Đổi mới phương pháp dạy học các môn Lý luận chính trị trong các trường Đại học hiện nay

No.23_Oct 2021 |p.129-138  
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC TÂN TRÀO  
ISSN: 2354 - 1431  
INNOVATION OF TEACHING METHODS POLITICAL THEORY  
SUBJECTS IN THE CURRENT UNIVERSITYS NOW  
Ngo Xuan Chinh1,*  
1Nguyen Hue University, Vietnam  
*Email address: [email protected]om  
Abstract:  
Article info  
The political theory subjects have the basic function of equipping a system of  
scientific political theoretical knowledge, modern and with clear ideal  
orientation; at the same time it provides students with methodology and  
specialized research methods, applied in practice in a positive and effective way,  
contributing to the formation of scientific theoretical thinking in students ...  
creating high-quality human resources to meet the requirements of the country's  
development in the current period, an important factor is to pay attention to the  
issue of political theory teaching and learning in universities. This article aims  
to clarify the need to renew teaching methods for political theory subjects in  
universities, on that basis, to propose innovative methods of teaching political  
theory subjects in the current period.  
Recieved: 15/6/2021  
Accepted: 5/9/2021  
Keywords:  
Method; teaching;  
Practice; innovation;  
political theory.  
129  
No.23_Oct 2021 |p.129-138  
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC TÂN TRÀO  
ISSN: 2354 - 1431  
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CÁC MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ  
TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC HIỆN NAY  
Ngô Xuân Chính1,*  
1Trường Đại học Nguyễn Huệ, Việt Nam  
*Địa chỉ email: [email protected]  
Thông tin bài viết  
Tóm tắt  
Các môn lý luận chính trị có chức năng cơ bản đó là trang bị một hệ thống tri  
thức lý luận chính trị khoa học, hiện đại và có định hướng lý tưởng rõ ràng; đồng  
thời nó cung cấp cho sinh viên phương pháp luận và các phương pháp nghiên  
cứu chuyên ngành, ứng dụng vào thực tiễn một cách tích cực và hiệu quả, góp  
phần hình thành ở sinh viên tư duy lý luận khoa học... Để tạo ra nguồn nhân lực  
chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay,  
một nhân tố quan trọng là cần quan tâm đến vấn đề dạy và học các môn lý luận  
chính trị trong các trường đại học. Bài viết này nhằm làm rõ sự cần thiết phải đổi  
mới phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị trong các trường đại học,  
trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp đổi mới phương pháp dạy học các môn lý  
luận chính trị trong giai đoạn hiện nay.  
Ngày nhận bài: 23/05/2021  
Ngày duyệt đăng: 05/7/2021  
Từ khóa:  
Phương pháp; dạy học; thực  
tiễn; đổi mới; lý luận chính trị  
1. Đặt vấn đề  
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn  
xác định giáo dục lý luận chính trị là một bộ phận quan  
trọng của công tác tư tưởng, góp phần xây dựng, bồi  
đắp nền tảng tinh thần của xã hội. Đại hội VII của  
Đảng khẳng định: Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng  
Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho  
hành động của Đảng. Bất kỳ một giai cấp nào khi nắm  
quyền đều phải làm cho hệ tư tưởng của giai cấp đó  
thống trị trong xã hội. Việc làm cho chủ nghĩa Mác –  
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trong  
đời sống tinh thần của xã hội là yêu cầu và quy luật tất  
yếu của việc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện  
nay. Quá trình này, đòi hỏi công tác giảng dạy các  
môn lý luận chính trị trong các trường đại học luôn  
được coi trọng, bởi lẽ sinh viên, tầng lớp thanh niên  
tinh túy nhất của xã hội, những chủ thể tích cực của  
quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta là đối  
tượng đầu tiên cần phải thấm sâu những những quan  
điểm, tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin. Vì vậy,  
việc dạy học các môn lý luận chính trị trong các  
trường đại học luôn là một nhiệm vụ trọng tâm trong  
quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, qua đó, góp phần  
hình thành nhân sinh quan và thế giới quan khoa học  
cho sinh viên.  
Mặt khác, mục tiêu của giáo dục phải là đào  
tạo con người có tư duy phản biện, năng lực sáng tạo,  
tự phát triển, thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng  
của thời đại. Trong những năm gần đây, một trong  
những nội dung quan trọng trong công tác xây dựng  
Đảng là xây dựng về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối  
sống gắn với đấu tranh phòng, chống “tự diễn biến”,  
“tự chuyển hóa”. Song mặt trái của kinh tế thị  
130  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
trường, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã tác động  
thực nghiệm, ứng dụng, trực quan, nên không thể sơ  
đồ hóa bài giảng một cách máy móc. Chẳng hạn như,  
môn triết học có chức năng cơ bản là trang bị thế giới  
quan và phương pháp luận cho người học. Vì thế,  
việc giảng dạy triết học Mác - Lênin phải đạt được  
mục đích là giúp người học xác lập cho mình thế giới  
quan và phương pháp luận khoa học cả trong nhận  
thức lẫn hoạt động thực tiễn. Bởi lẽ, hệ thống tri thức  
của môn học này có tính khái quát và trừu tượng cao,  
nội dung các nguyên lý, phạm trù, quy luật của nó  
luôn chứa đựng ý nghĩa thế giới quan, phương pháp  
luận trong xem xét, cải tạo thực tiễn. Cho nên, giảng  
dạy các môn lý luận chính trị phải gắn với thực tiễn  
kinh tế, chính trị, xã hội và phải phục vụ sự phát triển  
kinh tế, xã hội. Mặt khác, giảng dạy các môn lý luận  
chính trị còn bị chi phối rất lớn bởi cuộc đấu tranh tư  
tưởng, lý luận cùng những tác động của những thành  
tựu và hạn chế trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ  
chủ nghĩa xã hội hiện thực, trong đó có sự nghiệp  
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ  
nghĩa. Tính đặc thù này phải được thể hiện trong hệ  
thống tri thức cần trang bị, trong định hướng phương  
pháp tự nghiên cứu, hệ thống những vấn đề sinh viên  
cần giải quyết và vận dụng vào thực tiễn.  
không nhỏ theo hướng tiêu cực đến đời sống làm  
băng hoại nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống, chà  
đạp lên những giá trị đạo đức, làm thay đổi quan  
niệm, lối sống, phai nhạt lý tưởng, niềm tin… của  
một bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân ta nói  
chung và sinh viên, học sinh nói riêng. Một bộ phận  
sinh viên có tình trạng suy thoái đạo đức, mờ nhạt về  
lý tưởng, thiếu bản lĩnh chính trị, thờ ơ, mơ hồ về  
chính trị… Do đó, yêu cầu thực tiễn cấp bách đặt ra  
hiện nay là cần phải nâng cao hơn nữa chất lượng và  
hiệu quả giáo dục lý luận chính trị, nhất là trong các  
trường đại học ở nước ta hiện nay. Bởi lẽ, những tri  
thức lý luận chính trị mà sinh viên tiếp thu được, góp  
phần quan trọng vào việc hình thành ở họ một thế  
giới quan khoa học, một nhân sinh quan cộng sản,  
phương pháp tư duy biện chứng. V.I.Lênin căn dặn  
những người cộng sản rằng, không ai có thể đánh đổ  
được chúng ta, trừ chính những sai lầm của chúng ta.  
Do đó, để tránh được những sai lầm đó, nhằm cung  
cấp cho sinh viên thế giới quan và phương pháp luận  
khoa học định hướng trong hoạt động nhận thức và  
thực tiễn, giúp sinh viên có thái độ đúng đắn với hiện  
thực, có khả năng phân tích, xử lý các vấn đề, xây  
dựng niềm tin khoa học vào lý tưởng cách mạng của  
Đảng, có lập trường chính trị vững vàng, có tinh thần  
trách nhiệm cao, quán triệt sâu sắc và thực hiện triệt  
để đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của  
Nhà nước thì việc đổi mới phương pháp dạy học các  
môn lý luận chính trị càng trở nên cần thiết, có ý  
nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Đại hội XIII của  
Đảng nhấn mạnh: “Đổi mới căn bản chương trình,  
nội dung, phương pháp giáo dục lý luận chính trị  
theo phương châm khoa học, thực tiễn, sáng tạo và  
hiện đại”[1].  
Với đặc thù các mônlý luận chính trị là những môn  
lí luận mang tính tổng hợp và trừu tượng cao, đồng thời  
lại gắn chặt với thực tiễn cuộc sống, vì thế phương pháp  
giảngdạy các mônlý luận chính trị cũng đòi hỏi những  
đặc thù riêng. Do đó, trong giảng dạy, cần gắn lí luận  
với thực tiễn, tri thức khoa học với kinh nghiệm, vì nếu  
không gắn lí luận với thực tiễn, tri thức với kinh nghiệm  
thì người học sẽ không thể vừa nâng cao năng lực tư  
duy lí luận, vừa nâng cao năng lực thực tiễn; cần loại  
bỏ phương pháp giảng dạy lí thuyết suông, một chiều,  
xa rời thực tiễn, không gắn với chức trách, nhiệm vụ  
của người học trong thực tế. Muốn vậy, cần gắn học với  
hành, lí luận gắn liền với thực tiễn. Định hướng quan  
trọng trong đổi mới phương pháp giảng dạy các môn  
lý luận chính trị là phát huy tính tích cực, tự lực và  
sáng tạo, phát triển năng lực hành động, năng lực  
cộng tác làm việc của người học. Đó cũng là những  
xu hướng tất yếu trong cải cách phương pháp giảng  
dạy ở mỗi nhà trường. Tiếp tục quán triệt, thực hiện  
quan điểm của Đảng: “Chuyển mạnh quá trình giáo  
dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn  
diện năng lực và phẩm chất người học… Tiếp tục đổi  
mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng  
hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo  
2. Nội dung nghiên cứu  
2.1. Đặc thù giảng dạy các môn lý luận chính  
trị  
Giảng dạy các môn lý luận chính trị ở các trường  
đại học hiện nay, ngoài những tính chất chung còn  
có tính chất đặc thù của môn học. Tri thức lý luận  
chính trị có tính khái quát hóa, trừu tượng hóa cao và  
được biểu đạt bằng hệ thống các khái niệm, phạm  
trù, nguyên lý, quy luật. Mặt khác, các môn lý luận  
chính trị là các môn khoa học lý thuyết, chứ không  
phải môn khoa học ứng dụng. Chính vì vậy, môn học  
này thiên về những kiến thức hàn lâm mà ít mô hình  
131  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
và vận dụng kiến thức, kĩ năng của người học…” [2]  
Song nhìn chung, chất lượng, hiệu quả học tập,  
nghiên cứu, vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác –  
Lênin, đường lối, cương lĩnh của Đảng chưa cao; tri  
thức kinh điển chưa được coi trọng đúng mức; một  
số quan điểm, học thuyết của các nhà kinh điển chậm  
được nghiên cứu, nhận thức một cách đầy đủ và  
chậm được bổ sung, phát triển để đáp ứng với yêu  
cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Chưa kịp thời  
phát hiện, nghiên cứu thấu đáo những vấn đề mới về  
lý luận và thực tiễn trong nước và thế giới. Việc  
giảng dạy lý luận chính trị những năm qua cho thấy  
lý luận chưa phản ánh kịp những biến đổi của thực  
tiễn cuộc sống, chưa gắn liền với những sự kiện và  
những đổi mới của đất nước, của xã hội. Thực tiễn  
đã có nhiều thay đổi, nhưng trong nội dung các môn  
lý luận chính trị vẫn nặng tính hàn lâm, ít có sự bổ  
sung, phát triển, nhiều vấn đề về kinh tế thị trường,  
nhà nước pháp quyền, dân chủ, nhân quyền, hội nhập  
quốc tế, kinh tế tri thức..., làm cho sinh viên cảm thấy  
khô khan, khó hiểu, xa rời thực tiễn, dẫn tới việc sinh  
viên ngại học các môn học này. Tính định hướng  
chính trị, định hướng tư tưởng, trong quá trình giảng  
dạy chưa cao, chưa sát, còn chung chung trừu tượng.  
Nội dung, chương trình giảng dạy lý luận chính trị  
thường nặng về trình bày những nguyên lý, quy luật,  
phạm trù,… Phần lớn nội dung liên hệ với thực tiễn  
thường nặng về thuyết minh, liệt kê một số chủ  
trương, đường lối của Đảng, chưa chú trọng luận giải  
khoa học những quan điểm đó; chưa làm rõ được vai  
trò của các môn lý luận chính trị đối với chuyên  
ngành mà sinh viên đang theo học.  
và “Đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ  
thống giáo dục quốc dân nhằm tạo bước tiến mới, có  
kết quả, chất lượng cao hơn, góp phần làm cho chủ  
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường  
lối, quan điểm của Đảng giữ vai trò chủ đạo trong  
đời sống xã hội” [3]… Những vấn đề trên đang đặt  
ra yêu cầu cấp bách đòi hỏi cần phải tiếp tục đổi mới,  
nâng cao chất lượng công tác giáo dục đào tạo đáp  
ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đổi mới  
phương pháp dạy học các môn lý luận chính trị đòi  
hỏi phải đối mới cả cách dạy và cách học. Quá trình  
đó phải được thực hiện đồng bộ nhiều khâu, nhiều  
bước và đặt trong mối quan hệ với các vấn đề liên  
quan trực tiếp để bảo đảm đạt chất lượng, hiệu quả  
cao.  
Mặt khác, dạy học các môn lý luận chính trị nhất  
thiết phải liên hệ với thực tiễn, gắn lí luận với thực  
tiễn. Bài giảng muốn sinh động, giàu sức thuyết  
phục, giảng viên phải liên hệ với thực tiễn của thế  
giới, của đất nước, của nhà trường, gắn với đường  
lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, gắn với thực  
tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; gắn với nhiệm vụ  
mà sinh viên sẽ đảm nhiệm trên thực tế, giúp sinh  
viên biết vận dụng lý luận vào thực tiễn cuộc sống.  
Vấn đề này tùy thuộc vào khả năng của mỗi giảng  
viên, có thể giảng viên tự liên hệ trong bài giảng và  
định hướng cho sinh viên thấy rõ điều đó được thể  
hiện trong thực tiễn. Việc liên hệ thực tiễn cũng cần  
chú ý, khả năng liên hệ thực tiễn của các đối tượng  
sinh viên có sự khác nhau, bởi những trải nghiệm  
thực tiễn cuộc sống của họ khác nhau. Vì thế giảng  
viên có thể gợi mở, đàm thoại với đối tượng mình  
dạy, minh chứng bằng thực tiễn của đất nước, của  
các nghành nghề, cơ quan, đơn vị hay cá nhân và từ  
đó khái quát làm sáng tỏ về mặt lý luận.  
Đặc biệt là phương pháp giáo dục lý luận chính  
trị trong các trường đại học ở nước ta trong thời gian  
qua còn nặng về giáo điều, sách vở; lý luận không  
gắn liền với thực tiễn; truyền tải lý luận một cách khô  
khan, thụ động, một chiều, chưa phát huy được khả  
năng suy nghĩ độc lập, khoa học và sáng tạo của sinh  
viên… Trong thực tiễn giảng dạy, một số giảng viên  
hầu như chỉ cắm cúi vào bài giảng, nhắc lại một cách  
rập khuôn những điều đã có, đã được ghi chép một  
cách đầy đủ, rõ ràng trong sách vở, tài liệu, thiếu  
những dẫn chứng thực tiễn sinh động cho người học.  
Điều này làm cho bài giảng thiếu sức sống, không  
thuyết phục, không sinh động đang là một hiện tượng  
khá phổ biến hiện nay. Hệ quả tất yếu kéo theo đó là  
chất lượng, hiệu quả của công tác đào tạo, giảng dạy  
thấp, thậm chí đôi khi còn phản tác dụng và tạo ra  
tâm lý ức chế, khiên cưỡng, gò ép cho sinh viên. Từ  
2.2. Thực trạng dạy học các môn lý luận chính  
trị ở các trường đại học hiện nay  
Trong thời gian qua, việc dạy và học lý luận  
chính trị ở các trường đại học đã đạt được những  
thành tựu đáng kể, cơ bản đáp ứng được yêu cầu của  
thực tiễn. Qua đó mà phần đông sinh viên nhận rõ  
vai trò, tác dụng của môn học. Sinh viên sau khi tốt  
nghiệp ra trường trên cương vị công tác mới đã phát  
huy tốt vai trò trách nhiệm, biết gắn lý luận với thực  
tiễn một cách sáng tạo, hiệu quả, xử lý tốt các tình  
huống thực tiễn đặt ra.  
132  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
đó nhiều người cho rằng các môn lý luận chính trị  
không theo kịp, không phản ánh kịp thời những biến  
đổi của tồn tại xã hội. Điều tất yếu đương nhiên này  
cũng xảy ra ngay cả trong lĩnh vực học tập, giảng dạy  
lý luận chính trị trong các trường đại học hiện nay.  
mang nặng tính lý thuyết, thiếu tính thực tiễn, thiếu  
sức truyền cảm, thậm chí nhiều sinh viên cho rằng  
dường như học môn này chỉ là học một mớ lý thuyết  
mang tính kinh viện, sáo rỗng, không thực tế. Cũng  
xuất phát từ quan niệm sai lầm này mà trong thực tế  
nhiều sinh viên đã đến với các bài học, bài thi bằng  
một tâm lý đối phó, chỉ chú trọng học vẹt, học thuộc  
lòng, học cho xong, còn bản chất vấn đề thì hầu như  
không hiểu, từ đó dẫn đến sinh viên chưa có tâm  
huyết, yêu thích môn học, học xong không nhớ nội  
dung kiến thức nên khó vận dụng vào trong thực tiễn  
đời sống. Vì thế, khi tốt nghiệp ra trường một bộ  
phận sinh viên chưa biết vận dụng lý luận đã học vào  
trong thực tiễn công tác của cơ quan, đơn vị, cũng  
như của bản thân mình, kĩ năng tay nghề chưa thật  
vững chắc. Qua đó, đã ảnh hưởng không nhỏ tới chất  
lượng, hiệu quả giảng dạy lý luận chính trị trong các  
trường đại học hiện nay.  
2.3. Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy  
học các môn lý luận chính trị ở các trường đại học  
hiện nay  
Để tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học các  
môn lý luận chính trị ở các nhà trường đại học hiện  
nay đạt hiệu quả, cần áp dụng nhiều biện pháp, trong  
đó tập trung một số vấn đề chủ yếu sau:  
Một là, kết hợp nhuần nhuyễn giữa sử dụng giáo  
án với giáo trình, giáo khoa, kinh điển và tài liệu  
tham khảo trong giảng bài  
Để nâng cao hiệu quả quá trình giảng bài, giảng  
viên có thể cung cấp trước cho sinh viên hệ thống  
danh mục tài liệu tham khảo, các tài liệu sẵn có, đề  
cương giáo án của giảng viên và định hướng các vấn  
đề sinh viên cần đọc trước. Qua đó, giúp sinh viên  
khái quát một cách tổng thể các tài liệu liên quan để  
từng bước thu thập và xử lí, giúp cho quá trình giảng  
bài được tập trung nhiều thời gian cho phần cơ bản,  
chủ yếu, vấn đề vận dụng và những thông tin cập  
nhật .  
Nguyên nhân của những hạn chế trên chủ yếu là  
do chủ thể tham gia quá trình nghiên cứu, giảng dạy,  
học tập nhận thức chưa đầy đủ về ý nghĩa, vị trí, tầm  
quan trọng của việc đổi mới, nâng cao chất lượng,  
hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển  
chủ nghĩa Mác - Lênin trong tình hình mới. Công tác  
lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy chưa sâu sát, chậm  
đổi mới nội dung chương trình, phương pháp trong  
giảng dạy lý luận chính trị. Căn nguyên của tình  
trạng trên là do sự bất cập, hạn chế trong việc gắn lý  
luận với thực tiễn, giữa học tập lý luận với tổ chức  
thực hiện trong hoạt động thực tiễn. Trong học tập lý  
luận chính trị cả người dạy và người học chưa gắn  
chặt lý luận với thực tiễn, còn giảng lý luận chung  
chung hoặc lựa chọn, xác định vấn đề thực tiễn để  
liên hệ, minh chứng và diễn giải lý luận chưa điển  
hình, chưa thực sự phù hợp với nội dung bài giảng  
và đối tượng học nên chưa cung cấp được những vấn  
đề lý luận và kinh nghiệm thực tế cho sinh viên. Một  
bộ phận giảng viên không thường xuyên cập nhật  
những thông tin, hiểu biết mới; chưa có sự trăn trở  
và sáng tạo trong quá trình giảng dạy nên chưa hiểu  
thấu đáo các vấn đề nghiên cứu. Tình trạng lý luận  
xa rời thực tiễn đang diễn ra khá phổ biến ở không ít  
cán bộ, giảng viên. Nguyên nhân cơ bản là do chính  
vốn kinh nghiệm thực tiễn của nhiều giảng viên, nhất  
là giảng viên trẻ, giảng viên mới hiện nay là quá ít  
ỏi... Trong tính phổ biến, trong những điều kiện hoàn  
cảnh chung, chúng ta thấy ý thức xã hội thường tỏ ra  
Quá trình giảng bài với các nội dung đã rõ về mặt  
khoa học và có trong tài liệu, giảng viên không nên  
tập trung nhiều thời gian cho phần này mà phải chỉ  
dẫn chính xác, cụ thể nguồn tài liệu và hướng xử lí  
tài liệu, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tìm  
kiếm tri thức phục vụ cho ôn luyện và nghiên cứu.  
Hệ thống tài liệu trong chuẩn bị và giảng bài lý luận  
chính trị so với các môn khoa học khác là rất phong  
phú, sâu rộng, vừa thuận lợi, vừa khó khăn trong xử  
lí. Giảng viên phải giới thiệu cụ thể, tỉ mỉ, sát thực,  
có tính khả thi, đáp ứng yêu cầu cao trong học tập,  
tránh giới thiệu những tài liệu quá khó khăn trong  
tìm kiếm, hoặc quá sức nghiên cứu, xử lí của những  
đối tượng và bậc học xác định. Trong dạy học các  
môn lý luận chính trị phải chú trọng phân cấp nội  
dung, phương pháp, tài liệu cho các đối tượng sinh  
viên. Căn cứ vào chủ thể lĩnh hội của bài giảng để  
tính tới những tài liệu sử dụng cho phù hợp. Đối với  
kinh điển, tùy đối tượng cụ thể mà có thể tăng, giảm  
kinh điển, hoặc hoàn toàn đi từ tư tưởng kinh điển  
trong phân tích, tiếp cận nội dung. Tích cực nghiên  
cứu các tài liệu chính thống, nhất là các tài liệu kinh  
điển, các văn kiện Hội nghị, Đại hội Đảng,… Đây  
133  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
là dạng thực tiễn có độ tin cậy cao, vừa có tính cụ  
phương pháp đã có trong kế hoạch cần linh hoạt,  
sáng tạo sử dụng các phương pháp phù hợp với diễn  
biến thực tế của buổi học. Để đảm bảo được điều đó,  
phải thực hiện chuyển từ phương pháp dạy học theo  
lối “truyền thụ một chiều” sang dạy cách học, cách  
vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành  
năng lực và phẩm chất. Tăng cường phối hợp học tập  
cá nhân với học tập hợp tác, lớp học trở thành môi  
trường giao tiếp giảng viên - sinh viên và sinh viên -  
sinh viên nhằm vận dụng sự hiểu biết và kinh nghiệm  
của từng cá nhân, của tập thể trong giải quyết các  
nhiệm vụ học tập chung.  
thể, vừa có tính khái quát.  
Nghiên cứu kinh điển là một việc cần thiết, là yêu  
cầu bắt buộc đối với giảng viên các môn lý luận  
chính trị. Bởi kinh điển là gốc, là tinh thần nguyên  
thủy của chủ nghĩa Mác - Lênin. Tuy nhiên, nếu quá  
lạm dụng, trích dẫn quá nhiều theo kiểu “tầm chương  
trích cú” hoặc sử dụng quá ít tri thức kinh điển trong  
giảng dạy đều không có tác dụng. Sử dụng hợp lý  
kinh điển sẽ nâng cao chất lượng bài giảng, đem lại  
sự hấp dẫn cho người học. Tránh trường hợp “tam  
sao thất bản” gây hiểu lầm, sai nghĩa khi trích dẫn  
các tư tưởng, học thuyết của các nhà kinh điển trong  
quá trình nghiên cứu, giảng dạy và học tập. Theo đó,  
sử dụng hợp lý kinh điển trước hết là hiểu đúng kinh  
điển và trích dẫn đúng chỗ, phù hợp với vấn đề sẽ  
giúp cho sinh viên hiểu rõ, nắm vững hơn nội dung  
bài giảng.  
Hiện nay, sử dụng phương pháp thuyết trình kết  
hợp thảo luận ngắn, nêu vấn đề, đối thoại ở các bài  
giảng các môn lý luận chính trị đang được khẳng  
định tính ưu việt của nó trong sự phát huy tính sáng  
tạo của sinh viên. Thảo luận ngắn, nêu vấn đề, đối  
thoại… có thể xem là một kiểu phương pháp dạy học  
tích cực. Thực hiện phương pháp này, sinh viên cần  
nghiên cứu và xử lí bước đầu hệ thống tài liệu trước  
khi tiếp nhận tri thức qua nghe giảng, thời gian trên  
lớp tập trung làm rõ và đi đến kết luận những vấn đề  
cơ bản, bản chất, những vấn đề mở rộng và hướng  
vận dụng.  
Việc nghiên cứu các tác phẩm kinh điển giúp  
người giảng viên hiểu đúng, hiểu sâu tư tưởng của  
các nhà kinh điển, vận dụng một cách hợp lý vào quá  
trình giảng dạy, nghiên cứu và hoạt động thực tiễn.  
Đây là cơ sở lý luận tin cậy để so sánh, đối chiếu các  
nội dung trình bày trong tài liệu, hiểu sâu sắc phần  
gốc, rễ vấn đề theo đúng tư tưởng của các nhà kinh  
điển vạch ra. Qua đó, củng cố niềm tin, sự yêu mến,  
say mê của cả người dạy và người học đối với các  
môn lý luận chính trị, nâng cao chất lượng, hiệu quả  
giảng dạy, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu,  
yêu cầu đào tạo của các nhà trường. Đặc biệt, trong  
điều kiện của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ  
Tư, khi nghiên cứu kinh điển với tư cách là lý luận  
gốc, người giảng viên cần xác định, kiểm nghiệm  
những tư tưởng nào vẫn tiếp tục khẳng định giá trị  
vượt thời đại, những tư tưởng nào đã bị thực tiễn  
ngày nay vượt qua, thể hiện sự lạc hậu để có sự tham  
mưu, đề xuất việc bổ sung, phát triển... Có như vậy,  
các tư tưởng của các nhà kinh điển mới luôn được  
làm mới, phù hợp với sự vận động của thực tiễn.  
Nêu vấn đề có thể xem là một kiểu phương pháp  
dạy học tích cực, dựa trên việc nêu lên và giải quyết  
các vấn đề học tập trong sự tương tác giữa giảng viên  
và sinh viên. Đây là vấn đề lôgíc nội tại của hệ thống  
kiến thức trong quá trình giảng bài, bảo đảm cho sinh  
viên phát huy được khả năng vốn kiến thức đã có để  
hướng tới tiếp nhận hệ thống tri thức mới. Trong giảng  
bài các môn lý luận chính trị giảng viên cần đầu tư xây  
dựng vấn đề học tập chứa đựng mâu thuẫn giữa lý luận  
và thực tiễn; lý luận và chuyên môn, nghiệp vụ; giữa  
lý luận và phương pháp; mâu thuẫn giữa các quan  
điểm; mâu thuẫn giữa các ý kiến khác nhau trong nội  
dung của chủ đề. Xây dựng các vấn đề học tập phải  
trên cơ sở kế thừa hệ thống tri thức đã có, gắn với  
những yêu cầu làm rõ về những nội dung căn bản của  
bài giảng, phù hợp với yêu cầu cao của quá trình nhận  
thức đối với người học. Xây dựng các vấn đề học tập  
phải kích thích được tính tích cực, sáng tạo của sinh  
viên. Nêu vấn đề trong quá trình giảng bài phải khách  
quan, lôgíc chặt chẽ, lôi cuốn được sinh viên vào quá  
trình phân tích tình huống, xây dựng giả thuyết, giải  
quyết vấn đề, đánh giá và kết luận.  
Hai là, tăng cường phương pháp dạy học tích  
cực, phát huy tính tích cực tư duy của sinh viên  
Phát huy tính tích cực nhận thức của sinh viên  
luôn được đặt ra như một mục tiêu quan trọng của  
dạy học ở các nhà trường đại học. Dạy học các môn  
lý luận chính trị cần kết hợp các phương pháp, linh  
hoạt vận dụng các phương pháp cho phù hợp từng  
bài. Một đối tượng cụ thể ngoài việc sử dụng các  
134  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
Phương pháp đối thoại trong giảng bài là một kiểu  
môn mà mình đảm nhiệm, để định hướng, gợi mở  
cho sinh viên vận dụng vào giải quyết các vấn đề  
thực tiễn có hiệu quả, phù hợp với nội dung lý luận  
đã chỉ ra. Giảng viên phải biết lựa chọn được loại  
kiến thức thực tiễn nào, ở mức độ nào cần đưa vào  
bài giảng thì phù hợp. Không phải tất cả các nội dung  
lý luận trong bài giảng đều cần có liên hệ thực tiễn,  
mà chỉ ở những vấn đề nào quan trọng, cần thiết nhấn  
mạnh, khó hiểu, hay muốn tăng thêm tính thuyết  
phục. Trong dạy học các môn lý luận chính trị, quá  
trình phân tích phải có cơ sở lý luận, thực tiễn, có  
chiều sâu, sinh viên phải hiểu được bản chất vấn đề.  
Quá trình giảng bài những nội dung lý luận chính trị  
cần có sự khái quát, không kể lể, cũng không quá lệ  
thuộc về mặt học thuật mà dẫn tới sự căng thẳng,  
nhàm chán.  
của phương pháp dạy học tích cực. Giảng viên không  
chỉ là người truyền thụ kiến thức, giải đáp thắc mắc  
mà sẽ được đánh giá cao hơn ở khả năng hướng dẫn,  
khái quát hóa, trừu tượng hóa, rèn luyện sự sáng tạo  
cho tư duy người học. Giảng bài nói chung, giảng bài  
các môn lý luận chính trị nói riêng cần có những biện  
pháp thích hợp để thu hút đa số sinh viên tham gia vào  
quá trình đối thoại để có thể đa dạng hóa các ý kiến,  
mặt khác sẽ góp phần tạo ra một không khí sôi nổi, cởi  
mở trong tranh luận. Đối thoại phải có định hướng  
trọng tâm, bảo đảm cho giảng bài không bị phá vỡ, bị  
cuốn theo những ý kiến thắc mắc và tranh luận của  
sinh viên, giảng viên phải có những kết luận khoa học  
cho những ý kiến. Đối với một số nội dung cụ thể,  
giảng viên có thể để dưới dạng câu trả lời “mở” để  
sinh viên tiếp tục suy nghĩ. Tuy nhiên, hướng cho sinh  
viên suy nghĩ phải là những vấn đề đặt ra yêu cầu cao  
phù hợp mục đích, yêu cầu của bài giảng trên nền hệ  
thống kiến thức cơ bản mà họ đã có.  
Trong giảng bài điều quan trọng trước hết là bản  
thân giảng viên phải nắm chắc khái niệm, phạm trù  
và phải làm cho sinh viên hiểu và đạt tới trình độ có  
thể tư duy bằng chính các khái niệm, phạm trù đó.  
Phương pháp dạy học hiện đại đòi hỏi lấy sinh viên  
làm trung tâm, sinh viên tự học là chính, còn giảng  
viên trước hết phải hỗ trợ cho sinh viên nắm vững  
các khái niệm, phạm trù, qua đó là điều kiện cần thiết  
để sinh viên có thể tự đọc, tự nghiên cứu. Các khái  
niệm, phạm trù các môn lý luận chính trị khác với  
các khái niệm, phạm trù của các khoa học cụ thể, và  
cũng không đồng nhất với khái niệm thông thường  
được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Sinh viên  
khó có thể lĩnh hội được các tư tưởng lý luận chính  
trị, thậm chí họ cảm thấy như lý luận đó không phù  
hợp với thực tế cuộc sống, nếu sinh viên không từng  
bước và không có khả năng nâng trình độ tư duy của  
mình bằng chính các khái niệm, phạm trù.  
Học tập các môn lý luận chính trị là quá trình tự  
nhận thức hệ thống lý luận, cách mạng, khoa học của  
người học, quá trình đó giảng viên có vai trò chỉ đạo,  
định hướng. Để làm được điều này giảng viên phải  
có hệ thống tri thức chuyên môn sâu, lập trường, bản  
lĩnh, niềm tin khoa học mới có thể thuyết phục được  
sinh viên tin theo lập trường, quan điểm khoa học.  
Ba là, sử dụng phương pháp phân tích luận điểm,  
khái quát thực chất nội dung vấn đề và rút ra ý nghĩa  
về mặt phương pháp luận  
Với đặc thù các môn lý luận chính trị mang tính  
trừu tượng cao nên giảng viên cần chú ý sử dụng ngôn  
ngữ chính xác, dễ hiểu nhưng như thế không có nghĩa  
là giảng viên đơn giản hóa những nguyên lý, quy luật  
bằng ngôn ngữ dân dã. Giảng viên cũng không nên  
dùng ngôn ngữ cao siêu, bác học quá mức làm cho  
người học không hiểu giảng viên đang nói gì. Trong  
quá trình giảng dạy, giảng viên phải thể hiện thái độ  
vui vẻ qua cử chỉ, điệu bộ, giọng nói, trang phục, ánh  
mắt thể hiện sự chân tình, cởi mở, gần gũi nhưng  
nghiêm túc. Điều đó tạo nên sự hòa hợp, gần gũi giữa  
người dạy và người học và bài giảng sẽ cuốn hút hơn  
đối với người học… Những điều đó tưởng chừng như  
rất nhỏ nhưng thực ra lại có tác động rất lớn đối với  
người học.  
Trong giảng bài các môn lý luận chính trị, việc  
trang bị vốn tri thức, cập nhật thông tin là điều cần  
thiết, nhưng cần chú ý trang bị cho sinh viên về mặt  
phương pháp. Bởi vì, thời đại của cuộc cách mạng  
khoa học công nghệ, hệ thống tri thức rất nhanh bị  
lạc hậu. Vì vậy, trang bị cho sinh viên phương pháp  
tư duy, phương pháp nhận thức và hành động thực  
tiễn là hết sức cần thiết. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí  
Minh đã nhắc nhở cán bộ, đảng viên rằng, học lý luận  
Mác – Lênin là “phải học tập tinh thần của chủ  
nghĩa Mác – Lênin, học tập lập trường, quan điểm  
và phương pháp của chủ nghĩa Mác – Lênin để áp  
dụng lập trường, quan điểm và phương pháp ấy mà  
Giảng viên phải nắm vững kiến thức lý luận của  
từng chương, mục, từng bài và toàn bộ nội dung bộ  
135  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
giải quyết cho tốt những vấn đề thực tế trong công  
chú trọng cách thức ra đề theo dạng câu hỏi mang  
tính tổng hợp, tích hợp, hướng mở… làm cho sinh  
viên không thể đơn thuần tái hiện những câu chữ  
“thuộc lòng” theo vở ghi hay giáo trình mà buộc phải  
đào sâu suy nghĩ, liên hệ, vận dụng một cách sáng  
tạo. Với những đề thi như vậy, một mặt đòi hỏi sinh  
viên phải biết sử dụng kiến thức của cả cụm chủ đề,  
của cả môn học chuyên ngành, liên ngành hoặc kiến  
thức của nhiều lĩnh vực để giải quyết. Mặt khác,  
thông qua từng nội dung của đề thi, đòi hỏi sinh viên  
phải có sự liên hệ giữa lý luận với thực tiễn đời sống  
xã hội, thực tiễn hoạt động nghề nghiệp để luận giải  
các vấn đề đặt ra một cách sâu sắc, có đủ luận cứ,  
luận chứng khoa học, có cơ sở lý luận, thực tiễn, liên  
hệ đánh giá thực trạng, đưa ra những đề xuất có tính  
hợp lí, sáng tạo và có sức thuyết phục cao.  
tác của chúng ta” [4]. Giảng viên cần có hướng rút  
ra về mặt phương pháp luận từ mỗi luận điểm, mỗi  
phần và toàn bộ môn; quá trình thực hành giảng, từ  
nội dung lý luận phải chú ý tới phương pháp, chuyển  
hóa tri thức lý luận thành tri thức về phương pháp.  
Quá trình luận giải, phân tích các nguyên lý, phạm  
trù, quy luật... giảng viên phải khai thác tối đa ý  
nghĩa thực tiễn của các tri thức lý luận đó, có nhiều  
ví dụ phong phú, đa dạng trên tất cả các lĩnh vực tự  
nhiên, xã hội và tư duy, làm cho sinh viên nhận rõ  
tầm quan trọng của kiến thức lý luận đang lĩnh hội  
đối với hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn  
của mình.  
Bốn là, tăng cường sử dụng phương tiện kĩ thuật  
dạy học hiện đại, kết hợp đổi mới cách thức kiểm tra,  
thi, đánh giá kết quả học tập của sinh viên  
Cần chú ý bảo đảm tính cân đối trong sử dụng các  
phương pháp kiểm tra, thi, đánh giá kết quả học tập  
của sinh viên. Kết hợp hài hòa giữa thi vấn đáp và thi  
viết, thông qua đó rèn luyện tư duy sáng tạo và kỹ  
năng xử lý tình huống, kỹ năng trình bày, diễn đạt  
bằng ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết cho người học.  
Cùng với việc thực hiện các phương pháp kiểm tra,  
đánh giá trên đây cần mạnh dạn áp dụng phương pháp  
kiểm tra, thi bằng trắc nghiệm để tăng tính khách quan  
trong quá trình đánh giá trình độ kiến thức, kỹ xảo, kỹ  
năng của người học; đồng thời cũng thông qua đó mà  
tăng cường khâu nắm thông tin ngược đối với cả  
người dạy và người học, làm cơ sở cho việc thường  
xuyên bổ sung, điều chỉnh, đổi mới cả cách dạy và  
cách học. Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học các  
môn lý luận chính trị là vấn đề mấu chốt, khâu đột phá  
quan trọng để chuyển từ dạy học chủ yếu trang bị kiến  
thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất  
người học.  
Phương tiện kĩ thuật dạy học hiện đại là một  
trong những nhân tố quan trọng hỗ trợ cho việc đổi  
mới phương pháp dạy học đạt được hiệu quả cao  
hơn. Một trong những yêu cầu bắt buộc hiện nay đối  
với đội ngũ giảng viên là phải sử dụng thành thạo các  
phương tiện kĩ thuật trong nghiên cứu và giảng dạy,  
nhằm bổ sung và làm phong phú thêm cho những nội  
dung của bài giảng; thay đổi cách học và phương  
pháp học, tạo sự hứng thú, kích thích tìm tòi, đi sâu  
nghiên cứu của sinh viên. Sử dụng các phương tiện  
kĩ thuật nhằm thay đổi phương pháp dạy chay, học  
chay; giúp sinh viên tiếp cận được khoa học - kĩ  
thuật. Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học -  
công nghệ hiện đại, sự bùng nổ của công nghệ thông  
tin buộc giảng viên phải sử dụng thành thạo máy vi  
tính. Đây là một trong những phương tiện hỗ trợ đắc  
lực, có hiệu quả cho việc đổi mới phương pháp dạy  
học của giảng viên. Máy vi tính giúp cho giảng viên  
thiết kế bài giảng điện tử dễ dàng, đa dạng hóa các  
dạng trình chiếu, có thể giới thiệu giáo trình, tài liệu  
tham khảo, hình ảnh hay thước phim minh họa ngay  
tại lớp cho sinh viên… Tuy nhiên, việc sử dụng trình  
chiếu trong giảng dạy cũng phải chọn lọc những nội  
dung thật sự cần thiết, không nên lạm dụng các  
phương tiện kĩ thuật, xem nó như là cái mốt và coi  
đó là toàn bộ sự đổi mới phương pháp dạy học.  
Năm là, giảng dạy các môn lý luận chính trị cần  
bám sát thực tiễn, gắn với đặc thù của từng đối tượng  
sinh viên  
Kiến thức các môn lý luận chính trị có mặt trong  
tất cả các lĩnh vực của cuộc sống, từ vấn đề nhỏ nhặt  
nhất trong sinh hoạt đời thường đến những vấn đề  
trọng đại của đất nước. Vì thế, trong đổi mới phương  
pháp dạy học các môn lý luận chính trị nhất thiết phải  
chú trọng liên hệ với thực tiễn, bám sát thực tiễn để  
bổ sung những ví dụ mới, thời sự, sinh động mang  
hơi thở cuộc sống. Bởi lẽ, hệ thống tri thức lý luận  
chính trị rất rộng lớn, vừa mang tính trừu tượng,  
Bên cạnh đó, quá trình giảng dạy các môn lý luận  
chính trị cần phải đổi mới cách thức kiểm tra, thi,  
đánh giá kết quả học tập của sinh viên. Trên cơ sở  
của việc xây dựng “ngân hàng” đề thi hiện nay, cần  
136  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
về lý thuyết, áp đặt thụ động, máy móc lý luận xa rời  
vừa mang tính phổ biến và gắn liền với thực tiễn  
đời sống xã hội. Tuy nhiên, đời sống thực tiễn  
bao giờ cũng phong phú, đa dạng, sinh động. Để có  
được một hình ảnh thực tiễn sinh động, hấp dẫn,  
mang tính thời sự, tính chính xác cao, phù hợp với  
lý luận chỉ ra trong bài giảng đòi hỏi giảng viên phải  
lựa chọn, sàng lọc những ví dụ điển hình. Mặt khác,  
trong bối cảnh tốc độ phát triển thông tin, công nghệ  
nhanh như vũ bão, đòi hỏi người giảng viên phải  
thường xuyên cập nhật những đường lối đổi mới  
của Đảng và pháp luật, chính sách của Nhà nước.  
Nắm bắt được các thông tin đổi mới kinh tế, chính  
trị, văn hóa, xã hội, những biến động của tình hình  
quốc tế,... để định hướng cho sinh viên vận dụng lý  
luận vào thực tiễn một cách chân thực nhất, chính  
xác nhất, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể  
của thực tiễn. Vì vậy, để gắn lý luận với thực tiễn  
thì người giảng viên cần phải có vốn sống phong  
phú, thường xuyên xâm nhập thực tế, tích cực khai  
thác thông tin ở các phương tiện truyền thông để  
cập nhật tri thức cũng như diễn biến thời sự trong  
nước và thế giới. Có thể đi thực tế theo từng lĩnh  
vực chuyên môn để học hỏi kinh nghiệm thực tiễn  
ngoài môi trường sư phạm; gặp gỡ, trao đổi với  
những cán bộ, giảng viên có thâm niên cao, nhiều  
kinh nghiệm trong thực tế giảng dạy, hoặc tích cực  
khai thác thông tin ở các phương tiện thông tin đại  
chúng (đài, báo, tạp chí, internet,…) để có thực tiễn  
đa chiều, rộng lớn đã được chọn lọc, phân tích có  
cơ sở khoa học.  
thực tiễn không phát huy được tính tích cực sáng tạo  
của người học. Tăng cường sử dụng các hình thức,  
phương pháp đối thoại như sêmina, bài tập tình  
huống... để cho người học được quyền thảo luận,  
tranh luận, vận dụng lý luận giải quyết những vấn đề  
thực tiễn đặt ra dưới sự dẫn dắt, định hướng của  
giảng viên. Qua đó, nắm bắt những vấn đề lý luận,  
thực tiễn mà sinh viên chưa nắm chắc, chưa hiểu  
đúng, trên cơ sở đó giúp họ hiểu rõ vấn đề và biết  
cách vận dụng vào thực tiễn cuộc sống  
Để gắn lý luận với thực tiễn trong quá trình giảng  
dạy có hiệu quả, đòi hỏi giảng viên phải nắm chắc  
đối tượng sinh viên, bởi vì trong quá trình giảng dạy  
mỗi đối tượng có nội dung, phương pháp và hình  
thức giảng dạy khác nhau. Mặt khác, cùng một nội  
dung bài học nhưng áp dụng cho các đối tượng sinh  
viên khác nhau sẽ có phương pháp khác nhau và sử  
dụng những kiến thức thực tiễn cũng có sự tiếp cận  
luận giải với tính chất, cấp độ khác nhau. Vì thế, nắm  
chắc đối tượng sinh viên sẽ giúp giảng viên lựa chọn  
kiến thức thực tiễn hoặc cách khai thác nhấn mạnh  
một phương diện nào đó trong cùng một sự kiện để  
phù hợp với từng đối tượng. Lâu nay, người giảng  
viên chỉ quan tâm đến bài giảng mà không chú ý đến  
đối tượng người học. Trong khi đó, mỗi một trường  
đại học đều có những đặc thù riêng theo từng lĩnh  
vực, bản thân bên trong một trường đại học đã có  
nhiều đối tượng sinh viên rất khác nhau và đa dạng  
về trình độ kiến thức, kinh nghiệm, đa dạng về tuổi  
tác, khác nhau về nghề nghiệp, lĩnh vực chuyên môn,  
động cơ học tập cũng không giống nhau… Vì vậy,  
để cho bài giảng phù hợp với đối tượng, giảng viên  
cần chú ý đến từng đối tượng sinh viên cụ thể, chú ý  
đến khả năng, trình độ tiếp thu của sinh viên để mở  
rộng hay thu hẹp mức độ nông, sâu của bài giảng,  
cũng như phương pháp truyền tải nội dung. Cần nắm  
vững đối tượng sinh viên và hoàn cảnh cụ thể của lớp  
học để liên hệ thực tiễn cho phù hợp, sát thực tiễn  
ngành nghề đào tạo.  
Theo đó, việc đổi mới phương pháp giảng dạy  
các môn lý luận chính trị cần gắn với đường lối,  
chính sách của Đảng và Nhà nước, gắn với thực tiễn  
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; gắn với nhiệm vụ mà  
người học sẽ đảm nhiệm trên thực tế, giúp người học  
biết vận dụng lý luận vào thực tiễn xây dựng đất  
nước, thực tiễn đấu tranh trên mặt trận tư tưởng lý  
luận. Quá trình giảng dạy không chỉ đơn thuần là sự  
truyền tải thông tin từ người dạy sang người học mà  
là hoạt động trí tuệ cao nhằm trang bị kiến thức, xây  
dựng niềm tin, lòng nhiệt huyết cách mạng, phong  
cách, phẩm chất đạo đức cách mạng cho người học.  
Do vậy, người giảng viên không những cần có trình  
độ cao, phương pháp nhuần nhuyễn mà còn phải là  
tấm gương mẫu mực về đạo đức cho người học noi  
theo. Trong quá trình giảng dạy, kiên quyết khắc  
phục lối dạy “độc thoại” thông tin một chiều, nặng  
Khi đề cập đến vấn đề này, Chủ tịch Hồ Chí Minh  
cũng lưu ý, nội dung học tập cần phù hợp với từng  
đối tượng, ở mỗi lứa tuổi, mỗi cấp học, mỗi bậc học.  
Người nhấn mạnh: “Đối với Đại học thì cần kết hợp  
lý luận khoa học với thực hành, ra sức học tập lý  
luận và khoa học tiên tiến của các nước bạn, kết hợp  
với thực tiễn của nước ta, để thiết thực giúp ích cho  
137  
N.X.Chinh/ No.23_Oct 2021|p.129-138  
công cuộc xây dựng nước nhà. Trung học thì cần  
hiện đồng bộ nhiều khâu nhiều bước, cả người dạy,  
người học và đặt trong mối quan hệ với các vấn đề  
liên quan, trong đó thực hiện tốt những yêu cầu và  
nội dung biện pháp nêu trên sẽ trực tiếp góp phần  
nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ở các trường  
đại học đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kì  
mới./.  
đảm bảo cho học trò những tri thức phổ thông chắc  
chắn, thiết thực, thích hợp với nhu cầu và tiền đồ xây  
dựng nước nhà, bỏ những phần nào không cần thiết  
cho đời sống thực tế. Tiểu học thì cần giáo dục các  
cháu thiếu nhi: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao  
động, yêu khoa học, trọng của công” [5].  
3. Kết luận  
REFERENCES  
Trong giai đoạn hiện nay, việc đổi mới phương  
pháp dạy học các môn lý luận chính trị đang được  
đặt ra như một yêu cầu vô cùng cấp thiết, nhằm đáp  
ứng yêu cầu thực tiễn cuộc sống đặt ra. Để nâng cao  
được chất lượng giảng dạy các môn lý luận chính trị,  
đòi hỏi người giảng viên phải không ngừng hoàn  
thiện mình từ việc nâng cao trình độ, cập nhật tri thức  
mới đến việc phát huy tính năng động, sáng tạo trong  
việc tìm kiếm phương pháp giảng dạy thích hợp để  
khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học  
tập của sinh viên. Hơn nữa, khi giáo dục Việt Nam  
hiện nay đang chuyển từ tiếp cận kiến thức sang tiếp  
cận năng lực, khi yêu cầu của việc học tập các môn  
lý luận chính trị là biết vận dụng những vấn đề lý  
luận đó vào thực tiễn cuộc sống và công việc thì việc  
sử dụng nhiều phương pháp dạy học bên cạnh  
phương pháp thuyết trình là một đòi hỏi tất yếu. Đổi  
mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải được thực  
[1] Communist Party of Vietnam (2021),  
Document of the 13th National Congress of  
Deputies, volume 1, National Political Publishing  
House-Truth, H, p.136.  
[2] Communist Party of Vietnam (2013),  
Document of the Eighth Conference of the Central  
Committee, term XI, National Political Publishing  
House, p. 120  
[3] Communist Party of Vietnam (2014),  
Conclusion of the Secretariat on continuing to  
innovate the study of political theory in the national  
education system, No. 94-KL/TW, p.1.  
[4] Ho Chi Minh (1996), Complete volume,  
volume 8, National Political Publishing House,  
Hanoi, p.497  
[5] Ho Chi Minh (2000), Complete volume,  
volume 8, National Political Publishing House,  
Hanoi, p.81  
138  
pdf 10 trang Thùy Anh 19180 Free
Bạn đang xem tài liệu "Đổi mới phương pháp dạy học các môn Lý luận chính trị trong các trường Đại học hiện nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfdoi_moi_phuong_phap_day_hoc_cac_mon_ly_luan_chinh_tri_trong.pdf