Hoạt động tuyên truyền thông tin đối ngoại của Hồ Chí Minh qua các thời kỳ

Download

No.16_June 2020|Số 16 – Tháng 6 năm 2020|p.61-66

TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC TÂN TRÀO

ISSN: 2354 - 1431

http://tckh.daihoctantrao.edu.vn/

HOẠT ĐỘNG TUYÊN TRUYỀN THÔNG TIN ĐỐI NGOẠI

CỦA HỒ CHÍ MINH QUA CÁC THỜI KỲ

Trần Thị Mỹ Bình^a*

^aTrường Đại học Tân Trào

^*Email: tranthimybinh@gmail.com

Thông tin bài viết

Tóm tắt

Để hiểu được sự phát triển của công tác thông tin đối ngoại ở Việt Nam, bài viết

này đã khảo sát hoạt động thông tin đối ngoại của Hồ Chí Minh - người đã đặt

nền móng cho hoạt động này. Ngay từ buổi đầu cách mạng, Hồ Chí Minh đã

sớm quan tâm đến tuyên truyền thông tin đối ngoại, coi đó là một phần quan

trọng của công tác ngoại giao và công tác tuyên truyền. Bằng nhiều hình thức

khác nhau, Hồ Chí Minh đã cung cấp nhiều thông tin hai chiều về Việt Nam cho

thế giới và thông tin thế giới tới người dân Việt Nam. Những thông tin này đã

góp phần lớn vào nâng cao nhận thức cho người dân Việt Nam về các vấn đề

quốc tế, tạo sự đồng thuận trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc; tuyên truyền

đường lối ngoại giao của Đảng, thể hiện rõ quan điểm chính trị của Việt Nam

trong xây dựng mối quan hệ giữa các nước và giải quyết các vấn đề quốc tế thời

kỳ sau Cách mạng tháng 8 năm1945.

Ngày nhận bài:

23/4/2020

Ngày duyệt đăng:

10/6/2020

Từ khóa:

Tuyên truyền; Thông tin đối

ngoại

1. Đặt vấn đề

Trong thực tiễn cách mạng Việt Nam, công tác tư

tưởng, tuyên truyền có vai trò to lớn dẫn dắt các đối

tượng được tuyên truyền ủng hộ chủ trương, đường lối

của Đảng và nỗ lực, hăng hái tham gia cách mạng;

vạch trần các luận điệu lừa dối, xuyên tạc của bè lũ bán

nước và cướp nước. Là người xây dựng nền móng cho

công tác tư tưởng của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

sớm nhận thức được vai trò của công tác tuyên truyền

thông tin đối ngoại. Nghiên cứu hoạt động thông tin

đối ngoại của Hồ Chí Minh qua các thời kỳ có ý nghĩa

quan trọng trong việc rút ra những bài học kinh nghiệm

quý báu cho công tác thông tin đối ngoại hiện nay.

Sau gần 10 năm bôn ba khắp nhiều nước trên thế

giới (từ 1911 đến 1919), Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí

Minh đã khảo sát nhiều nước phương Tây, đặc biệt là

các nước lớn như Anh, Pháp, Mỹ. Người nhận thấy bộ

mặt giả dối, bóc lột của chủ nghĩa tư bản và sự bóc lột

người lao động không kể màu da. Trong thời gian này,

Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh có nhiều bài viết, hoạt

động nỗ lực đưa những thông tin chân thực nhất về bản

chất của Chủ nghĩa đế quốc và tình cảnh của người dân

Đông Dương. Những tác phẩm sớm gây được sự chú

ý của cộng động quốc tế như: Tâm địa thực dân (1919),

Vấn đề dân bản xứ (1919), Đông Dương và Triều Tiên

(1919)….Bác Hồ cũng tiếp xúc với Chủ nghĩa Mác,

chứng kiến sự thắng lợi trấn động thế giới của Cách

mạng Tháng Mười Nga 1917. Người chuyển biến hoàn

toàn lập trường, tư tưởng theo Chủ nghĩa Mác khi đọc

Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương những vấn đề

2. Nội dung

2.1. Giai đoạn 1919 - 1925: tuyên truyền thông tin

về bản chất của chủ nghĩa đế quốc và tình cảnh của

người dân An Nam dưới sự thống trị của Thực dân

Pháp

T.T.M.Binh/ No.16_June 2020|p.61-66

dân tộc và thuộc địa của Lênin tháng 7/1920. Qua hàng

của thực dân Pháp; thức tỉnh tinh thần đấu tranh giành

độc lập dân tộc của nhân dân thuộc địa nói chung và

người Việt Nam.

loạt các bài viết như Quyền của những người lính chiến

(1921), Vụ âm mưu ở Đông Dương (1921), Tội ác của

Chủ nghĩa thực dân (1921),… Hồ Chí Minh so sánh về

đời sống của người Châu Âu (thực dân xâm lược) và

người bản xứ (bị xâm lược): “cả một vực thẳm cách

biệt người Âu với người bản xứ” [3; tr11]. Đời sống

thực sự của người dân bản xứ nhờ công cuộc khai hoá

văn minh của Pháp là “bị trói tay trói chân, phải gánh

chịu thói tuỳ hứng”, “bị dìm trong cảnh dốt nát và suy

yếu”, “phải đổ mồ hôi sôi nước mắt trong những thao

tác nặng nhọc nhất và bạc bẽo nhất để kiếm sống một

cách chật vật”... Còn công cuộc khai hoá văn minh của

thực dân Pháp là “10 trường học, 100 quán rượu”, là

các đại lý thuốc phiện ngày một tăng, nhà tù, máy

chém. Rất nhiều người dân Pháp chân chính, cộng

đồng quốc tế bị lừa dối bởi chính sách “khai hoá văn

minh” của Pháp cho Đông Dương. Những thông tin

của Hồ Chí Minh đã vén bức màn đen tối ở Đông

Dương để cho nhiều người nước ngoài hiểu được nhằm

tranh thủ sự ủng hộ cộng đồng quốc tế ủng hộ cho

những yêu sách của nhân dân thuộc địa, chống lại sự

xâm lược của chính quốc.

2.2. Giai đoạn 1925 - 1930: truyên truyền thông tin

quốc tế nhằm xúc tiến thành lập Đảng cộng sản Việt

Nam

Từ năm 1925, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh về

Quảng Châu (Trung Quốc) để chuẩn bị về mặt tư tưởng

và tổ chức xúc tiến thành lập Đảng cộng sản. Trong

thời gian này, Hồ Chí Minh vẫn nỗ lực đưa các thông

tin về tình cảnh của Đông Dương và sự đàn áp dã man

của thực dân Pháp trên các bài báo: Lênin và Phương

Đông (Báo Tiếng còi, Liên Xô, ngày 21/1/1926);

Phong trào cách mạng ở Đông Dương (Tập san

Inprekorr, tiếng Pháp, số 91, ngày 14/8/1926); Văn

Minh Pháp ở Đông Dương (Tập san Inprekorr, tiếng

Đức, số 17, năm 1927… Những hình thức thông tin

khác như: Báo cáo gửi Quốc tế cộng sản, Thư Hội

Nông dân quốc tế… Tháng 6 năm 1925, Nguyễn Ái

Quốc đã thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh

Niên, cho xuất bản tờ báo Thanh Niên làm cơ quan

ngôn luận cho tổ chức. Với cương vị là chủ bút của tờ

Thanh niên, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã đăng

các bài viết thể hiện tiếng nói mạnh mẽ của của người

dân bị áp bức, đồng thời cũng khẳng định quyết tâm

liên minh với các lực lượng tiến bộ chống chủ nghĩa

thực dân: Tuyên Ngôn của Hội liên hiệp các dân tộc bị

áp bức (Số 5, ngày 19/7/1925); Hãy yêu thương nhau

cùng nhau đoàn kết (Số 9, ngày 23/8/1925); Người

cách mạng mẫu mực kết (Số 61, ngày 18/9/1926)…

Thông qua các bài viết trên báo Thanh Niên, Hồ Chí

Minh đã cung cấp các thông tin quý báu từ bên ngoài

cho người dân Việt Nam trong nước, người Việt Nam

ở Trung Quốc; kêu gọi người Việt Nam ở nước ngoài

đoàn kết đấu tranh giành độc lập dân tộc; tuyên truyền

chủ nghĩa Mác và cách mạng Tháng Mười Nga; thể

hiện rõ tôn chỉ, mục đích, đường lối đấu tranh của tổ

chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh Niên - tiền thân

của Đảng cộng sản Việt Nam sau này. Công tác thông

tin tuyên truyền của Hồ Chí Minh trong thời gian này

đã thể hiện rõ nội dung, đối tượng, cách thức tuyên

truyền. Đặc biệt, Người cũng đặt ra yêu cầu cho công

tác thông tin tuyên truyền phải vắn tắt, dễ hiểu, dễ nhớ,

không màu mè hoa mỹ mà phải chú ý đến mục đích

tuyên truyền.

Bước chuyển lớn trong công tác tuyên truyền thông

tin quốc tế của Hồ Chí Minh được đánh dấu bằng việc

tham gia thành lập “Hội Hợp tác Người cùng khổ”,

viết các bài báo cho tờ Le Paria (Người cùng khổ). Hồ

Chí Minh đã sử dụng nhiều bút danh khác nhau viết

nhiều bài báo như: Bình đẳng (số ngày 1/6/1922); Khai

hoá giết người (số 5, ngày 1/8/1922); Phụ nữ An Nam

và sự đô hộ của Pháp (số 5, ngày 1/8/1922); Lòng ngay

thẳng của thuộc địa (số 11, ngày 1/2/1923); Diễn đàn

Đông Dương (số 15, tháng 6/1923)… Ngoài viết cho

tờ báo Le Paria là cơ quan ngôn luận của Hội Hợp tác

Người cùng khổ, Hồ Chí Minh còn có nhiều bài viết

giá trị trên các báo La Vie Ouvrière, L'Humanité,

L'Unità, Ogoniok… Thời kỳ này, Hồ Chí Minh đã sớm

nhận thấy vai trò của báo chí với công tác tuyên truyền

thông tin đối ngoại. Tổng hợp lại các bài báo, cuốn Bản

án chế độ thực dân Pháp của Hồ Chí Minh là lời cáo

trạng cho tội ác của thực dân Pháp gây ra cho nhân dân

An Nam bằng rượu cồn, thuốc phiện, bạo lực, tệ tham

nhũng trong bộ máy cai trị, thuế… Tác phẩm cũng

định hướng rõ định hướng đấu tranh của nhân dân An

Nam cần đi theo đường lối của quốc tế vô sản. Những

hoạt động thông tin tuyên truyền của Nguyễn Ái Quốc

- Hồ Chí Minh đã góp phần lớn cho thế giới thấy bản

chất xâm lược núp dưới danh nghĩa khai hóa văn minh

T.T.M.Binh/ No.16_June 2020|p.61-66

2.3. Giai đoạn 1930 - 1945: công tác thông tin đối

đã dựa vào sự giúp đỡ của bạn bè cho đăng trên tờ Đại

công báo, tờ báo hàng ngày ở Trùng Khánh một bài

tiết lộ, sự tồn tại của “Chính phủ lâm thời” do Trung

Quốc dựng lên cho Đông Dương” [1; tr109]. Bài báo

của Hồ Chí Minh xuất hiện ngày 18/12/1942 và được

hãng Thông tấn xã Mỹ UP (United States Press

agency) nhanh chóng chuyển thông tin về chính quyền

Washington. Thông tin về Chính phủ lâm thời của Việt

Nam được thành lập và vị lãnh tụ cộng sản chống xâm

lược đang bị bắt trong nhà tù đã khiến cho Sứ quán Mỹ

tại Trùng Khánh lập tức cử sỹ quan Philip D.Sproud

của Cục đối ngoại điều tra sự việc. Mặc dù, nỗ lực thoát

khỏi nhà tù và tìm kiếm sự công nhận của cộng đồng

quốc tế đối với Việt Minh ngay thời điểm đó bằng cách

thông tin trên báo chưa đem lại kết quả như mong đợi

nhưng bài báo đã lôi kéo được dư luận của giới ngoại

giao Pháp, Mỹ, Trung Quốc ở Trùng Khánh. Trong

thời gian này, Hồ Chí Minh đã có những cộng tác nhất

định với Mỹ trong công tác tuyên truyền cho Đồng

Minh; cung cấp các thông tin của phát xít Nhật tại

Đông Dương, đồng thời, Hồ Chí Minh cũng đề nghị

Mỹ giúp đỡ cho Việt Minh có cơ hội được cùng phe

Đồng Minh chống Nhật.

ngoại nhằm kêu gọi liên kết lực lượng đồng minh

chống phát xít Nhật

Sau khi Đảng cộng sản được thành lập. Hồ Chí

Minh nỗ lực tuyên truyền các thông tin quốc tế, đặc

biệt là các thông tin về nhiệm vụ chung của cách mạng

thế giới chống chủ nghĩa phát xít. Hàng loạt các bài

viết của Người từ Trung Quốc gửi cho tờ Notre Voix

(tuần báo xuất bản tại Hà Nội từ tháng 1/1939): Chủ

nghĩa anh hùng của công nhân Trung Quốc trong

chiến tranh chống Nhật (30/4/1939); Thư từ Trung

Quốc - Tổng kết sau hai năm đấu tranh (14/7/1939)…

Những bài viết chỉ ra sự tàn bạo của Phát xít Nhật ở

Trung Quốc, phong trào kháng Nhật của các tầng lớp

giai cấp, những thắng lợi bước đầu của nhân dân Trung

Quốc… Qua những bài viết đó, người Việt Nam nhận

thức được tội ác của phát xít Nhật ở mọi nơi và cần

liên kết tạo thành mặt trận chung chống lại chủ nghĩa

phát xít. Thông tin về tình hình Việt Nam và cách

mạng phương Đông nói chung, Hồ Chí Minh có nhiều

hình thức thông tin như báo cáo gửi Quốc tế cộng sản,

bài báo… Các bài viết như: Báo cáo gửi Quốc tế cộng

sản về phong trào cách mạng ở An Nam (5/3/1930);

Phong trào cách mạng ở Động Dương (20/9/1930);

Báo cáo gửi Ban chấp hành Quốc tế cộng sản

(7/1939); Báo cáo của Việt Nam gửi Quốc tế cộng sản

(12/7/1940)… Hồ Chí Minh đã thông tin những diễn

biến cách mạng ở Việt Nam, tình hình tự do ngôn luận,

sự đàn áp của phát xít Nhật ở Động Dương…

Tư tưởng chỉ đạo chính trị của Hồ Chí Minh “chính

trị trọng hơn quân sự”, “tuyên truyền trọng hơn tác

chiến”. Tháng 5/1945, Bác Hồ về Tuyên Quang chuẩn

bị các điều kiện cho tổng khởi nghĩa. Cũng tại Tân

Trào, Hồ Chí Minh đã có những hoạt động kết nối với

biệt đội “Con Nai” của Mỹ nhằm xây dựng hệ thống

điện đài, cung cấp thông tin. Kết quả công tác truyên

truyền đối ngoại của Hồ Chí Minh trong thời kỳ này

cũng đã thu hút được sự ủng hộ của Mỹ và phe đồng

minh chống phát xít Nhật của nhân dân Việt Nam.

Giai đoạn từ 1942 đến 1945, trọng tâm công tác

thông tin đối ngoại của Hồ Chí Minh nhằm mục đích

tìm sự công nhận chính thức của cộng đồng quốc tế với

Việt Nam độc lập đồng minh. Xác định hợp tác với

Trung Quốc là nước láng giềng với Việt Nam, cũng là

nước lớn trong phe Đồng Minh. Năm 1942, lần đầu

tiên Bác Hồ lấy cái tên “Hồ Chí Minh” sang Trung

Quốc mở rộng quan hệ ngoại giao hợp tác chống phát

xít Nhật. Do nghi ngờ là gián điệp, Hồ Chí Minh bị

chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam. Nhằm thu

hút sự chú ý của lực lượng tình báo Mỹ và cộng đồng

quốc tế về tình cảnh của mình, Hồ Chí Minh đã tìm

cách đưa thông tin về Tổ chức Việt Minh - Chính phủ

lâm thời đã được thành lập ở Việt Nam. Đây là một

hành vi chính trị khôn ngoan của Hồ Chí Minh trong

truyền thông đối ngoại theo đánh giá của tình báo Mỹ

Archimedes Patti: “Bằng một nước cờ tài tình nhằm

thu hút sự chú ý của người Mỹ nhưng đồng thời cũng

làm cho Quốc Dân Đảng Trung Quốc bối rối. Ông Hồ

2.4. Giai đoạn sau Cách mạng Tháng Tám 1945 -

thông tin đối ngoại thúc đẩy cho cuộc kháng chiến

chống Thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và xây dựng Chủ

nghĩa xã hội ở Miền Bắc

Sau Cách mạng Tháng Tám giành được chính

quyền về tay nhân dân, công tác thông tin tuyên truyền

gặp nhiều khó khăn. Nhiều thông tin trái chiều, bị bóp

méo gây khó khăn cho Chính phủ non trẻ trong thực

hiện công tác đối ngoại. Ngày 15/9/1945, Tuyên ngôn

độc lập của Hồ Chí Minh được phát bằng tiếng Anh và

tiếng Pháp trên Đài phát sóng Bạch Mai (Hà Nội).

Trong bản Tuyên ngôn đã trích dẫn Tuyên ngôn Độc

lập năm 1776 của nước Mỹ và Bản Tuyên ngôn Nhân

quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791

T.T.M.Binh/ No.16_June 2020|p.61-66

Tribune (13/10/1949); Hãng thông tấn Nam Dương

để khẳng định lại về quyền tự do, bình đẳng của con

người mà các cuộc cách mạng tiến bộ trên thế giới đã

tuyên bố. Những sự thật khi Pháp và Nhật đến Việt

Nam đã bóc lột, đàn áp nhân dân Việt Nam dã man.

Hồ Chí Minh cũng cho cộng động quốc tế biết về một

Việt Nam nhân đạo “Sau cuộc biến động ngày 9 tháng

3, Việt Minh đã giúp cho nhiều người Pháp chạy qua

biên thuỳ, lại cứu cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà

giam Nhật và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ.” [5;

tr2]. Mục đích của Việt Nam là giành được độc lập,

muốn được cộng đồng quốc tế công nhận nền độc lập

của Việt Nam. Đại diện cho nhân dân Việt Nam, Hồ

Chí Minh trong Tuyên ngôn độc lập đã khẳng định

“chúng tôi, Chính phủ Lâm thời của nước Việt Nam

Dân chủ Cộng hoà, trịnh trọng tuyên bố với thế giới

rằng: Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc

lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn

thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực

lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do,

độc lập ấy.” [5; tr3]. Sự kiện phát sóng Tuyên ngôn độc

lập bằng tiếng Anh, tiếng Pháp để công bố với thế giới

về nền độc lập của Việt Nam được đánh giá đã tạo ra

bước ngoặt lớn trong công tác thông tin đối ngoại của

Hồ Chí Minh.

Antana (14/5/1954)… Thông qua trả lời phỏng vấn,

Hồ Chí Minh thông tin chính chức những quan điểm

ngoại giao thân thiện của Chính phủ Việt Nam với các

nước. Qua nhiều hình thức khác nhau, Hồ Chí Minh

cũng bày tỏ rõ quan điểm của Việt Nam với các lực

lượng bên ngoài qua 2 khái niệm “bạn” và “thù”. Ở

thời điểm cuộc chiến đấu cam go của nhân dân ta giành

độc lập dân tộc, khái niệm “bạn” - “thù” của Hồ Chí

Minh đã thể hiện rõ quan điểm chính trị, thái độ với

những người tôn trọng hợp tác và đấu tranh đến cùng.

Nhiệm vụ tuyên truyền thông tin quốc tế đến người

dân Việt Nam được Hồ Chí Minh xác định là nhiệm vụ

rất quan trọng trong công tác chính trị tư tưởng vì

“Đảng và ngoài Đảng có nhận rõ tình hình mới, hiểu

rõ nhiệm vụ mới thì tư tưởng mới thống nhất, tư tưởng

thống nhất thì hành động mới thống nhất” [8; tr554 ].

Giai đoạn 1945 - 1954, Hồ Chí Minh có nhiều bài viết

có tính chuyên sâu: Tình hình thế giới năm 1949;

Thường thức chính trị (1953)… Những bài viết phân

tích của Hồ Chí Minh viết đơn giản, dễ diểu, đưa ra

con số dẫn chứng, thể hiện quan điểm chính trị rõ ràng.

Hoạt động này đặc biệt có giá trị trong bối cảnh nhiều

thông tin nhiễu loạn do các thế lực phản động đưa ra.

Ngoài những bài phân tích chính trị thế giới có tính

tổng hợp, chuyên sâu, Hồ Chí Minh thường xuyên viết

các bài báo về diễn biến tình hình quốc tế. Các bài viết

tập trung vào hai nhóm: thông tin về “quân cờ đỏ”

(phe dân chủ) và “quân cờ trắng” (phe đế quốc) để giúp

cho cho nhân dân Việt Nam có cái nhìn thấu đáo,

khách quan về “bạn” và “thù”.

Giai đoạn từ 1945 đến 1954, đứng trước yêu cầu

tìm kiếm sự ủng hộ của các nước trong cuộc kháng

chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ của Việt

Nam, những hoạt động tuyên truyền thông tin về Việt

Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh tập trung nhiều vào

bày tỏ quan điểm đối ngoại của chính phủ. Trên cương

vị là Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh đã gửi nhiều Điện

văn tới các nước như là các văn bản ngoại giao chính

thức. Các điện văn được ghi nhận nhiều nhất là thư

chúc mừng các nước trong hệ thống chủ nghĩa xã hội

như Liên Xô, Hungari, Bungari, Trung Quốc, Triều

Tiên.... Các Điện văn chúc mừng ngoài việc có tính

ngoại giao, Chủ tịch Hồ Chí Minh lồng vào đó các

thông tin về cuộc đấu tranh vệ quốc của nhân dân Việt

Nam nhằm lôi kéo sự chú ý và ủng hộ của các nước xã

hội chủ nghĩa. Cũng trong giai đoạn này, mối quan hệ

căng thẳng giữa hai phe chủ nghĩa đế quốc và chủ

nghĩa xã hội lôi kéo sự quan tâm của dư luận quốc tế.

Báo chí quốc tế đã có nhiều phỏng vấn với Hồ Chí

Minh trên cương vị là lãnh tụ cách mạng Việt Nam

như: Hãng thông tấn Anh Reuter (ngày 2/2/1949);

Báo France Soir (ngày 28/2/1949); Nhà báo Mỹ

Walter Briggs (tháng 3/1949); Báo New York Herald

Trên cương vị là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Chủ

tịch nước, Hồ Chí Minh đã có nhiều nỗ lực đẩy mạnh

công tác thông tin đối ngoại bằng việc cử nhiều đoàn

công tác đi nhiều nước đặt quan hệ ngoại giao và đặt

các cơ quan đại diện, Phòng thông tin tại nước ngoài.

Chỉ trong thời gian ngắn, từ 1947 đến 1949, Chính phủ

Việt Nam đã đặt được 12 phòng thông tin ở các nước:

như Pháp, Anh, Ấn Độ, Thái Lan, Xingapo, Hồng

Kông… Những văn phòng này đã tích cung cấp cho

thế giới nhiều thông tin về cuộc kháng chiến của Việt

Nam; vận động, tuyên truyền nhiều Việt kiều, người

nước ngoài nhập cư vào Việt Nam để giúp đỡ cho nhân

dân Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký nhiều sắc

lệnh cho phép người nước ngoài nhập cư, lấy tên

Việt Nam để hoạt động ủng hộ cho cuộc chiến đấu

của nhân dân Việt Nam cho thấy hiệu quả rõ dệt của

công tác vận động tuyên truyền thông tin đối ngoại.

T.T.M.Binh/ No.16_June 2020|p.61-66

Từ sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết tháng 7

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Chủ tịch Hồ

Chí Minh trả lời phỏng vấn của nhiều cơ quan truyền

thông quốc tế: Báo Người bảo vệ dân tộc - Mỹ (ngày

8/8/1963); Báo Notica de hoy - Cu Ba (ngày 3/2/1964);

Báo Pravada - Liên xô (ngày 18/6/1964); Đoàn Vô

tuyến truyền hình hãng thông tin Nihông Đenpa - Nhật

Bản (tháng 4/1966); Nhật báo công nhân - Anh ( ngày

năm 1954, nhân dân Việt Nam lại bước vào giai đoạn

đấu tranh cam go khác. Công cuộc thiết lập hoà bình,

xây dựng chủ nghĩa xã hội của Việt Nam đối mặt với

đế quốc Mỹ xâm lược và chính quyền tay sai. Nhiệm

vụ chính trị hàng đầu được quan tâm là khôi phục sản

xuất ở Miền Bắc, kêu gọi tổng lực cho cuộc đấu tranh

giải phòng miền Nam. Những diễn biến mới trên thế

giới và nhiệm vụ cách mạng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh

công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân

dân thế giới cũng như người Việt Nam về chính sách

ngoại giao của Đảng. Trong Lời kêu gọi sau Hội nghị

Giơ ne vơ thành công (báo Nhân dân, số 208, từ ngày

25 đến 27/7/1954), Người đánh giá cao sự “giác ngộ”

của nhân dân miền Nam, đồng thời cũng nêu cao cảnh

giác “tỉnh táo đề phòng âm mưu của những kẻ phá hoại

hoà bình… Để giành lấy thắng lợi, toàn thể nhân dân,

quân đội và cán bộ ta cần phải đoàn kết chặt chẽ, tư

tưởng phải thống nhất, hành động phải nhất trí” [9;

tr3]. Việc thống nhất tư tưởng được đặt lên hàng đầu,

trong đó hoạt động thông tin đối ngoại được Hồ Chí

Minh xem là nhiệm vụ quan trọng của công tác tư

tưởng. Nội dung tuyên truyền thông tin quốc tế trong

thời gian này của Hồ Chí Minh tập trung nhiều làm rõ

bản chất xâm lược của Đế quốc Mỹ, truyền thông điệp

của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh chính

nghĩa bảo vệ hoà bình, kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân

thế giới, đặc biệt là nhân dân Mỹ chống chiến tranh ở

Việt Nam. Phản biện những luận điệu sai trái của đế

quốc Mỹ, Hồ Chí Minh có nhiều bài viết như: Xuyên

tạc (Báo Nhân dân, số 215, ngày 31/10/1954); Mỹ

trắng trợn, Pháp lừng khừng (Báo Nhân dân, số 252,

ngày 2/11/1954); Hoà bình kiểu Mỹ tức là binh hoạ

(Báo Nhân dân, số 3380, ngày 29/6/1963)... Tăng sức

thuyết phục phản biện các luận điệu sai trái, Hồ Chí

Minh đã nhiều lần dẫn lại bình luận của báo chí quốc

tế về các sự kiện diễn ra tại Việt Nam cho công chúng

thấy nhiều mâu thuẫn giữa truyền thông và thực tế

hành động của đế quốc Mỹ tại Việt Nam. Điều này đặc

biệt có ý nghĩa thức tỉnh đối với những người Việt còn

u mê lầm lạc tin vào đế quốc Mỹ và chính quyền tay

sai miền Nam. Trong công tác tuyên truyền thông tin

quốc tế, Hồ Chí Minh cũng đặt ra yêu cầu đối với cán

bộ làm công tác tuyên truyền cần đọc thêm báo chí

nước ngoài, trong đánh giá các thông tin và lựa chọn

thông tin phù hợp tuyên truyền tới nhân dân.

1/7/1965); Báo L’Hunamnité

Pháp

( ngày

15/7/1969)… Hầu hết các trả lời báo chí của Hồ Chí

Minh làm rõ bản chất của cuộc chiến tranh xâm lược

của Mỹ tại Việt Nam; quan điểm của Việt Nam với các

nước xã hội chủ nghĩa; quan hệ giữa công cuộc bảo vệ

miền Bắc, giải phóng miền Nam; đánh giá cao vai trò

giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa vào thắng lợi

của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam…

Thông qua các cơ quan ngoại giao, báo chí quốc tế,

những thông tin về tình hình của Việt Nam được

chuyển tải đến cộng động đồng quốc tế đã có vai trò

lớn trong thay đổi nhận thức của thế giới về Việt Nam,

củng cố quan hệ đối ngoại, kêu gọi sự ủng hộ của các

tổ chức hoà bình trong cuộc chiến đấu thống nhất đất

nước…

3. Kết luận

Hồ Chí Minh từ quá trình vận động thành lập Đảng

cộng sản Việt Nam đến xây dựng lực lượng chính trị

vững mạnh, lãnh đạo nhân dân Việt Nam giải phóng

dân tộc đã luôn chú trọng công tác tuyên truyền. Đặc

biệt, việc tuyên truyền các thông tin quốc tế vào Việt

Nam và thông tin tình hình Việt Nam ra thế giới được

xem như là nhiệm vụ quan trọng nhất. Người xem đó

là cách để thống nhất tư tưởng, từ đó mới thống nhất

hành động, tạo ra sức mạnh. Trong công tác tuyên

truyền thông tin đối ngoại, Hồ Chí Minh đã xác định

rõ đối tượng, nội dung, hình thức, phương pháp thông

tin. Bằng thực tiễn hoạt động, Hồ Chí Minh đã đặt nền

móng cho công tác công tác tuyên truyền thông tin đối

ngoại và để lại nhiều lời dạy, nhiều bài học kinh

nghiệm quý báu..

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Archimedes Patti (1980), Tại sao Việt Nam, NXB

Đà Nẵng, 2008.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam (1992), Văn kiện Đảng

toàn tập, Tập 52, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội,

2007.

3. Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 1, NXB