Tiểu luận Xây dựng hình thành nhân cách và tư duy con người Việt Nam trong tương lai với sự hỗ trợ của những giá trị đạo đức nhân văn của Phật giáo

Download

2.3 ¶nh h-ëng cña PhËt gi¸o tíi thÕ hÖ trÎ.

Ngµy nay ë n-íc ta PhËt gi¸o kh«ng cßn ë vÞ trÝ chÝnh thèng Nhµ

tr-êng ë c¸c cÊp häc phæ th«ng kh«ng cã ch-¬ng tr×nh gi¶ng d¹y lÞch sö, triÕt

lý, ®¹o ®øc PhËt gi¸o mét c¸ch hÖ thèng. Sè gia ®×nh PhËt tö còng kh«ng cßn

®«ng nh- tr-íc ®©y. Sinh viªn c¸c tr-êng §¹i häc chØ nhËn ®-îc rÊt Ýt kiÕn

thøc s¬ bé vÒ PhËt gi¸o th«ng qua bé m«n “lÞch sö triÕt häc Ph-¬ng §«ng”,

trõ nh÷ng khoa chuyªn ngµnh TriÕt häc. V× thÕ phÇn lín nh÷ng hiÓu biÕt cña

chóng ta vÒ PhËt gi¸o tr-íc hÕt lµ chÞu ¶nh h-ëng tù nhiªn cña gia ®×nh, sau

®ã lµ tõ b¹n bÌ, thÇy c« vµ nh÷ng mèi quan hÖ x· héi kh¸c. Trong ®ã ¶nh

h-ëng cña gia ®×nh cã t¸c ®éng lín lªn mçi chóng ta. NÕu trong mçi gia ®×nh

mäi ng-êi ®Òu theo ®¹o phËt hoÆc kh«ng theo mét t«n gi¸o nµo nh-ng vÉn gi÷

tËp tôc quan träng ®i lÔ chïa vµo nh÷ng ngµy ©m quan träng nh- ngµy TÕt, lÔ,

r»m ... Ng-êi giµ th-êng nãi chuyÖn víi con ch¸u vÒ §øc PhËt, Bå T¸t, vÒ ®¹o

lý lµm ng-êi dùa vµo c¸c gi¸o lý PhËt gi¸o. Nh÷ng suy nghÜ quan niÖm nµy cã

thÓ phai nh¹t, thËm chÝ ®i ng-îc l¹i khi ta gÆp mét trµo l-u t- t-ëng míi, ®em

l¹i mét thÕ giíi quan míi tõ trong m«i tr-êng gia ®×nh chóng ta phÇn nµo ®ã

chÞu ¶nh h-ëng cña ®¹o phËt nh-ng kh«ng s©u s¾c nh- c¸c triÒu ®¹i tr-íc vµ

môc ®Ých t×m ®Õn §¹o phËt kh«ng cßn mang tÝnh h-íng ®¹o ch©n chÝnh nh-

tr-íc kia n÷a. Do nhiÒu nguyªn nh©n nh-ng tr-íc hÕt do sù x©m nhËp cña

nhiÒu trµo l-u t- t-ëng, häc thuyÕt Ph-¬ng T©y vµo n-íc ta c¸ch ®©y vµi ba

thÕ kû. §Æc biÖt lµ sù gi¸c ngé lý luËn M¸c - Lªnin, chñ nghÜa céng s¶n cña

giai cÊp c«ng nh©n vµ quÇn chóng nh©n d©n lao ®éng ®· t¹o tiÒn ®Ò x©y dùng

hÖ thèng t- t-ëng, nguyªn t¾c hµnh ®éng cho phong trµo c¸ch m¹ng cña nh©n

d©n ViÖt Nam, lÊy ®ã lµm vò khÝ chÝnh trÞ kÕt hîp víi ®Êu tranh vò trang.

§¶ng ta rÊt chó träng viÖc truyÒn b¸ häc thuyÕt nµy cho quÇn chóng nh©n d©n

nhÊt lµ ®èi t-îng thanh thiÕu niªn, nh÷ng ng-êi chñ t-¬ng lai cña ®Êt n-íc.

ChÝnh v× vËy, thanh thiÕu niªn, chóng ta ngµy nay khi rêi ghÕ nhµ tr-êng ®-îc

trang bÞ kh«ng nh÷ng kiÕn thøc ®Ó lµm viÖc mµ cßn c¶ kiÕn thøc vÒ lý luËn

chÝnh trÞ. §iÒu nµy gióp ta nhËn thøc ®-îc vÒ c¬ b¶n gi÷a m« h×nh lý t-ëng

nh©n ®¹o cña PhËt gi¸o vµ chñ nghÜa céng s¶n lµ: Mét bªn lµ duy t©m, mét

bªn duy vËt. Mét bªn diÖt dôc triÖt ®Ó b»ng ý chÝ vµ coi dôc lµ c¨n nguyªn cña

mäi téi lçi, bªn kia th× cè g¾ng tho¶ m·n nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña con

ng-êi b»ng lao ®éng víi n¨ng suÊt vµ chÊt l-îng cao nh»m c¶i t¹o thÕ giíi, coi

nh»m c¶i t¹o thÕ giíi, coi ®ã lµ tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ tÝnh nh©n ®¹o thùc sù tiÕn

bé cña x· héi, mét bªn høa hÑn mét m« h×nh niÕt bµn b×nh ®¼ng tù do cho tÊt

c¶ mäi ng-êi, tõ bi b¸c ¸i nh- nhau, kh«ng cßn bÞ rµng buéc bëi c¸c nhu cÇu

trÇn tôc, cßn bªn kia kh¼ng ®Þnh m« h×nh lý t-ëng cho mäi ng-êi lao ®éng,

coi lao ®éng lµ nhu cÇu sèng chø kh«ng ph¶i ph-¬ng tiÖn sèng, lao ®éng

kh«ng cßn lµ nguån gèc cña khæ ®au, qua lao ®éng con ng-êi hoµn thiÖn c¶

b¶n th©n vµ hoµn thiÖn c¶ x· héi.

§Êy lµ nh÷ng t- t-ëng tiÕn bé cña chñ nghÜa M¸c - Lª nin. Nã phï hîp

víi xu thÕ ph¸t triÓn cña thêi ®¹i, cña x· héi. Do ®ã, nã nhanh chãng ®-îc

thanh niªn ñng hé, tiÕp thu. Do cã mét sè quan ®iÓm ng-îc l¹i nªn tÊt yÕu

PhËt gi¸o kh«ng cßn gi÷ mét vai trß nh- tr-íc ®©y n÷a.

MÆt kh¸c, víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña khoa häc c«ng nghÖ, mäi lÜnh

vùc trong ®êi sèng con ng-êi ®Òu cã b-íc nhar vät. Xu thÕ toµn cÇu ho¸ thÓ

hiÖn ngµy cµng râ nÐt. §iÒu kiÖn ®ã ®ßi hái con ng-êi ph¶i hÕt søc n¨ng ®éng,

nhanh nh¹y n¾m b¾t vÊn ®Ò trong cuéc sèng. Trong khi ®ã, theo gi¸o lý nhµ

PhËt con ng-êi trë nªn kh«ng cã tham väng tiÕn th©n, b»ng lßng víi nh÷ng g×

m×nh ®· cã, sèng nhÉn nhôc, kh«ng ®Êu tranh, h-íng tíi câi niÕt bµn khi cuéc

sèng trÇn gian ®· chÊm døt. Nh- vËy ®¹o ®øc PhËt gi¸o ®· t¸ch con ng-êi ra

khái ®iÒu kiÖn thùc tiÔn cña con ng-êi x· héi, lµm cho con ng-êi cã th¸i ®é

chÊp nhËn chø kh«ng ph¶i lµ c¶i t¹o thÕ giíi. §¹o ®øc xuÊt thÓ cña PhËt gi¸o

lµ ch¹y trèn nhu cÇu b¶n n¨ng chø kh«ng ph¶i chÕ ngù thiªn nhiªn, b¾t nã

phôc vô cho m×nh. C¸c ch-¬ng tr×nh x· héi cña PhËt gi¸o kh«ng ph¶i c¶i t¹o

l¹i ®iÒu kiÖn sèng mµ chØ ®Ó cè san b»ng x· héi b»ng ®¹o ®øc, trong x· héi ®ã

ai còng tõ bi, b¸c ¸i, hØ x¶, nhÉn nhôc ... §¹o ®øc nhµ PhËt bÞ gimë réng mÊt

gi¸ trÞ nh©n ®¹o nhê chÝnh th¸i ®é yÕu thÕ nµy, khi nh÷ng nhu cÇu vÒ thÓ x¸c

bÞ coi lµ trÇn tôc, kÐm ®¹o ®øc. NhÊt lµ trong cuéc sèng ngµy nay, khi mµ con

ng-êi ®· ®¹t ®-îc mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh, quan niÖm trªn cµng kh«ng thÓ chÊp

nhËn ®-îc. Do ®ã, ¶nh h-ëng cña PhËt gi¸o cµng xa rêi thÕ hÖ trÎ.

Chóng ta còng nhËn thÊy r»ng, ngµy ngay nh÷ng ng-êi ®i chïa hÇu hÕt

kh«ng cã ®ñ tri thøc vÒ PhËt gi¸o cho nªn khã cã thÓ gi¸o dôc ®¹o PhËt mét

c¸ch tù gi¸c, tÝch cùc trong x· héi vµ gia ®×nh. PhËt gi¸o b¸c häc còng bÞ mai

mét nhiÒu, kh«ng cßn ph¸t huy vai trß h-íng ®¹o. C¸c cao t¨ng ch-a ý thøc

®-îc hÕt vai trß cña hä trong viÖc x©y dùng hoµn thiÖn nh©n c¸ch con ng-êi

ViÖt Nam. Ch¼ng h¹n c¸c buæi gi¶ng kinh ®µm ®¹o c¸c buæi lÔ trªn chïa ch-a

®-îc tæ chøc theo tinh thÇn khai th¸c nh÷ng tinh thuý cña ®¹o lý PhËt gi¸o, mµ

phÇn nhiÒu theo thÞ hiÕu: CÇu an, gi¶i h¹n, cÇu léc ... cña giíi b×nh d©n. PhËt

gi¸o b×nh d©n còng sa sót. Ng-êi d©n lªn chïa th-êng qu¸ chó träng ®Õn lÔ

vËt, ®Õn c¸c ham muèn tÇm th-êng. Do kh«ng ®-îc gi¸o dôc ®Çy ®ñ, ®óng

®¾n gi¸o lý nhµ PhËt, sè ®«ng thanh thiÕu niªn ®· ®ua theo thÞ hiÕu cña mäi

ng-êi. Hä ®Õn chïa cóng b¸i, th¾p h-¬ng v¸i xin phËt, Bå T¸t, La H¸n phï hé

®é tr× cho hä ®¹t ®-îc mong muèn cña m×nh. Nh÷ng mong muèn Êy th-êng lµ

chuyÖn häc hµnh, t×nh c¶m, søc khoÎ, vËt chÊt ... hoÆc h¬n n÷a, hä coi ®Õn

chïa chØ lµ h×nh thøc ®i ch¬i, gi¶i trÝ víi b¹n bÌ kÌm theo ®ã lµ sù thiÕu

nghiªm tóc trong ¨n mÆc, ®i ®øng, nãi n¨ng. Sè l-îng häc sinh, sinh viªn nãi

riªng còng nh- sè l-îng ng-êi d©n ®i chïa gÇn ®©y cµng ®«ng, song xem ra ý

thøc cÇu thiÖn, cÇu m¹nh vÒ néi t©m cßn qu¸ Ýt so víi nh÷ng mong muèn t-

lîi. Cã rÊt Ýt ng-êi ®Õn chïa ®Ó t×m sù thanh th¶n trong t©m hån, ®Ó tu d-ìng

nghiÒn ngÉm ®¹o lý lµm ng-êi, vÒ thiÖn - ¸c. Nh- vËy môc ®Ých ®Õn chïa cña

ng-êi d©n ®· sai lÇm, tÇm th-êng ho¸ so víi ®iÒu mµ gi¸o lý nhµ PhËt muèn

h-íng con ng-êi ta vµo.

Nh-ng ta còng cã thÓ thÊy r»ng nh÷ng t- t-ëng PhËt gi¸o còng cã ¶nh

h-ëng Ýt nhiÒu ®Õn ®êi sèng cña thanh thiÕu niªn hiÖn nay. Nh- ë c¸c tr-êng

phæ th«ng, c¸c tæ chøc ®oµn, ®éi lu«n ph¸t ®éng c¸c phong trµo nh©n ®¹o nh-

“ L¸ lµnh ®ïm l¸ r¸ch”., “ quü gióp b¹n nghÌo v-ît khã” , “ quü viªn g¹ch

hång” ... ChÝnh v× vËy ngay tõ nhá c¸c em häc sinh ®· ®-îc gi¸o dôc t- t-ëng

nh©n ®¹o, b¸c ¸i, gióp ®ì ng-êi kh¸c mµ c¬ së cña nÒn t¶ng Êy lµ t- t-ëng

gi¸o lý nhµ PhËt ®· hoµ tan víi gi¸ trÞ truyÒn thèng cña con ng-êi ViÖt Nam.

Lªn ®Õn cÊp III vµ vµo §¹i häc, nh÷ng thanh thiÕu niªn cã nh÷ng ho¹t ®éng

thiÕt thùc h¬n. ViÖc gióp ®ì ng-êi kh¸c kh«ng ph¶i h¹n chÕ ë viÖc xin bè mÑ

tiÒn ®Ó ®ãng gãp mµ cã thÓ b»ng chÝnh kiÕn thøc, søc lùc cña m×nh. Sù ®ång

c¶m víi nh÷ng con ng-êi gÆp khã kh¨n, nh÷ng sè phËn bÊt h¹nh c« ®¬n, céng

víi truyÒn thèng tõ bi, b¸c ¸i ®· gióp chóng ta, nh÷ng häc sinh, sinh viªn cßn

ngåi trªn ghÕ nhµ tr-êng cã ®ñ nghÞ lùc vµ t©m huyÕt ®Ó lËp ra nh÷ng kÕ

ho¹ch, tham gia vµo nh÷ng ho¹t ®éng thiÕt thùc nh- héi ch÷ thËp ®á, héi t×nh

th-¬ng, c¸c ch-¬ng tr×nh phæ cËp v¨n ho¸ cho trÎ em nghÌo, ch¨m nom c¸c bµ

mÑ ViÖt Nam nghÌo ... H×nh ¶nh hµng ®oµn thanh niªn, sinh viªn hµng ngµy

vÉn l¨n léi trªn mäi nÎo ®-êng tæ quèc gãp phÇn x©y dùng ®Êt n-íc, tæ quèc

ngµy cµng giµu m¹nh thËt ®¸ng xóc ®éng vµ tù hµo. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã

chøng tá thanh niªn, sinh viªn ngµy nay kh«ng chØ n¨ng ®éng, s¸ng t¹o ®Çy

tham väng trong cuéc sèng mµ cßn thõa h-ëng nh÷ng gi¸ trÞ ®¹o ®øc tèt ®Ñp

cña «ng cha, ®ã lµ sù th-¬ng yªu, ®ïm bäc lÉn nhau gi÷a mäi ng-êi, lßng

th-¬ng yªu gióp ®ì mäi ng-êi qua c¬n ho¹n n¹n mµ kh«ng chót nghÜ suy, tÝnh

to¸n. Vµ ta kh«ng thÓ phñ nhËn PhËt gi¸o ®· gãp phÇn t¹o nªn nh÷ng gi¸ trÞ

tèt ®Ñp Êy. Vµ ta cµng ph¶i nh¾c ®Õn gi¸ trÞ ®ã trong khi cuéc sèng ngµy nay

ngµy cµng xuÊt hiÖn nh÷ng hiÖn t-îng tiªu cùc. Trong khi cã nh÷ng sinh viªn

cßn khã kh¨n ®· dån hÕt søc m×nh ®Ó häc tËp cèng hiÕn cho ®Êt n-íc th× vÉn

cßn mét sè bé phËn thanh niªn ¨n ch¬i, ®ua ®ßi, lµm tiªu tèn tiÒn b¹c cña cha

mÑ vµ ®Êt n-íc. Tèi ®Õn, ng-êi ta b¾t gÆp ë c¸c qu¸n Bar, sµn nh¶y nh÷ng c«

chiªu, cËu Êm ®ang ®èt tiÒn cña bè mÑ vµo nh÷ng thó vui v« bæ. Råi nh÷ng

häc sinh, sinh viªn lÇm ®-êng lì b-íc vµo ma tuý, khiÕn cho bao gia ®×nh tan

n¸t, biÕt bao «ng bè bµ mÑ cay ®¾ng nh×n nh÷ng ®øa con cña m×nh bÞ chÞu

h×nh ph¹t tr-íc ph¸p luËt. ThÕ hÖ trÎ ngµy nay nhiÒu ng-êi chØ biÕt ch¹y theo

vËt chÊt, bÞ cuèn hót bëi nh÷ng thø ¨n ch¬i sau ®o¹ lµm h¹i ®Õn gia ®×nh vµ

céng ®ång. H¬n bao giê hÕt viÖc gi¸o dôc nh©n c¸ch cho thÕ hÖ trÎ trë nªn rÊt

quan träng vµ mét trong nh÷ng ph-¬ng ph¸p h÷u Ých lµ nªu cao truyÒn b¸ tinh

thÇn còng nh- t- t-ëng nhµ PhËt trong thÕ hÖ trÎ. §ã thùc sù lµ c«ng viÖc cÇn

thiÕt cÇn lµm ngay.

PhÇn C: kÕt luËn

Qua viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi nµy chóng ta phÇn nµo hiÓu thªm ®-îc

nguån gèc ra ®êi cña PhËt gi¸o, hÖ t- t-ëng cña PhËt gi¸o vµ ¶nh h-ëng cña

t- t-ëng t«n gi¸o kh¸c.

Dï cßn nh÷ng khuyÕt ®iÓm, h¹n chÕ song chóng ta kh«ng thÓ phñ nhËn

nh÷ng gi¸ trÞ ®¹o ®øc to lín mµ PhËt gi¸o ®· mang l¹i. §Æc tr-ng h-íng néi

thiÖn c¶ vÒ mÆt thÓ x¸c lÉn tinh thÇn, ph¶i cã ®ñ kh¶ n¨ng chinh phôc c¶ thÕ

thiÖn h¬n, tù gi¸c cao h¬n v× sang thÕ kû XXI, bªn c¹nh sù ph¸t triÓn kú diÖu

ra vµ d-íi sù hËu thuÉn cña khoa häc, c¸c lo¹i vò khÝ sÏ ®-îc chÕ t¹o hiÖn ®¹i,

c¸ch cao h¬n ®Ó nhËn ra ®-îc c¸i ¸c d-íi mét líp vá tinh vi h¬n, “ s¹ch sÏ”

h¬n.

Nh- vËy trong c¶ qu¸ khø, hiÖn t¹i vµ t-¬ng lai, PhËt gi¸o lu«n lu«n tån

®Æc biÖt lµ thÕ hÖ trÎ, lµ mét môc tiªu chiÕn l-îc ®ßi hái sù kÕt hîp gi¸o dôc

tù gi¸c tÝch cùc c¶ truyÒn thèng vµ hiÖn ®¹i. Chóng ta tin t-ëng vµo mét thÕ hÖ

trÎ h«m nay vµ mai sau c-êng tr¸ng vÒ thÓ chÊt, ph¸t triÓn vÒ trÝ tuÖ, phong

phó vÒ tinh thÇn, ®¹o ®øc t¸c phong trong s¸ng kÕ thõa truyÒn thèng cha «ng

héi ngµy cµng æn ®Þnh, ph¸t triÓn.

Tµi liÖu tham kh¶o

1. NguyÔn Duy CÇn - Tinh hoa PhËt gi¸o ( NXB thµnh phè HCM) -

1997

2. ThÝch N÷ TrÝ H¶i dÞch - §øc PhËt ®· d¹y nh÷ng g× ( con ®-êng tho¸t

khæ) ( NNXB T«n gi¸o - 2000 )

3. PGS NguyÔn Tµi Th-

- ¶nh h-ëng cña c¸c hÖ t- t-ëng vµ t«n gi¸o ®èi víi con ng-êi ViÖt

Nam hiÖn nay ( Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - 1997).

- LÞch sö PhËt gi¸o ViÖt Nam tËp 1 ( NXB quèc gia - 1993)

4.ThÝch thiÖn Siªu dÞch - Lêi PhËt d¹y ( NXB T«n gi¸o - 2000)

5. PTS. Ph-¬ng Kú S¬n - LÞch sö TriÕt häc ( NXB chÝnh trÞ quèc gia -

1999)

6. Lý Kh«i ViÖt - Hai ngh×n n¨m ViÖt Nam vµ PhËt gi¸o.

7. ViÖn triÕt häc - LÞch sö PhËt gi¸o ViÖt Nam ( NXB khoa häc x· héi

Hµ Néi - 1988 )

8. NhiÒu t¸c gi¶ - M-êi t«n gi¸o lín trªn thÕ giíi ( 1999)

7 trang Thùy Anh 22400 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Tiểu luận Xây dựng hình thành nhân cách và tư duy con người Việt Nam trong tương lai với sự hỗ trợ của những giá trị đạo đức nhân văn của Phật giáo", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

tieu_luan_xay_dung_hinh_thanh_nhan_cach_va_tu_duy_con_nguoi.doc