Bài giảng Luật hành chính 2 - Bài 4: Tố cáo và giải quyết tố cáo

LUẬT HÀNH CHÍNH II

Giảng viên: TS. Tạ Quang Ngọc

1

v1.0015103231

BÀI 4

TỐ CÁO VÀ GIẢI QUYẾT TỐ CÁO

Giảng viên: TS. Tạ Quang Ngọc

2

v1.0015103231

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được các khái niệm cơ bản về tố cáo,

giải quyết tố cáo

• Nêu được nội dung về quyền, nghĩa vụ của người

tố cáo, người bị tố cáo, người có thẩm quyền giải

quyết tố cáo.

• Phân biệt được tố cáo hành chính với khiếu nại

hành chính.

3

v1.0015103231

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để hiểu bài này, yêu cầu sinh viên cần có các kiến thức cơ bản

liên quan đến các môn học sau:

• Lý luận chung Nhà nước và pháp luật;

• Luật Hiến pháp Việt Nam

• Luật Hành chính (Học phần I);

4

v1.0015103231

HƯỚNG DẪN HỌC

• Chuẩn bị tài liệu đầy đủ cho môn học bao gồm: giáo trình,

văn bản pháp luật.

• Đọc tài liệu và tóm tắt những nội dung chính của bài.

• Ôn lại kiến thức cơ bản của môn Lý luận chung về Nhà

nước và pháp luật, Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

(Học phần I).

• Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu.

5

v1.0015103231

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Khái niệm, đặc điểm của tố cáo hành chính

4.1

4.2

4.3

Các nội dung cơ bản của tố cáo hành chính

Phân biệt tố cáo hành chính với khiếu nại hành chính

6

v1.0015103231

4.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA TỐ CÁO HÀNH CHÍNH

4.1.1. Khái niệm

4.1.2. Đặc điểm

7

v1.0015103231

4.1.1. KHÁI NIỆM

Khái niệm: Tố cáo là việc của công dân theo quy định của

Luật Tố cáo báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm

quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan,

tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại

lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ

quan, tổ chức, cá nhân.

8

v1.0015103231

4.1.2. ĐẶC ĐIỂM

Tố cáo là hành vi của công dân đến chủ thể có

thẩm quyền giải quyết tố cáo.

Chủ thể bị tố cáo là bất kỳ cơ quan, cá nhân, tổ

chức nào có hành vi vi phạm pháp luật.

Đối tượng của tố cáo là hành vi vi phạm pháp

luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Căn cứ để tố cáo: người tố cáo "cho rằng" cá

nhân, tổ chức, cơ quan có hành vi vi phạm pháp

luật đe dọa gây thiệt hại cho cá nhân, cơ quan,

tổ chức.

Thủ tục tố cáo: Theo một trình tự mà pháp luật

đã đặt ra trước.

9

v1.0015103231

4.2. CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TỐ CÁO HÀNH CHÍNH

4.2.1. Quyền và nghĩa vụ của

người tố cáo

4.2.2. Quyền và nghĩa vụ của

người bị tố cáo

4.2.3. Thẩm quyền giải quyết tố cáo

4.2.4. Thủ tục giải quyết tố cáo

10

v1.0015103231

4.2.1. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI TỐ CÁO

Gửi đơn tố cáo đến chủ thể có

thẩm quyền giải quyết

Yêu cầu được giữ

bí mật về họ tên,

Yêu cầu được

thông báo kết quả

giải quyết tố cáo

Quyền của người tố cáo

địa chỉ, bút tích

của mình

Yêu cầu cơ quan, tổ chức có

thẩm quyền bảo vệ khi bị đe doạ,

trả thù, trù dập.

11

v1.0015103231

4.2.1. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI TỐ CÁO

Nghĩa vụ của người

tố cáo

Trình bày trung thực,

rõ ràng về nội dung tố

cáo.

Chịu trách nhiệm trước

pháp luật về việc tố cáo

sai sự thật.

Nêu rõ họ, tên, địa

chỉ của mình.

12

v1.0015103231

4.2.2. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI BỊ TỐ CÁO

Quyền được thông báo về nội dung

tố cáo.

Quyền được đưa ra bằng chứng để

chứng minh nội dung tố cáo là sai

sự thật.

Quyền của người

bị tố cáo

Quyền được khôi phục quyền, lợi ích

hợp pháp bị xâm phạm, phục hồi

danh dự, bồi thường thiệt hại do tố

cáo sai sự thật gây ra.

Quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức có

thẩm quyền xử lý người tố cáo sai

sự thật.

13

v1.0015103231

4.2.2. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI BỊ TỐ CÁO

Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định

giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức

và người có thẩm quyền.

Giải thích rõ về hành vi bị tố cáo; cung

cấp thông tin, tài liệu liên quan khi cơ

quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền

yêu cầu.

Nghĩa vụ

của người bị

tố cáo

Bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu

quả do hành vi trái pháp luật gây ra.

14

v1.0015103231

4.2.3. THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT TỐ CÁO

• Tố cáo là hành vi vi phạm pháp luật mà người bị tố cáo thuộc thẩm quyền quản lý

của cơ quan tổ, chức nào thì cơ quan, tổ chức đó có trách nhiệm giải quyết.

• Tố cáo hành vi vi phạm công vụ, nhiệm vụ của người thuộc cơ quan, tổ chức nào thì

cơ quan, tổ chức đó có trách nhiệm giải quyết. Nếu người đó là người đứng đầu cơ

quan, tổ chức thì người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp có thẩm quyền

giải quyết.

• Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật thuộc chức năng quản lý của cơ quan nào thì cơ

quan đó có thẩm quyền giải quyết, nếu hành vi bị tố cáo cấu thành tội phạm thì giải

quyết theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.

• Người đứng đầu các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm giải quyết tố cáo thuộc thẩm

quyền của cơ quan, tổ chức. Trong trường hợp thấy cần thiết thì giao cho cơ quan

điều tra hoặc cơ quan tiến hành việc thẩm tra, xác minh, kết luận và kiến nghị việc

xử lý.

15

v1.0015103231

4.2.3. THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT TỐ CÁO

• Thẩm quyền của cơ quan thanh tra trong giải quyết tố cáo: Nếu như tố cáo không

trực tiếp được gửi đến cơ quan thanh tra thì cơ quan thanh tra tham gia vào việc giải

quyết tố cáo với tư cách là cơ quan của Chính phủ hoặc cơ quan chuyên trách.

• Nội dung:

 Tiến hành xác minh kết luận nội dung tố cáo và kiến nghị biện pháp xử lý tố cáo

thuộc thẩm quyền giải quyết của thủ trưởng cơ quan quản lý cùng cấp.

 Xem xét kết luận nội dung tố cáo mà thủ trưởng cơ quan cấp dưới trực tiếp của

thủ trưởng cơ quan quản lý cung cấp đã giải quyết người đã có vi phạm pháp

luật. Nếu kết luận là có vi phạm pháp luật thì kiến nghị thủ trưởng cơ quan quản

lý cấp dưới xem xét và giải quyết tố cáo lại.

16

v1.0015103231

4.2.4. THỦ TỤC GIẢI QUYẾT TỐ CÁO

• Thực hiện tố cáo của công dân: Công dân có quyền gửi đơn hoặc tố cáo trực tiếp

với cơ quan nhà nước về hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, cá nhân, tổ chức.

• Đơn tố cáo phải ghi rõ nội dung tố cáo, họ tên, địa chỉ, tố cáo phải có chữ ký của

người tố cáo (trực tiếp). Nếu người tố cáo trình bày trực tiếp thì người tiếp nhận phải

ghi đầy đủ thành văn bản, họ tên, địa chỉ người tố cáo, người tố cáo có thể ghi âm

lời tố cáo.

• Nhận đơn và phân loại đơn: Khi tiếp nhận đơn tố cáo hoặc văn bản ghi lời tố cáo,

người có thẩm quyền phải phân loại đơn để xem vụ việc tố cáo có thuộc thẩm quyền

của mình không.

17

v1.0015103231

4.3. PHÂN BIỆT TỐ CÁO HÀNH CHÍNH VỚI KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH

Tố cáo là công dân (là người thành

niên, chưa thành niên, cán bộ công

chức hay không là cán bộ công chức,

không yêu cầu năng lực chủ thể, năng

lực chủ thể).

Chủ thể

Khiếu nại: chủ thể là công dân, tổ

chức, người đại diện, nếu không sẽ

phải có ủy quyền.

18

v1.0015103231

4.3. PHÂN BIỆT TỐ CÁO HÀNH CHÍNH VỚI KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH

Tố cáo khi phát hiện có hành vi vi

phạm pháp luật.

Căn cứ để

thực hiện hành vi

Khiếu nại: thực hiện khi có căn cứ

cho rằng các quyết định hành chính,

hành vi hành chính là trái pháp luật

và gây thiệt hại đến quyền lợi ích của

người khiếu nại.

19

v1.0015103231

4.3. PHÂN BIỆT TỐ CÁO HÀNH CHÍNH VỚI KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH (tiếp theo)

Tố cáo là bất kỳ cơ quan, tổ chức cá

nhân nào có vi phạm pháp luật (bất kỳ vi

phạm pháp luật nào) trừ các hành vi

phạm tội.

Đối tượng

Khiếu nại: là các cơ quan hành chính

hoặc cá nhân có thẩm quyền trong cơ

quan hành chính hoặc cơ quan tổ chức

có quyết định hành chính, hành vi hành

chính hoặc quyết định kỷ luật.

20

v1.0015103231

Bài giảng Luật hành chính 2 - Bài 4: Tố cáo và giải quyết tố cáo - Tạ Quang Ngọc