Bài giảng Xây dựng văn bản pháp luật - Bài 5: Kiểm tra và xử lý văn bản pháp luật

XÂY DỰNG VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Giảng viên: ThS. Nguyễn Đăng Tuấn

6101215

BÀI 5

KIỂM TRA VÀ XỬ LÝ

VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Giảng viên: ThS. Nguyễn Đăng Tuấn

6101215

ỤC TIÊU BÀI HỌC

Trình bày được khái niệm, đặc điểm của hoạt động kiểm tra

văn bản pháp luật;

Kết luận được ý nghĩa của hoạt động kiểm tra văn bản

pháp luật;

Mô tả được nguyên tắc, phương thức, nghiệp vụ kiểm tra

văn bản pháp luật;

Trình bày được những khiếm khuyết của văn bản pháp luật;

Trình bày được nguyên tắc xử lý và thẩm quyền xử lý, cách

thức xử lý các văn bản pháp luật khiếm khuyết;

Mô tả được cách thức soạn thảo văn bản pháp luật có nội

dung xử lý văn bản pháp luật khác.

6101215

ÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

ười học cần được trang bị trước một số

n thức cơ bản về:

Triết học;

Xã hội học;

Tâm lý học;

Sử học;

Luật học.

6101215

ƯỚNG DẪN HỌC

Xem lại bài giảng đầy đủ và tóm tắt những nội dung

chính của từng bài;

Nắm chắc nội dung về trình bày thể thức văn bản, tích

cực phân tích ưu, nhược điểm về thể thức, ngôn ngữ

trong các văn bản đã ban hành và đặt câu hỏi ngay

nếu có thắc mắc;

Làm các bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu

từng bài.

6101215

ẤU TRÚC NỘI DUNG

5.1

5.2

Kiểm tra văn bản pháp luật

Xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết

6101215

. KIỂM TRA VĂN BẢN PHÁP LUẬT

5.1.1. Khái niệm,

đặc điểm của hoạt

động kiểm tra văn

bản pháp luật

5.1.2. Ý nghĩa của

hoạt động kiểm tra

văn bản pháp luật

5.1.3. Nguyên tắc

và phương thức

kiểm tra văn bản

pháp luật

5.1.4. Nghiệp vụ

kiểm tra văn bản

pháp luật

6101215

.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Khái niệm: Kiểm tra văn bản pháp luật là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩ

quyền trong việc xem xét, đánh giá về tính hợp pháp, hợp lý của các văn bản pháp lu

nhằm phát hiện những khiếm khuyết của văn bản, tạo cơ sở để cấp có thẩm quyền kịp th

xử lý, hoàn thiện chúng.

Đặc điểm của hoạt động kiểm tra văn bản pháp luật:

 Kiểm tra văn bản pháp luật là hoạt động mang tính quyền lực;

 Kiểm tra văn bản pháp luật là hoạt động mang tính phòng ngừa;

 Kiểm tra văn bản pháp luật là hoạt động mang tính tiền đề cho việc xử lý văn bản ph

luật khiếm khuyết.

6101215

.2. Ý NGHĨA CỦA HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Phục vụ trực tiếp cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Góp phần tích cực, tạo tiền đề quan trọng cho công tác rà soát tập hợp hóa, hệ

thống hóa và pháp điển hóa pháp luật.

Đảm bảo tính kỷ luật trong công tác xây dựng văn bản pháp luật, đòi hỏi các cơ

quan pháp luật có trách nhiệm hơn, nghiêm túc hơn trong hoạt động xây dựng

văn bản pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu lực của văn bản

pháp luật.

6101215

.3. NGUYÊN TẮC VÀ PHƯƠNG THỨC KIỂM TRA VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Nguyên tắc kiểm tra văn bản pháp luật

Nguyên tắc kiểm tra

Kiểm tra văn bản

pháp luật là hoạt động

phải bảo đảm

Kiểm tra văn bản

pháp luật là hoạt động

phải được tiến hành

thường xuyên

Kiểm tra văn bản

pháp luật là hoạt động

phải được thực hiện

theo đúng quy định

của pháp luật

sự phối hợp chặt chẽ

giữa các cơ quan,

tổ chức có liên quan

và kịp thời

6101215

.3. NGUYÊN TẮC VÀ PHƯƠNG THỨC KIỂM TRA VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Phương thức kiểm tra văn bản pháp luật

Phương thức kiểm tra

Hoạt động kiểm tra

Hoạt động tự kiểm tra

của cơ quan ban hành

văn bản pháp luật

của cơ quan cấp trên

đối với văn bản pháp

luật của cơ quan

cấp dưới

Kiểm tra đột xuất

6101215

.4. NGHIỆP VỤ KIỂM TRA VĂN BẢN PHÁP LUẬT

toàn bộ những hoạt động chuyên môn được tiến hành trong quá trình kiểm tra văn bản ph

ật, bao gồm nhiều hoạt động khác nhau và được tiến hành theo trình tự nhất định, bao gồ

c hoạt động sau:

Lập kế hoạch kiểm tra văn bản pháp luật;

Sưu tầm, tập hợp và phân loại văn bản pháp luật có liên quan đến chủ đề kểm tra;

Rà soát, để phát hiện các văn bản pháp luật khiếm khuyết và các văn bản hết hiệu lực.

6101215

2. XỬ LÝ VĂN BẢN PHÁP LUẬT KHIẾM KHUYẾT

5.2.1. Những khiếm

khuyết của văn bản

pháp luật

5.2.2. Nguyên tắc xử

lý văn bản pháp luật

khiếm khuyết

5.2.4. Cách thức xử lý

văn bản pháp luật

khiếm khuyết

5.2.3. Thẩm quyền xử

lý văn bản pháp luật

khiếm khuyết

6101215

2.1. NHỮNG KHIẾM KHUYẾT CỦA VĂN BẢN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT

Văn bản pháp luật không đáp ứng yêu cầu về chính trị:

 Văn bản pháp luật có nội dung không phù hợp với đường lối chính sách của Đảng;

 Văn bản pháp luật không phù hợp với ý chí và lợi ích chính đáng của nhân dân.

Văn bản pháp luật không đáp ứng yêu cầu về pháp lý:

 Văn bản pháp luật vi phạm thẩm quyền ban hành;

 Văn bản pháp luật có nội dung trái với qui định của pháp luật;

 Văn bản pháp luật có nội dung không phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam

kết hoặc tham gia;

 Văn bản pháp luật có sự vi phạm các quy định về thể thức, thủ tục ban hành.

Văn bản pháp luật không đáp ứng yêu cầu về khoa học;

Văn bản pháp luật có nội dung không phù hợp với thực trạng và qui luật vận động của đ

sống xã hội.

6101215

2.2. NGUYÊN TẮC XỬ LÝ VĂN BẢN

Nhanh chóng kịp thời.

Khách quan toàn diện, đúng pháp luật.

Trách nhiệm pháp lí của cơ quan, cá nhân ban hành và xử lí văn bản pháp

luật khiếm khuyết.

6101215

2.3. THẨM QUYỀN XỬ LÝ VĂN BẢN PHÁP LUẬT KHIẾM KHUYẾT

Cấp trên có thẩm quyền xử lí đối với văn bản pháp luật do cấp dưới ban hành;

Cơ quan ban hành văn bản pháp luật có quyền tự xử lí các văn bản pháp luật do mình

ban hành khi bị khiếm khuyết;

Tòa án nhân dân (Toà án nhân dân, Toà án hành chính) có thẩm quyền xử lý đối với một

số văn bản áp dụng pháp luật do cơ quan hành chính nhà nước ban hành khi có vi phạm

pháp luật.

6101215

2.4. CÁCH THỨC XỬ LÝ VĂN BẢN PHÁP LUẬT KHIẾM KHUYẾT

Căn cứ lựa chọn cách thức xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết:

 Căn cứ tính chất khiếm khuyết trong văn bản để lựa chọn biện pháp xử lý;

 Căn cứ mức độ khiếm khuyết trong văn bản để lựa chọn biện pháp xử lý;

 Căn cứ thẩm quyền xử lý để lựa chọn biện pháp xử lý.

Các biện pháp xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết:

 Huỷ bỏ;

 Bãi bỏ;

 Thay thế;

 Đình chỉ thi hành;

 Tạm đình chỉ thi hành;

 Sửa đổi bổ sung.

6101215

ÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Trong bài học này chúng ta đã đề cập đến những nội dung chính sau:

• Kiểm tra văn bản pháp luật.

• Xử lý văn bản pháp luật khiếm khuyết.

6101215

Bài giảng Xây dựng văn bản pháp luật - Bài 5: Kiểm tra và xử lý văn bản pháp luật - Nguyễn Đăng Tuấn