Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý thuế giá trị gia tăng tại cục thuế Thanh Hóa

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ THUẾ GIÁ

TRỊ GIA TĂNG TẠI CỤC THUẾ THANH HÓA - NGHIÊN CỨU

DƯỚI GÓC ĐỘ CỦA DOANH NGHIỆP

Nguyễn Cẩm Nhung¹, Lê Minh Tuấn²

TÓM TẮT

Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả thực hiện khảo sát 250 doanh nghiệp nhỏ và

vừa thuộc quản lý của Cục thuế Thanh Hóa. Kết quả hồi quy bội OLS cho thấy các nhân

tố (1) Hình thức cưỡng chế thuế, (2) Tính minh bạch thông tin, (3) Công tác thanh kiểm

tra, (4) Phương tiện cơ sở vật chất, (5) Công tác tuyên truyền hỗ trợ có mức độ ảnh

hưởng giảm dần đến chất lượng quản lý thuế GTGT tại Cục thuế Thanh Hóa. Sự dễ dàng

sử dụng hệ thống thuế online và cán bộ công chức thuế không ảnh hưởng tới chất lượng

quản lý thuế GTGT tại Cục thuế Thanh Hóa. Kết quả nghiên cứu làm cơ sở cho việc đề

xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng quản lý thuế tại Cục thuế Thanh Hóa.

Từ khóa: Chất lượng quản lý thuế, Thuế giá trị gia tăng, Cục thuế Thanh Hóa.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Luật thuế Giá trị gia tăng đã được quốc hội khóa IX thông qua và có hiệu lực thi

hành từ ngày 01/01/1999. Sau hơn 20 năm thực hiện, trải qua nhiều lần điều chỉnh, sửa

đổi và bổ sung, Luật thuế giá trị gia tăng đã phát huy tác dụng tích cực trong khuyến

khích phát triển sản xuất kinh doanh. Ngày 26 tháng 11 năm 2006 luật Quản lý thuế được

Quốc hội khóa XI thông qua và có hiệu lực thi hành từ 01 tháng 7 năm 2007, cho đến nay

đã có nhiều văn bản thay đổi và ngày 13 tháng 6 năm 2019 Quốc hội đã ban hành luật

Quản lý thuế mới nhất có hiệu lực 01 tháng 07 năm 2020. Việc triển khai quản lý thuế giá

trị gia tăng ở Việt Nam nói chung và ở các địa phương nói riêng luôn có những khó khăn,

vướng mắc và những tồn tại hạn chế nhất định. Chính vì vậy, vấn đề nghiên cứu về lĩnh

vực quản lý thuế GTGT luôn được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.

Có nhiều công trình nghiên cứu về thuế giá trị gia tăng và quản lý thuế giá trị gia

tăng. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trong nước chủ yếu tập trung vào nghiên cứu

giải pháp hoàn thiện hoặc nâng cao công tác quản lý thuế giá trị gia tăng dựa trên đánh

giá thực trạng quản lý thuế giá trị gia tăng của đơn vị. Nghiên cứu về chất lượng quản lý

thuế giá trị gia tăng đã được một số công trình đề cập đến như: nghiên cứu của Nguyễn

Thị Thùy Dung (2013), Mai Thị Lan Hương và Lê Đình Hải (2018). Các công trình này

được sử dụng để tham khảo cho cơ sở lý thuyết về chất lượng quản lý thuế giá trị gia tăng

đối với nghiên cứu này. Tuy nhiên, các nghiên cứu này được thực hiện trong bối cảnh

khác nhau và nghiên cứu về hoạt động quản lý thuế nói chung nên đối tượng khảo sát bao

gồm cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể.

¹Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Hồng Đức; nguyencamnhung@hdu.edu.vn

²Học viên cao học QTKD.K12B, Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Hồng Đức

96

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

Trong những năm gần đây, Cục thuế Thanh Hóa đã có những giải pháp như phối

hợp tích cực trong việc đôn đốc thu, chống thất thu thuế, đẩy mạnh thủ tục hành chính,...

Tuy nhiên, do địa bàn quản lý rộng, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu hiện đại

hóa công tác quản lý thuế,... Bên cạnh đó, do tính đặc thù hoạt động quản lý thuế GTGT

phát sinh nhiều phức tạp dẫn đến khó tính toán lượng thuế phải thu, nguồn thu không ổn

định, hoặc rất khó nuôi dưỡng nguồn thu. Nếu không tiếp tục đổi mới, hoàn thiện quản lý

thuế GTGT, có thể dẫn đến thất thu. Tại Cục thuế Thanh Hóa, đã có những công trình

nghiên cứu về quản lý thuế GTGT. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào về các nhân tố ảnh

hưởng đến chất lượng quản lý thuế giá trị gia tăng tại cục thuế Thanh Hóa. Trên cơ sở đó,

nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý thuế GTGT tại Cục thuế Thanh

Hóa có ý nghĩa rất quan trọng. Các phát hiện từ nghiên cứu này có thể giúp Cục thuế

Thanh Hóa có những giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng quản lý thuế GTGT nói

riêng và chất lượng quản lý thuế nói chung. Trên cơ sở kế thừa và phát triển nghiên cứu

của Mai Thị Lan Hương và Lê Đình Hải (2018), nghiên cứu cho biết những nhân tố nào

ảnh hưởng tới chất lượng quản lý thuế GTGT tại Cục thuế Thanh Hóa, mức độ ảnh

hưởng của các nhân tố như thế nào. Từ đó gợi ý giải pháp nhằm nâng cao chất lượng

công tác quản lý thuế GTGT tại Cục thuế Thanh Hóa.

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu

Chất lượng công tác quản lý thuế giá trị gia tăng được định nghĩa là những đánh

giá tổng quát của các đối tượng nộp thuế giá trị gia tăng (doanh nghiệp) về mức độ hài

lòng và tin cậy vào quyết định thuộc quyền lợi và nghĩa vụ của mình do Cục thuế ban

hành [3].

Chất lượng dịch vụ là mức độ mà một dịch vụ đáp ứng được nhu cầu và sự mong

đợi của khách hàng [12]. Nhìn chung, chất lượng dịch vụ công được hiểu là mức độ cảm

nhận của người dân về các thủ tục hành chính nhà nước và cách thức hướng dẫn, tiếp

nhận, giải quyết công việc của các công chức nhà nước.

Theo Tse & Wilton (1988), sự hài lòng của khách hàng là một phản ứng để đánh giá

việc cảm nhận sự khác biệt giữa sự mong đợi, kỳ vọng và thực hiện dịch vụ. Đối với khu

vực công, Bovaird & Loffler (2012) cho rằng, quản trị công chất lượng cao không chỉ làm

gia tăng sự hài lòng khách hàng với dịch vụ công mà còn xây dựng sự trung thực trong

quản trị công thông qua quá trình minh bạch, trách nhiệm giải trình và thông qua đối thoại

dân chủ. Trong nền dịch vụ hành chính thuế, người nộp thuế là khách hàng và cơ quan thuế

là nhà cung cấp. Sự hài lòng của người nộp thuế là cảm nhận về kết quả nhận được từ các

dịch vụ hành chính thuế do cơ quan thuế cung cấp so với nhu cầu của họ.

Parasuraman và cộng sự (1988), Cronin & Taylor (1992) cho rằng, cảm nhận chất

lượng dịch vụ dẫn đến sự hài lòng của khách hàng. Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng tuy

là hai khái niệm khác nhau nhưng có liên hệ chặt chẽ với nhau trong nghiên cứu về dịch

vụ [10]. Parasuraman và cộng sự (1988) cho rằng, giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng

của khách hàng tồn tại một số khác biệt, mà điểm khác biệt cơ bản là vấn đề “nhân quả”.

Do vậy, khi đo lường chất lượng dịch vụ luôn gắn với đo lường sự hài lòng.

97

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

Trên cơ sở các nghiên cứu trước đây và kế thừa nghiên cứu của Mai Thị Lan

Hương và Lê Đình Hải (2018) tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng

đến chất lượng quản lý thuế giá trị gia tăng tại Cục thuế Thanh Hóa bao gồm các nhân tố

đã được nghiên cứu trong mô hình và đề xuất thêm yếu tố tính minh bạch của thông tin

(trong nghiên cứu của Dabla - Norris và cộng sự, 2017) và tính dễ dàng sử dụng của hệ

thống thuế online.

Lý do đề xuất thêm nhân tố tính minh bạch thông tin là do thực tế hiện nay vẫn còn

hiện trạng người nộp thuế có tư tưởng hối lộ để có thể giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý cũng

như không tuân thủ các quyết định về thuế. Mặt khác nghiên cứu của Dabla - Norris và

cộng sự (2017) cho thấy tính minh bạch thông tin là một trong những yếu tố góp phần

quản lý thuế hiệu quả. Chính vì vậy, trong mô hình nghiên cứu này, tác giả kiểm định

xem có mối liên hệ giữa tính minh bạch thông tin với chất lượng quản lý thuế hay không,

mức độ ảnh hưởng như thế nào.

Lý do đề xuất thêm nhân tố sự dễ dàng sử dụng hệ thống thuế online vì dịch vụ

thuế online là một nghiệp vụ mới triển khai ở Việt Nam. Việc triển khai đăng ký và kê

khai thuế online vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế. Qua tìm hiểu sơ bộ một số doanh nghiệp

nộp thuế cho thấy rằng việc sử dụng phần mềm vẫn còn những lỗi gặp phải. Do vậy,

trong phạm vi nghiên cứu của mình, tác giả đánh giá xem yếu tố sự dễ dàng sử dụng hệ

thống online có ảnh hưởng đến chất lượng quản lý thuế hay không.

Cục Thuế tỉnh Thanh Hoá là đơn vị trực thuộc Tổng Cục Thuế, sau 30 năm xây

dựng và trưởng thành tính đến ngày 01/01/2020 Cục Thuế tỉnh Thanh Hoá có tổng số

1.342 công chức, trong đó trình độ trên đại học 217 công chức, đại học 889 công chức, cao

đẳng 16 công chức, trung cấp 204, sơ cấp 16 công chức. Hiện nay Cục Thuế tỉnh Thanh

Hoá đang hoạt động theo mô hình 2 cấp, cấp tỉnh là Cục Thuế gồm 12 phòng chuyên môn,

cấp huyện, thị xã, thành phố gồm 12 Chi Cục Thuế khu vực trực thuộc).

Mô hình nghiên cứu đề xuất như sau:

Hình 1. Mô hình nghiên cứu đề xuất của tác giả

98

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

Hoạt động tuyên truyền được hiểu là hoạt động nhằm phổ biến, truyền bá những

tư tưởng, quan điểm, nội dung cơ bản của chính sách thuế, quản lý thuế đến người nộp

thuế và cộng đồng dân cư nhằm nâng cao nhận thức chung của xã hội về pháp luật thuế

và nâng cao ý thức tuân thủ thuế. Cơ quan thuế sử dụng các biện pháp tuyên truyền phổ

biến giáo dục pháp luật về thuế và hỗ trợ giải đáp thắc mắc về thuế cho người nộp thuế

nhằm giúp người nộp thuế nắm bắt và hiểu đúng về pháp luật trong lĩnh vực thuế [4].

Hỗ trợ người nộp thuế là công tác hướng dẫn cụ thể các văn bản chính sách thuế,

cung cấp và giải đáp các thắc mắc về thủ tục và nội dung thuế cho người nộp thuế để họ

tuân thủ và thực hiện tốt các chính sách thuế của Nhà nước trong từng thời kỳ [4].

Thanh kiểm tra Thuế là hoạt động kiểm tra của tổ chức chuyên trách làm công tác

Kiểm tra của cơ quan thuế đối với đối tượng Thanh tra nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý

những hành vi trái pháp luật [1].

Cưỡng chế nợ thuế là một trong những biện pháp được Tổng cục thuế áp dụng để

xử lý tình trạng nợ thuế có khả năng thu hồi theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Đối với công tác quản lý thuế, khi xem xét ảnh hưởng của cán bộ công chức thuế

đến chất lượng quản lý thuế được thể hiện thông qua trình độ chuyên môn, trình độ đáp

ứng công nghệ thông tin, thái độ làm việc, khả năng đáp ứng người nộp thuế và khả năng

tạo niềm tin cho người nộp thuế [3].

Cơ sở vật chất là cơ sở hạ tầng phục vụ cho công tác quản lý thuế như trụ sở làm

việc, thiết bị kỹ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý [3].

Minh bạch thông tin là một khái niệm khá trừu tượng, để đo lường tính minh bạch

là một công việc khó khăn. Tính minh bạch thông tin trong công tác quản lý thuế được

hiểu là sự bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin của người nộp thuế [8].

Sự dễ dàng sử dụng thuế online được hiểu là khả năng dễ dàng thao tác phần mềm

quản lý thuế [9].

Giả thuyết nghiên cứu:

H1: Hoạt động tuyên truyền (HDTT) và hỗ trợ thuế có ảnh hưởng tích cực đến chất

lượng quản lý thuế GTGT.

H2: Hoạt động thanh tra thuế (TRT) có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng quản lý

thuế GTGT.

H3: Hình thức cưỡng chế nợ thuế (HTCC) có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng

quản lý thuế GTGT.

H4: Cán bộ công chức thuế có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng quản lý thuế GTGT.

H5: Cơ sở vật chất (PTVC) có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng quản lý thuế GTGT.

H6: Tính minh bạch thông tin (MBTT) có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng quản

lý thuế GTGT.

H7: Sự dễ dàng sử dụng hệ thống thuế online (DDSD) có ảnh hưởng tích cực đến

chất lượng quản lý thuế GTGT.

2.2. Phương pháp nghiên cứu

2.2.1. Thang đo

Trên cơ sở mô hình nghiên cứu được kế thừa từ nghiên cứu của Mai Thị Lan Hương

(2018), các nhân tố hoạt động tuyên truyền và hỗ trợ thuế, tổ chức hoạt động thanh tra kiểm

99

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

tra, hình thức cưỡng chế - xử phạt, cán bộ công chức thuế, phương tiện cơ sở vật chất được

sử dụng thang đo từ nghiên cứu của Mai Thị Lan Hương (2018). Nhân tố tính minh bạch

thông tin sử dụng thang đo của Dabla - Norris và cộng sự (2017). Nhân tố sự dễ dàng sử

dụng được kế thừa từ nghiên cứu Mustapha và cộng sự (2015). Thang đo chất lượng quản

lý thuế GTGT được kế thừa từ nghiên cứu của Mai Thị Lan Hương (2018).

2.2.2. Mô tả dữ liệu nghiên cứu

Trong nghiên cứu này, với số biến quan sát là 32 biến quan sát (trong đó có 7 biến

độc lập và 1 biến phụ thuộc). Theo điều kiện nêu trên thì kích thước mẫu nghiên cứu

nhóm tác giả sử dụng là 250 quan sát (kích thước mẫu nghiên cứu tối thiểu trong nghiên

cứu phải là 32*5 = 160 quan sát). Để nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng

quản lý thuế GTGT, tác giả tiến hành khảo sát 250 doanh nghiệp nhỏ và vừa có nộp thuế

GTGT đang hoạt động trên địa bàn thành phố Thanh Hóa, là những doanh nghiệp đang

hoạt động và thuộc quản lý của Cục thuế Thanh Hóa. Phương pháp điều tra khảo sát được

thực hiện bằng cách phát phiếu trực tiếp đến các doanh nghiệp thông qua gửi phiếu ở cán

bộ thuế và đi thu thập trực tiếp tại doanh nghiệp.

Thời gian thu thập: từ ngày 01/3/2021 đến ngày 31/3/2021.

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Trong 250 phiếu phát ra thu về và hợp lệ để đưa vào phân tích là 230 phiếu với tỷ

lệ là 92% (loại bỏ những phiếu chỉ có trả lời 1 phương án và trả lời bị khuyết). Điều này

hoàn toàn phù hợp và đảm bảo điều kiện để phân tích.

Các doanh nghiệp trả lời là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, thuộc diện

nộp thuế giá trị gia tăng tại Cục thuế Thanh Hóa

3.1. Phân tích độ tin cậy của thang đo với hệ số Cronbach’s Alpha

Thực hiện chạy Cronbach’s Alpha lần thứ nhất cho từng nhóm nhân tố, kết quả cho

thấy các hệ số Cronbach’s Alpha của biến tổng đều lớn hơn 0,6. Tuy nhiên, có một số

biến quan sát không thỏa mãn điều kiện hệ số Cronbach’s Alpha nếu loại biến nhỏ hơn

biến tổng. Do vậy, kết quả chạy lần thứ nhất loại các biến quan sát TKT3, PTVC1,

TTHT4, MBTT3, CBCC5, DDSD4. Thực hiện chạy Cronbach’s Alpha lần thứ hai sau

khi đã loại những biến quan sát trên, kết quả cho thấy các hệ số Cronbach’s Alpha của

biến tổng đều nằm trong khoảng từ 0,736 - 0,92, đảm bảo điều kiện về độ tin cậy (lớn

hơn 0,6 và nhỏ hơn 0,95). Tuy nhiên có biến quan sát CBCC1 có hệ số Cronbach’s Alpha

nếu loại biến nhỏ hơn biến tổng nên tiếp tục loại biến quan sát CBCC1 để chạy lại lần thứ

ba. Kết quả lần ba cho thấy các biến quan sát đều đảm bảo điều kiện về độ tin cậy của

thang đo và đủ điều kiện để tiếp tục thực hiện phân tích khám phá nhân tố.

3.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)

Kết quả kiểm định KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) and Bartlett's Test ở bảng trên cho

thấy cơ sở dữ liệu này là hoàn toàn phù hợp vì giá trị kiểm định đạt 0,769 (>0,5) với mức

ý nghĩa thống kê là 99%. Điều này cho thấy, kỹ thuật phân tích nhân tố là hoàn toàn có

thể thực hiện được trong nghiên cứu này bởi vì trong trường hợp này quy mô mẫu thích

hợp và đủ lớn để thực hiện.

100

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

Hệ số tải nhân tố của từng biến quan sát có giá trị lớn hơn 0,5, điểm dừng khi

Eigenvalue = 1,030 >1 (đại diện cho phần biến thiên được giải thích bởi mỗi nhân tố) và

tổng phương sai dùng để giải thích bởi từng nhân tố là 74,26% lớn hơn 50%.

Bảng 1. Kết quả phân tích khám phá các nhân tố độc lập trong mô hình

Nhân tố

1

2

3

4

5

6

7

TTHT5

TTHT3

TTHT2

TTHT1

PTVC4

PTVC3

PTVC2

CBCC2

CBCC3

CBCC4

DDSD2

DDSD1

DDSD3

HTCC1

HTCC3

HTCC2

MBTT4

MBTT2

MBTT1

TKT4

.913

.902

.897

.868

.861

.860

.850

.873

.851

.842

.863

.858

.807

.819

.817

.799

.811

.793

.789

.800

.780

.761

TKT2

TKT1

Nguồn: Tác giả tổng hợp từ số liệu điều tra

Các nhân tố trong mô hình khám phá không hình thành nhóm mới và đủ điều kiện

để phân tích hồi quy. Có 7 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý thuế GTGT tại Cục

thuế Thanh Hóa.

3.3. Kiểm định mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng

quản lý thuế giá trị gia tăng tại Cục thuế Thanh Hóa

Để đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chất lượng quản lý thuế

GTGT tại Cục thuế Thanh Hóa, tác giả sử dụng mô hình hồi quy đa biến. Và trong mô

hình, biến độc lập gồm 7 nhân tố còn biến phụ thuộc là chất lượng quản lý thuế GTGT.

Sau khi chạy phần mềm SPSS cho kết quả như sau

101

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

Bảng 2. Kiểm định sự phù hợp của mô hình

Change Statistics

Std. Error

of the

Mode

l

Adjusted

R Square

Durbin-

Watson

R

R Square

F

Sig. F

df1 df2

Estimate

Change Change

.449

Nguồn: Tác giả tổng hợp từ số liệu điều tra

Kết quả nhận được cho thấy mức ý nghĩa Sig. rất nhỏ (Sig. = 0,000) và hệ số xác

Change

1

.670^a.449

.432

.50857

25.843 7 222 .000 1.681

định R2 = 0,449 (R2 điều chỉnh = 0,432), tức có trên 43,2% chất lượng công tác quản lý

thuế GTGT được đánh giá bởi 7 nhân tố trên. Thông thường hệ số R2 điều chỉnh lớn hơn

50%, chính vì vậy mức độ giải thích của mô hình tạm chấp nhận được chứ chưa cao. Điều

này có thể lý giải là do tính đại diện của mẫu chưa cao. Hệ số Durbin-Watson = 1,681 (>1)

cho biết không có hiện tượng tự tương quan giữa các biến. Thực hiện kiểm định

Kolmogorov-Smirnov, với Sig. = 0,2 (lớn hơn 0,05) cho thấy chấp nhận giả thuyết phân

phối của phần dư là phân phối chuẩn. Bên cạnh đó, qua quan sát mức độ các điểm quan sát

phân tán xung quanh đường thẳng kỳ vọng, ta thấy phân phối phần dư hoàn toàn trùng hợp

với một phân phối chuẩn, các điểm quan sát không nằm quá xa so với đường thẳng kỳ

vọng. Vì vậy có thể kết luận phần dư được phân phối chuẩn hóa.

Hình 2. Biểu đồ và đồ thị so sánh của phần dư chuẩn hóa

Mặt khác, kiểm định one - sample test đối với phần dư cho giá trị Sig.=1, cho

thấy giá trị trung bình của các phần dư bằng 0; Kiểm định hệ số tương quan Pearson

giữa phần dư và biến độc lập cho thấy giá trị Sig. giữa phần dư và các biến độc lập đều

bằng 1, bác bỏ giả thuyết tự tương quan, do đó không có mối quan hệ tương quan giữa

phần dư và các biến độc lập. Thỏa mãn giả thiết phương sai không đồng nhất. Hệ số

VIF cao nhất = 1,270 < 10, không có hiện tượng đa cộng tuyến. Như vậy đủ điều kiện

để hồi quy bội, kết quả như sau:

102

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

Bảng 3. Kết quả hồi quy bội

Unstandardized Standardized

Collinearity

Statistics

Coefficients

Model

t

Sig.

Std.

Error

B

Beta

Tolerance VIF

(Constant)

AVETKT

.286

.144

.110

.091

.172

.071

.039

.271

.274

1.044 .298

.039

.035

.031

.043

.037

.041

.051

.206 3.678 .000

.167 3.089 .002

.153 2.904 .004

.218 3.976 .000

.099 1.950 .052

.048 .953 .342

.313 5.287 .000

.787 1.270

.853 1.173

.890 1.124

.827 1.210

.971 1.030

.964 1.037

.707 1.414

AVEPTVC

AVETTHT

AVEMBTT

AVECBCC

AVEDDSD

AVEHTCC

1

Nguồn: Tác giả tổng hợp từ số liệu điều tra

Giá trị Sig. của nhân tố “Cán bộ công chức” và “Dễ dàng sử dụng” đều lớn hơn 0,5

nên không có ý nghĩa thống kê, do vậy loại 2 nhân tố này ra khỏi mô hình.

Thực hiện lại hồi quy lần 2, loại bỏ nhân tố CBCC và DDSD ta có kết quả phương

trình hồi quy như sau:

CLQL = 0,203TKT+ 0,158PTVC + 0,140TTHT + 0,224 MBTT + 0,334 HTCC + u

Kết quả hồi quy cho thấy dưới góc độ của người nộp thuế thì họ cho rằng chất

lượng công tác quản lý thuế không được quyết định bởi cán bộ công chức thuế và sự dễ

dàng sử dụng của hệ thống thuế điện tử. Về cán bộ công chức thuế hiện nay tại Cục thuế

Thanh Hóa có trình độ chuyên môn cao và luôn có thái độ tốt, nhiệt tình trong công việc.

Do vậy, cán bộ công chức thuế không ảnh hưởng đến sự hài lòng về công tác quản lý

thuế hay niềm tin của người nộp thuế (NNT) về công tác quản lý thuế đối với đơn vị. Các

biến độc lập trong mô hình đều có quan hệ cùng chiều với biến CLQL. Để xác định mức

độ ảnh hưởng của các biến số độc lập ta sử dụng hệ số hồi quy đã chuẩn hóa. Ý nghĩa của

hệ số hồi quy đã chuẩn hóa (β chuẩn hóa) cho thấy khi biến độc lập tăng lên 1 điểm thì

biến phụ thuộc CLQL tăng lên β điểm. Cụ thể như sau:

Hình thức cưỡng chế là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến chất lượng quản lý

thuế (β=0,334). Người nộp thuế cho rằng việc xử lý các vi phạm về thuế rõ ràng, minh

bạch, các hình thức cưỡng chế về nợ thuế là công bằng và phát huy được các hình phạt

thì mức độ hài lòng và niềm tin của người nộp thuế càng cao.

Minh bạch thông tin là nhân tố có mức độ ảnh hưởng thứ hai đến chất lượng quản lý

thuế (β=0,224). Người nộp thuế cho rằng kết quả các hoạt động thanh kiểm tra được công khai

đầy đủ, các thông tin liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ thuế luôn được công bố kịp thời, đầy

đủ thì sự hài lòng và niềm tin của người nộp thuế về chất lượng quản lý thuế càng cao.

Phương tiện cơ sở vật chất và công tác tuyên truyền hỗ trợ là những nhân tố có ảnh

hưởng tích cực đến chất lượng công tác quản lý thuế, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng không

cao (β=0,158 và β=0,140).

103

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

3.4. Một số giải pháp nâng cao chất lượng quản lý thuế Giá trị gia tăng tại Cục

thuế Thanh Hóa

Một là, tăng cường công tác cưỡng chế và thu nợ thuế

Đây là nhân tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng quản lý thuế GTGT tại Cục thuế

Thanh Hóa. Trên thực tế, hầu như các doanh nghiệp đều thực hiện khá tốt việc tuân thủ

thuế. Tuy nhiên vẫn còn tình trạng nợ đọng thuế lâu ngày, chây ỳ, cố ý chiếm đoạt tiền

thuế làm ảnh hưởng chung đến uy tín của các doanh nghiệp. Chính vì vậy công tác đôn

đốc, cưỡng chế thuế phải đảm bảo kịp thời, chính xác các khoản nợ đối với từng đối

tượng nộp thuế.

Hai là, giải pháp thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, dễ

thực hiện, công khai, minh bạch thông tin

Cục thuế Thanh Hóa tăng cường ban hành các chính sách thuế GTGT theo xu

hướng đơn giản, minh bạch hóa việc kê khai, tính thuế, tháo gỡ khó khăn cho doanh

nghiệp. Đảm bảo minh bạch nhưng phải công bằng: chính sách quy định doanh nghiệp vi

phạm pháp luật thuế sẽ bị xử phạt với các mức phạt rất cụ thể; nhưng trường hợp cơ quan

thuế hoàn thuế chậm cho doanh nghiệp so với thời gian quy định hoặc việc trả lời khiếu

nại của doanh nghiệp chậm thì chưa có chế tài cơ quan thuế phải bồi thường, thanh toán

tiền lãi cho doanh nghiệp.

Ba là, nâng cấp hệ thống phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ công tác

quản lý thuế GTGT

Đến thời điểm hiện nay, về cơ bản thì Cục Thuế Thanh Hóa sử dụng một số ứng dụng

hỗ trợ quản lý thuế GTGT như: BCTC (quản lý báo cáo tài chính), TTR (phần mềm quản lý

Thanh tra Thuế), QLT (quản lý thuế), iHTKK (kê khai thuế), QLCV (quản lý công văn),...

Tuy nhiên, mối liên thông dữ liệu cơ sở giữa các ứng dụng này chưa tốt, dẫn đến nhiều

thông tin phải nhập lại, không tận dụng được nguồn dữ liệu đã có. Nâng cấp cơ sở dữ liệu về

NNT, các chỉ tiêu, đánh giá phân tích tình hình nộp thuế của NNT. Thường xuyên cập nhật

thông tin về NNT, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu thông tin về NNT. Bổ sung các

trường dữ liệu về NNT trên hệ thống quản lý NNT như: thời hạn hoạt động, thông tin về các

bên góp vốn, số người lao động hàng năm, mức độ ưu đãi, miễn giảm thuế, số lần được

Thanh tra Thuế, thời kỳ đã Thanh tra Thuế, số lần bị xử phạt vi phạm pháp luật về thuế...

Bốn là, tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế

Với việc thực hiện “Chiến lược cải cách hệ thống Thuế giai đoạn 2011 - 2020” thủ

tục hành chính thuế liên tục thay đổi, mặc dù khi có sự thay đổi về chính sách mới Cục

Thuế tỉnh Thanh Hóa luôn tổ chức ngay các buổi tập huấn hướng dẫn doanh nghiệp thực

hiện, tuy nhiên với số lượng doanh nghiệp ngày càng tăng khiến việc vi phạm pháp luật về

thuế vẫn xảy ra khá phổ biến, vi phạm pháp luật thuế do sai sót không cố ý gây ra ngày

càng tăng. Trong khi nguồn nhân lực cán bộ làm công tác quản lý còn hạn chế thì việc hạn

104

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

chế những sai sót không cố ý do thiếu hiểu biết về thủ tục hành chính thuế là cần thiết và

quan trọng để công tác quản lý có thể tập trung vào các đối tượng cố tình gian lận thuế.

Chính vì vậy công tác tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế cần được tăng cường và nâng

cao hơn để có thể nâng cao nhận thức cũng như giải quyết tất cả những vướng mắc của

NNT trong việc chấp hành thủ tục hành chính thuế, tránh việc vi phạm thủ tục hành chính

thuế do không cố ý gây ra.

4. KẾT LUẬN

Thông qua nghiên cứu định lượng với công cụ mô hình nghiên cứu SPSS, với bối

cảnh nghiên cứu tại Cục thuế Thanh Hóa, nghiên cứu đã chỉ ra chất lượng công tác quản

lý thuế không được quyết định bởi cán bộ công chức thuế và sự dễ dàng sử dụng của hệ

thống thuế điện tử. Hình thức cưỡng chế thuế, tính minh bạch thông tin, công tác thanh

kiểm tra, phương tiện cơ sở vật chất và tuyên truyền hỗ trợ có mức độ ảnh hưởng giảm

dần đến chất lượng quản lý thuế GTGT. Hạn chế của nghiên cứu này là chỉ thực hiện đối

với đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa xem xét đến những yếu tố khác. Do đó, vấn

đề này đưa ra một hướng nghiên cứu nữa cho các nghiên cứu tiếp theo của nhóm tác giả.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Nguyễn Cảnh Bảy (2014), Hoàn thiện công tác kiểm tra, thanh tra thuế ở Cục

thuế Hà Tĩnh, Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế, Trường Đại học Kinh tế, Đại học

Quốc gia Hà Nội.

[2] Nguyễn Thị Thùy Dung (2013), Một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất

lượng công tác quản lý thuế tại Chi cục thuế Chương Mỹ, Hà Nội, Luận văn Thạc

sỹ Trường Đại học Lâm Nghiệp.

[3] Mai Thị Lan Hương, Lê Đình Hải (2018), Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng

công tác quản lý thuế tại Chi cục Thuế huyện Ứng Hòa - TP. Hà Nội, Tạp chí Khoa

học và Công nghệ Lâm nghiệp, (01), tr.178 - 188.

[4] Phạm Xuân Tuyên (2016), Hoạt động tuyên truyền người nộp thuế thực trạng năm

2015 và giải pháp năm 2016, https://daotaomof.vn/chuyen-de-18-hoat-dong-tuyen-

truyen-ho-tro-nguoi-nop-thue-thuc-trang-nam-2015-va-giai-phap-nam-2016/

[5] Bovaird, T. & Loffler, E. (2012), From engagement to co-production: How users

and communities contribute to public services, London: Routledge

[6] Cronin, J. J., & Taylor, S.A. (1992), Measuring service quality: A re examination

and extension, Journal of Marketing, 56, pp. 55 - 68.

[7] Das-Gupta, A., Estrada G. B., & Park, D. (2016), Measuring tax administration

effectiveness and its impact on tax revenue, Working, papers, Economic Research

Institue for ASEAN and east ASIA.

[8] Dabla-Norris, M. E., Misch, F., Cleary, M. D., & Khwaja, M. (2017), Tax

administration and firm performance: new data and evidence for emerging market

and developing economies, International Monetary Fund.

105

TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HỒNG ĐỨC - SỐ 54.2021

[9] Mustapha, B., & Obid, S. N. B. S. (2015), Tax service quality: The mediating effect

of perceived ease of use of the online tax system, Procedia-Social and Behavioral

Sciences, 172, 2-9.

[10] Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988), SERVQUAL: A multiple

item scale for measuring customer perceptions of service quality, Journal of

Retailing, 64, pp. 12 - 40.

[11] Tse, D. K., & Wilton, P. C. (1988), Models of Consumer Satisfaction Formation:

An Extension, Journal of Marketing Research, 25, pp. 204-12

[12] Wisniewski, M. and Donnelly, M. (1996), Measuring service quality in the public

sector: The potential for SERVQUAL, Total Quality Management, 7, pp. 357 - 365

FACTORS AFFECTING QUALITY OF VALUE ADDED TAX

ADMINISTRATION AT THANH HOA TAX DEPARTMENT

Nguyen Cam Nhung, Le Minh Tuan

ABSTRACT

In this study, the authors conducted the survey of 250 SMEs under the management

of Thanh Hoa Tax Department. The OLS multiple regression results indicated that; (1)

Tax enforcement, (2) Information transparency, (3) Inspection, (4) Facilities and

Infrastructures, (5) Propaganda and supportation have no correlation with the quality of

VAT administration at Thanh Hoa Tax Department. The results are referred to as the

basis to propose solutions to improve tax administration quality at Thanh Hoa Tax

Department.

Keywords: Tax administration quality, value added tax, Thanh Hoa Tax

Department.

* Ngày nộp bài:26/4/2021; Ngày gửi phản biện: 28/4/2021; Ngày duyệt đăng: 25/5/2021

106

Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quản lý thuế giá trị gia tăng tại cục thuế Thanh Hóa - Nghiên cứu dưới góc độ của doanh nghiệp