Bàn về quan niệm một bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề

Download

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI

BÀN VỀ QUAN NIỆM MỘT BÀI GIẢNG MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG

THEO DẠNG CHUYÊN ĐỀ

Phạm Thị Kim Oanh

Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Tóm tắt: Giảng dạy môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề nhằm mục địch giải quyết trọn

vẹn, chuyên sâu một vấn đề cụ thể trong quá trình lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng

Việt Nam. Trên thực tế có nhiều phương pháp, cách thức tiếp cận khác nhau về một bài

giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề đã được đề cập. Bài viết đề cập tới quan

niệm, cấu trúc, nội dung và phương pháp thực hiện một bài giảng Lịch sử Đảng chuyên đề,

qua đó đi đến cách hiểu thống nhất về quan niệm, phương pháp dạy và học môn Lịch sử

Đảng theo dạng chuyên đề, góp phần đưa hoạt động dạy học môn Lịch sử Đảng ở Học viện

Báo chí và Tuyên truyền thời gian tới đạt chất lượng và kết quả tốt hơn.

Từ khóa: Lịch sử Đảng, chuyên đề, bài giảng.

Nhận bài ngày 29.5.2021; gửi phản biện, chỉnh sửa và duyệt đăng ngày 22.7.2021

Liên hệ tác giả: Phạm Thị Kim Oanh; Email: kimoanh.lsd@gmail.com

1. MỞ ĐẦU

Bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề nằm trong hệ thống các chuyên đề

của toàn bộ môn học, là một hình thức tổ chức dạy học nhằm tập trung giải quyết trọn vẹn,

chuyên sâu một vấn đề nào đó về sự hình thành, phát triển và hoạt động lãnh đạo của Đảng

đối với cách mạng Việt Nam trong các giai đoạn lịch sử. Theo đó, quan niệm về bài giảng

môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề bao gồm các vấn đề về hình thức tổ chức dạy học,

nội dung dạy học và phương pháp dạy học. Về hình thức tổ chức dạy học, bài giảng môn

Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề là một hình thức tổ chức dạy học lấy lên lớp lý thuyết

làm chính, trong đó có cả hoạt động dạy và hoạt động học. Về nội dung dạy học, bài giảng

môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề có tính bao quát, khái quát lịch sử liên quan đến một

thời kỳ, giai đoạn cách mạng, một vấn đề hay một vài vấn đề nào đó trong lịch sử đã được

xác định trong hệ thống các chuyên đề, nhằm cung cấp, trang bị những kiến thức chuyên sâu

có tầm rộng, cập nhật những kiến thức mới, những thông tin mới cho người học. Trên cơ sở

đó, làm cho người học nắm chắc, hiểu sâu quá trình ra đời, phát triển và hoạt động lãnh đạo

cách mạng của Đảng. Nhằm góp phần nâng cao phẩm chất, năng lực của người học đáp ứng

mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Về phương pháp dạy học, bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng

TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 52/2021

chuyên đề luận giải từng vấn đề trong chuyên đề một cách sâu sắc, đưa ra lời giải cho mỗi

vấn đề một cách xác đáng, có tính thuyết phục cao, gợi mở những vấn đề cần tiếp tục nghiên

cứu, phát triển.

2. NỘI DUNG

Từ quan niệm trên, đòi hỏi bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề phải đáp

ứng được các yêu cầu cơ bản cả về cấu trúc một bài giảng, về nội dung khoa học và về

phương pháp giảng bài.

* Về cấu trúc của một bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề

Trên cơ sở lôgíc chung của một bài giảng môn Lịch sử Đảng, mỗi bài giảng môn Lịch

sử Đảng theo dạng chuyên đề có thể có cấu trúc khác nhau. Song, thông thường kết cấu một

bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề phải đảm bảo những yêu cầu cơ bản sau:

Một là, phải làm rõ được những yêu cầu (tính cấp thiết) cả về lý luận và thực tiễn đòi

hỏi phải giải đáp thấu đáo. Những yêu cầu này có thể có ở nhiều khía cạnh khác nhau như:

những vấn đề đang tồn tại chưa được nghiên cứu giải đáp, những vấn đề mới nảy sinh do lý

luận và thực tiễn đặt ra hoặc giải đáp chưa thấu đáo còn phải tiếp tục nghiên cứu, làm rõ

thêm; những vấn đề đang đặt ra, đang vận động phát triển đòi hỏi phải được nghiên cứu, lập luận.

Hai là, phải chỉ ra cơ sở lý luận và thực tiễn của từng vấn đề trong chuyên đề bài giảng.

Từng vấn đề trong chuyên đề của bài giảng phải được khái quát thành những luận đề cả về

lý luận và thực tiễn, có luận cứ, luận chứng nhưng không dàn trải quá chi tiết về lý luận hay

dừng lại ở việc trình bày tính thực tiễn của vấn đề.

Ba là, phải chỉ rõ quá trình hình thành và phát triển trong lịch sử về các nội dung trong

chuyên đề. Đó chính là quá trình nhận thức của Đảng về đường lối, chủ trương, phương pháp

cách mạng,… mà chuyên đề đang cần phải làm rõ. Quá trình nhận thức đó phải được trình

bày theo trật tự thời gian các văn kiện, nghị quyết của Đảng về những vấn đề có liên quan

đến chuyên đề.

Bốn là, phải chỉ ra được những vấn đề rút ra từ lịch sử có thể vận dụng cho hiện tại, hay

còn gọi là lời giải của vấn đề. Thực chất của yêu cầu này là từ thực tiễn lịch sử làm rõ quy

luật lịch sử, đối chiếu với hiện thực, giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra.

* Về nội dung khoa học của một bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề.

Nội dung khoa học của một bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề không

chỉ là sự thể hiện hay cung cấp, mô tả, ghép nối các thông tin một cách đơn thuần mà phải

được xem xét kỹ ở hai góc độ sau đây:

Thứ nhất là, phải bảo đảm được những tiêu chí chung về nội dung như những bài giảng

thông thường khác ở tính mục đích, tính cơ bản, tính hệ thống, tính lịch sử, lôgíc và hiện

thực, tính tư tưởng và giáo dục, gắn chặt lý luận với thực tiễn,…

Thứ hai là, phải đạt tới trình độ hệ thống hoá, khái quát hoá cao theo lôgíc chặt chẽ, có

độ sâu và tính tập trung cao của thông tin, đồng thời phải đề xuất được phương hướng, giải

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI

pháp, biện pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện hoặc nâng cao vấn đề nghiên cứu.

* Về phương pháp giảng bài môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề.

Phương pháp giảng bài môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề xét về quy trình cơ bản

vẫn tuân theo các bước như giảng các dạng bài giảng khác, nhưng do cấu trúc nội dung và

yêu cầu cao trong thực hành giảng bài nên trong quá trình giảng dạy, ngoài việc kết hợp hài

hoà các phương pháp, mẫu mực trong phong cách, hành vi sư phạm,… người giảng phải đáp

ứng đầy đủ những yêu cầu sau:

Một là, quá trình giảng bài phải kết hợp, vận dụng sáng tạo các phương pháp dạy học

hiên đại, biện pháp sư phạm nhằm kích thích tính tích cực nhận thức, tư duy của người học.

Tuy nhiên, trên cơ sở tuân thủ những quy định chung về sư phạm cũng như về thời gian theo

quy định của chương trình đào tạo, người giảng có thể dành một số thời gian nhất định vào

cuối buổi giảng để trao đổi với người học những nội dung đã giảng, thông qua đó nắm kết

quả tiếp thu bài tại lớp của người học và bổ sung thêm những kiến thức cần thiết cho bài giảng.

Hai là, quá trình giảng bài phải phân tích, chứng minh, tổng hợp từng vấn đề rõ ràng,

tuân thủ lôgíc nội dung và lôgíc nhận thức, không tản mạn, dàn trải dẫn đến phá vỡ sự liên

kết của nội dung chuyên đề; phải đảm bảo cho người học theo dõi và ghi chép được những

nội dung chính của bài học; không nên ngẫu hứng mà đưa những thông tin mở rộng chưa

được chuẩn bị trước làm ảnh hưởng đến chất lượng và thời gian thực hiện chuyên đề bài giảng.

Ba là, quá trình giảng bài phải linh hoạt, sáng tạo bổ sung những kiến thức tư liệu, số

liệu mới mà khi chuẩn bị bài giảng chưa có điều kiện đưa vào. Song, cần tuân thủ đúng nội

dung đã chuẩn bị và thời gian đã dự kiến; khắc phục tình trạng say sưa, sa đà vào những sự

kiện, số liệu thực tiễn phong phú, đa dạng, sinh động dễ khai thác làm cho người học ấn

tượng vào cái cụ thể, làm hạn chế tư duy trừu tượng và dễ bị phá vỡ kế hoạch thời gian.

3. KẾT LUẬN

Như vậy, bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề bao quát, khái quát lịch sử

liên quan đến một thời kỳ, một giai đoạn cách mạng, một vấn đề trong đường lối chiến lược,

sách lược, phương pháp cách mạng,… của Đảng. Một bài giảng hay phải có cấu trúc hợp lý,

rõ ràng; có nội dung bao quát rộng, song lại chuyên sâu; có phương pháp giảng bài sáng tạo,

linh hoạt, năng động. Do đó, khi chuẩn bị bài giảng, giảng viên cần phải chuẩn bị kỹ cả về

nội dung và phương pháp; phải có hiểu biết sâu, rộng về lý luận và thực tiễn lịch sử; phải am

hiểu thực tiễn, nắm chắc đối tượng giảng; khi giảng bài phải khái quát cao, liên kết chặt chẽ

các sự kiện, tư liệu lịch sử tưởng như rời rạc không liên quan với nhau ở mỗi phong trào,

thời kỳ, giai đoạn cách mạng thành mối liên hệ trong quy luật vận động của lịch sử, đảm bảo

cho người học nắm chắc, hiểu sâu lịch sử, hành động cho hiện tại, dự đoán tương lai. Thực

hiện có hiệu quả nội dung này sẽ góp phần vào việc nâng cao chất lượng hoạt động dạy học

môn Lịch sử Đảng ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong thời gian tới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Một số chuyên đề Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb. Chính

TẠP CHÍ KHOA HỌC − SỐ 52/2021

trị Quốc gia, Hà Nội.

2. Đinh Xuân Lý, Đoàn Minh Huấn (Đồng chủ biên) (2008), Một số chuyên đề về Đường lối cách

mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb. Lý luận chính trị, Hà Nội

3. Phùng Thị Hiển (chủ biên) (2017), Phương pháp giảng dạy Lịch sử Đảng, giáo trình nội bộ, Học

viện Báo chí và Tuyên truyền, Khoa Lịch sử Đảng, Hà Nội.

4. Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2008), “Về Phương pháp nghiên cứu,

biên soạn và giảng dạy Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam”, Tạp chí Lịch sử Đảng - Viện Lịch sử

Đảng, Nxb lý luận chính trị, Hà Nội.

5. Trần Văn Trị (chủ biên), Phan Ngọc Liên (1999), Phương pháp dạy học Lịch sử, Nxb. Đại học Sư

phạm, Hà Nội.

DISCUSSING THE TEACHING OF THE HISTORY OF VIETNAMESE

COMMUNIST PARTY BASED ON THE THEMATIC CONCEPT

Abstract: Thematic teaching for the History of the Communist Party of Vietnam (CPV)

aims to fully and deeply resolve a specific issue in the in the CPV’s leadership process

towards the Vietnamese revolution. In fact, the different methods and approaches

regarding to thematic lecturing the History of the CPV have mentioned in different

documents. This article brings up the concept, structure, content and method of delivering

a lecture on the History of the CPV in a thematic form, thereby reaching a consensus on

conception, thematic teaching and learning method of the History of the CPV, contributing

to bring a better quality and results for teaching activities of the History of the CPV at the

Academy of Journalism and Communication in the coming time.

Keywords: The History of Communist Party of Vietnam, thematic, lecture.

4 trang Thùy Anh 16680 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Bàn về quan niệm một bài giảng môn Lịch sử Đảng theo dạng chuyên đề", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

ban_ve_quan_niem_mot_bai_giang_mon_lich_su_dang_theo_dang_ch.pdf