tình
cảm đúng đắn cho thanh niên. Hiện nay, xu thế hội
nhập quốc tế đang diễn ra ngày càng mạnh mẽ, văn
hóa Việt Nam đã có những thay đổi ở các phương
diện nhất định nhưng những giá trị văn hóa tốt đẹp
của dân tộc từ bao đời nay vẫn mang sức sống
mạnh mẽ và trường tồn. Các chủ thể giáo dục cần
khơi dậy lòng tự hào dân tộc, tinh thần bất khuất, ý
chí độc lập và tự cường của con người Việt Nam;
tinh thần vượt khó, sáng tạo trong học tập và nghiên
cứu khoa học; tinh thần xây dựng ý thức tập thể, ý
thức cộng đồng và trách nhiệm xã hội; giáo dục
truyền thống cần cù, tiết kiệm, rèn luyện tình yêu
lao động, tích cực tham gia các hoạt động tình
nguyện, xã hội, rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho
thanh niên trong thời đại 4.0.
Năm là, đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên
trong thanh niên. Phát triển đảng viên trong thanh
niên không những góp phần bổ sung nguồn sinh
lực, trí lực cho Đảng, mà qua đó, còn củng cố và
nâng cao bản lĩnh chính trị của thanh niên. Thông
qua các phong trào, hành động của tuổi trẻ góp
phần tạo môi trường tốt cho thanh niên học tập, rèn
luyện, tu dưỡng bản thân, trở thành những đoàn
viên ưu tú sớm được đứng trong hàng ngũ của
Đảng. Bên cạnh đó, cần nâng cao vai trò nòng cốt
của Đoàn Thanh niên trong công tác phát hiện, bồi
dưỡng đoàn viên ưu tú cho Đảng.
Ba là, phát huy vai trò trách nhiệm của tổ chức
Đoàn Thanh niên nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị
của thanh niên. Tổ chức Đoàn Thanh niên cần tăng
cường giáo dục bản lĩnh chính trị cho thanh niên
bằng nhiều hình thức phong phú và đa dạng trong
đó gắn với thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày
15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và
làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí
Minh, định hướng cho thanh niên rèn luyện theo 5
tiêu chí của Đoàn viên.
Sáu là, các chủ thể giáo dục đặc biệt là các
trường đại học cần định hướng đào tạo ngành nghề
cho thanh niên đáp ứng nhu cầu xã hội. Nước ta
đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong
xu thể hội nhập và phát triển, vì vậy, thanh niên cần
mạnh dạn phá bỏ các rào cản tư duy về “người tìm
việc”, “việc có sẵn” mà phải chuyển sang hướng
‘việc tìm người”, “việc linh hoạt”, “việc có sẵn”.
Bên cạnh đó, các trường đại học, các địa phương
cần có nhiều định hướng, giải pháp đồng bộ trong
việc tạo công ăn việc làm cho thanh niên như cho
vay vốn giải quyết việc làm; các hoạt động dịch vụ
việc làm; hoạt động xuất khẩu lao động; hoạt động
thúc đẩy đầu tư phát triển kinh tế - xã hội; gắn với
hoạt động đào tạo nghề, truyền nghề, truyền bá các
kinh nghiệm sản xuất - kinh doanh .... Cần tăng
cường sự kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp,
sự phối hợp giữa các ngành, tổ chức nhằm giải
quyết việc làm cho thanh niên và sinh viên sau khi
tốt nghiệp.
Đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “Xây dựng
hình mẫu thanh niên Việt Nam giai đoạn 2018 -
2022”, cụ thể hóa thành 12 tiêu chí dựa trên nền
tảng các giá trị:“Tâm trong - Trí sáng - Hoài bão
lớn”. Tổ chức các hoạt động thực tiễn cần đặc biệt
chú ý công tác định hướng tư tưởng, chú ý phương
pháp nêu gương người tốt việc tốt để tạo sức lan tỏa
trong cộng đồng; đồng thời cần quan tâm hơn nữa
đến đặc thù tâm lý lứa tuổi, tránh nặng nề, khô
cứng nhưng cũng không hời hợt, thiếu chiều sâu.
Bốn là, phát huy vai trò cá nhân tự rèn luyện
nâng cao bản lĩnh chính trị. Để có sự chuyển hóa từ
tri thức, ý chí, niềm tin thành bản lĩnh chính trị đòi
hỏi quá trình tự rèn luyện của bản thân thanh niên
theo định hướng của các chủ thể giáo dục. Sự tham
gia tích cực của thanh niên trong các hoạt động học
tập, nghiên cứu khoa học cũng như trong các hoạt
động thực tiễn có ý nghĩa quyết định bởi vì sự vận
động phát triển của sự vật, hiện tượng nằm trong
bản thân sự vật. Tự giáo dục chính là sự kết hợp
4. Kết luận
Thanh niên là bộ phận ưu tú của xã hội có sứ
mệnh kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân
tộc. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, lực lượng này tiếp
tục gánh vác nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Việt Nam XHCN. Thanh niên hiện nay đang phải
đối mặt với những khó khăn, thử thách chung cùng
với đất nước về điều kiện sống, việc làm, thu
nhập… Bên cạnh đó, các thế lực thù địch trong
170
T.T.Thuy/ No.20_Mar 2021|p.168-171
nước và quốc tế đã và đang tìm mọi cách chống phá
2. Youth Law (2006), Youth Publisher: Hanoi,
page 1.
chế độ, gây mất ổn định chính trị, làm dao động
niềm tin của thanh niên. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu
rèn luyện bản lĩnh chính trị của thanh niên để để
bảo đảm cho sự ổn định, phát triển bền vững của
đất nước.
3. C. Marx and Ph.ngghen (1995), Complete
Works, Vol. 3, National Political Publisher, Hanoi,
page 11.
4. Ho Chi Minh City (2011), Complete Works,
Vol. 6, National Political Publisher, Hanoi, page
360.
REFERENCES
1. Central Executive Board XII draft political
report of the Executive Committee of the Party
Central Committee at the XII Congress of the XIII the
National Party, page 37.
THE TRAINING POLITICAL BRAVERY
FOR YOUNG UNIONS TODAY
Tran Thi Thuy1,*
1The Nghe An School of political
Article info
Abstract
The youth's political character is formed from an educational background in the
family, school, and society, through the process of training, striving, and maturing
in a practical environment. Training political bravery is a task and also a mission
of young people before the complex movements of social life today. Article on the
basis of analysis of the factors affecting the political fields, proposed a number of
measures contribute to improving the political spirit of the youth today.
Recieved:
06/01/2021
Accepted:
22/02/2021
Keywords:
Political bravery, youth
union, educational
background.
171
No.20_Mar 2021|p.172-180
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC TÂN TRÀO
ISSN: 2354 - 1431
ĐƯA MÔN HỢP XƯỚNG VÀO CHƯƠNG TRÌNH DẠY NĂNG KHIẾU
NGHỆ THUẬT CHO HỌC SINH TIỂU HỌC VÀ THCS
TRƯỜNG PHỔ THÔNG TUYÊN QUANG
Hà Thị Thúy Linh1,*
1Trường Đại học Tân Trào
Tóm tắt:
Thông tin tác giả
Trong giai đoạn thúc đẩy sự giao lưu văn hóa với bạn bè quốc tế, hợp
xướng Thiếu nhi Việt Nam đã có những thành quả nhất định và đang dần dần
tìm những bước đi với những nét đặc sắc riêng. Để môn nghệ thuật có tính bác
học cao này lan tỏa rộng rãi đến đông đảo đối tượng Thiếu nhi Việt Nam, việc
đưa hợp xướng vào giảng dạy cho học sinh tại các trường phổ thông là cần
thiết. Chúng tôi đang tiến hành đưa môn hợp xướng vào giảng dạy trong các
tiết học năng khiếu nghệ thuật cho học sinh Tiểu học và THCS trường Phổ
thông Tuyên Quang tỉnh Tuyên Quang. Chúng tôi hy vọng sẽ tạo hứng thú cho
học sinh trong mỗi tiết học, giúp các con tiếp cận nghệ thuật chân chính, góp
phần nâng cao chất lượng dạy học môn Âm nhạc, đồng thời phát triển năng
khiếu âm nhạc cho học sinh, chọn ra những tài năng mới để đào tạo chuyên sâu
và tạo cơ hội tham gia các kỳ thi âm nhạc trong nước và quốc tế.
Ngày nhận bài:
13/12/2020
Ngày duyệt đăng:
22/02/2021
Từ khóa:
Hợp xướng; Hợp xướng
thiếu nhi; Dạy hát hợp
xướng; Năng khiếu nghệ
thuật
1. Mở đầu
Để nâng cao chất lượng dạy học môn Âm nhạc
và phát triển năng khiếu âm nhạc cho học sinh ở
các trường phổng thông, việc đưa môn Hợp xướng
vào giảng dạy là một trong những biện pháp khả
quan. Môn học này nhằm khích lệ và phát triển
năng khiếu ca hát cho học sinh, giúp các em phát
triển năng lực thẩm mĩ để phát triển toàn diện về
nhân cách, hài hòa về thể chất và tinh thần; phát
huy tinh thần hợp lực, tính chính xác trong học tập
và các hoạt động tập thể đồng thời nâng cao năng
lực cảm thụ, hiểu biết, sáng tạo trong âm nhạc.
Tham gia các tiết học Hợp xướng, học sinh có thể
nhận thấy sự khác biệt rõ rệt với những tiết học âm
nhạc cơ bản trong sách giáo khoa. Môn học này hỗ
trợ các em nâng cao kĩ năng điều khiển âm thanh,
hát bè, đòi hỏi học sinh phải hát đúng cao độ,
trường độ, qua đó thể hiện tốt sắc thái tình cảm của
tác phẩm.
Bên cạnh mục tiêu nuôi dưỡng cảm xúc và tình
yêu âm nhạc; phát triển các kỹ năng âm nhạc cơ
bản dựa trên nền tảng kiến thức và kỹ năng âm
nhạc phổ thông; nâng cao năng lực tự chủ và tự
học, việc đưa Hợp xướng vào chương trình giảng
dạy năng khiếu giúp học sinh rèn luyện được tính
kỷ luật cao khi làm việc nhóm. Đồng thời góp phần
giáo dục để các em học sinh biết rung động, trân
trọng trước cái đẹp trong âm nhạc và cuộc sống.
2. Giới thiệu khái quát về Trường Phổ thông
Tuyên Quang
Trường Phổ thông Tuyên Quang - Tuyen Quang
School for Excellence (TSE), thành lập ngày 16
tháng 2 năm 2019, là trường phổ thông công lập,
hoạt động tự chủ và đào tạo chất lượng cao. TSE có
3 cấp học là Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung
học phổ thông.
172
H.T.T.Linh/ No.20_Mar 2021|p.172-178
- Các chuyên gia, cố vấn chuyên môn cao cấp
2.1. Về chương trình giáo dục
Bao gồm chủ biên của Chương trình giáo dục
phổ thông mới; các chuyên gia có nhiều kinh
nghiệm của Bộ GD&ĐT, trường ĐHSP Hà Nội.
Đặc biệt, trong đội ngũ chuyên gia, cố vấn chuyên
môn cao cấp của TSE còn có sự góp mặt của GS.TS
Nguyến Minh Thuyết là Tổng chủ biên của Chương
trình giáo dục phổ thông mới
Sự khác biệt và là điểm mạnh đầu tiên của TSE
chính là chương trình giáo dục. Nếu như các trường
phổ thông khác chỉ chú trọng dạy kiến thức và các
môn học cơ bản, thì chương trình giáo dục của TSE
là tối ưu hóa chương trình và sách giáo khoa của Bộ
GD&ĐT, đồng thời triển khai chương trình giáo
dục mở rộng và nâng cao. Cụ thể:
- Đội ngũ tư vấn tâm lý theo tiêu chuẩn giáo dục
hiện đại
- Chương trình Ngoại ngữ được nhà trường đặc
biệt chú trọng. Mục tiêu tạo môi trường Tiếng Anh
giao tiếp chuyên nghiệp, với sự tham gia giảng dạy
của giáo viên bản ngữ đạt chuẩn và giáo viên Việt
Nam. Ngoài ra, TSE có chương trình Tiếng Trung
do học sinh tự chọn.
Các giáo viên, chuyên gia Tâm lý – Giáo dục hỗ
trợ học sinh về mọi mặt khi gặp những vướng mắc
hay khó khăn trong học đường; Nhà trường cung
cấp cho phụ huynh một bộ hồ sơ tâm lý học đường
chi tiết tới từng giai đoạn phát triển của học sinh;
Đội ngũ cố vấn tâm lý đồng thời tư vấn cho từng
phụ huynh và giáo viên trong những trường hợp
cần thiết
- Học sinh được lựa chọn môn học thể thao như
cầu lông, bóng đá, võ thuật cơ bản, khiêu vũ thể
thao cơ bản, bơi lội; các năng khiếu thuộc bộ môn
nghệ thuật như môn Đàn phím điện tử, đàn piano,
hát, múa, vẽ.
2.3. Cơ sở vật chất và dịch vụ
Nhà trường hiện đã và đang đầu tư cơ sở vật
chất và dịch vụ hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn của
một trường chất lượng cao. Lớp học, phòng thực
hành đảm bảo đủ diện tích, ánh sáng, thiết bị dạy
học và bàn ghế theo tiêu chuẩn cấp học.
Nhà trường có dịch vụ bán trú và nội trú dành
cho cả 3 cấp học, có dịch vụ xe đưa đón cho tất cả
học sinh có nhu cầu. Học sinh ở các huyện có từ 10
học sinh trở lên, Nhà trường bố trí xe đưa đón đầu
tuần và cuối tuần.
- Để học sinh phát triển toàn diện, TSE xây
dựng chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp và
kỹ năng sống linh hoạt, sáng tạo và phù hợp với
từng độ tuổi. Các chương trình tìm hiểu truyền
thống như tham quan các di tích lịch sử, bảo tàng,
danh lam thắng cảnh; khám phá và cảm thụ nghệ
thuật: Hội họa, Âm nhạc, Kịch…; rèn luyện kỹ
năng, trải nghiệm: hội trại, hội vui học tập, khám
phá các trung tâm khoa học, hướng nghiệp; trải
nghiệm các tình huống, thực hành kỹ năng sống…
- Ngoài ra, TSE có chương trình bổ trợ môn học
văn hóa cho các môn: Toán, Tiếng Việt, Ngữ Văn,
Tin học; Liên môn Khoa học Tự nhiên, Liên môn
Khoa học Xã hội.
3. Giới thiệu về nghệ thuật hợp xướng
3.1. Hợp xướng – một hình thức âm nhạc
nhiều bè
Hợp xướng là một loại hình nghệ thuật được
trình diễn bằng giọng hát (thanh nhạc) gồm nhiều
bè, nhiều giọng. Hợp xướng là đỉnh cao của nghệ
thuật hát bè, trong đó mỗi bè do một loại giọng
trình diễn, có thể hát hai bè, ba bè, hoặc bốn bè.
Hợp xướng quy tụ một số lượng lớn người biểu
diễn [2; Tr 95].
2.2. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên giảng
dạy và chuyên gia, cố vấn chuyên môn cao cấp
- Đội ngũ cán bộ quản lý
Bao gồm: PGS.TS. Nguyễn Bá Đức, Hiệu
trưởng; Nhà giáo Trần Thị Nguyên, Phó Hiệu
trưởng; TS. Lê Thiếu Tráng, Phó Hiệu trưởng, là
những Thầy, Cô giáo có nhiều kinh nghiệm giảng
dạy và nhiều năm làm cán bộ quản lý các cấp ở
trường phổ thông.
Người ta căn cứ vào các loại giọng hát của con
người, từ giọng thiếu nhi đến giọng người lớn, giọng
nam, giọng nữ mà hình thành các hình thức hát hợp
xướng như:
- Đội ngũ giáo viên giảng dạy
- Hợp xướng thiếu nhi.
Đội ngũ giáo viên của nhà trường được tuyển
chọn kỹ lưỡng từ các giảng viên giỏi của Trường
Đại học Tân Trào, đảm bảo 100% có trình độ thạc
sĩ, tiến sĩ; có năng lực, chuyên môn cao và đã từng
giảng dạy ở trường phổ thông.
- Hợp xướng nữ.
- Hợp xướng nam.
- Hợp xướng acappella (hợp xướng không dàn
nhạc đệm).
- Hợp xướng hỗn thanh (Hợp xướng nam và nữ).
173
H.T.T.Linh/ No.20_Mar 2021|p.172-178
sức diễn tả. Bè trầm này phải hát thật chuẩn để giữ
3.2. Các hình thức hợp xướng
3.2.1. Hợp xướng thiếu nhi
cao độ chính xác cho cả hợp xướng.
Đặc điểm của giọng hát trẻ em ở lứa tuổi chưa
vỡ giọng chỉ có hai loại giọng: cao và thấp, cả hai
loại giọng này đều mang màu sắc của giọng nữ:
giọng cao của trẻ em giống giọng nữ cao (soprano);
giọng trầm trẻ em giống giọng nữ trầm (alto).
Với giọng cao trẻ em không có quãng chuyển rõ
ràng như người lớn. Khi hát cũng sử dụng khoảng
vang như đối với giọng nữ, song chỉ là giọng pha
(mixte) chứ chưa phải là kiểu cộng minh, để giữ
tính chất trong sáng, tự nhiên của tuổi thơ.
Tổ chức dàn hợp xướng thiếu nhi có thể từ 20
em trở lên. Trong đó chia ra một nửa giọng cao và
một nửa giọng trầm (có thể lấy giọng trầm nhiều
hơn một chút).
3.2.4. Hợp xướng acappella (hợp xướng không
dàn nhạc đệm)
Hợp xướng acappella là hợp xướng chỉ có người
hát đứng trên bục, ngoài ra không có một thứ nhạc
cụ hoặc dàn nhạc nào cùng diễn.
Thành phần của hợp xướng acappella gồm đủ 4
bè: Nữ cao (soprano), nữ trầm (alto)., nam cao
(terno), và nam trầm (basse).
Vì không có nhạc cụ hay dàn nhạc nào làm
nhiệm vụ dẫn nhạc hoặc đệm, nên trước khi hát hợp
xướng phải lấy được âm chuẩn cho từng bè hoặc
nghe một hợp âm chủ của tác phẩm làm chuẩn.
Khi nghe một dàn hợp xướng acappella mẫu mực
người ta cảm thấy như trong đó cóa cả dàn nhạc đệm
cùng hòa tấu.
3.2.2. Hợp xướng nữ
Giọng nữ cũng chia làm hai loại chính là giọng
nữ cao (soprano) và giọng nữ trầm (alto).
Giọng nữ cao chia làm ba loại có màu sắc khác
nhau: Soprano trữ tình (nhẹ nhàng, mềm mại),
soprano kịch tính (giọng đầy, khỏe, vanh), soprano
hoa mỹ (giọng đặc biệt, lên được rất cao).
Trong hợp xướng nữ, bè cao thường được chia
làm hai bè gọi là soprano I và soprano II;
Giọng nữ trầm chia làm ba loại: Nữ trung
(Mezzo – soprano), nữ trầm (alto), nữ cực trầm
(Contralto)
Hợp xướng acappella là hình thức hợp xướng
khó, dàn hợp xướng phải được rèn luyện để có một
trình độ cao thì mới thể hiện tốt được
3.2.5. Hợp xướng hỗn thanh (Hợp xướng nam
và nữ)
Hợp xướng hỗn thanh cũng gồm đủ 4 bè như
hợp xướng acappella: Nữ cao (soprano), nữ trầm
(alto), nam cao (terno), và nam trầm (basse), có dàn
nhạc đệm hoặc một nhạc cụ đệm (piano).
Trong hợp xướng có dàn nhạc đệm thì dàn nhạc
đóng vai trò dạo đầu, đệm và nối.
3.2.3. Hợp xướng giọng nam
Trong hợp xướng có dàn nhạc đệm thì người hát
có nhàn hơn nhưng người chỉ huy lại vất vả hơn.
Người chỉ huy phải quan tâm thêm một phần nữ đó
là dàn nhạc, do đó phải có kiến thức về tính năng
nhạc cụ, phải biết điều chỉnh âm lượng của dàn hợp
xướng và dàn nhạc để âm thanh có sự hài hòa, cân
đối, không lấn át nhau.
Giọng nam gồm có: nam cao (terno), nam trung
(Baryton), nam trầm (basse) và nam cực trầm
(octavist)
Giọng terno có thể chia làm 4 loại giọng: terno
trữ tình, terno kịch tính, terno hài hướng, terno
altino (là loại giọng có âm khu thấp, nghe rất yếu,
khẽ, khi hát âm khu cao có màu sắc như giọng nữ).
Trong hợp xướng bè terno thường được chia
làm 2 bè: terno I và terno II. Giọng terno là giọng
có nhiều khả năng diễn đạt, có thể hát được giọng
khỏe khoắn vui tươi, khi lại nhẹ nhàng thoải mái,
lúc ghìm giọng thì trầm ấm, xa xăm.
3.3. Cách sắp xếp dàn hợp xướng
Cách sắp xếp thông thường nhất cho một dàn
hợp xướng cũng như dàn nhạc theo truyền thống là:
Bố trí cho các giọng cao, cũng như các nhạc cụ có
âm sắc cao ở bên phía tay trái của người chỉ huy;
còn các giọng trầm ở bên phía tay phải của người
chỉ huy.
Giọng nam trung (Baryton) là giọng mang tính
chất pha giữ giọng nam kịch tính và giọng nam
trầm.
Bục đứng được bố trí từ thấp lên cao để người
đứng ở vị trí sau không bị vướng đầu người trước,
làm ảnh hưởng âm thanh phát ra và gây khó khăn
cho việc theo dõi của hợp xướng viên đối với người
chỉ huy.
Giọng nam trầm (basse) đảm nhiệm chức trách
bè nền, bè hòa thanh cho toàn bộ các bè. Giọng nam
trầm có đặc điểm chuyển động ít, khó hát nhanh do
dây thanh đới to và khỏe, tính chất trầm hùng, đầy
174
H.T.T.Linh/ No.20_Mar 2021|p.172-178
Hợp xướng có dàn nhạc đệm hoặc có người lĩnh
xướng thì bố trí dàn nhạc và người lĩnh xướng ở
phía trước dàn hợp xướng
giáo viên được phân công dạy một lớp năng khiếu,
giáo viên lựa chọn những bài hát phù hợp với khả
năng giọng hát và lứa tuổi các em để giảng dạy.
4.2. Các hoạt động dạy hợp xướng cho học
sinh
4. Hoạt động dạy học hát hợp xướng cho học
sinh
Hiện tại, môn hợp xướng mới chỉ áp dụng dạy cho
học sinh khối Tiểu học và khối THCS, chưa áp dụng
với khối THPT vì lớp năng khiếu hát khối THPT có
số lượng ít, chưa đảm bảo để học hát hợp xướng.
Chúng tôi xây dựng chương trình dạy học hát
hợp xướng phù hợp với lứa tuổi, xây dựng hệ thống
tác phẩm theo cấp độ từ dễ đến khó. Các giờ học
năng khiếu hát thường học tại lớp học, có loa, Ti vi,
băng đĩa, đàn phím điện tử phục vụ dạy học. Khi
luyện tập đã hoàn chỉnh bài hát, học sinh được thực
hành tập hát hợp xướng trên sân khấu tại Hội
trường lớn của nhà trường, có đầy đủ thiết bị âm
thanh, ánh sáng. Các tiết mục hát hợp xướng
thường xuyên được biểu diễn trong các chương
trình văn nghệ chào mừng các ngày lễ trong năm
học hoặc các hoạt động ngoại khóa của trường.
4.2.1. Rèn luyện hơi thở
4.1. Giới thiệu các lớp Năng khiếu nghệ thuật
của trường Phổ thông Tuyên Quang
Học sinh trường Phổ thông Tuyên Quang (TSE)
được học năng khiếu nghệ thuật 3 tiết/ 1 tuần, các
em học sinh được đăng ký học môn học năng khiếu
phù hợp với khả năng và sở thích của mình ngay từ
đầu năm học mới, các môn học năng khiếu nghệ
thuật gồm có các lớp: Năng khiếu hát, Năng khiếu
Đàn, Năng khiếu múa, Năng khiếu vẽ. Sau mỗi học
kỳ hoặc sau mỗi năm học, học sinh được đăng ký
chuyển môn học năng khiếu hoặc có những bạn
được giáo viên tư vấn chuyển sang môn học năng
khiếu khác phù hợp với khả năng của bản thân hơn.
Năm học 2020-2021, trường Phổ thông Tuyên
Quang có 3 lớp Năng khiếu hát với sĩ số học sinh ổn
định: lớp Năng khiếu hát khối Tiểu học có 20 học
sinh; lớp Năng khiếu hát khối THCS có 15 học sinh
và lớp Năng khiếu hát khối THPTcó 10 học sinh. Mỗi
tuần, các lớp này học 3 tiết vào giờ học bổ trợ buổi
chiều, không ảnh hưởng đến giờ học và chương trình
học chính khóa.
Trước tiên cần phải rèn luyện kỹ năng lấy hơi
thở, cần lấy hơi nhanh bằng mũi và bằng mồm,
nhưng phải nhẹ nhàng để không phát ra âm thanh,
tránh làm ảnh hưởng đến chất lượng của tác phẩm.
Luồng hơi sẽ khó đi sâu vào phổi nếu lấy hơi hoàn
toàn bằng mũi hoặc bằng mồm. Khi hát, học sinh
nên giữ lại một ít hơi thở trước khi lấy hơi thở khác,
không nên dùng hết hơi để tránh bị đuối sức, giọng
hát sẽ bị yếu. Trong quá trình rèn luyện hát hợp
xướng, ngoài giảng giải về kỹ thuật lấy hơi thở,
giáo viên cần hướng dẫn học sinh thực hành trên
các mẫu luyện thanh, quá trình rèn luyện đó sẽ giúp
các em biết cách tiết kiệm hơi thở, biết cách hát âm
thanh có độ vang, sáng. Ngoài ra, khi rèn luyện, các
em phải có sự phối hợp với nhau nhịp nhàng, sao
cho khi hát sử dụng rất ít hơi, không để bị hụt hơi
khi chưa hát hết câu.
Trong các giờ học năng khiếu hát, học sinh
được học hát đơn ca, song ca, tam ca, tốp ca và hát
hợp xướng. Những bài hát được giáo viên tập luyện
thành các tiết mục văn nghệ biểu diễn trên sân
khấu, học sinh có thể biểu diễn những tiết mục đó
trong các chương trình văn nghệ của nhà trường, đi
giao lưu hoặc tham gia các hội diễn văn nghệ.
Về đội ngũ giáo viên giảng dạy: giáo viên giảng
dạy năng khiếu nghệ thuật tại TSE có 3 người,
trong đó 2 người trình độ Cử nhân Sư phạm Âm
nhạc, là giáo viên âm nhạc của trường TSE, 1 người
trình độ Thạc sĩ lý luận và phương pháp dạy học âm
nhạc, là giảng viên Bộ môn Nghệ thuật của trường
Đại học Tân Trào được lãnh đạo trường Đại học
Tân Trào cử sang dạy kiêm nhiệm tại TSE. Mỗi
Mẫu 1:
4.2.2. Luyện thanh
a) Bài luyện thanh tập hát liền tiếng (Legato)
175
H.T.T.Linh/ No.20_Mar 2021|p.172-178
Mẫu 2:
Mẫu 3:
b) Bài luyện thanh tập hát nhanh
Mẫu 4:
Mẫu 5:
Mẫu 6:
c) Bài luyện thanh tập nẩy tiếng (Staccato)
Mẫu 7:
176
H.T.T.Linh/ No.20_Mar 2021|p.172-178
Mẫu 8:
Mẫu 9:
4.2.3. Luyện tập một số kĩ năng hát hợp xướng
a. Hát chính xác
lắng nghe âm thanh chung của tập thể để điều chỉnh
sao cho giọng hát của mình hòa vào giọng hát
chung với mọi người.
Hát chính xác là một kĩ năng hát cơ bản, cần
thiết trong đồng ca, hợp xướng. Hát chính xác đòi
hỏi phải hát đúng giai điệu, tiết tấu âm nhạc, thể
hiện rõ những sắc thái cường độ, nhịp độ quy định
trong tác phẩm. Trong dàn hợp xướng có từ hai bè
trở lên, nếu từng bè không hát chính xác, thì âm
thanh vang lên kém hiệu quả, hòa sắc của tác phẩm
sẽ bị thay đổi và có thể ý nghĩa, nội dung âm nhạc
của tác phẩm cũng bị khác đi.
c. Hát rõ lời
Để hát rõ lời, cần quan tâm chú ý đến sự vận
động của sáu thanh điệu với các nguyên tắc phát âm
trong tiếng Việt. Trong hát đồng ca, hợp xướng, có
những từ cần phải ngân dài phần nguyên âm, hoặc
đóng tiếng ngay, hoặc ngân bằng âm ngậm, hay
phải hát bật các từ thật gọn, chắc theo nhịp độ
nhanh… đều đòi hỏi mọi thành viên phải thể hiện
thật rõ. Muốn vậy, khi tập phải chú ý cách phát âm,
nhả chữ cho tròn vành, rõ nét từng từ.
Khi phân bè, giáo viên phải chú ý phân bè phù
hợp với khả năng giọng hát của từng học sinh, để
giúp học sinh sẽ hát chính xác vì không phải cố
gắng thực hiện những yêu cầu quá cao hoặc quá
thấp về cao độ.
Thông thường, ở bè chủ đạo thì lời ca dễ dàng
tương ứng với đường nét giai điệu, phù hợp với
thanh điệu trong lời ca, vì vậy người hát dễ dàng
thực hiện kĩ năng hát rõ lời. Nhưng ở các bè phụ
họa, bè đệm thì giai điệu thường trúc trắc, không
hoàn toàn phù hợp với thanh điệu lời ca. Vì vậy
việc tập riêng từng bè cho chuẩn xác, sau đó mới
ghép bè là cần thiết.
Cần bố trí tập riêng từng bè, đến khi các bè
vững vàng, chính xác mới tập hát chung tất cả các
bè. Có thể kiểm tra từng cá nhân để xác định rõ chỗ
sai để sửa chi tiết cho chính xác.
b. Hát đồng đều, hòa giọng
Trong hát hợp xướng, hát đồng đều, hòa giọng
là một kĩ năng quan trọng. Giáo viên dạy cần phải
hướng dẫn để mọi thành viên trong dàn đồng ca,
hợp xướng đều hát đúng, chính xác giai điệu, tiết
tấu âm nhạc, ngắt, nghỉ, lấy hơi đúng chỗ qui định
của tác phẩm âm nhạc theo tay người chỉ huy. Hát
đồng đều còn thể hiện ở chỗ, mọi sắc thái cường
độ, nhịp độ - những chỗ cần hát nhấn, hát mạnh,
nhẹ, mạnh lên hay nhẹ đi, hát nhanh, hát chậm,
ngân dài một âm….được tất cả mọi người cùng
thực hiện như nhau và rõ nét.
d. Hát theo lối hoà thanh
Là lối hát có bè, tiết tấu không thay đổi, các bè
cùng vận động, cùng ngắt, cùng kết và chỉ khác
nhau về nét nhạc. Bè trên cùng thường hát giai điệu
chính, các bè dưới đảm nhiệm hoà thanh. Vẻ đẹp
của âm nhạc chính là vẻ đẹp của hoà thanh, của sắc
thái, của ngắt/kết và giá trị lời ca.
e. Hát theo lối phức điệu
Giai điệu trong âm nhạc phức điệu thường bao
gồm phần chủ đề (khá ngắn gọn súc tích) và phần
đối đề (thường không có kết cấu phân định rõ ràng)
Ở lối phức điệu, các bè độc lập về giai điệu.
g. Hát đuổi (canon)
Hát hòa giọng đòi hỏi cả dàn đồng ca hay hợp
xướng phải có một khối âm thanh thống nhất.
Muốn vậy, mỗi thành viên cần phải hát với một âm
lượng vừa phải, có khống chế hơi thở, không được
dùng hết sức để hát quá to. Vừa hát phải vừa biết
Khi rèn luyện hát đuổi, giáo viên cần xem xét
về cấu trúc hòa thanh của giai điệu trong các tiết
177
H.T.T.Linh/ No.20_Mar 2021|p.172-178
tổng hợp hướng học sinh đến khả năng cảm thụ âm
nhạc nhằm tạo ra hòa thanh giữa nhóm hát trước và
nhóm hát sau. Giáo viên chú ý, sự xuất hiện của nhóm
hát trước là bè chính cần phải hát với âm lượng mạnh
hơn so với các nhóm sau. Tuy nhiên, việc bắt vào của
các nhóm sau cũng cần phải rõ ràng.
nhạc, ý thức tổ chức kỷ luật, tình đồng đội và sự thể
hiện một cách hài hòa cái cá nhân và tập thể. Ngoài
ra việc tập luyện hợp xướng thường xuyên cũng
góp phần không nhỏ vào việc phát hiện và đào tạo
những nhân tài nghệ thuật cho đất nước.
References
h. Hát có sắc thái, diễn cảm.
Thể hiện sắc thái cường độ, nhịp độ đúng với
tính chất của tác phẩm âm nhạc là một yêu cầu
quan trọng trong hát hợp xướng.
1. Dao Ngoc Dung , (1997), The collective songs,
chorus, choir, Central Music College of Music, Ha
noi.
Trong hợp xướng, có thể có bè đảm nhiệm phần
giai điệu chính là chủ đạo, các bè khác là phụ họa,
đệm theo. Khi đó, âm lượng của bè chính phải được
ưu tiên, các bè khác phải giảm bớt âm lượng để bè
chính nổi lên. Nếu trong hợp xướng có phần lĩnh
xướng, thì âm lượng của toàn hợp xướng khi đó
phải giảm đi để làm nền cho lĩnh xướng.
2. Ngo Thi Nam ((2007), Sing episode II,
Pedagogical University publishing company
3. Ngo Thi Nam ((2007), Sing, Pedagogical
University publishing company
4. Le Anh Tuan (2007), Curriculum Synthesized
music program, Pedagogical University publishing
company
Trong phần hát của hợp xướng, khi giai điệu,
tiết tấu, nhịp độ đều đặn, không thay đổi thì phải
thể hiện rõ tính chất nhịp nhàng. Tuy nhiên, nếu
trong tác phẩm có chỗ thay đổi như nhanh dần hoặc
chậm dần, mạnh lên hoặc nhẹ đi, có lúc đột ngột
thay đổi… Người hát cần phải chú ý theo dõi thái
độ và động tác của người chỉ huy để điều khiển hơi
thở, âm thanh để thể hiện đúng những yêu cầu về
sắc thái thái, tình cảm quy định trong tác phẩm.
5. Kết luận
5. Le Vinh Hung (2007), Method of practicing
choir singing skills for students, Pedagogical
University publishing company
6. Nguyen Bach (2010), The art of conducting
the orchestra and choral, young publishing
company, Ho Chi Minh, City.
7. Nguyen
Minh
Cam
(2004), Choir
commander, Ministry of Culture publishing
company Ha Noi conservatory.
Hiện nay, hợp xướng nói chung và hợp xướng
Thiếu nhi nói riêng đóng vai trò quan trọng trong
giáo dục âm nhạc. Đây là nội dung mang tính chất
8. Vu Tu Lan - Le The Hao (1998), Singing
method and choreographing commander, Education
publishing company
PUTTING THE CHOIR INTO TEACHING ARTISTIC TALENT
PROGRAM FOR TUYEN QUANG SCHOOL EXCELLENCE
Ha Thi Thuy Linh1,*
1 Tan Trao University, Viet Nam
Article info
Abstract
In the period of promoting cultural exchange with international friends, the
Vietnamese Children's Choir has had certain achievements and is gradually
looking for steps with its own characteristics. In order for this highly scholarly art
to spread widely to a large number of Vietnamese Children, it is necessary to
introduce choirs to students in schools. We are bringing the choir into teaching
artistic talent for primary school students and junior school of Tuyen Quang school
for excellence, Tuyen Quang province. We hope to create excitement for students
in each class, help them access true art, contribute to improving the quality of
music teaching, and develop musical talents for students. Selecting new talents for
in-depth training and opportunities to take part in the domestic, and international
music competitions.
Recieved:
13/12/2020
Accepted:
22/02/2021
Keywords:
Choir; Children's Choi;
Teach choir singing;
Artistic talent
178
11 trang
20920
Free
Bạn đang xem tài liệu "Rèn luyện bản lĩnh chính trị cho thanh niên hiện nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- ren_luyen_ban_linh_chinh_tri_cho_thanh_nien_hien_nay.pdf
