Tiểu luận Nhân tố con người trong lực lượng sản xuất với chiến lược phát triển giáo dục đào tạo nguồn nhân lực theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ
TiÓu luËn TriÕt häc
Lêi më ®Çu
Chóng ta ®ang sèng trong kû nguyªn cña kinh tÕ tri thøc, ®ßi hái mçi
con ng-êi ph¶i ®-îc ®µo t¹o tr×nh ®é häc vÊn, n¨ng lùc ; tu d-ìng rÌn luyÖn
phÈm chÊt ®¹o ®øc, ý thøc lao ®éng tèt h¬n ®Ó cã thÓ ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu
cña sù biÕn ®æi khoa häc c«ng nghÖ hÕt søc nhanh chãng.
Trong sù nghiÖp ®æi míi CNH, H§H ®Êt n-íc víi nh÷ng môc tiªu d©n
giµu, n-íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh, hiÖn nay, con ng-êi
vµ nguån nh©n lùc ®-îc coi lµ nh©n tè quan träng hµng ®Çu, quyÕt ®Þnh sù
ph¸t triÓn nhanh, hiÖu qu¶ vµ bÒn v÷ng nÒn kinh tÕ n-íc ta. §ã lµ yÕu tè hÕt
søc bøc thiÕt vµ cÇn cã tÝnh cËp nhËt, ®¸p øng ®-îc yªu cÇu vÒ con ng-êi vµ
nguån nh©n lùc xÐt trong n-íc ta nãi riªng vµ quèc tÕ nãi chung. Chóng ta
kh¼ng ®Þnh con ng-êi võa lµ môc tiªu võa lµ ®éng lùc cña ph¸t triÓn kinh tÕ
x· héi ®ång thêi ph¶i lµ nh÷ng con ng-êi cã tri thøc vµ ®¹o ®øc. Tõ ®©y mçi
con ng-êi dÇn dÇn vÒ ®óng vÞ trÝ lµ mét chñ thÓ s¸ng t¹o ra c¸c gi¸ trÞ, bao
gåm c¸c gi¸ trÞ tinh thÇn vµ gi¸ trÞ vËt chÊt, cho b¶n th©n vµ cho x· héi. V×
vËy, vÊn ®Ò cèt lâi lµ, ta ph¶i thùc hiÖn chiÕn l-îc GD§T nguån nh©n lùc,
ph¸t triÓn con ng-êi mét c¸ch toµn diÖn c¶ thÓ lùc lÉn trÝ lùc. NhiÖm vô cña
GD§T lµ ®-a con ng-êi ®¹t ®Õn nh÷ng gi¸ trÞ phï hîp víi ®Æc ®iÓm v¨n ho¸
vµ nh÷ng yªu cÇu míi ®Æt ra ®èi víi con ng-êi ViÖt Nam ®Ó thùc hiÖn sù
nghiÖp CNH, H§H trong thêi kú qu¸ ®é cña n-íc ta còng nh- xu h-íng ph¸t
triÓn kinh tÕ nãi chung trªn thÕ giíi.
§Ò tµi: nh©n tè con ng-êi trong lùc l-îng s¶n xuÊt
víi chiÕn l-îc ph¸t triÓn gi¸o dôc ®µo t¹o nguån
nh©n lùc theo h-íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸
ë viÖt nam trong thêi kú qu¸ ®é
1
TiÓu luËn TriÕt häc
I. Kh¸i niÖm LLSX vµ vai trß nh©n tè con ng-êi trong LL
SX.
1. Kh¸i niÖm LLSX.
a. §Þnh nghÜa vµ tÝnh chÊt LLSX.
LLSX lµ tæng thÓ c¸c nh©n tè vËt chÊt kü thuËt ®ù¬c sö dông trong
c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña x· héi tøc lµ trong qu¸ tr×nh con ng-êi c¶i t¹o, c¶i
biÕn giíi tù nhiªn cho phï hîp víi nhu cÇu tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña m×nh.
Nh- vËy, xÐt vÒ mÆt tÝnh chÊt th× kh¸i niÖm LLSX, nã ph¶n ¸nh mét sè
tÝnh chÊt c¨n b¶n sau:
Tr-íc hÕt, nã ph¶n ¸nh quan hÖ gi÷a con ng-êi víi tù nhiªn trong qu¸
tr×nh s¶n xuÊt. Lµ ®éng vËt cao cÊp nhÊt, lµ tinh hoa cña mu«n loµi, con
ng-êi lµ s¶n phÈm cña qu¸ tr×nh ph¸t triÓn hÕt søc l©u dµi cña giíi tù nhiªn.
Con ng-ßi ph¶i t×m kiÕm mäi ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho sù tån t¹i trong ®êi
sèng tù nhiªn nh- thøc ¨n, thøc uèng, nhµ ®Ó ë. Theo mét sè nhµ nh©n häc
kh¼ng ®Þnh nh¸nh ng-êi b¾t ®Çu h×nh thµnh râ c¸ch ®©y kho¶ng 10 triÖu n¨m
b¾t ®Çu tõ “v-în ng-êi ”. Khi ®ã v-în ng-êi ®· biÕt sö dông gËy géc, ®¸,
x-¬ng ®éng vËt lµm c«ng cô vµ b¾t ®µu biÕt chÕ t¹o c«ng cô lao ®éng th« s¬
còng nh- dïng löa. Nh-ng cuéc sèng cña loµi v-în vÉn theo quy luËt sinh
vËt : sèng hoµ lÉn vµo thiªn nhiªn, sinh sèng hoµn toµn tuú theo b¶n n¨ng
vèn cã trong c¬ thÓ vµ nh÷ng thø s½n cã trong tù nhiªn, cã thÓ nãi lµ hoµn
toµn phô thuéc vµo tù nhiªn.Theo thêi gian v-în ng-êi tiÕn ho¸ thµnh ng-êi
khÐo, ng-êi ®øng th¼ng, ng-êi kh«n vµ con ng-êi hiÖn ®¹i ngµy nay. Nh-ng
sù tiÕn ho¸ Êy kh«ng lµm thay ®æi mèi quan hÖ mËt thiÕt gi÷a con ng-êi víi
tù nhiªn. Ngµy nay, con ng-êi vÉn ®ang chinh phôc tù nhiªn b»ng nhiÒu h×nh
thøc vµ ph-¬ng ph¸p kh¸c nhau. Nh- vËy, ngay tõ thêi kú s¬ khai nhÊt, con
ng-êi ®· biÕt dùa vµo nh÷ng thø vèn cã trong tù nhiªn ®Ó c¶i biÕn nã theo
2
TiÓu luËn TriÕt häc
nhu cÇu sinh tån vµ phôc vô nhu cÇu sèng cña m×nh. Do ®ã ta thÊy râ mét sù
thËt tÊt yÕu kh¸ch quan lµ con ng-êi kh«ng thÓ tån t¹i nÕu kh«ng cã mèi
quan hÖ mËt thiÕt, g¾n kÕt chÆt chÏ víi tù nhiªn.
§ång thêi nã còng thÓ hiÖn tr×nh ®é chinh phôc tù nhiªn cña con
ng-êi cô thÓ h¬n lµ biÓu hiÖn møc ®é, kh¶ n¨ng chinh phôc tù nhiªn cña con
ng-êi.
Trong thêi nguyªn thuû con ng-êi chØ míi sö dông nh÷ng c«ng cô hÕt
søc th« s¬, hÇu hÕt lµ nh÷ng c«ng cô thñ c«ng vµo qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n
xuÊt. Do ®ã n¨ng suÊt lao ®éng thÊp kÐm, con ng-êi ch-a t¹o ra nhiÒu cña
c¶i d- thõa cã kh¶ n¨ng trao ®æi víi nhau phôc vô nhu cÇu sèng hÕt søc sinh
®éng, phong phó cña m×nh. §iÒu ®ã ph¶n ¸nh tr×nh ®é chinh phôc tù nhiªn
vÉn cßn non thÊp kÐm. Cho ®Õn khi chuyÓn sang chÕ ®é chiÕm h÷u n« lÖ, chÕ
®é phong kiÕn, con ng-êi ®· dÇn s¸ng t¹o ra c¸c c«ng cô lao ®éng tiÕn bé
h¬n song vÒ b¶n chÊt nã vÉn mang tÝnh thñ c«ng. Do vËy, mÆc dï s¶n phÈm
lao ®éng lµm ra ngµy mét phong phó h¬n song trong qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n
xuÊt vÉn cßn dùa vµo søc ng-êi - mÆt thÓ lùc lµ chÝnh, cÇn nhiÒu thêi gian vµ
quan träng h¬n vÉn ch-a ®¸p øng ®-îc nhu cÇu ngµy cµng ®a d¹ng cña con
ng-êi. Sang chÕ ®é t- b¶n chñ nghÜa, con ng-êi ®· t¹o ra hµng lo¹t nh÷ng
m¸y mãc hÕt søc hiÖn ®¹i ®Ó phôc vô vµo qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt, khai
th¸c tµi nguyªn thiªn nhiªn, c¶i biÕn nã thµnh nh÷ng vËt dông vµ s¶n phÈm
cã gi¸ trÞ, chÊt l-îng cao, phong phó vÒ h×nh thøc, ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i,
mÉu m·. §Æc biÖt cuéc c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp diÔn ra b¾t ®Çu tõ thÕ kû
XVII suèt cho ®Õn ngµy nay ®· nhanh chãng lµm biÕn ®æi bé mÆt kinh tÕ x·
héi cña thÕ giíi. Theo ®¸nh gi¸ cña C.M¸c vµ Ph.¡ngghen: “chØ sau h¬n hai
thÕ kû tån t¹i, chñ nghÜa t- b¶n ®· t¹o ra mét khèi k-îng cña c¶i vËt chÊt
nhiÒu h¬n tÊt c¶ c¸c thêi ®¹i tr-íc gép l¹i”. Nh- thÕ tr×nh ®é chinh phôc tù
nhiªn cña con ng-êi ®· b-íc lªn mét mèc son míi, ®¸nh dÊu mét b-íc ph¸t
3
TiÓu luËn TriÕt häc
triÓn cao cña tiÕn bé loµi ng-êi. Còng chÝnh trong giai ®o¹n nµy con ng-êi
®· dÇn dÇn chiÕm thÕ chñ ®éng trong qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt.
MÆt kh¸c, LLSX cã tÝnh kh¸ch quan trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. ThËt vËy
kh«ng cã mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nµo mµ l¹i kh«ng cÇn ®Õn søc lao ®éng cña
con ng-êi hay nh÷ng yÕu tè s½n cã trong tù nhiªn. Nãi c¸ch kh¸c trong qu¸
tr×nh s¶n xuÊt vËt chÊt kh«ng thÓ kh«ng cÇn ®Õn LLSX.
b. CÊu tróc LLSX.
LLSX bao gåm ng-êi lao ®éng vµ t- liÖu s¶n xuÊt.
Ho¹t ®éng lao ®éng s¶n xuÊt võa lµ ®iÒu kiÖn cho sù tån t¹i cña con
ng-êi võa lµ ph-¬ng thøc ®Ó lµm biÕn ®æi ®êi sèng vµ bé mÆt x· héi.
ChÝnh nh÷ng ng-êi lao ®éng lµ chñ thÓ cña qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n
xuÊt, víi søc m¹nh vµ kÜ n¨ng lao ®éng cña m×nh, sö dông t- liÖu lao ®éng
tr-íc hÕt lµ c«ng cô lao ®éng, t¸c ®éng vµo ®èi t-îng lao ®éng ®Ó s¶n xuÊt ra
cña c¶i vËt chÊt.
B-íc kinh tÕ tri thøc, sù ph¸t triÓn cña LLSX biÓu hiÖn ë hai mÆt :
. TrÝ lùc ®ãng vai trß chñ ®¹o, tøc lµ sÏ xuÊt hiÖn mét tÇng líp lao ®éng trÝ ãc
®«ng ®¶o hîp thµnh chñ thÓ trong ®éi ngò nh÷ng ng-êi lao ®éng.
. Nh÷ng nh©n tè míi thóc ®Èy LLSX sÏ ®-îc ph¸t triÓn réng kh¾p.
T- liÖu s¶n xuÊt bao gåm t- liÖu lao ®éng vµ ®èi t-îng lao ®éng. Con
ng-êi kh«ng thÓ SXVC mµ kh«ng cÇn ®Õn nh÷ng yÕu tè s½n cã trong tù
nhiªn nh- ®Êt, n-íc, kho¸ng s¶n, kh«ng khÝ, … §ã chÝnh lµ nh÷ng ®èi t-îng
lao ®éng. §Æc tr-ng næi bËt cña c«ng cô s¶n xuÊt vµ ®èi t-îng lao ®éng biÓu
hiÖn chñ yÕu ë sù gia t¨ng hµm l-îng khoa häc vµ c«ng nghÖ, cuèi cïng lµ
hµm l-îng tri thøc ®-îc kÕt tinh trong s¶n phÈm ngµy cµng nhiÒu.
Cßn t- liÖu lao ®éng lµ nh÷ng ph-¬ng tiÖn, c«ng cô lao ®éng mµ con
ng-êi sö dông ®Ó t¸c ®éng vµo ®èi t-îng lao ®éng, s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt
4
TiÓu luËn TriÕt häc
chÊt. Th«ng qua c¸c c«ng cô cña hä ®· chøng tá hä cã ho¹t ®éng lao ®éng vµ
®©y còng chÝnh lµ ranh giíi t¸ch ng-êi ra khái giíi sinh vËt nãi chung, thÕ
giíi ®éng vËt nãi riªng.
c. TÝnh chÊt ®Æc biÖt cña LLSX hiÖn ®¹i.
Trong sù ph¸t triÓn cña LLSX, khoa häc ®ãng vai trß ngµy cµng to lín.
Sù ph¸t triÓn cña khoa häc g¾n liÒn víi s¶n xuÊt lµ ®éng lùc m¹nh mÏ thóc
®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. Ngµy nay, khoa häc ®· ph¸t triÓn ®Õn møc trë thµnh
nguyªn nh©n trùc tiÕp cña nhiÒu biÕn ®æi to lín trong s¶n xuÊt, trong ®êi
sèng vµ trë thµnh LLSX trùc tiÕp.
Nh÷ng ph¸t minh khoa häc trë thµnh thang ®iÓm xuÊt ph¸t ra ®êi
nh÷ng ngµnh s¶n xuÊt míi, nh÷ng m¸y mãc thiÕt bÞ míi, c«ng nghÖ míi
nguyªn vËt liÖu míi, n¨ng l-îng míi. Sù th©m nhËp ngµy cµng s©u cña khoa
häc vµo s¶n xuÊt, cô thÓ lµ vµo ng-êi lao ®éng vµ t- liÖu s¶n xuÊt, trë thµnh
mét yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®-îc trong s¶n xuÊt ®· lµm cho LLSX cã b-íc
ph¸t triÓn nh¶y vät, t¹o thµnh c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i.
YÕu tè trÝ lùc trong søc lao ®éng ®Æc tr-ng cho lao ®éng hiÖn ®¹i
kh«ng cßn lµ kinh nghiÖm vµ thãi quen cña hä mµ lµ tri thøc khoa häc. Nh-
vËy, dï kh«ng ph¶i lµ yÕu tè thø ba cña LLSX nh-ng cã thÓ nãi khoa häc vµ
c«ng nghÖ hiÖn ®¹i lµ ®Æc tr-ng cho LLSX hiÖn ®¹i.
2. Vai trß cña con ng-êi trong LLSX.
a. Kh¸i niÖm con ng-êi.
VÊn ®Ò con ng-êi lu«n lµ chñ ®Ò trung t©m cña lÞch sö triÕt häc tõ thêi
cæ ®¹i ®Õn hiÖn ®¹i. Trong ®ã quan niÖm cña triÕt häc Mac-Lªnin vÒ con
ng-êi vµ b¶n chÊt con ng-êi, xuÊt ph¸t tõ gi¸c ®é kh¸i qu¸t nhÊt, ®øng trªn
lËp tr-êng duy vËt biªn chøng, lµm c¬ së ph-¬ng ph¸p luËn cho viÖc gi¶i
5
TiÓu luËn TriÕt häc
quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò kh¸c cña con ng-êi, cã thÓ nãi lµ ®óng ®¾n nhÊt cho tíi
ngµy nay.
Tr-íc hÕt con ng-êi lµ mét thùc thÓ thèng nhÊt gi÷a mÆt sinh vËt víi
mÆt x· héi.
TiÒn ®Ò vËt chÊt ®Çu tiªn quy ®Þnh sù tån t¹i cña con ng-êi lµ s¶n
phÈm cña thÕ giíi tù nhiªn. Con ng-êi lµ mét bé phËn cña tù nhiªn.Con
ng-êi kh«ng thÓ tån t¹i mµ tho¸t ly khái qu¸ tr×nh tÊt yÕu ®ã lµ sinh ra, ph¸t
triÓn råi chÕt ®i. Tr¶i qua hµng chôc v¹n n¨m, con ng-êi ®· thay ®æi tõ v-în
thµnh ng-êi ®iÒu ®ã ®-îc chøng minh trong c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cña
§acuyn. Nh÷ng thuéc tÝnh, nh÷ng ®Æc ®iÓm sinh häc, qu¸ tr×nh t©m sinh lý,
c¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn kh¸c nhau nãi lªn b¶n chÊt sinh häc cña c¸ nh©n con
ng-êi.
Tuy nhiªn, mÆt tù nhiªn kh«ng ph¶i lµ yÕu tè duy nhÊt quy ®Þnh b¶n
chÊt con ng-êi . §Æc tr-ng quy ®Þnh sù kh¸c biÖt gi÷a con ng-êi víi thÕ giíi
loµi vËt lµ mÆt x· héi. Th«ng qua ho¹t ®éng lao ®éng s¶n xuÊt con ng-êi s¶n
xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt vµ tinh thÇn phôc vô ®êi sèng cña m×nh h×nh thµnh vµ
ph¸t triÓn ng«n ng÷ vµ t- duy, x¸c lËp quan hÖ x· héi. Bëi vËy, lao ®éng lµ
yÕu tè quyÕt ®Þnh h×nh thµnh b¶n chÊt x· héi cña con ng-êi ®ång thêi h×nh
thµnh nh©n c¸ch c¸ nh©n trong céng ®ång x· héi.
Lµ s¶n phÈm cña tù nhiªn vµ x· héi nªn qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t
triÓn cña con ng-êi lu«n bÞ quyÕt ®Þnh bëi c¸c hÖ thèng quy luËt kh¸c nhau
nh-ng thèng nhÊt víi nhau. Chóng cïng t¸c ®éng, t¹o nªn thÓ thèng nhÊt
hoµn chØnh trong ®êi sèng con ng-êi bao gåm c¶ mÆt sinh häc vµ mÆt x· héi.
Mèi quan hÖ sinh häc vµ x· héi lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh c¸c nhu cÇu vÒ sinh
häc vµ nhu cÇu x· héi trong ®êi sèng con ng-êi nh- nhu cÇu ¨n, mÆc, ë, nhu
cÇu t¸i s¶n xuÊt x· héi, nhu cÇu t×nh c¶m, nhu cÇu thÈm mü, nhu cÇu h-ëng
thô c¸c gi¸ trÞ tinh thÇn.
6
TiÓu luËn TriÕt häc
Nh- vËy ta thÊy râ mÆt sinh häc lµ c¬ së tÊt yÕu tù nhiªn cña con
ng-êi cßn mÆt x· héi lµ ®Æc tr-ng b¶n chÊt nhÊt ®Ó ph©n biÖt con ng-êi víi
loµi vËt. Hai mÆt trªn thèng nhÊt víi nhau ®Ó t¹o nªn con ng-êi tù nhiªn- x·
héi hay mét thùc thÓ song trïng.
§Ó nhÊn m¹nh b¶n chÊt x· héi cña con ng-êi M¸c ®· nªu trong luËn
®Ò næi tiÕng LuËn c-¬ng vÒ Phoi¬b¨c: “b¶n chÊt con ng-êi kh«ng ph¶i lµ
mét c¸i trõu t-îng cè h÷u cña c¸ nh©n riªng biÖt. Trong tÝnh hiÖn thùc cña
nã, b¶n chÊt con ng-êi lµ tæng hoµ c¸c quan hÖ x· héi”.
Trong ®êi sèng con ng-êi, xÐt trªn ba ph-¬ng diÖn kh¸c nhau: quan hÖ
gi÷a con ng-êi víi tù nhiªn, víi x· héi vµ chÝnh b¶n th©n con ng-êi, suy ®Õn
cïng ®Òu mang tÝnh x· héi. Nh-ng cã thÓ nãi quan hÖ gi÷a con ng-êi víi
con ng-êi lµ quan hÖ b¶n chÊt nhÊt bao trïm lªn c¸c mèi quan hÖ kh¸c. Thùc
tÕ lÞch sö ®· chøng minh kh«ng cã mét c¸ nh©n nµo cã thÓ tù ®¸p øng ®Çy ®ñ
nhu cÇu cña b¶n th©n còng nh- kh«ng thÓ lao ®éng mét c¸ch ®éc lËp tuyÖt
®èi ®Ó SXVC mµ ph¶i liªn kÕt l¹i víi nhau, ph©n c«ng lao ®éng vµ trao ®æi
s¶n phÈm cho nhau. Tõ ®ã h×nh thµnh c¸c quan hÖ x· héi, ®iÒu chØnh vµ chi
phèi ho¹t ®éng, hµnh vi cña con ng-êi. ChØ trong toµn bé c¸c mèi quan hÖ
®ã, con ng-êi míi béc lé toµn bé b¶n chÊt cña m×nh. Trong ®iÒu kiÖn lÞch sö
cô thÓ nhÊt ®Þnh, b»ng ho¹t ®éng thùc tiÔn cña m×nh, con ng-êi s¶n xuÊt ra
cña c¶i vËt chÊt ®ång thêi hoµn thiÖn b¶n th©n m×nh.
Con ng-êi lµ chñ thÓ vµ lµ s¶n phÈm cña lÞch sö. Kh«ng cã giíi tù
nhiªn, kh«ng cã lÞch sö x· héi th× kh«ng tån t¹i con ng-êi. Bëi vËy con ng-êi
lµ s¶n phÈm cña lÞch sö. Song ®iÒu quan träng lµ con ng-êi lu«n lu«n lµ chñ
thÓ cña lÞch sö - x· héi.
Con ng-êi s¸ng t¹o ra lÞch sö, nh-ng kh«ng bao giê s¸ng t¹o ra lÞch sö
trong nh÷ng hoµn c¶nh vµ ®iÒu kiÖn ®-îc lùa chän, mµ trong hoµn c¶nh vµ
®iÒu kiÖn s½n cã do qu¸ khø ®Ó l¹i. Do ®ã ta ph¶i lu«n chó ý tíi mèi quan hÖ
7
TiÓu luËn TriÕt häc
hai chiÒu gi÷a hiÖn t¹i vµ qu¸ khø, ®Æc biÖt lµ m«i tr-êng sèng cña con
ng-êi. Th«ng qua m«i tr-êng sèng con ng-êi cã sù t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau
thùc hiÖn c¸c quan hÖ x· héi t¹o nªn b¶n chÊt ng-êi, lµm cho con ng-êi kh¸c
víi con vËt.
b. Con ng-êi lµ nh©n tè trung t©m cã tÝnh quyÕt ®Þnh LLSX.
Trong c¸c yÕu tè cña LLSX, “LLSX hµng ®Çu cña toµn thÓ nh©n lo¹i lµ
c«ng nh©n lµ ng-êi lao ®éng”. Con ng-êi lµ nh©n vËt chÝnh cña lÞch sö, võa
lµ môc tiªu, võa lµ ®éng lùc ®Ó ph¸t triÓn x· héi. nh©n tè con ng-êi võa lµ
ph-¬ng tiÖn s¸ng t¹o ra mäi gi¸ trÞ cña c¶i vËt chÊt vµ tinh thÇn, s¸ng t¹o vµ
hoµn thiÖn ngay chÝnh b¶n th©n m×nh ®ång thêi võa lµ chñ nh©n sö dông cã
hiÖu qu¶ mäi tµi s¶n v« gi¸ Êy. Trªn ph-¬ng diÖn ®ã vai trß nh©n tè con
ng-êi lao ®éng trong LLSX lµ yÕu tè ®éng nhÊt s¸ng t¹o nhÊt cña qu¸ tr×nh
s¶n xuÊt. Nh©n tè trung t©m cña con ng-êi chÝnh lµ søc lao ®éng bao gåm
thÓ lùc vµ trÝ lùc. Kh«ng cã ng-êi lao ®éng nµo trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vËt
chÊt l¹i kh«ng cÇn ®Õn lao ®«ng thÓ lùc hay lao ®éng c¬ b¾p. ChÝnh nh÷ng
ng-êi lao ®éng lµ chñ thÓ cña qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt, víi søc m¹nh vµ
kÜ n¨ng lao ®éng cña m×nh, sö dông t- liÖu lao ®éng tr-íc hÕt lµ c«ng cô lao
®éng, t¸c ®éng vµo ®èi t-îng lao ®éng ®Ó s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt. Cïng
víi qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt, søc m¹nh vµ kü n¨ng lao ®éng cña con ng-êi
kh«ng ngõng ®-îc t¨ng lªn, ®Æc biÖt lµ trÝ tuÖ cña con ng-êi ngµy cµng ph¸t
triÓn. Trong qu¸ tr×nh ®ã kh«ng nh÷ng con ng-êi sö dông trÝ tuÖ néi t¹i cña
m×nh mµ cßn ®-îc kÕ thõa nh÷ng kinh nghiÖm qua häc hái lÉn nhau gi÷a
nh÷ng ng-êi lao ®éng cho nªn cã thÓ nãi kinh nghiÖm còng lµ mét LLSX.
Kinh nghiÖm ®-îc tÝch luü dÇn trë thµnh kü n¨ng vµ cao h¬n n÷a nã cã thÓ
trë thµnh tri thøc khoa häc, kü thuËt, c«ng nghÖ.
Vai trß con ng-êi trong thêi ®¹i míi lµ cÇn hiÓu s©u s¾c nh÷ng gi¸ trÞ
lín lao vµ ý nghÜa quyÕt ®Þnh cña nh©n tè con ng-êi, chñ thÓ cña mäi s¸ng
8
TiÓu luËn TriÕt häc
t¹o, mäi nguån cña c¶i vËt chÊt vµ v¨n ho¸, mäi nÒn v¨n minh cña c¸c quèc
gia….Con ng-êi ph¸t triÓn cao vÒ trÝ tuÖ, c-êng tr¸ng vÒ thÓ chÊt, phong phó
vÒ tinh thÇn, trong s¸ng vÒ ®¹o ®øc lµ ®éng lùc cña sù nghiÖp x©y dùng x·
héi míi, ®ång thêi lµ môc tiªu cña CNXH.
H¬n n÷a, c¸c nh©n tè kh¸c ®Òu lµ s¶n phÈm cña ng-êi lao ®éng . ChØ
cã nh©n tè con ng-êi míi cã thÓ lµm thay ®æi ®-îc c«ng cô s¶n xuÊt lµm cho
s¶n xuÊt ngµy cµng ph¸t triÓn víi n¨ng suÊt vµ chÊt l-îng cao, thay ®æi quan
hÖ s¶n xuÊt vµ c¸c quan hÖ x· héi kh¸c. C«ng cô lao ®éng th« s¬ hay hiÖn
®¹i, xÊu hay tèt, phô thuéc trùc tiÕp vµo nh©n tè con ng-êi. Giíi tù nhiªn nãi
chung vµ ®èi t-îng lao ®éng nãi riªng, chØ lµ nh÷ng vËt v« tri v« gi¸c mµ
th«i. Nã chØ cã ý nghÜa khi trë thµnh s¶n phÈm phôc vô nhu cÇu cña con
ng-êi. Muèn vËy tÊt yÕu ng-êi lao ®éng ph¶i t¸c ®éng vµo t- liÖu s¶n xuÊt ®Ó
s¶n sinh ra nã. Nh- thÕ qu¸ tr×nh SXVC kh«ng thÓ tho¸t ly khái lao ®éng cña
con ng-êi. Trong thêi ®¹i míi, nh©n tè con ng-êi cã tri thøc ngµy cµng ®ãng
vai trß quyÕt ®Þnh h¬n trong LLSX. Cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng nh©n tè con
ng-êi ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt.
II.ChiÕn l-îc ph¸t triÓn GD §T nguån nh©n lùc theo h-í
ng CNH, H§H ë ViÖt Nam trong thêi k× qu¸ ®é.
1. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan vµ néi dung CNH, H§H cña ViÖt Nam trong
thêi kÝ qu¸ ®é.
a. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan n-íc ta ph¶i CNH, H§H.
Mçi ph-¬ng thøc s¶n xuÊt ®Òu ra ®êi vµ tån t¹i trªn mét c¬ së VCKT
t-¬ng øng víi nã. C¬ së VCKT cña CNXH lµ mét nÒn c«ng nghiÖp lín hiÖn
®¹i, tr-íc hÕt lµ c«ng nghiÖp nÆng cã ®ñ kh¶ n¨ng trang bÞ kü thuËt hiÖn ®¹i
cho c«ng nghiÖp vµ c¸c ngµnh kh¸c trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, nh»m kh«ng
9
TiÓu luËn TriÕt häc
ngõng ph¸t triÓn nÒn s¶n xuÊt lín x¸ héi chñ nghÜa vµ c¶i thiÖn ®êi sèng
nh©n d©n.
CNH, H§H lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¨n b¶n toµn diÖn ho¹t ®éng kinh
tÕ, dÞch vô vµ qu¶n lý tõ tr¹ng th¸i sö dông søc lao ®éng lµ chÝnh sang tr¹ng
th¸i sö dông søc lao ®éng kÕt hîp víi kü thuËt c«ng nghÖ hiÖn ®¹i t¹o ra
n¨ng suÊt lao ®éng ngµy cµng cao.
CNH, H§H lµ mét tÝnh quy luËt ®Ó x©y dùng c¬ së VCKT cho CNXH.
C¬ së VCKT cña mét ph-¬ng thøc s¶n xuÊt lµ toµn bé nh÷ng t- liÖu vËt chÊt
trong ®ã chñ yÕu lµ c«ng cô s¶n xuÊt mµ lao ®éng trong x· héi sö dông. C¬
së VCKT cña ph-¬ng thøc s¶n xuÊt tr-íc t- b¶n lµ hÕt søc l¹c hËu, chñ yÕu
lµ c«ng cô lao ®éng thñ c«ng. Trong chñ nghÜa t- b¶n nÒn ®¹i c«ng nghiÖp c¬
khÝ ho¸ ®· t¹o c¸i cèt cho chñ nghÜa t- b¶n tån t¹i. Nã tù kh¼ng ®Þnh m×nh lµ
mét ph-¬ng thøc s¶n xuÊt thèng trÞ trong lÞch sö. ViÖt Nam qu¸ ®é lªn
CHXH bá qua giai ®o¹n t- b¶n thiÕu mét tiÒn ®Ò VCKT mµ chñ nghÜa t- b¶n
®Ó l¹i. MÆt kh¸c ViÖt Nam lµ mét n-íc cã nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn, ch-a
cã nÒn s¶n xuÊt lín dùa trªn nÒn t¶ng c«ng nghiÖp lín. Do ®ã ®Ó x©y dùng
CNXH tÊt yÕu n-íc ta ph¶i CNH, H§H.
G¾n CNH víi H§H lµm cho kinh tÕ n-íc ta dÇn ®¹t tíi tr×nh ®é tiªn
tiÕn cña thÕ giíi. Thêi ®¹i ngµy nay c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ lµ mét
®Æc tr-ng, khoa häc c«ng nghÖ trë thµnh LLSX trùc tiÕp, nã võa lµ nÒn t¶ng
võa lµ ®éng lùc cña qu¸ tr×nh CNH. §ång thêi g¾n CNH víi H§H sÏ tr¸nh
®-îc nguy c¬ tôt hËu xa vÒ kinh tÕ gi÷a n-íc ta víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi,
®Æc biÖt lµ c¸c n-íc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn.
H¬n n÷a CNH lµ cÇn thiÕt vµ cã nhiÒu t¸c dông. §ã lµ :
. Thóc ®Èy LLSX ph¸t triÓn cao dÉn ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng còng cao.
. Cñng cè quan hÖ s¶n xuÊt míi ®¶m b¶o cho sù th¾ng lîi hoµn toµn trong
c«ng cuéc x©y dùng CNXH n-íc ta.
10
TiÓu luËn TriÕt häc
. T¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn cho sù ph¸t triÓn v¨n ho¸ gi¸o dôc. B¶n th©n sù
nghiÖp x©y dùng c¬ së VCKT ®ßi hái quÇn chóng ph¶i cã tr×nh ®é gi¸c nhé
c¸ch m¹ng, tr×nh ®é v¨n ho¸, tr×nh ®é khoa häc ngµy cµng cao.
. T¹o ra c¬ së cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi ngo¹i.
. §Ó x©y dùng mét nÒn kinh tÕ ®éc lËp tù chñ ph¶i cã mét nÒn c«ng nghiÖp
hiÖn ®¹i tÝch luü tõ néi bé nÒn kinh tÕ quèc d©n, ®¶m b¶o an toµn l-¬ng thùc.
. Nã lµ c¬ së vËt chÊt cho cñng cè an ninh quèc phßng, ®éc lËp d©n téc vµ
CNXH ®-îc b¶o vÖ v÷ng ch¾c.
b. Néi dung CNH, H§H n-íc ta.
Thùc chÊt CNH, H§H lµ chuyÓn nÒn kinh tÕ tõ lao ®éng thñ c«ng
sang lao ®éng c¬ khÝ hay nãi c¸ch kh¸c lµ tiÕn hµnh trang bÞ kü thuËt hiÖn
®¹i cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. Kh«ng tiÕn hµnh c¸ch m¹ng kü thuËt th× kh«ng
thÓ biÕn mét n-íc n«ng nghiÖp l¹c hËu thµnh mét n-íc cã nÒn s¶n xuÊt lín.
Nã sÏ lµm thay ®æi ®Õn tËn gèc rÔ LLSX cña x· héi . Tr-íc tiªn ph¶i lµm
biÕn ®æi c«ng cô lao ®éng - th-íc ®o tr×nh ®é chinh phôc tù nhiªn cña con
ng-êi vµ lµ c¬ së ph©n biÖt c¸c thêi ®¹i víi nhau. Muèn vËy ta ph¶i thùc hiÖn
nghiªn cøu øng dông thµnh tùu khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i trªn thÕ giíi.
Mét yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu n÷a, ®ã lµ ta ph¶i ph¸t huy ®-îc lîi thÕ so s¸nh.
Ta ®i sau c¹nh tranh, thu hót, sö dông c«ng nghÖ hiÖn ®¹i cña n-íc b¹n
th«ng qua viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ. ViÖc ®ã ®-îc tiÕn hµnh tõ c¸c n-íc
kh¸c chuyÓn sang n-íc ta bao gåm quyÒn së h÷u, quyÒn sö dông, bao gåm
c¶ phÇn cøng tøc m¸y mãc thiÕt bÞ vµ phÇn mÒm tøc ph-¬ng ph¸p vµ c«ng
nghÖ. Nhê ®ã cho phÐp ta khai th¸c ®-îc c¸c nguån lùc trong n-íc vµ kh¾c
phôc ®-îc nguy c¬ tôt hËu kinh tÕ còng nh- thóc ®Èy nÒn s¶n xuÊt h-íng vÒ
xuÊt khÈu ra thÞ tr-êng quèc tÕ.
11
TiÓu luËn TriÕt häc
Ngoµi ra, ta ph¶i x©y dùng mét c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý. C¬ cÊu kinh tÕ lµ
tæng thÓ c¸c ngµnh, vïng kinh tÕ trong ®ã c¬ cÊu kinh tÕ ngµnh lµ quan träng
®-îc c©n ®èi vÒ quy m«, vÒ tØ träng, phï hîp ®iÒu kiÖn cña tù nhiªn vµ xu
h-íng ph©n c«ng hîp t¸c lao ®éng quèc tÕ. Tr-íc hÕt, nã ph¶i phï hîp víi
c¸c quy luËt kh¸ch quan vµ xu thÕ ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ ®ång
thêi ph¸t huy ®-îc lîi thÕ so s¸nh trong n-íc. §Ó x©y dùng mét c¬ cÊu kinh
tÕ hîp lý ph¶i chuyÓn dÞch c¬ cÊu g¾n liÒn víi ph©n c«ng l¹i lao ®éng x· héi
theo mét tÝnh quy luËt. Trong ®ã tØ träng lao ®éng trong ngµnh c«ng nghiÖp
gia t¨ng, n«ng nghiÖp gi¶m cßn dÞch vô t¨ng lªn. Tuy nhiªn ph¶i lu«n lu«n
®¶m b¶o tØ träng hîp lý gi÷a chóng mét c¸ch t-¬ng ®èi so víi nhau. MÆt
kh¸c tØ träng lao ®éng gi¶n ®¬n, lao ®éng c¬ b¾p gi¶m cßn lao ®éng phøc t¹p
t¨ng lªn.
2. ChiÕn l-îc ph¸t triÓn GD §T nguån nh©n lùc n-íc ta.
a. Vai trß vµ thùc tr¹ng nguån nh©n lùc n-íc ta.
Trong c¸c nguån lùc cã thÓ khai th¸c nh- nguån lùc tù nhiªn, nguån
lùc khoa häc c«ng nghÖ, nguån lùc con ng-êi th× nguån lùc con ng-êi lµ
quyÕt ®Þnh nhÊt bëi lÏ nh÷ng nguån lùc kh¸c chØ cã thÓ khai th¸c cã hiÖu qu¶
khi nguån lùc con ng-êi ®-îc ph¸t huy. Nh÷ng nguån lùc kh¸c ngµy cµng
c¹n kiÖt, ng-îc l¹i nguån lùc con ng-êi ngµy cµng ®a d¹ng vµ phong phó.
C¸c lÜnh vùc khoc häc kh¸c nhau cã thÓ hiÓu nguån lùc theo nh÷ng
c¸ch kh¸c nhau, nh-ng chung nhÊt nguån lùc lµ mét hÖ thèng c¸c nh©n tè mµ
mçi nh©n tè ®ã cã vai trß riªng nh-ng cã mèi quan hÖ qua l¹i lÉn nhau t¹o
nªn sù ph¸t triÓn cña mét sù vËt, hiÖn t-îng nµo ®ã. Tõ c¸ch hiÓu nh- vËy,
nguån lùc con ng-êi lµ nh÷ng yÕu tè cã thÓ huy ®éng, sö dông ®Ó thóc ®Èy
nÒn kinh tÕ ®Êt n-íc vµ sù ph¸t triÓn x· héi. Khi chóng ta nãi tíi nguån lùc
con ng-êi lµ nãi tíi con ng-êi víi t- c¸ch lµ chñ thÓ cña qu¸ tr×nh s¸ng t¹o
tham gia c¶i t¹o tù nhiªn, lµm biÕn ®æi x· héi.
12
TiÓu luËn TriÕt häc
Tû träng (%) c¸c khèi kinh tÕ trong GDP
Ngµnh
N«ng nghiÖp
25,75
C«ng nghiÖp
33,35
DÞch vô
41
N¨m
1998
2010
17
40
43
Nguån : ChiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 2001 – 2010, trang 7
Nãi ®Õn nguån lùc con ng-êi lµ nãi ®Õn chÊt l-îng vµ sè l-îng nguån
nh©n lùc. Chóng cã quan hÖ chÆt chÏ víi nhau. Thùc tr¹ng ®ã ë n-íc ta nh-
sau:
• C¬ cÊu ngµnh cßn bÊt hîp lý.
• C¬ cÊu vïng miÒn ch-a hîp lý. B×nh qu©n chung n-íc ta lµ 118 sinh
viªn/ 1 v¹n d©n, nh-ng T©y B¾c lµ17 sinh viªn/ 1 v¹n d©n.
• H×nh thøc ®µo t¹o: - ChÝnh quy : 509637
- Chuyªn tu, t¹i chøc: 235975
• TØ lÖ gi¸o viªn/ sinh viªn cßn cao dÉn ®Õn gi¸o viªn ph¶i lµm viÖc
“ch¹y x«”.
• Trong d¹y nghÒ cã 157 tr-êng d¹y nghÒ, h¬n 190 tr-êng ®¹i häc
nh-ng ®Çu t- kinh tÕ cßn nhá.
Ph¹m Minh H¹c, Tæng kÕt m-êi n¨m (1990 - 2000) xo¸ mï ch÷ vµ phæ
cËp gi¸o dôc tiÓu häc - trang 159
Nh- thÕ nÒn kinh tÕ n-íc ta chñ yÕu dïng søc ng-êi víi mét sè yÕu tè
cña tri thøc.
b. Quan ®iÓm cña §¶ng vÒ ph¸t triÓn GD§T nguån nh©n lùc.
13
TiÓu luËn TriÕt häc
§¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø IX ®· kh¼ng ®Þnh : “Con ng-êi vµ
nguån nh©n lùc lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn ®Êt n-íc trong thêi kú
CNH, H§H cÇn t¹o chuyÓn biÕn c¬ b¶n toµn diÖn vÒ GD§T….§µo t¹o líp
ng-êi lao ®éng cã kiÕn thøc c¬ b¶n lµm chñ kü n¨ng, nghÒ nghiÖp, quan t©m
hiÖu qu¶ thiÕt thùc, nh¹y c¶m víi c¸i míi cã ý thøc v-¬n lªn vÒ khoa häc vµ
c«ng nghÖ. X©y dùng ®éi ngò c«ng nh©n lµnh nghÒ, c¸c chuyªn gia vµ nhµ
khoa häc, nhµ v¨n ho¸, nhµ kinh doanh, nhµ qu¶n lý. ChÝnh s¸ch sö dông lao
®éng vµ nh©n tµi ph¶i tËn dông mäi n¨ng lùc ph¸t huy, mäi tiÒm n¨ng cña
c¸c tËp thÓ vµ c¸ nh©n phôc vô sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ ®Êt n-íc. ”
§¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø IX ®· x¸c ®Þnh râ môc tiªu cña chiÕn
l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ -x· héi 10 n¨m (2001-2010 ) lµ : “§-a n-íc ta ra khái
t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, n©ng cao râ rÖt ®êi sèng vËt chÊt, v¨n ho¸, tinh
thÇn cña nh©n d©n, t¹o nÒn t¶ng ®Ó ®Õn n¨m 2020 n-íc ta c¬ b¶n trë thµnh
n-íc c«ng nghiÖp theo h-íng hiÖn ®¹i. Nguån lùc con ng-êi, n¨ng lùc khoa
häc vµ c«ng nghÖ, kÕt cÊu h¹ tÇng, tiÒm lùc kinh tÕ quèc phßng an ninh ®-îc
t¨ng c-êng, thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa ®-îc h×nh
thµnh vÒ c¬ b¶n, vÞ thÕ cña n-íc ta trªn tr-êng quèc tÕ ®-îc n©ng cao”.
§Ó thùc hiÖn môc tiªu ®ã trong 10 n¨m tíi cÇn :
Ph¸t triÓn gi¸o dôc mÇn non. Cñng cè v÷ng ch¾c kÕt qu¶ xo¸ mï ch÷
vµ phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc tiÕn hµnh phæ cËp trung häc c¬ së trong c¶ n-íc
phÇn lín thanh thiÕu niªn trong ®é tuæi ë thµnh thÞ vµ vïng n«ng th«n ®ang
®-îc häc hÕt trung häc phæ th«ng, trung häc chuyªn nghiÖp vµ ®-îc ®µo t¹o
nghÒ. §iÒu chØnh c¬ cÊu bËc häc, c¬ cÊu ngµnh nghÒ, c¬ cÊu vïng, c¬ cÊu
d©n téc…trong hÖ thèng GD§T phï hîp víi yªu cÇu häc tËp cña nh©n d©n vµ
ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vµ c¸c môc tiªu cña chiÕn l-îc. Chó träng gi¸o dôc
h-íng nghiÖp thiÕt thùc trong tr-êng phæ th«ng. Më réng ®µo t¹o c«ng nh©n
kü thuËt viªn vµ nh©n viªn nghiÖp vô theo nhiÒu tr×nh ®é. Ph¸t triÓn vµ n©ng
14
TiÓu luËn TriÕt häc
cao chÊt l-îng ®µo t¹o ®¹i häc sau ®¹i häc tËp trung ®Çu t- x©y dùng mét sè
tr-êng ®¹i häc träng ®iÓm quèc gia ngang tÇm khu vùc tiÕn tíi ®¹t tr×nh ®é
quèc tÕ. Ph¸t triÓn gi¸o dôc th-êng cuyªn vµ gi¸o dôc tõ xa.
KhÈn tr-¬ng biªn so¹n vµ ®-a vµo sö dông æn ®Þnh trong c¶ n-íc bé
ch-¬ng tr×nh vµ s¸ch gi¸o khoa phæ th«ng phï hîp víi yªu cÇu míi cña sù
nghiÖp p¸ht triÓn gi¸o dôc trong thÕ kû XXI.
c. Môc tiªu vµ ph-¬ng h-íng ph¸t triÓn GD§T nguån nh©n lùc n-íc ta.
Ph¸t triÓn toµn diÖn con ng-êi cÇn ®¹t tíi nh÷ng gi¸ trÞ x· héi sau ®©y
• Con ng-êi cã b¶n lÜnh, lý t-ëng, niÒm tin vµ quyÕt t©m thùc hiÖn sø
mÖnh CNH, H§H. Con ng-êi cÇn cã t¸c phong c«ng nghiÖp.
• Con ng-êi cã søc khoÎ c-êng tr¸ng.
• Cã nh©n c¸ch ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc tiÕp thu tinh hoa v¨n minh nh©n
lo¹i, sèng nh©n ¸i, t×nh nghÜa.
• Cã ®ñ trÝ tuÖ, ®Çu ãc duy lý cña thêi ®¹i vµ kÜ n¨ng lao ®éng lµnh
nghÒ.
• Cã tinh thÇn c«ng d©n sèng vµ lµm viÖc theo ph¸p luËt, thùc hiÖn ®óng
quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña m×nh.
Ngoµi ra ta cÇn chó ý ®Õn sù c«ng b»ng trong gi¸o dôc, chó ý ®Õn vai
trß cña ng-êi thÇy.
Ph¹m Minh H¹c, Nghiªn cøu con ng-êi vµ nguån nh©n lùc ®i vµo
c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ - trang 260
CÇn ®æi míi nÒn gi¸o dôc n-íc ta, võa phï hîp hoµn c¶nh riªng cña n-íc
ta, võa thèng nhÊt chung víi v¨n ho¸ vµ v¨n minh nh©n lo¹i. UNESCO ®-a ra
“ Bèn trô cét cña gi¸o dôc” thÕ kØ XXI :
• Häc ®Ó biÕt.
15
TiÓu luËn TriÕt häc
• Häc ®Ó lµm. Chó ý tíi häc ®i ®«i víi hµnh.
• Häc cïng chung sèng, häc c¸ch sèng víi ng-êi kh¸c.
• Häc ®Ó tù kh¼ng ®Þnh m×nh.
Nghiªm §×nh Vú (chñ biªn), Ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ ®µo t¹o nh©n tµi –
trang 193
Toµn bé hÖ thèng GD§T, tõ tiÓu häc ®Õn ®¹i häc, ph¶i tËp trung phôc vô
môc tiªu nµy, lµm cho tinh thÇn h-íng nghiÖp cïng víi h-íng häc ®i vµo tõ
giê häc , tõng häc sinh nh- cha «ng ta ®· tõng dËy “NhÊt nghÖ tinh nhÊt th©n
vinh”, chÊm døt ®éng c¬ ®i häc v× m¶nh b»ng “H- v¨n” (Ph¹m V¨n §ång).
C¸c m«n häc, c¶ khoa häc x· héi - nh©n v¨n lÉn khoa häc tù nhiªn, ®Òu ph¶i
d¹y theo tinh thÇn kü thuËt tæng hîp, g¾n bã c¸c néi dung khoa häc. Thêi ®¹i
ngµy nay lµ thêi ®¹i lao ®éng ngµy cµng c¨ng th¼ng ®ßi hái trÝ tuÖ cao vµ cã
ý thøc trong c«ng viÖc. Do ®ã, ph¸t triÓn gi¸o dôc con ng-êi trë nªn quan
träng h¬n bao giê hÕt.
Nh©n tµi nãi chung vµ nh©n tµi trong qu¶n lý nãi riªng kh«ng ph¶i tù
nhiªn mµ cã mµ nh©n tµi chÝnh lµ s¶n phÈm cña mét qu¸ tr×nh ®µo t¹o rÌn
luyÖn vµ tù rÌn luyÖn rÊt l©u dµi vµ c«ng phu. CÇn nhËn d¹ng nh©n tµi b»ng
h×nh thøc thi cö vµ ®Æt ra nhiÒu tiªu chÝ.
§Ó nh©n tµi cã thÓ ph¸t triÓn ®-îc th× ph¶i cã ®iÒu kiÖn: Thø nhÊt nh©n
tµi tr-íc hÕt ph¶i ®-îc ®µo t¹o rÊt cÈn thËn, tu d-ìng, rÌn luyÖn, tù tÝch luü
kinh nghiÖm vµ kiÕn thøc trong mét m«i tr-êng thuËn lîi thóc ®Èy con ng-êi
lu«n s¸ng t¹o vµ hµnh ®éng. Thø hai, ph¶i cã c¸c nguån lùc vµ dµnh cho mçi
ng-êi mét kh¶ n¨ng lùa chän vµ huy ®éng tæ chøc c¸c nguån lùc thùc hiÖn
cã hiÖu qu¶ môc ®Ých ®· ®Ò ra. Tãm l¹i, ®iÒu kiÖn n¶y sinh vµ ph¸t triÓn nh©n
tµi lµ ph¶i cã mét nÒn gi¸o dôc tiªn tiÕn cã sù kÕt hîp hµi hoµ gi÷a ba yÕu tè
nhµ tr-êng - gia ®×nh - x· héi cïng quan t©m ®Õn thÕ hÖ trÎ vµ gi¸o dôc.
16
TiÓu luËn TriÕt häc
KÕt luËn
Ngµy nay, víi cuéc c¸ch m¹ng kü thuËt c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, ®· dÇn
dÇn ®i ®Õn kh¼ng ®Þnh sù ph¸t triÓn con ng-êi lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh cña mäi
sù ph¸t triÓn. Trong sù ph¸t triÓn con ng-êi ®Æc biÖt nhÊn m¹nh vai trß cña
trÝ tuÖ vµ ®i liÒn víi nã lµ vai trß cña gi¸o dôc ®µo t¹o nguån lùc con ng-êi.
§èi víi sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ n-íc ta ph¶i coi nh©n
tè con ng-êi lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh, tõ ®ã ph¶i n©ng cao d©n trÝ còng nh-
chuÈn bÞ tèt nguån nh©n lùc cã ®ñ trÝ tuÖ vµ nghÞ lùc, tay nghÒ vµ c«ng nghÖ,
ý thøc vµ t©m hån thÊm ®-îm s©u b¶n s¾c d©n téc, khoa häc vµ ý chÝ, thùc
hiÖn sù chuyÓn m×nh tõ mét x· héi n«ng nghiÖp thµnh x· héi c«ng nghiÖp
theo ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa. C¸c cuéc ®¹i th¾ng cña d©n ®· ®i vµo lÞch
sö suy cho cïng lµ th¾ng lîi cña chÝnh con ng-êi ViÖt Nam. Bµi häc ®ã cßn
nguyªn gi¸ trÞ cho tíi ngµy nay. Víi chiÕn l-îc gi¸o dôc ®µo t¹o ®óng ®¾n vµ
khoa häc cña §¶ng, víi trÝ tuÖ vµ phÈm chÊt cña con ng-êi ViÖt Nam, chóng
ta sÏ thùc hiÖn th¾ng lîi sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc.
Víi kiÕn thøc vµ sù cè g¾ng, em ®· hoµn thµnh bµi tiÓu luËn song
kh«ng tr¸nh khái cßn nhiÒu thiÕu sãt. KÝnh mong nhËn ®-îc lêi nhËn xÐt vµ
®¸nh gi¸ cña thÇy ®Ó em rót kinh nghiÖm trong nh÷ng bµi sau.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
17
TiÓu luËn TriÕt häc
tµi liÖu tham kh¶o
1. Ph¹m Minh H¹c, nghiªn cøu con ng-êi vµ nguån nh©n lùc ®i vµo c«ng
nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, 2001.
2. Nghiªm §×nh Vú (chñ biªn), Ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ ®µo t¹o nh©n tµi, Nxb
ChÝnh trÞ quèc gia, 2002.
3. §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, V¨n kiÖn §¹i héi §¹i biÓu toµn quèc, Nxb
ChÝnh trÞ quèc gia, 2001.
4. Ng« §×nh Giao (chñ biªn), Suy nghÜ vÒ c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë
n-íc ta, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, 1996.
5. Nguån chiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 2001- 2010, Khoa gi¸o Trung
-¬ng, Hµ Néi, 2000.
6. Dù th¶o tÇm nh×n ViÖt Nam 2020, Bé khoa häc c«ng nghÖ vµ m«i tr-êng,
2001.
7. Ph¹m Minh H¹c, Tæng kÕt m-êi n¨m (1990 - 2000) xo¸ mï ch÷ vµ phæ
cËp gi¸o dôc tiÓu häc, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, 2000.
18
Bạn đang xem tài liệu "Tiểu luận Nhân tố con người trong lực lượng sản xuất với chiến lược phát triển giáo dục đào tạo nguồn nhân lực theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
tieu_luan_nhan_to_con_nguoi_trong_luc_luong_san_xuat_voi_chi.doc

