Một số vấn đề về hòa giải tranh chấp đất đai tại Việt Nam
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
MꢀT Sꢁ VẤN ĐỀ VỀ HÒA GIẢI
TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI TꢂI VIỆT NAM
Lương Thị Bích Ngân*
* ThS. Giảng viên Khoa luật, Trường Đại học Duy Tân, Đà Nẵng
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Tranh chấp đất đai lꢇ một trong nhꢆng tranh chấp phổ biến ở Viꢀt Nam
hiꢀn nay. Xuất phꢌt từ tꢈnh giꢌ trꢊ vꢇ tꢈnh lꢊch sꢍ lâu dꢇi cꢂa quyꢄn sꢍ
dụng đất, nhꢆng tranh chấp liên quan đꢄu rất phꢏc tꢅp vꢇ thưꢉng phải
giải quyết bằng viꢀc kết hợp nhiꢄu phương thꢏc khꢌc nhau (bao gồm cả
thỏa thuận vꢇ chấp hꢇnh). Trong đꢐ, hꢑa giải được xem lꢇ phương phꢌp
ôn hꢑa đặt ý chꢈ cꢌc chꢂ thꢃ trong tranh chấp lꢇ trọng tâm nhằm hꢅn chế
một cꢌch tối đa nhꢆng thiꢀt hꢅi cꢐ thꢃ xảy ra trên thꢁc tế. Trong phꢅm vi
bꢇi viết nꢇy, tꢌc giả phân tꢈch cꢌc hình thꢏc hꢑa giải tranh chấp đất đai vꢇ
đꢄ xuất một số kiến nghꢊ nhằm nâng cao hiꢀu quả ꢌp dụng phương thꢏc
nꢇy trong giải quyết tranh chấp đất đai hiꢀn nay.
Từ khóa: Giải quyết tranh chấp
đất đai, hꢑa giải, hꢑa giải trong
tố tụng, hꢑa giải cơ sở, hꢑa giải
tiꢄn tố tụng.
Lịch sử bài viết:
Nhận bꢇi
Biên tập
Duyꢀt bꢇi
: 01/4/2020
: 22/4/2020
: 06/5/2020
Article Infomation:
Abstract:
Land dispute is one of the most common disputes in Vietnam. Due to
the validity and long history of land use rights, the land-related disputes
are all complicated and are often resolved by a combination of different
modalities (including reconciliation agreement and enforcement). Of
which, conciliation is considered as a peaceful method that centers the
will of the involving subjects to minimize the damages that may occur in
practices. In the scope of this article, the author provides an analysis of
various types of land dispute conciliation and also proposes a number of
recommendations to further improve the efficiency of these methods in
land dispute resettlements.
Keywords: Settlement of land
disputes, conciliation, conciliation
in proceedings, initial conciliation,
pre-procedural conciliation.
Article History:
Received
Edited
: 01 Apr. 2020
: 22 Apr. 2020
: 06 May 2020
Approved
1. Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh
chấp đất đai
hệ đất đai”. Quy đꢊnh nꢇy cho thấy, tranh chấp
đất đai được hiꢃu theo nghĩa rộng, bao gồm tất
cả nhꢆng tranh chấp liên quan đến đất đai như:
tranh chấp vꢄ quyꢄn sꢍ dụng đất (tranh chấp
thừa kế, ly hôn, tặng cho, ranh giꢋi…), tranh
chấp vꢄ quyꢄn vꢇ nghĩa vụ phꢌt sinh trong quꢌ
trình sꢍ dụng đất (tranh chấp trong quꢌ trình
thꢁc hiꢀn hợp đồng, tranh chấp vꢄ bồi thưꢉng
hỗ trợ tꢌi đꢊnh cư khi Nhꢇ nưꢋc thu hồi đất) vꢇ
tranh chấp vꢄ mục đꢈch sꢍ dụng đất (tranh chấp
vꢄ đất trồng lúa vꢋi đất nuôi tôm, tranh chấp vꢄ
mục đꢈch lối đi chung...).
Trong quan hꢀ dân sꢁ, mỗi chꢂ thꢃ tham gia
đꢄu tồn tꢅi nhꢆng quyꢄn vꢇ lợi ꢈch không giống
nhau. Chꢈnh vì vậy, nhiꢄu trưꢉng hợp vì đꢊnh
hưꢋng quyꢄn lợi cꢂa mình mꢇ ảnh hưởng đến
quyꢄn lợi cꢂa cꢌc chꢂ thꢃ khꢌc một cꢌch trꢁc
tiếp hoặc giꢌn tiếp. Gây ảnh hưởng đến quan hꢀ
dân sꢁ giꢆa cꢌc chꢂ thꢃ liên quan vꢇ ảnh hưởng
không nhỏ đến lợi ꢈch cꢂa Nhꢇ nưꢋc.
Tranh chấp đất đai cũng lꢇ một trong nhꢆng
tranh chấp dân sꢁ. Khoản 24 Điꢄu 3 Luật Đất
đai năm 2013 quy đꢊnh: “Tranh chấp đất đai là
tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử
dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan
Nhìn chung, một khi tranh chấp đất đai đã
xảy ra thì viꢀc giải quyết tranh chấp được xem
lꢇ yêu cꢎu tất yếu. Giải quyết tranh chấp đất
38
Số 05(429) - T3/2021
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
đai nhằm giải quyết cꢌc xung đột, mâu thuẫn
vꢇ hưꢋng đến bảo vꢀ quyꢄn lợi hợp phꢌp cꢂa
cꢌc chꢂ thꢃ liên quan, giúp cꢌc quan hꢀ đất đai
từ trꢅng thꢌi mâu thuẫn sang trꢅng thꢌi đồng
thuận hoặc buộc đồng thuận.
chấp thông thưꢉng. Tuy nhiên, gắn vꢋi tranh
chấp đất đai, viꢀc ꢌp dụng hꢑa giải khꢌ khꢌc
biꢀt gắn vꢋi 2 hình thꢏc hꢑa giải nꢐi chung,
gồm: hꢑa giải trong tố tụng vꢇ hꢑa giải ngoꢇi
tố tụng.
Hiꢀn nay, cꢌc phương phꢌp giải quyết tranh
chấp đất đai được cꢌc chꢂ thꢃ liên quan chꢂ
động lꢁa chọn phụ thuộc ý chꢈ chꢂ quan vꢇ
mục đꢈch cꢂa tranh chấp. Khꢌc vꢋi cꢌc tranh
chấp dân sꢁ khꢌc (lao động, tranh chấp thừa
kế vꢇ cꢌc tranh chấp kinh doanh thương mꢅi),
tranh chấp đất đai được giải quyết bằng cꢌc
phương thꢏc sau:
Thứ nhất, hòa giải trong tố tụng:
Hꢑa giải trong tố tụng lꢇ hình thꢏc ꢌp
dụng tꢅi Tꢑa ꢌn nhân dân (TAND), phꢌt sinh
khi cꢐ đơn khởi kiꢀn liên quan đến tranh
chấp đất đai dꢁa trên yêu cꢎu cꢂa cꢌc chꢂ thꢃ
giả thuyết cꢐ lợi ꢈch bꢊ ảnh hưởng. Bộ luật
Tố tụng dân sꢁ năm 2015 quy đꢊnh, TAND
vꢋi tư cꢌch lꢇ cơ quan xét xꢍ, cꢐ trꢌch nhiꢀm
tiến hꢇnh hꢑa giải vꢇ tꢅo điꢄu kiꢀn thuận lợi
đꢃ cꢌc đương sꢁ thỏa thuận vꢋi nhau vꢄ viꢀc
giải quyết vụ viꢀc dân sꢁ theo quy đꢊnh cꢂa
Bộ luật2. Cꢐ thꢃ thấy, theo quy đꢊnh cꢂa phꢌp
luật dân sꢁ, hꢑa giải lꢇ một chế đꢊnh bắt buộc
trong thꢂ tục tố tụng nhằm tꢅo điꢄu kiꢀn cho
cꢌc bên một cơ hội khꢌc thỏa thuận lꢅi cꢌc
vấn đꢄ phꢌt sinh trong tranh chấp vꢇ đi đến
quyết đꢊnh giải quyết tranh chấp cuối cùng
bằng ôn hꢑa (nếu hꢑa giải thꢇnh) hoặc quyết
đꢊnh giải quyết tranh chấp bằng biꢀn phꢌp
tư phꢌp – xét xꢍ (nếu hꢑa giải không thꢇnh).
- Phương thꢏc tố tụng - thông qua phꢌn
quyết, xét xꢍ bằng thꢂ tục tố tụng dân sꢁ, tố
tụng hꢇnh chꢈnh;
- Phương thꢏc hꢇnh chꢈnh - thông qua cꢌc
quyết đꢊnh hꢇnh chꢈnh bằng thꢂ tục hꢇnh chꢈnh;
- Phương thꢏc hꢑa giải - thông qua ngưꢉi
thꢏ ba cꢐ vai trꢑ trung gian;
- Phương thꢏc thương lượng - giꢆa chꢈnh
cꢌc chꢂ thꢃ tranh chấp.
Xét vꢄ bản chất, hꢑa giải vꢇ thương lượng lꢇ
phương thꢏc tiếp cận viꢀc giải quyết tranh chấp
bằng biꢀn phꢌp ôn hꢑa. Tꢏc lꢇ, cꢌc tranh chấp
được giải quyết không thông qua cꢌc phꢌn
quyết vꢇ quyết đꢊnh mang tꢈnh chất bắt buộc
vꢋi sꢁ tham gia cꢂa cơ quan thꢁc thi quyꢄn lꢁc
nhꢇ nưꢋc.
Hꢑa giải tꢅi TAND đặt trꢌch nhiꢀm chꢂ thꢃ
trung gian lên thẩm phꢌn TAND. Đây lꢇ chꢂ
thꢃ cꢐ trình độ chuyên môn phù hợp cho viꢀc
giải quyết tranh chấp nꢐi chung vꢇ trong lĩnh
vꢁc đất đai nꢐi riêng.
2. Hòa giải trong giải quyết tranh chấp
đất đai
Tương tꢁ vꢋi hꢑa giải, đối thoꢅi được ꢌp
dụng đối vꢋi cꢌc tranh chấp tố tụng hꢇnh chꢈnh
vꢋi cꢌc khiếu kiꢀn quyết đꢊnh hꢇnh chꢈnh vꢇ
hꢇnh vi hꢇnh chꢈnh vꢄ đất đai.
Hꢑa giải lꢇ thuyết phục cꢌc bên giải quyết
tranh chấp cꢂa mình một cꢌch ổn thỏa vꢋi sꢁ
tham gia cꢂa một bên thꢏ ba. Thông thưꢉng,
viꢀc hꢑa giải được thꢁc hiꢀn sau khi thương
lượng (khiếu nꢅi) giꢆa cꢌc bên không đꢅt
được kết quả1. Bản chất cꢂa hꢑa giải chꢈnh lꢇ
thuyết phục vꢇ thỏa thuận dꢁa trên ý chꢈ cꢂa
cꢌc chꢂ thꢃ tranh chấp cꢐ sꢁ tham gia cꢂa chꢂ
thꢃ trung gian vꢋi tư cꢌch lꢇ hꢑa giải viên. Đây
lꢇ phương thꢏc giải quyết tranh chấp khꢌ phổ
biến trong cꢌc phương thꢏc giải quyết tranh
Thứ hai, hòa giải ngoài tố tụng:
Khꢌc vꢋi hꢑa giải trong tố tụng, hꢑa giải
ngoꢇi tố tụng được xem lꢇ phương phꢌp hꢑa
giải không được thꢁc hiꢀn bằng thꢂ tục tố tụng.
Trong lĩnh vꢁc đất đai, phương thꢏc nꢇy bao
gồm: hꢑa giải tiꢄn tố tụng tꢅi Tꢑa ꢌn nhân dân,
hꢑa giải tꢅi Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã
vꢇ hꢑa giải cơ sở.
1 Viꢀn khoa học Phꢌp lý, Bộ Tư phꢌp, Từ điꢃn luật học, Nxb. Từ điꢃn bꢌch khoa & Nxb. Tư phꢌp, Hꢇ Nội
năm 2006, tr. 365
2 Điꢄu 10 Bộ luật Tố tụng dân sꢁ năm 2015.
Số 05(429) - T3/2021
39
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
- Hòa giải tiền tố tụng tại TAND
dụng đất” thì không bắt buộc phải hꢑa giải tꢅi
UBND cấp xã, mꢇ chꢒ hꢑa giải theo thꢂ TTDS
khi TAND thụ lý vụ viꢀc dân sꢁ.
Hꢑa giải tiꢄn tố tụng lꢇ phương thꢏc hiꢀn
đang được ꢌp dụng thꢈ điꢃm vꢇ chưa được hꢀ
thống hꢐa bằng văn bản phꢌp luật. Tꢈnh đến
nay, Viꢀt Nam đã cꢐ 16 tꢒnh thꢇnh thꢈ điꢃm xây
dꢁng trung tâm hꢑa giải, đối thoꢅi tꢅi TAND
vꢇ đã đꢅt được một số kết quả khả quan. Hꢑa
giải được tiến hꢇnh trưꢋc khi tꢑa ꢌn thụ lý đơn
khởi kiꢀn cꢌc vụ ꢌn thuộc thẩm quyꢄn giải
quyết theo quy đꢊnh cꢂa Bộ luật Tố tụng dân
sꢁ (TTDS) năm 2015, Luật Tố tụng hꢇnh chꢈnh
năm 2014. Đặc biꢀt, hình thꢏc nꢇy không loꢅi
trừ cꢌc loꢅi hình hꢑa giải khꢌc, cũng như không
loꢅi trừ hꢑa giải trong tố tụng (mặc dù trung
tâm hꢑa giải nằm ngay trong trụ sở TAND vꢇ
được hꢑa giải viên do Chꢌnh ꢌn tꢑa ꢌn nhân
dân tối cao bổ nhiꢀm hỗ trợ giải quyết).
Theo thống kê cꢂaTꢑa ꢌn nhân dân tối cao vꢇ
cꢌc cơ quan hꢆu quan, hꢑa giải trong tố tụng đꢅt
trung bình hꢇng năm 50,6% tổng số cꢌc vụ viꢀc;
hꢑa giải, đối thoꢅi ngoꢇi tố tụng đꢅt 80.06%3.
Tꢏc lꢇ, đối vꢋi cꢌc tranh chấp nꢐi chung, biꢀn
phꢌp hꢑa giải đã thꢃ hiꢀn được vai trꢑ cꢂa mình
trong viꢀc giải quyết cꢌc xung đột vꢄ quyꢄn vꢇ
lợi ꢈch cꢂa cꢌc chꢂ thꢃ liên quan, đồng thꢉi chấm
dꢏt quꢌ trình tố tụng kéo dꢇi vꢇ hꢅn chế nhꢆng
thiꢀt hꢅi không đꢌng cꢐ; đặc biꢀt xây dꢁng mối
quan hꢀ đậm truyꢄn thống cꢂa nhân dân ta – mối
quan hꢀ lꢇng xꢐm vꢇ cộng đồng.
Tuy nhiên, riêng đối vꢋi tranh chấp đất đai,
hiꢀu quả đꢅt được từ hoꢅt động hꢑa giải vẫn cꢑn
rất hꢅn chế. Cꢐ nhiꢄu tranh chấp phải tiến hꢇnh
hꢑa giải nhiꢄu lꢎn vꢋi nhiꢄu loꢅi hình nhưng
vẫn không đi đến kết quả đꢌng mong đợi. Điꢄu
nꢇy vô hình trung lꢇm cho cꢌc biꢀn phꢌp hꢑa
giải trở thꢇnh nguyên nhân kéo dꢇi tranh chấp
đất đai, kéo dꢇi khả năng giải quyết tranh chấp
bằng cꢌc thꢂ tục tố tụng, thậm chꢈ hết thꢉi hiꢀu
khởi kiꢀn đối vꢋi nhꢆng tranh chấp liên quan
đến giao dꢊch vꢄ quyꢄn sꢍ dụng đất.
- Hòa giải tại UBND cấp xã
UBND cấp xã bao gồm: UBND xã,
phưꢉng, thꢊ trấn – lꢇ cấp cơ sở nơi cꢐ đất đang
bꢊ tranh chấp. Xuất phꢌt từ tꢈnh bất động cꢂa
tꢇi sản lꢇ đất vꢇ tꢈnh lꢊch sꢍ trong quꢌ trình sꢍ
dụng đất gắn vꢋi yêu cꢎu chuyên môn cꢂa cơ
quan quản lý. UBND cấp xã được xem lꢇ đơn
vꢊ cꢐ đꢂ thẩm quyꢄn vꢇ năng lꢁc chuyên môn
đꢃ xꢍ lý tranh chấp bằng phương thꢏc ôn hꢑa
trên cơ sở hꢀ thống dꢆ liꢀu vꢄ quản lý đất đai
như bản đồ đꢊa chꢈnh, biến động sꢍ dụng đất,
quy hoꢅch sꢍ dụng đất....
- Hòa giải cơ sở
Xét vꢄ bản chất, hꢑa giải cơ sở cũng lꢇ biꢀn
phꢌp giải quyết cꢌc tranh chấp đất đai nhằm
hưꢋng đến kết quả cuối cùng bằng cꢌc thỏa
thuận chung trên cơ sở tꢁ do ý chꢈ cꢂa cꢌc bên
liên quan gắn vꢋi thôn, lꢇng, ấp, bản, buôn,
phum, sꢐc, tổ dân phố, khu phố, khối phố vꢇ
cộng đồng dân cư khꢌc (sau đây gọi chung lꢇ
thôn, tổ dân phố). Tuy nhiên, khꢌc vꢋi cꢌc hꢑa
giải khꢌc, hꢑa giải cơ sở đối vꢋi tranh chấp đất
đai lꢇ loꢅi hꢑa giải không bắt buộc, vꢇ không lꢇ
căn cꢏ đꢃ xꢌc đꢊnh điꢄu kiꢀn thụ lý tranh chấp
đất đai tꢅi TAND nếu cꢐ hꢇnh vi khởi kiꢀn.
Khoản 2 Điꢄu 3 Nghꢊ quyết số 04/2017/
NQ-HĐTP cꢂa Hội đồng thẩm phꢌn Tꢑa ꢌn
nhân dân tối cao quy đꢊnh: “Đối với các tranh
chấp về “ai là người có quyền sử dụng đất” mà
chưa được hòa giải tại UBND cấp xã nơi có
đất tranh chấp theo quy định tại Điều 202 Luật
Đất đai năm 2013 thì được xác định là chưa
đủ điều kiện khởi kiện theo quy định tại điểm b
khoản 1 Điều 192 Bộ luật TTDS năm 2015”
Quy đꢊnh trên cho thấy, tranh chấp vꢄ: “ai
lꢇ ngưꢉi sꢍ dụng đất” lꢇ tranh chấp đất đai bắt
buộc phải hꢑa giải tꢅi UBND cấp xã, cꢑn cꢌc
tranh chấp khꢌc như: “tranh chấp về thừa kế,
chia tài sản chung giữa vợ và chồng, tranh
chấp các giao dịch liên quan đến quyền sử
Đây lꢇ phương thꢏc được ꢌp dụng chꢂ yếu
vꢋi cꢌc tranh chấp đơn giản, tập trung cꢌc tranh
chấp mang tꢈnh cục bộ đꢊa phương vꢇ được hỗ
trợ bởi một bên thꢏ ba – lꢇm chꢏc năng trung
gian – Hꢑa giải viên hoꢅt động bên cꢅnh tổ hꢑa
3 Công văn số 1163/BTP-PBGDPL ngày 05/4/2019 của Bộ Tư pháp về việc cung cấp thông tin về thực tiễn thi
hành pháp luật về hòa giải ở cơ sở và hòa giải thương mại.
40
Số 05(429) - T3/2021
BÀN VỀ DỰ ÁN LUẬT
giải. Hiꢀn nay, phương thꢏc hꢑa giải cơ sở được
quy đꢊnh tꢅi Luật Hꢑa giải cơ sở năm 2013.
vi giải quyết rộng, phương thꢏc nꢇy được ꢌp
dụng vꢋi cꢌc tranh chấp dân sꢁ nꢐi chung (bao
gồm tranh chấp lao động, thừa kế, kinh doanh -
thương mꢅi, đất đai). Tuy nhiên, chúng tôi cho
rằng, đối vꢋi tranh chấp đất đai, không nên ꢌp
dụng hꢑa giải tiꢄn tố tụng tꢅi TAND. Bởi lẽ,
cꢌc tranh chấp đất đai được đảm bảo giải quyết
bằng hꢑa giải cơ sở, hꢑa giải tꢅi UBND (mang
tꢈnh đꢊa phương) vꢇ hꢑa giải tố tụng (mang tꢈnh
chuyên môn), nên viꢀc ꢌp dụng thêm một hình
thꢏc nꢆa không giúp tăng tꢈnh hiꢀu quả trong
giải quyết tranh chấp, nhưng sẽ lꢇm gia tăng bộ
mꢌy cꢂa chꢈnh quyꢄn đꢊa phương.
Nhằm đảm bảo tꢈnh khꢌch quan vꢇ hiꢀu
quả cꢂa hꢑa giải, Luật Hꢑa giải cơ sở năm 2013
khuyến khꢈch sꢁ tham gia cꢂa nhꢆng ngưꢉi cꢐ
uy tꢈn trong gia đình, dꢑng họ vꢇ cộng đồng
dân cư. Luật nhấn mꢅnh, hiꢀu quả giải quyết
tranh chấp không chꢒ tập trung vꢇo vai trꢑ cꢂa
cꢌ nhân mꢇ cꢑn đặt cꢌ nhân bên cꢅnh mối quan
hꢀ truyꢄn thống - cộng đồng dân cư dưꢋi tꢌc
động cꢂa phong tục tập quꢌn, hương ưꢋc vꢇ lꢀ
ưꢋc đꢊa phương.
Thꢁc tiễn cho thấy, hꢑa giải cơ sở đặc biꢀt
cꢐ hiꢀu quả đối vꢋi cꢌc tranh chấp đất đai phꢌt
sinh từ hoꢅt động quản lý đất rừng theo cꢌch
thꢏc truyꢄn thống cꢂa dân tộc thiꢃu số. Tꢅi cꢌc
khu vꢁc nꢇy, mặc dù xét vꢄ mặt phꢌp lý thì cꢌc
quyꢄn sꢍ dụng đất chưa được xꢌc lập, nhưng
trên thꢁc tế đang được điꢄu tiết không chꢈnh
thꢏc bằng cꢌc quy đꢊnh truyꢄn thống cꢐ tꢈnh
phong tục, vꢇ ꢌp dụng rộng rãi.
Thứ hai, cꢎn bảo đảm tꢈnh độc lập vꢄ thông
tin trong giai đoꢅn hꢑa giải theo phương thꢏc
tố tụng vꢋi cꢌc giai đoꢅn xét xꢍ khꢌc. Cꢌc
tranh chấp đất đai được chꢈnh cꢌc thẩm phꢌn
lꢇ ngưꢉi cꢐ trình độ chuyên môn hỗ trợ vꢇ đảm
bảo bằng thꢂ tục tố tụng nên khả năng hꢑa giải
thꢇnh cao. Tuy nhiên, bởi vì mọi lꢉi khai vꢇ cꢌc
ý kiến thảo luận trong quꢌ trình tố tụng đꢄu cꢐ
thꢃ xem lꢇ chꢏng cꢏ trong quꢌ trình giải quyết
cꢌc tranh chấp đất đai, đặc biꢀt trong trưꢉng
hợp hꢑa giải không thꢇnh. Vì vậy, nhiꢄu phiên
hꢑa giải tranh chấp đất đai mꢋi chꢒ dừng lꢅi vꢄ
mặt hình thꢏc mꢇ chưa thꢃ hiꢀn đúng bản chất
vꢄ cꢌc vấn đꢄ tranh chấp, nguyên nhân tranh
chấp vꢇ cꢌc mục đꢈch tranh chấp đất đai.
Theo thống kê cꢂa Bộ Tư phꢌp từ năm
2016 đến năm 2018, số vụ hꢑa giải thꢇnh theo
Luật Hꢑa giải cơ sở lꢇ 323.046 vụ/393.649 vụ,
đꢅt tỷ lꢀ 82,06%4. Xét riêng vꢄ tranh chấp đất
đai, mặc dù hꢑa giải cơ sở thꢃ hiꢀn khꢌ nhuꢎn
nhuyễn vai trꢑ cꢂa đꢊa phương vꢋi ngưꢉi sꢍ
dụng đất vꢇ chꢂ thꢃ liên quan. Tuy nhiên, do
ảnh hưởng cꢂa phong tục tập quꢌn cꢂa từng đꢊa
phương vꢇ viꢀc sꢍ dụng hương ưꢋc vꢇ lꢀ ưꢋc
trong giải quyết tranh chấp đất đai nên viꢀc ꢌp
dụng cꢌc biꢀn phꢌp hꢑa giải tꢅi cꢌc đꢊa phương
không thống nhất.
Thứ ba, hꢑa giải trong tố tụng đối vꢋi tranh
chấp đất đai bắt buộc phải được tiến hꢇnh theo
quy đꢊnh vꢄ tố tụng, tꢏc lꢇ đảm bảo cꢌc điꢄu
kiꢀn vꢄ thꢉi gian thꢁc hiꢀn hꢑa giải theo giꢉ
hꢇnh chꢈnh, đꢊa điꢃm hꢑa giải tꢅi trụ sở TAND
một cꢌch công khai. Chꢈnh điꢄu nꢇy gây hꢅn
chế vꢄ tꢈnh linh hoꢅt, cũng như khả năng lꢁa
chọn ꢌp dụng phương thꢏc giải quyết tranh
chấp. Vì vậy, đꢃ khuyến khꢈch cꢌc bên liên quan
lꢁa chọn phương thꢏc nꢇy, cꢎn quy đꢊnh mở đối
vꢋi cꢌch thꢏc tiến hꢇnh hꢑa giải. Bởi lẽ, mục
đꢈch cuối cùng cꢂa hꢑa giải vẫn lꢇ sꢁ thỏa thuận
vꢇ đi đến quyết đꢊnh cuối cùng bằng biꢀn phꢌp
ôn hꢑa nên linh hoꢅt vꢄ hꢑa giải trong tố tụng
giúp nâng cao khả năng tiếp cận tranh chấp cꢂa
3. Kiến nghị
Đꢃ gꢐp phꢎn tăng cưꢉng chất lượng hꢑa
giải đối vꢋi tranh chấp đất đai, chúng tôi cho
rằng cꢎn thꢁc hiꢀn một số giải phꢌp sau đây:
Thứ nhất, cꢎn quy đꢊnh rõ nhꢆng loꢅi tranh
chấp nꢇo lꢇ đối tượng ꢌp dụng hꢑa giải tꢅi
Trung tâm hꢑa giải vꢇ đối thoꢅi tꢅi TAND.
Như đã phân tꢈch, Trung tâm hꢑa giải vꢇ
đối thoꢅi tꢅi TAND đang được ꢌp dụng thꢈ
điꢃm ở 16 tꢒnh thꢇnh trên cả nưꢋc. Vꢋi phꢅm
cꢌc thẩm phꢌn vꢇ cꢌc chꢂ thꢃ liên quan
4
Lists/News&ItemID=44825.
Số 05(429) - T3/2021
41
4 trang
10940
Free
Bạn đang xem tài liệu "Một số vấn đề về hòa giải tranh chấp đất đai tại Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- mot_so_van_de_ve_hoa_giai_tranh_chap_dat_dai_tai_viet_nam.pdf
