Tiểu luận Học thuyết Mac về hình thái kinh tế xã hội và sự vận dụng của đảng ta trong thời kì đổi mới gắn với hoạt động ngân hàng
TiÓu luËn triÕt
A.GIíI THIÖU §Ò TµI
Mäi ng-êi ®Òu biÕt, trong lÞch sö t- t-ëng nh©n lo¹i tr-íc M¸c ®· cã
kh«ng Ýt c¸ch tiÕp cËn khi nghiªn cøu sù ph¸t triÓn cña x· héi. XuÊt ph¸t tõ
nh÷ng nhËn thøc kh¸c nhau, víi nh÷ng ý t-ëng kh¸c nhau mµ cã sù ph©n
chia lÞch sö tiÕn hãa cña x· héi theo nh÷ng c¸ch kh¸c nhau. Ch¼ng h¹n, nhµ
x· héi häc Vi – c« ë Italia (1668-1744) ®· ph©n chia c¸c thêi k× ph¸t triÓn
cña x· héi gièng nh- ph©n chia c¸c giai ®o¹n cña mét ®êi ng-êi: th¬ Êu,
thanh niªn, thµnh niªn vµ tuæi giµ. Nhµ triÕt häc duy t©m Hª-ghen (1770 -
1831) ph©n chia lÞch sö x· héi loµi ng-êi thµnh ba thêi k× chñ yÕu: thêi k×
ph-¬ng §«ng, thêi k× cæ ®¹i vµ thêi k× GiÐc- ma- ni . Nhµ x· héi chñ nghÜa
kh«ng t-ëng Ph¸p Phu- ri- ª (1722-1837) chia lÞch sö x· héi thµnh bèn giai
®o¹n: giai ®o¹n m«ng muéi, giai ®o¹n d· man, giai ®o¹n gia tr-ëng, giai
®o¹n v¨n minh. Cßn nhµ nh©n chñng Mü Hang- ri Moãc- g¨ng ( 1818-1881 )
l¹i ph©n chia x· héi thµnh ba thêi ®¹i : thêi ®¹i m«ng muéi , thêi ®¹i d· man
vµ thêi ®¹i v¨n minh..
Mäi ng-êi còng ®· quen víi nh÷ng kh¸i niÖm : thêi ®¹i ®å
®ång , thêi ®¹i cèi xay giã, thêi ®¹i m¸y h¬i n-íc, vµ gÇn ®©y lµ c¸c nÒn v¨n
minh : v¨n minh n«ng nghiÖp, v¨n minh hËu c«ng nghiÖp.
Mçi c¸ch tiÕp cËn nªu trªn cã nh÷ng ®iÓm hîp lÝ nhÊt ®Þnh,
vµ do ®ã ®Òu cã ý nghÜa nhÊt ®Þnh, nh-ng ch-a nãi lªn b¶n chÊt sù ph¸t triÓn
cña x· héi mét c¸ch toµn diÖn, tæng thÓ, do ®ã mµ cßn h¹n chÕ.
Dùa trªn nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu lÝ luËn vµ tæng kÕt qu¸
tr×nh lÞch sö ®· h×nh thµnh nªn häc thuyÕt vÒ h×nh th¸i kinh tÕ -x· héi. H×nh
th¸i kinh tÕ- x· héi lµ mét kh¸i niÖm cña chñ nghÜa duy vËt lÞch sö dïng ®Ó
chØ x· héi ë tõng giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh víi mét kiÓu quan hÖ s¶n xuÊt
®Æc tr-ng cho x· héi ®ã phï hîp víi mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh cña lùc l-îng s¶n
xuÊt vµ mét kiÕn tróc th-îng tÇng t-¬ng øng ®-îc x©y dùng trªn nh÷ng mèi
quan hÖ s¶n xuÊt.
TiÓu luËn triÕt
Lµ sù biÓu hiÖn tËp trung cña quan niÖm duy vËt lÞch sö, lÝ
luËn vÒ h×nh th¸i kinh tÕ – x· héi nghiªn cøu lÞch sö x· héi trªn c¬ së xem
xÐt c¶ lùc l-îng s¶n xuÊt, c¶ c¬ së h¹ tÇng vµ kiÕn tróc th-îng tÇng, tøc toµn
bé c¸c yÕu tè cÊu thµnh bé mÆt cña mét thêi ®¹i: chÝnh trÞ, kinh tÕ, v¨n hãa,
x· héi, khoa häc, kü thuËt. Do ®ã, nã c¾t nghÜa x· héi ®-îc s¸ng tá h¬n, toµn
diÖn h¬n, chØ ra c¶ b¶n chÊt vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña x· héi.
Trong sù nghiÖp ®æi míi cña §¶ng ta hiÖn nay, §¶ng ta ®·
v¹ch ra con ®-êng ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc: "§¶ng lÊy Chñ nghÜa M¸c-Lªnin
vµ t- t-ëng Hå ChÝ Minh lµm nÒn t¶ng t- t-ëng, kim chØ nam cho hµnh
®éng..."
§Ò tµi "Häc thuyÕt Mac vÒ h×nh th¸i kinh tÕ – x· héi vµ sù
vËn dông cña ®¶ng ta trong thêi k× ®æi míi g¾n víi ho¹t ®éng ng©n
hµng" lµ mét ®Ò tµi mang tÝnh chÊt s©u réng vµ cã ý nghÜa v« cïng to lín
trong nhËn thøc, ®¸nh gi¸ vÒ ®-êng lèi chÝnh s¸ch. Nghiªn cøu vÊn ®Ò ®ã lµ
mét tÊt yÕu kh¸ch quan v× nã kh«ng chØ cã ý nghÜa vÒ ph-¬ng ph¸p luËn mµ
cßn cã gi¸ trÞ lín trong thùc tiÔn.
TiÓu luËn triÕt
B.néi dung ®Ò tµi
i.tiÒn ®Ò lý luËn
Chñ nghÜa duy vËt lÞch sö cña M¸c nh- Lªnin ®¸nh gi¸ lµ
thµnh tùu vÜ ®¹i nhÊt cña t- t-ëng khoa häc, trong ®ã cèt lâi lµ häc thuyÕt
h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi. Giai cÊp t- b¶n kh«ng thÓ chÊp nhËn ®-îc häc
thuyÕt nµy v× trong ®ã ®· luËn chøng mét c¸ch khoa häc chÆt chÏ chÕ ®é t-
b¶n sÏ bÞ thay thÕ b»ng chÕ ®é céng s¶n chñ nghÜa theo quy luËt chung cña
tiÕn hãa x· héi, mµ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö cña M¸c ®· t×m ra.
B»ng sù nghiªm tóc khoa häc, chóng ta thÊy r»ng cho ®Õn nay
ch-a cã häc thuyÕt nµo vÒ tiÕn hãa x· héi cã thÓ thay thÕ ®-îc häc thuyÕt
M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi. Häc thuyÕt nµy ®em ®Õn cho chóng ta c¬ së
ph-¬ng ph¸p luËn ®Ó nhËn thøc quy luËt ph¸t triÓn x· héi vµ mét niÒm tin
khoa häc vµo lý t-ëng céng s¶n chñ nghÜa.
Nh- vËy, chñ nghÜa duy vËt cña M¸c ®· nh×n nhËn häc thuyÕt
h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi lµ mét quy luËt ph¸t triÓn cña x· héi.
Tõ ®ã ta ®i tíi kh¸i niÖm: h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi
“ H×nh th¸i kinh tÕ-x· héi lµ mét ph¹m trï cña chñ nghÜa duy
vËt lÞch sö dïng ®Ó chØ x· héi ë tõng giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh, víi mét kiÓu
quan hÖ s¶n xuÊt ®Æc tr-ng cho x· héi ®ã phï hîp víi mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh
cña lùc l-îng s¶n xuÊt vµ víi mét kiÕn tróc th-îng tÇng t-¬ng øng ®-îc x©y
dùng trªn nh÷ng quan hÖ s¶n xuÊt Êy”
Khi nghiªn cøu lÞch sö ph¸t triÓn cña x· héi xuÊt ph¸t tõ
nh÷ng nhËn thøc kh¸c nhau, víi nh÷ng ý t-ëng kh¸c nhau mµ cã sù ph©n
lÞch sö tiÕn hãa cña x· héi theo nh÷ng c¸ch kh¸c nhau.
§¬n cö nh- triÕt gia duy t©m Hª-ghen(1770-1831) ph©n k×
lÞch sö x· héi loµi ng-êi thµnh ba thêi k× chñ yÕu:Thêi k× Ph-¬ng §«ng, thêi
k× cæ ®¹i vµ thêi k× Grec-mani. Vµ nh- nhµ x· héi kh«ng t-ëng cña Ph¸p lµ
Phu-ri-ª(1772-1831) chia lÞch sö x· héi thµnh bèn giai do¹n: giai ®o¹n m«ng
TiÓu luËn triÕt
Dùa trªn nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu lý luËn vµ tæng thÓ qu¸
tr×nh lÞch sö, c¸c nhµ s¸ng lËp chñ nghÜa M¸c ®· vËn dông phÐp biÖn chøng
duy vËt ®Ó nghiªn cøu lÞch sö x· héi, ®-a ra quan ®iÓm duy vËt vÒ lÞch sö vµ
h×nh thµnh nªn häc thuyÕt vÒ h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi.
Häc thuyÕt h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi víi t- c¸ch lµ: " Hßn ®¸
t¶ng" cña x· héi häc M¸c XÝt nãi chung cho phÐp chóng ta h×nh dung qu¸
tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö lµ qu¸ tr×nh lÞch sö tù nhiªn.
Loµi ng-êi ®· tr¶i qua n¨m h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi theo thø tù
h×nh th¸i kinhtÕ-x· héi céng s¶n nguyªn thñy, chiÕm h÷u n« lÖ, phong kiÕn,
t- b¶n chñ nghÜa vµ h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi céng s¶n chñ nghÜa.
H×nh th¸i kinh tÕ-x· héi cã tÝnh lÞch sö, cã sù ra ®êi vµ diÖt
vong. ChÕ ®é x· héi l¹c hËu sÏ mÊt ®i, chÕ ®é x· héi míi cao h¬n sÏ thay thÕ
nã. §ã lµ khi ph-¬ng thøc s¶n xuÊt cò ®· trë nªn lçi thêi, khñng ho¶ng do
m©u thuÉn cña quan hÖ s¶n xuÊt víi lùc l-îng s¶n xuÊt.
Lùc l-îng s¶n xuÊt lµ nÒn t¶ng vËt chÊt kÜ thuËt cña mçi h×nh
thµi kinh tÕ-x· héi. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña mçi h×nh th¸i kinh tÕ, xÐt
cho cïng do lùc l-îng s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh. Lùc l-îng s¶n xuÊt qua c¸c h×nh
th¸i kinh tÕ- x· héi nèi tiÕp nhau tõ thÊp lªn cao.
Quan hÖ s¶n xuÊt, quan hÖ gi÷a ng-êi víi ng-êi trong qu¸
tr×nh s¶n xuÊt- lµ nh÷ng quan hÖ c¬ b¶n ban ®Çu vµ quyÕt ®Þnh tÊt c¶ mäi
quan hÖ x· héi kh¸c. Mçi h×nh th¸i kinh tÕ- x· héi l¹i cã mét kiÓu quan hÖ
s¶n xuÊt cña nã t-¬ng øng víi mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh cña lùc l-îng s¶n xuÊt.
Quan hÖ s¶n xuÊt lµ mét tiªu chuÈn kh¸ch quan ®Ó ph©n biÖt x· héi cô thÓ
nµy víi x· héi kh¸c, ®ång thêi tiªu biÓu cho mét giai ®o¹n ph¸t triÓn nhÊt
®Þnh cña cña lÞch sö.
TiÓu luËn triÕt
Xuyªn t¹c, c¾t xÐn néi dung häc thuyÕt ®Ó phñ nhËn häc thuyÕt.
§iÓn h×nh cña lo¹i quan ®iÓm nµy lµ quy lý luËn cña M¸c thµnh quyÕt ®Þnh
luËt kinh tÕ víi nghÜa coi kinh tÕ lµ yÕu tè duy nhÊt quyÕt ®Þnh sù vËn ®éng
vµ ph¸t triÓn cña x· héi. §iÒu nµy ®· bÞ chÝnh ¡ng Ghen b¸c bá- Dïng chÝnh
lý luËn h×nh th¸i kinh tÕ- x· héi ®Ó b¸c bá sù ra ®êi cña c¸c n-íc x· héi chñ
nghÜa, cho r»ng nã tr¸i víi qu¸ tr×nh lÞch sö- tù nhiªn r»ng c¸ch m¹ng th¸ng
M-êi "§Î non"...do chç dùa ch-a cã ''tÊt yÕu kinh tÕ" cø ®Ó qua chÕ ®é t-
b¶n chñ nghÜa råi tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi råi chñ nghÜa céng s¶n theo ®óng
quy luËt". Lóc cßn sèng Lªnin ®· b¸c bá quan ®iÓm nµy, song ®Õn nay vÉn
tån t¹i, kÓ c¶ biÕn thÓ cña nã lµ lo¹i quan ®iÓm cho r»ng chÕ ®é x· héi chñ
nghÜa sôp ®æ ë Liªn X« vµ c¸c n-íc §«ng ¢u lµ do hÖ t- t-ëng M¸c-Lªnin
sai trong ®ã cã"lý luËn h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi". §èi víi n-íc ta nh÷ng n¨m
gÇn ®©y còng cã mét sè ý kiÕn t-¬ng tù, cho r»ng ta ch-a cã"tÊt yÕu kinh tÕ"
®Ó lùa chän con ®-êng x· héi chñ nghÜa vµ ®Ó bá qua chÕ ®é t- b¶n chñ
nghÜa.
B¸c bá gi¸n tiÕp: Lo¹i quan ®iÓm nµy thÓ hiÖn d-íi d¹ng:
Chøng minh chñ nghÜa x· héi kh«ng cã t-¬ng lai, tÊt yÕu bÞ diÖt vong. Chñ
nghÜa t- b¶n lµ nÊc thang cao nhÊt cña lÞch sö x· héi, nã tån t¹i vÜnh viÔn.
Muèn thay thÕ häc thuyÕt h×nh th¸i kinh tÕ x· héi b»ng häc
thuyÕt kh¸c. §iÓn h×nh cho lo¹i quan ®iÓm nµy lµ tiÕp cËn theo nÒn v¨n
minh. X· héi ph¸t triÓn tõ nÒn v¨n minh n«ng nghiÖp ®Õn v¨n minh c«ng
nghiÖp vµ v¨n minh hËu c«ng nghiÖp. Sai lÇm c¨n b¶n cña c¸ch tiÕp cËn nµy
lµ "coi tr×nh ®é ph¸t triÓn khoa häc, c«ng nghÖ, lùc l-îng s¶n xuÊt lµ yÕu tè
quyÕt ®Þnh duy nhÊt bá qua vai trß cña quan hÖ kinh tÕ, giai cÊp, chÕ ®é
chÝnh trÞ".
TiÓu luËn triÕt
Qua ®ã chóng ta rót ra: ý nghÜa cña häc thuyÕt h×nh th¸i kinh
tÕ- x· héi vµ vÊn ®Ò qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi.
Häc thuyÕt h×nh th¸i kinh tÕ- x· héi v¹ch ra nguån gèc, ®éng
lùc bªn trong cña sù ph¸t triÓn x· héi, t×m ra nguyªn nh©n vµ c¬ së cña sù
xuÊt hiÖn vµ biÕn ®æi nh÷ng hiÖn t-îng x· héi ®Æt ra c¬ së lý luËn cho khoa
häc vµ x· héi häc n©ng nã lªn thµnh khoa häc thùc sù. Chèng l¹i quan ®iÓm
duy t©m vÒ lÞch sö, coi x· héi lµ sù kÕt hîp cã tÝnh chÊt m¸y mãc cña nhiÒu
c¸ nh©n vµ gia ®×nh, coi sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña x· héi lµ lý do ý chÝ
cña nh÷ng nhµ cÇm quyÒn chi phèi, coi kü thuËt lµ c¸i chung quyÕt ®Þnh tÝnh
chÊt chÕ ®é x· héi, lµ tiªu chuÈn kh¸ch quan ph©n biÖt c¸c h×nh th¸i kinh tÕ-
x· héi.
Häc thuyÕt h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi vò trang cho chóng ta
ph-¬ng ph¸p khoa häc ®Ó nghiªn cøu sù ph¸t triÓn x· héi qua c¸c chÕ ®é x·
héi kh¸c nhau, hiÓu râ c¬ cÊu chung cña h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi vµ nh÷ng
quy luËt phæ biÕn t¸c ®éng, chi phèi sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña x· héi
.
Râ rµng, häc thuyÕt M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ -x· héi lµ mét
thµnh tùu vÜ ®¹i cña khoa häc x· héi, lµ mét b-íc tiÕn khæng lå trong
lÞch sö t- t-ëng nh©n lo¹i. Sù ra ®êi cña häc thuyÕt nµy lµ mét cuéc
c¸ch m¹ng trong toµn bé quan niÖm vÒ lÞch sö x· héi.
Häc thuyÕt M¸c vÒ h×nh th¸i kinh tÕ- x· héi ®èi lËp víi quan
niÖm trõu t-îng, duy t©m vÒ x· héi. Nã b¸c bá c¸ch miªu t¶ x· héi nãi
chung, mét x· héi cÊu thµnh chØ bëi nh÷ng con ng-êi tù nhiªn sinh vËt. Nã
®¸nh ®æ h¼n quan niÖm cho r»ng x· héi lµ mét tæ hîp cã tÝnh m¸y mãc, cã
thÓ biÕn ®æi tïy ý theo ®ñ mäi kiÓu, mét tæ hîp sinh ra vµ biÕn hãa mét c¸ch
ngÉu nhiªn.
TiÓu luËn triÕt
C¸c- M¸c ®· vËn dông lý luËn h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi vµ
ph©n tÝch x· héi t- b¶n, v¹ch ra c¸c quy luËt vËn ®éng vµ ph¸t triÓn cña nã.
Tõ ®ã dù b¸o vÒ sù ra ®êi cña h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi cao h¬n lµ: Céng s¶n
chñ nghÜa mµ giai ®o¹n thÊp lµ chñ nghÜa x· héi.
Trong c«ng cuéc ®æi míi ë n-íc ta, chóng ta vÉn gi÷ v÷ng
môc tiªu x· héi chñ nghÜa. §i lªn chñ nghÜa x· héi lµ phï hîp víi xu h-íng
cña thêi ®¹i,vµ tuy nhiªn chóng ta tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi tõ mét nÒn kinh
tÕ phæ biÕn lµ s¶n xuÊt nhá, bá qua chÕ ®é t- b¶n chñ nghÜa nªn ph¶i tr¶i qua
nhiÒu kh©u trung gian, nhiÒu b-íc qu¸ ®é. Chóng ta ph¶i tr¶i qua nh÷ng
b-íc ®i tÊt yÕu mµ kh«ng thÓ bá qua ®-îc. Chóng ta ph¶i kÕ thõa vµ ph¸t
triÓn ®Ó t¹o ra nh÷ng tiÒn ®Ò cÇn thiÕt cho chñ nghÜa x· héi trªn tÊt c¶ c¸c
mÆt: tõ lùc l-îng s¶n xuÊt ®Õn quan hÖ s¶n xuÊt, tõ c¬ së h¹ tÇng ®Õn kiÕn
tróc th-îng tÇng.
II. Sù nghiÖp ®æi míi cña §¶ng HIÖN NAY G¾N
VíI HO¹t §éng ng©n hµng
1. Thùc tr¹ng kinh tÕ:
1.1 Nh÷ng thµnh tùu vµ tiÕn bé
:
NÒn kinh tÕ n-íc ta tiÕp tôc ph¸t triÓn vµ ®¹t møc t¨ng
tr-ëng kh¸.
TiÓu luËn triÕt
N¨m 1997, GDP t¨ng 9% cao h¬n b×nh qu©n cña n¨m tr-íc lµ
8,2%. N¨m 1999, t¨ng 4,7%- 5%.
Theo sè liÖu Ban chÊp hµnh Trung -¬ng §¶ng- Héi nghÞ lÇn
thø VIII- khãa 8 th× møc ®é thùc hiÖn c¸c chØ tiªu chñ yÕu cña nÒn kinh tÕ
n-íc ta n¨m 1999 nh- sau:
- Tæng s¶n phÈm trong n-íc(GDP) t¨ng 4,7%- 5%
- Gi¸ trÞ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp t¨ng 5,2%- 5,5%
- S¶n l-îng l-¬ng thùc quy thãc ®¹t 33,8 triÖu tÊn.
- Gi¸ trÞ s¶n l-îng c«ng nghiÖp t¨ng 10,3%- 10,5%
- Gi¸ trÞ c¸c ngµnh dÞch vô t¨ng 3,5%- 3,8%
- Kim ng¹ch xuÊt khÈu t¨ng 14,3%
- L¹m ph¸t 2%
- Béi chi ng©n s¸ch 4,9%(so víi GDP)
- Sè hé ®ãi nghÌo gi¶m 40 v¹n hé.
- T¹o viÖc lµm míi cho 1,2 triÖu ng-êi.
- Sè tØnh hoµn thµnh phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc vµ xãa mï ch÷ lµ
58/61 tØnh.
-Trong hoµn c¶nh cã nhiÒu khã kh¨n vµ th¸ch thøc nh-ng nÒn
kinh tÕ vÉn duy tr× ®-îc tèc ®é t¨ng tr-ëng. MÆc dï GDP n¨m 1999 t¨ng 5%
so víi n¨m 1998 cã kÐm h¬n so víi tèc ®é cña c¸c n¨m tr-íc nh-ng møc
t¨ng tr-ëng ®· nhÝch dÇn tõng th¸ng, tõng quý: Quý I, GDP t¨ng 4,2%- Quý
II t¨ng 4,5%- Quý III t¨ng 5%... lµm xuÊt hiÖn kh¶ n¨ng chÆn ®µ gi¶m sót,
tuy cßn ph¶i phÊn ®Êu rÊt cao míi biÕn kh¶ n¨ng ®ã thµnh hiÖn thùc.
§Æc biÖt gi¸ trÞ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp t¨ng 5,2% so víi n¨m
1998, møc t¨ng cao nhÊt tõ tr-íc tíi nay vµ v-ît môc tiªu Quèc héi ®Ò ra.
Víi s¶n l-îng l-¬ng thùc 33,8 triÖu tÊn ®ñ kh¼ng ®Þnh kh¶ n¨ng cña ngµnh
n«ng nghiÖp víi nÒn kinh tÕ quèc d©n lµ rÊt lín. Cïng víi n«ng nghiÖp trång
TiÓu luËn triÕt
trät c¸c ngµnh kh¸c nh- ch¨n nu«i, ®¸nh b¾t thñy s¶n, h¶i s¶n ®Òu cã møc
t¨ng tr-ëng kh¸ vµ æn ®Þnh.
VÒ c«ng nghiÖp, mÆc dï chÞu ¶nh h-ëng cña c¸c cuéc khñng
ho¶ng trªn thÕ giíi, còng nh- khu vùc, thÞ tr-êng bÞ thu hÑp, ®Çu t- n-íc
ngoµi gi¶m nh-ng møc t¨ng tr-ëng vÉn duy trú trªn 10%, ®ã lµ mét sù cè
g¾ng lín cña to¸n ngµnh c«ng nghiÖp. NhÊt lµ s¶n phÈm quan träng cã nhu
cÇu lín vµ thÞ tr-êng ®¹t møc t¨ng tr-ëng kh¸ so víi n¨m 1998: DÇu th« t¨ng
20,5%, ®iÖn t¨ng 8,2%, thÐp t¨ng 11,8%, may mÆc t¨ng 12%, xe ®¹p t¨ng
16,3%, ®éng c¬ Diªzen t¨ng 31%...
C¸c c©n ®èi kinh tÕ vÜ m« ®-îc duy trú t¹o ®iÒu kiÖn cho ph¸t
triÓn.
Tèc ®é t¨ng tr-ëng xuÊt khÈu cao h¬n kÕ ho¹ch dù kiÕn, thu
hÑp ®¸ng kÓ chªnh lÖch xót nhËp khÈu.
Trong ®iÒu kiÖn, bèi c¶nh kinh tÕ thÕ giíi gi¶m sót, thÞ tr-êng
tiªu thô bÞ thu hÑp, gi¸ hÇu hÕt c¸c mÆt hµng gi¶m m¹nh nh-ng tæng kim
ng¹ch xuÊt nhËp khÈu c¶ n-íc n¨m 1999 vÉn ®¹t 10,7 tû USD, v-ît hai lÇn
so víi kÕ ho¹ch dù kiÕn.
Kim ng¹ch xuÊt khÈu c¶ n¨m ®¹t 11,3 tû USD gi¶m 2% so víi
n¨m 1998 lµm cho møc nhËp siªu kho¶ng 600 triÖu USD, b»ng 5,6% so víi
kim ng¹ch xuÊt khÈu. §©y lµ møc thÊp nhÊt trong nhiÒu n¨m qua, nhê cã c¸n
c©n thanh to¸n quèc tÕ c¶ n¨m cã ®-îc c¶i thiÖn, béi thu kh¸ lµm cho dù tr÷
ngo¹i tÖ ®-îc t¨ng lªn.
TiÓu luËn triÕt
Trong bèi c¶nh ®Çu t- n-íc ngoµi gi¶m do hËu qu¶ cña khñng
ho¶ng kinh tÕ, tµi chÝnh trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi, víi t- t-ëng chØ ®¹o
cña TW4 vµ nghÞ quyÕt TW6 lÇn 1, chóng ta ®· cã mét b-íc tiÕn trong viÖc
ph¸t huy néi lùc ®Ó bï ®¾p vµ bæ xung mét phÇn thiÕu hôt cho ®Çu t- ph¸t
triÓn do sù gi¶m sót cña ®Çu t- trùc tiÕp tõ n-íc ngoµi.
§¸nh gi¸ s¬ bé cho thÊy tæng ®Çu t- x· héi n¨m 1999 ®¹t 105
ngµn tØ (t¨ng 9% so víi n¨m 1998), ®©y lµ mét sù cè g¾ng lín. NÐt næi bËt lµ
trong khi vèn ®Çu t- trùc tiÕp tõ n-íc ngoµi gi¶m tõ 24,3 ngµn tØ (n¨m 1998)
xuèng cßn 18,8 ngµn tØ ®ång (n¨m 1999) nh-ng tæng vèn ®Çu t- ph¸t triÓn
vÉn t¨ng 9%. §iÒu ®ã nãi lªn t- t-ëng ph¸t huy néi lùc cña c¸c NghÞ quyÕt
Trung -¬ng b-íc ®Çu ®i vµo cuéc sèng.
Nguån vèn ®Çu t- ph¸t triÓn x· héi ®· ®-îc tËp trung ®Çu t-
nhiÒu h¬n cho n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n, ph¸t triÓn c«ng nghiÖp chÕ
biÕn vµ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp then chèt, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, giao
th«ng, b-u ®iÖn, gi¸o dôc, khoa häc c«ng nghÖ, y tÕ, v¨n hãa...
Thu ng©n s¸ch cã nhiÒu cè g¾ng ®¹t dù to¸n n¨m. ViÖc th«ng
qua vµ ®-a vµo ¸p dông lÇn ®Çu tiªn ë n-íc ta thuÕ V.A.T lµ mét cè g¾ng
lín, b-íc ®Çu cã sù chuyÓn biÕn tÝch cùc ë mét sè lÜnh vùc s¶n xuÊt, kinh
doanh.
Nh- vËy, mÆc dï ®øng tr-íc hoµn c¶nh kinh tÕ thÕ giíi gi¶m
sót, khñng ho¶ng kinh tÕ thÕ giíi vµ khu vùc, nh-ng nÒn kinh tÕ n-íc ta c¬
b¶n cã sù ph¸t triÓn vµ ®æi s¾c, gãp phÇn n©ng cao cuéc sèng cña ng-êi d©n,
æn ®Þnh x· héi. Thµnh tùu ®ã lµ phÇn gãp cña mäi ng-êi d©n lao ®éng, c«ng
nh©n s¶n xuÊt vµ sù l·nh ®¹o tµi t×nh cña §¶ng vÒ mäi mÆt cña x· héi.
TiÓu luËn triÕt
1.2 .Nh÷ng mÆt yÕu kÐmvµ tån t¹i:
MÆc dï duy tr× ®-îc sù æn ®Þnh trong bèi c¶nh phøc t¹p,
song t×nh h×nh kinh tÕ x· héi cßn chøa ®ùng nh÷ng yÕu tè ®¸ng lo ng¹i.
- NhÞp ®é t¨ng tr-ëng kinh tÕ ë møc thÊp tõ n¨m 1990 ®Õn
nay, cô thÓ: Giai ®o¹n 1991-1995 GDP t¨ng 8,2%, n¨m 1996 t¨ng 9,3%, n¨m
1997 t¨ng 8,2%, n¨m 1998 t¨ng 5,8%, n¨m 1999 GDP chØ t¨ng 4,7%-5% vµ
vÉn trªn ®µ gi¶m sót, mÆc dï nhÞp ®é gi¶m sót cã chËm l¹i. NÕu kh«ng cã
biÖn ph¸p ®ñ m¹nh “chÆn ®µ suy gi¶m vµ phôc håi nhÞp ®é t¨ng tr-ëng” cao
th× khã cã kh¶ n¨ng ®¹t ®-îc nh÷ng môc tiªu chÝnh s¸ch ®Õn n¨m 2020 lµ c¬
b¶n biÕn n-íc ta thµnh n-íc c«ng nghiÖp vµ gÇn ®©y nhÊt lµ c¸c chØ tiªu kinh
tÕ n¨m 2000.
Møc s¶n xuÊt b×nh qu©n ®Çu ng-êi cßn thÊp so víi c¸c
n-íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi, s¶n phÈm lµm ra khã tiªu thô do thÞ
tr-êng ngµy cµng thu hÑp vµ cµng khã tÝnh trong khi chóng ta ch-a b¾t kÞp
®-îc víi thêi th-îng.
C¸c biÖn ph¸p kÝch cÇu míi ®-îc triÓn khai ch-a ph¸t huy
®-îc t¸c dông nh- mong muèn lµm cho thÞ tr-êng kÐm s«i ®éng, mét sè s¶n
phÈm vÉn cßn tån ®äng, d- thõa.
Khu vùc dÞch vô t¨ng qu¸ qu¸ chËm, tèc ®é t¨ng tr-ëng
chØ ®¹t 3,5-3,8% (kÕ ho¹ch ®Ò ra lµ 4-5%) thÊp h¬n so víi tèc ®é t¨ng tr-ëng
n¨m tr-íc lµ 6%. Ngµnh th-¬ng nghiÖp chiÕm tØ träng cao thong lÜnh vùc
dÞch vô nh-ng chØ ®¹t møc t¨ng tr-ëng d-íi 2%.
TiÓu luËn triÕt
Tèc ®é t¨ng tØ träng vèn ®Çu t- toµn x· héi ®ang cã xu
h-íng gi¶m dÇn: tõ 28%GDP (n¨m 1997) xuèng cßn 26,7% (n¨m1998) vµ
26,3% (n¨m 1999). Vèn ®Çu t- trùc tiÕp cña n-íc ngoµi vÉn tiÕp tôc gi¶m
m¹nh. §iÒu nµy nÕu kh«ng ®-îc kh¾c phôc sÏ ¶nh h-ëng trùc tiÕp ®Õn tèc ®é
t¨ng tr-ëng kinh tÕ ë nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI.
ChØ sè gi¸ tiªu dïng gi¶m m¹nh dÉn ®Õn hµng hãa ø ®äng,
thÞ tr-êng kÐm s«i ®éng, c¬ héi vµ m«i tr-êng ®Çu t- cßn bÊp bªnh. TØ lÖ nî
qu¸ h¹n trong hÖ thèng tÝn dông v-ît qu¸ giíi h¹n an tßan (møc an toµn lµ
5%, nh-ng hiÖn nay ®· lªn tíi 14%). Trong sè nî qu¸ h¹n th× trªn 7% lµ nî
khã ®ßi. §©y lµ vÊn ®Ò bøc xóc trong ngµnh tÝn dông-ng©n hµng.
Mét vÊn ®Ò ®-îc toµn x· héi quan t©m ®ã lµ t×nh tr¹ng
thÊt nghiÖp. HiÖn nay thÊt nghiÖp ë Hµ Néi ®· dÉn tíi nhiÒu tÖ n¹n x· héi v×
tû lÖ thÊt nghiÖp ®· lªn tíi 10%, Thµnh phè Hå ChÝ Minh 7%. §Æc biÖt ë
n«ng th«n sè thêi gian lao ®éng míi ®-îc sö dông kho¶ng 70%.
* Mét sè vÊn ®Ò c¶n trë sù ph¸t triÓn:
VÊn ®Ò chÊt l-îng, hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh thÊp vÉn lµ
tån t¹i lín nhÊt cña nÒn kinh tÕ n-íc ta, vÊn ®Ò nµy ®· ®-îc héi nghÞ trung
-¬ng khãa VIII chØ ra song trong hai n¨m qua kh«ng cã chuyÓn biÕn tÝch
cùc. BiÓu hiÖn râ nÐt nhÊt lµ chi phÝ vËt chÊt trong viÖc s¶n xuÊt kinh doanh
cã chiÒu h-íng t¨ng cao vµ khã tiªu thô. Chi phÝ s¶n xuÊt vËt chÊt toµn bé
c¸c ngµnh kinh tÕ chiÕm kho¶ng 48% trong gi¸ trÞ s¶n xuÊt n¨m 1998 vµ
t¨ng lªn 50% trong n¨m 1999.
Søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ n-íc ta ®· thÊp l¹i cµng
thÊp h¬n khi c¸c nÒn kinh tÕ bÞ khñng ho¶ng trong khu vùc ®ang cã dÊu hiÖu
TiÓu luËn triÕt
phôc håi. §iÒu nµy chóng ta kh«ng thÓ ®æ lçi cho c¸c ngµnh s¶n xuÊt kinh
doanh v× tr×nh ®é ph¸t triÓn cña kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ- x· héi: §iÖn, n-íc,
®-êng, bÕn c¶ng, viÔn th«ng... ë n-íc ta cßn thÊp.
C¬ cÊu kinh tÕ chuyÓn dÞch cßn chËm nªn ch-a ph¸t huy
®-îc nguån lùc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong tõng ngµnh vµ tõng vïng ®Ó
ph¸t triÓn. §Æc biÖt khu vùc kinh tÕ Nhµ n-íc: ChØ cã 21% c¸c doanh
nghiÖp, thËm chÝ 15-20% cã nguy c¬ bÞ ph¸ s¶n. ViÖc thùc hiÖn cæ phÇn hãa
vµ c¸c bÖn ph¸p s¾p xÕp ®æi míi doanh nghiÖp nhµ n-íc cßn nhiÒu h¹n chÕ.
Ng©n s¸ch Nhµ n-íc lu«n trong t×nh tr¹ng c¨ng th¼ng bëi
v× quy m« kinh tÕ cßn qu¸ nhá bÐ, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cßn thÊp, tû
lÖ thÊt thu lín dÉn tíi chi ®Çu t- ph¸t triÓn ng©n s¸ch chñ yÕu cßn ph¶i dùa
vµo nguån vay trong n-íc vµ n-íc ngoµi.
ChÊt l-îng tÝn dông thÊp còng lµ tån t¹i lín c¶n trë ph¸t
triÓn bÒn v÷ng cña nÒn kinh tÕ n-íc ta. Nî qu¸ h¹n cao h¬n møc dù kiÕn
(5%- møc dù kiÕn). G©y khã kh¨n cho ng©n s¸ch quèc gia.
Chóng ta chñ tr-¬ng thùc hiÖn c¬ chÕ thÞ tr-êng cã sù
qu¶n lý cña Nhµ n-íc, nh-ng ®Õn nay c¸c yÕu tè cña kinh tÕ thÞ tr-êng ch-a
h×nh thµnh ®ång bé, m«i tr-êng hîp t¸c, c¹nh tranh b×nh ®¼ng ch-a ®-îc t¹o
lËp ®Çy ®ñ. Trong chÝnh s¸ch, thÓ chÕ qu¶n lý cña Nhµ n-íc cßn tån t¹i nhiÒu
h×nh thøc hµnh chÝch bao cÊp, vÉn mang nÆng c¬ chÕ "Xin -cho", g¾n víi thñ
tôc phiÒn hµ thiÕu tÝnh c«ng khai, nh-ng l¹i cã nhiÒu mÆt bu«ng láng qu¶n
lý, kh«ng gi÷ ®-îc trËt tù kû c-¬ng. T×nh h×nh ®ã khiÕn cho kinh tÕ vËn hµnh
trôc trÆc, kh«ng ¨n khíp...
TiÓu luËn triÕt
Tõ nh÷ng nhËn ®Þnh vµ ®¸nh gi¸ Êy ta ®i t×m nguyªn nh©n
cña thµnh tùu th¾ng lîi còng nh- nh÷ng mÆt tån t¹i vµ yÕu kÐm.
1.3 . §¸nh gi¸ chung nguyªn nh©n
§¸nh gi¸ kh¸i qu¸t t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh tÕ -
x· héi n¨m 1999 kÕt luËn cña héi nghÞ Trung -¬ng 8 ghi râ:
- Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn nhiÖm vô ph¸t triÓn kinh tÕ - x·
héi n¨m 1999 theo tinh thÇn nghÞ quyÕt Trung -¬ng 4, Trung -¬ng 6 (lÇn 1)
vµ nghÞ quyÕt 06 cña Bé chÝnh trÞ, mÆc dï gÆp ph¶i khã kh¨n vµ th¸ch thøc to
lín do nh÷ng diÔn biÕn phøc t¹p cña t×nh h×nh thÕ giíi chóng ta vÉn duy tr×
®-îc tèc ®é t¨ng tr-ëng kho¶ng 5%.
Theo sè liÖu thèng kª cña b¸ NguyÔn ThÞ H»ng - §¨ng
trªn t¹p chÝ Céng s¶n 2/2000.
Hµng n¨m chóng ta gi¶i quyÕt viÖc lµm míi cho 1,2 -1,3
triÖu ng-êi lao ®éng cã tr×nh ®é nghÒ.
§êi sèng cña tuyÖt ®¹i bé phËn nh©n d©n ®-îc c¶i thiÖn râ
rÖt. TØ lÖ ®ãi nghÌo c¶ n-íc ®· gi¶m tõ 20,3%(n¨m 1995)- xuèng 14%
(1999).
B×nh qu©n mçi n¨m gi¶m 300 ngµn hé (2% tæng sè hé
®ãi nghÌo) 805 ng-êi cã c«ng ®· cã møc sèng b»ng hoÆc cao h¬n møc sèng
trung b×nh cña d©n c- cïng x·, ph-êng n¬i c- tró.
TiÓu luËn triÕt
§Ó ®¹t ®-îc nh÷ng thµnh tùu ®ã lµ do: Sù nç lùc, quyÕt
t©m cao cña toµn d©n, toµn §¶ng, sù cè g¾ng cña c¸c ngµnh, c¸c cÊp thùc
hiÖn NghÞ quyÕt Trung -¬ng 4, vµ NghÞ quyÕt Trung -¬ng 6 (lÇn 1).
C¬ chÕ, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt ®· ®-îc ®ång bé hãa thªm
mét b-íc. C«ng t¸c chØ ®¹o, ®iÒu chØnh cña ChÝnh phñ, c¸c ngµnh, c¸c cÊp
cã tiÕn bé. B¸m s¸t kÞp thêi nh÷ng biÕn ®éng bÊt th-êng trong t×nh h×nh kinh
tÕ - x· héi.
Mét sè mÆt tån t¹i vµ yÕu kÐm cña §¶ng- Nhµ n-íc ta xuÊt
ph¸t tõ c¸c nguyªn nh©n sau:
C«ng t¸c dù b¸o cã cè g¾ng nh-ng còng cã nhiÒu thiÕu sãt lµ
mét trong nh÷ng nguyªn nh©n dÉn ®Õn c¬ cÊu ®Çu t- kÐm hiÖu qu¶. Khã
kh¨n ngµy cµng tån ®äng lµ ¸p lùc ®Ì nÆng lªn sù ph¸t triÓn.
C¸c chÝnh s¸ch, c¬ chÕ ®-îc ban hµnh ch-a thùc sù ®ång bé,
hîp víi thùc tiÔn vµ thùc hiÖn c¸c ®-êng lèi kinh tÕ võa chËm vµ võa kh«ng
®Õn n¬i, ®Õn chèn.
Thu nhËp d©n c- thÊp, thÞ tr-êng bÞ thu hÑp, nªn søc mua bÞ
h¹n chÕ, gi¸ thÞ tr-êng gi¶m liªn tôc, s¶n xuÊt cã dÊu hiÖu bÞ ®×nh trÖ, hµng
tån kho t¨ng nªn k×m h·m sù ph¸t triÓn.
C¸c doang nghiÖp trong n-íc chËm chuyÓn biÕn, kh«ng g¾n
kÕt s¶n xuÊt víi thÞ tr-êng trong tõng s¶n phÈm, dÉn ®Õn t×nh tr¹ng nhiÒu s¶n
phÈm ®Çu t- theo h-íng ph¸t triÓn n¨ng lùc s¶n xuÊt kh«ng chó ý tíi ®Çu ra
cña s¶n phÈm, g©y ø thõa, tån kho, thiÖt h¹i tµi s¶n cña Nhµ n-íc vµ doanh
nghiÖp.
TiÓu luËn triÕt
Nguån lùc ph¸t triÓn cña ®Êt n-íc ch-a ®ñ søc ®iÒu chØnh c¬
cÊu nÒn kinh tÕ theo h-íng ph¸t huy lîi thÕ trong ngµnh, vïng.
Huy ®éng vèn trong d©n c- cßn thÊp nªn dù tr÷ tiÒn tÖ trong
tÝn dông ng©n hµng ch-a cao, ch-a ph¸t huy ®-îc nh÷ng tiÒm lùc kinh tÕ.
Cuèi cïng lµ bé m¸y qu¶n lý ®iÒu hµnh cßn cång kÒnh trïng
lÆp chøc n¨ng. Sù phèi hîp gi¶i quyÕt c¸c c«ng viÖc gi÷a c¸c ngµnh, c¸c cÊp
ch-a chÆt chÏ. Ph©n c«ng c«ng viÖc ch-a râ rµng, ch-a ®¶m b¶o tËp trung
thèng nhÊt l¹i võa thiÕu d©n chñ trong ®iÒu hµnh nªn g©y nhiÒu chñ tr-¬ng,
quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n kh«ng ®-îc tæ chøc triÓn khai kÞp thêi nªn hiÖu qu¶
kÐm.
Trªn ®©y ta ®· nghiªn cøu thùc tr¹ng kinh tÕ ViÖt Nam trong
nh÷ng n¨m ®æi míi ®Æc biÖt lµ n¨m 1998-1999 lµ hai n¨m ®¸nh dÊu nh÷ng
b-íc ngoÆt kinh tÕ cña thÕ kû XX më ®Çu cho nh÷ng ®Þnh h-íng kinh tÕ
trong t-¬ng lai. Víi nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®-îc lµ nguån cæ vò khÝch lÖ cho
c¸c cÊp, c¸c ngµnh ®Ó cïng nhau tiÕn bé. Nh-ng nh÷ng yÕu kÐm vµ tån t¹i
còng lµ nh÷ng bµi häc ®Çy ý nghÜa cÇn ph¶i ®-îc nghiªn cøu l¹i mét c¸ch
hßan thÞªn bé m¸y Nhµ n-íc vµ sau n÷a lµ ®Þnh h-íng ®-êng lèi ph¸t triÓn
cu¶ ®Êt n-íc nh»m biÕn n-íc ta tho¸t khái ®ãi nghÌo, l¹c hËu, trë thµnh mét
n-íc c«ng nghiÖp ®Ó cã thÓ "s¸nh vai" víi nh÷ng c-êng quèc n¨m ch©u -
nh- ý nguyÖn cña B¸c Hå vÜ ®¹i.
Víi nh÷ng tiªn ®Ò tiÒn lÖ ®ã §¶ng ta cã nh÷ng chÝnh s¸ch,
chñ tr-¬ng g× ®Ó ph¸t triÓn ®Êt n-íc trong thêi k× ®æi míi ?
TiÓu luËn triÕt
Mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch vµ chñ tr-¬ng lín cña §¶ng, cña
Nhµ n-íc lµ: ta tiÕp tôc nghiªn cøu:
2.§-êng lèi l·nh ®¹o cña §¶ng.
Víi chñ tr-¬ng "''N©ng cao chÊt l-îng vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng
cña hÖ thèng ng©n hµng ë n-íc ta'', §¶ng ta ®· vËn dông linh ho¹t häc thuyÕt
h×nh th¸i kinh tÕ-x· héi vµo thùc tiÔn vµ lý luËn nh»m ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ
n-íc ta.
2.1 §æi míi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ ë viÖt nam
Nh÷ng nh-îc ®iÓm vµ sai lÇm cña c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ theo
m« h×nh kinh tÕ hãa tËp trung thËt ra ®· ®-îc §¶ng vµ Nhµ n-íc ta ph¸t hiÖn
tõ l©u. Ngay tõ 1972 Héi nghÞ TW LÇn thø 20( khãa III )®· dÒ ra “Xãa bá
lèi qu¶n lý hµnh chÝnh cung cÊp”. §Æc biÖt tõ sau khi thèng nhÊt ®Êt n-íc,
nh÷ng ý ®å chñ quan , duy ý chÝ , muèn ¸p ®Æt c¬ chÕ qu¶n lý tËp trung quan
liªu bao cÊp trªn c¶ n-íc ®· gÆp kh«ng Ýt nh÷ng ph¶n ¸nh tõ c¬ së ,®Þa
ph-¬ng , nhÊt lµ ë c¸c tØnh miÒn Nam. C¸c cÊp l·nh ®¹o cña §¶ng vµ nhµ
n-íc, c¸c nhµ nghiªn cøu vµ qu¶ lý kinh tÕ ®Òu nhËn thøc ®-îc r»ng trong
suèt mét thêi gian qu¸ dµi chóng ta ®iÒu hµnh nÒn kinh tÕ chØ b»ng nh÷ng
mÖnh lÖnh hµnh chÝnh ,b»ng b»ng nh÷ng NghÞ quyÕt cña §¶ng lµ chñ yÕu
mµ kh«ng coi träng ®Çy ®ñ c¸c quy luËt kh¸ch quan, coi nhÑ lîi Ých kinh tÕ,
quan hÖ thÞ tr-êng, quan hÖ hµng hãa tiÒn tÖ. Chóng ta tõ l©u còng ®· nh×n
thÊy tÝnh chÊt bao cÊp trµn lan trong c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ kÕ ho¹ch hãa tËp
trung, ®¬n thuÇn dùa vµo chÕ ®é cÊp ph¸t vµ giao nép, h¹ch to¸n kinh tÕ chØ
lµ gi¶ t¹o h×nh thøc chÝnh v× vËy mµ c¸c c¬ së kinh doanh lu«n ë trong t×nh
thÕ bÞ gß bã, thô ®éng vµ û l¹i mÊt hÕt ®éng lùc kinh tÕ, kh«ng quan t©m tíi
n¨ng suÊt lao ®éng, chÊt l-îng s¶n phÈm vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ. ChÝnh v× vËy
TiÓu luËn triÕt
®ái m¬Ý chÝnh s¸ch kinh tÕ ë viÖt nam lµ mét yÕu tè cÊp thiÕt cÇn sím ®-îc
thùc hiÖn.
2.2. §æi míi qu¶n lý kinh tÕ tÊt yÕu ph¶i ®æi míi hÖ thèng
tiÒn tÖ, tÝn dông ng©n hµng
NÒn kinh tÕ hiÖn ®¹i thùc chÊt lµ nÒn kinh tÕ tiÒn tÖ nÒn
kinh tÕ ®· ®-îc tiÒn tÖ hãa cao ®é. Nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ c¸c n-íc
c«ng nghiÖp míi trong khu vùc trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®Ó ®i ®Õn mét kÕt
luËn thèng nhÊt lµ nÒn kinh tÕ nµo ®-îc tiÒn tÖ hãa cao th× nÒn kinh tÕ ®ã cã
®iÒu kiÖn t¨ng tr-ëng tèt nhÊt.
NÒn kinh tÕ n-íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi sang
mét nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng vÒ thùc chÊt còng lµ mét qu¸ tr×nh tiÒn tÖ hãa mäi
ho¹t ®éng cña ®Êt n-íc.
Trong c¬ chÕ qu¶n lý hµnh chÝnh tËp trung quan liªu bao
cÊp nh- v¨n kiÖn ®¹i héi VI ®· v¹ch râ: “ C¬ chÕ ®ã ch-a chó ý ®Çy ®ñ ®Õn
quan hÖ hµng hãa- tiÒn tÖ vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ, dÉn tíi c¸ch qu¶n lý vµ kÕ
ho¹ch hãa th«ng qua chÕ ®é cÊp ph¸t vµ giao nép theo quan hÖ hiÖn vËt lµ
chñ yÕu”. C¬ chÕ bao cÊp ë n-íc ta thÓ hiÖn qua bao cÊp qua gi¸, bao cÊp
qua chÕ ®é l-¬ng hiÖn vËt, bao cÊp qua chÕ ®é cÊp ph¸t vèn, kÓ c¶ vèn tÝn
dông ng©n hµng víi l·i suÊt rÊt thÊp.
Râ rµng lµ trong mét c¬ chÕ qu¶n lý nh- vËy mäi ®éng
lùc kinh tÕ ®Òu bÞ triÖt tiªu, c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ kh«ng thÓ ®iÒu tiÕt vµ kiÓm
so¸t ®-îc, tÝnh n¨ng ®éng vµ s¸ng t¹o bÞ tª liÖt, vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ thËt sù
TiÓu luËn triÕt
thÊp kÐm, mäi hiÖn t-îng tiªu cùc vµ rèi ren trong x· héi ®Òu ph¸t sinh tõ ®ã.
Quan hÖ hµng hãa tiÒn tÖ trong ®iÒu kiÖn ®ã, dï cã kh¬i dËy vµ ¸p ®¹t b»ng
mÖnh lÖnh hµnh chÝnh còng kh«ng thÓ nµo ph¸t huy ®-îc hiÖu qu¶.
Nh- vËy, qu¸ tr×nh ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý ®· t¹o ®iÒu kÞªn cho quan hÖ
hµng hãa ph¸t sinh vµ ph¸t triÓn t¹o qu¸ tr×nh ®æi míi hÖ thèng tiÒn tÖ ,tÝn
dông, ng©n hµng. Nh-ng ng-îc l¹i qu¸ tr×nh ®æi míi hÖ thèng tiÒn tÖ, tÝn
dông, ng©n hµng l¹i ®ãng vai trß “bµ ®ì” trong tiÕn tr×nh ®èi míi kinh tÕ.
ChÝnh v× vËy, trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ cña ta hiÖn nay, nh-
trong nhiÒu NghÞ quyÕt cña §¶ng ®· ®¸nh gi¸, cßn ë trong t×nh tr¹ng ph©n
t¸n, chia c¾t, c¬ chÕ thÞ tr-êng ®ang ë d¹ng hoang s¬ , qu¸ tr×nh ®æi míi kinh
tÕ cßn ph¶i tiÕn hµnh trong mét thêi gian t-¬ng ®èi dµi míi trë nªn t-¬ng ®èi
hoµn chØnh, qu¸ tr×nh ®æi míi hÖ thèng tiÒn tÖ tÝn dông, ng©n hµng nhÊt thiÕt
ph¶i ®-îc coi nh- mét kh©u quan träng vµ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh trong c«ng
cuéc ®æi míi c¬ chÕ kÕ ho¹ch vµ qu¶n lý kinh tÕ trong giai ®o¹n hiÖn nay.
Ng©n hµng ph¶i thùc sù lµ mét t¸c nh©n thóc ®Èy m¹nh mÏ qu¸ tr×nh hoµn
thiÖn c¬ chÕ thÞ tr-êng héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ trªn thÕ giíi,
thùc sù lµ “bµ ®ì” cña tiÕn tr×nh ®æi míi kinh tÕ theo nh÷ng ®Þnh h-íng mµ
§¶ng ®· ®Ò ra.
2.3. TiÕp tôc ®æi míi vµ chÊn chØnh hÖ thèng ng©n hµng
Trong nhiÖm vô chÊn chØnh vµ lµnh m¹nh hãa hÖ thèng
ng©n hµng, cïng víi viÖc xóc tiÕn m¹nh h¬n c¸c biÖn ph¸p theo ch-¬ng tr×nh
®· ®Ò ra, cÇn gi¶ quyÕt vÊn ®Ò bøc xóc hiÖn nay lµ tØ lÖ qu¸ cao cña nî qu¸
h¹n ®ang g©y ¸ch t¾c, ø ®äng vèn trong ho¹t ®éng tÝn dông. Gi¶i ph¸p c¬ b¶n
TiÓu luËn triÕt
vµ l©u dµi lµ ®æi míi c¬ chÕ l·i suÊt, ®ång thêi ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i
lµm ¨n cã l·i, tr¶ ®-îc nî, nÕu mÊt kh¶ n¨ng thanh tãan th× ¸p dông luËt ph¸
s¶n, kÓ c¶ víi doanh nghiÖp nhµ n-íc. HÖ thèng ng©n hµng th-¬ng m¹i mµ
h¹t nh©n lµ c¸c ng©n hµng ph¶i ®-îc chÊn chØnh vµ tæ chøc l¹i ®Ó kinh doanh
cã hiÖu qu¶, thùc hiÖn ®Çy ®ñ quyÒn tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm trong ho¹t
®éng tÝn dông, chÊm døt viÖc ng©n hµng th-¬ng m¹i cho vay cho vay theo
lÖnh hµnh chÝnh. ChÝnh phñ t¹o nguån vèn ®Ó hç trî viÖc gi¶i quyÕt c¸c
kho¶n nî qu¸ h¹n, cã c¬ chÕ xö lý tµi s¶n thÕ chÊp bÞ xiÕt nî ®ång thêi triÓn
khai x©y dùng c«ng ty mua b¸n nî, t¹o c¬ së ®Ó sím h¹ thÊp tû lÖ nî qu¸ h¹n
xuèng giíi h¹n cho phÐp, t¨ng khèi l-îng vµ vßng quay vèn qua ng©n hµng.
2.4.X©y dùng chiÕn l-îc c¶i tæ hÖ thèng ng©n hµng.
§Ó c«ng cuéc c¶i tæ thu ®-îc nhiÒu kÕt qu¶ mong muèn
®ßi hái kh«ng chØ thùc hiÖn c¶i tæ toµn bé hÖ thèng tµi chÝnh nãi chung mµ
cßn ph¶i c¶i tæ ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hµng riªng lÎ.
2.4.1.§¸nh gi¸:
§Ó x©y dùng mét chiÕn l-îc ho¹t ®éng vµ x¸c ®Þnh c«ng
cô nh»m ®¹t ®-îc c¸c môc tiªu cña nã, c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch cÇn
ph¶i ®¸nh gi¸ ®iÒu kÖn tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hµng riªng lÎ vµ
nh÷ng vÊn ®Ò trong hÖ thèng ng©n hµng nãi chung. Trong ®¸nh gi¸ cÇn ph©n
lo¹i c¸c ng©n hµng cã kh¶ n¨ng ®øng v÷ng, cã thÓ ®-a vµo ch-¬ng tr×nh c¶i
tæ vµ nh÷ng ng©n hµng kh«ng ®øng v÷ng cÇn ph¶i ®ãng cöa.
2.4.2.Ph©n bæ thiÖt h¹i:
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tiểu luận Học thuyết Mac về hình thái kinh tế xã hội và sự vận dụng của đảng ta trong thời kì đổi mới gắn với hoạt động ngân hàng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
tieu_luan_hoc_thuyet_mac_ve_hinh_thai_kinh_te_xa_hoi_va_su_v.doc

