Bảo đảm quyền bình đẳng của bị cáo trong xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
BẢO ĐẢM QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA BỊ CÁO
TRONG XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ CỦA TÒA ÁN
NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Võ Quốc Tuấn*
* TS. Chánh án Tòa án Thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định người bào chữa và người
tham gia tố tụng khác đều có quyền bình đẳng trong việc đưa ra chứng
cứ, đánh giá chứng cứ, đưa ra yêu cầu để làm rõ sự thật khách quan của
vụ án. Trong phạm vi bài viết này, tác giả đánh giá thực trạng và đề xuất
một số giải pháp nhằm bảo đảm quyền bình đẳng của bị cáo trong xét xử
sơ thẩm vụ án hình sự của Tòa án nhân dân.
Từ khóa: Bảo đảm quyền bình
đẳng, tố tụng hình sự, xét xử sơ
thẩm, vụ án hình sự.
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 29/01/2021
: 02/02/2021
: 04/02/2021
Article Infomation:
Abstract:
The Law on Criminal Procedure of 2015 stipulates that the defense
counsels and other participants in legal proceedings have equal rights
to present evidences, review evidences, and give out the requests to
clarify the objective truths of cases, judgment. Under the scope of this
article, the author gives out assessements of the current situation and
proposes a number of solutions to ensure the accused's equal rights in
the first-instance trial of a criminal case of the People's Court.
Keywords: Ensurance of equal
rights, criminal proceedings,
first-instance trial and criminal
cases.
Article History:
Received
Edited
: 29 Jan. 2021
: 02 Feb. 2021
: 04 Feb. 2021
Approved
1. Quan niệm về quyền bình đẳng của bị
cáo trong xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
cầu để làm rõ sự thật khách quan của vụ án.
Ở đây, quyền bình đẳng được hiểu là mỗi
bên, khi tham gia quá trình xét xử, đều có cơ
hội ngang bằng nhau để nêu lên quan điểm
của mình và không bên nào được hưởng bất
kỳ sự thiên vị thuận lợi nào hơn so với bên
còn lại1. Tại phiên tòa, dù là bị cáo hay bị
hại cũng như những người có liên quan có tư
cách khác nhau đều có cơ hội và quyền năng
ngang nhau trong việc đưa ra chứng cứ, tài
Khoản 1 Điều 16 Hiến pháp năm 2013
quy định: “Mọi người đều bình đẳng trước
pháp luật”. Trong tố tụng hình sự (TTHS)
nguyên tắc hiến định này được cụ thể hóa tại
Điều 26 Bộ luật TTHS năm 2015. Theo đó,
người bào chữa và người tham gia tố tụng
khác đều có quyền bình đẳng trong việc đưa
ra chứng cứ, đánh giá chứng cứ, đưa ra yêu
1. Xem Hoàng Hùng Hải (2012), Bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trong xét xử hình sự ở Việt Nam hiện
nay, Luận án tiến sĩ Luật học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, tr.33.
26
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
liệu, đồ vật, đưa ra yêu cầu và tranh luận dân
chủ trước phiên tòa. Tuy nhiên, trong xét xử
vụ án hình sự của Tòa án nhân dân (TAND),
cốt lỗi của quyền bình đẳng là quyền của bên
buộc tội và bên gỡ tội có cơ hội, điều kiện
như nhau để bảo vệ mình mà không có bất
kỳ sự phân biệt nào. Để quyền bình đẳng
được bảo đảm thực hiện, Hội đồng xét xử
(HĐXX), Kiểm sát viên (KSV), người bào
chữa và các chủ thể khác phải thực hiện đúng
nghĩa vụ của mình2.
Bốn là, bị cáo có quyền bình đẳng
trong việc đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi
hoặc tự mình hỏi người tham gia phiên tòa
nếu được chủ tọa đồng ý.
Năm là, khi có căn cứ cho thấy người
tiến hành tố tụng không vô tư, khách quan
trong giải quyết vụ án thì bị cáo có quyền
yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng.
2. Thực trạng bảo đảm quyền bình đẳng
của bị cáo trong xét xử sơ thẩm vụ án
hình sự của Tòa án nhân dân ở Việt Nam
Bảo đảm quyền bình đẳng của bị cáo
trong xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của
TAND là việc ghi nhận quyền bình đẳng
của bị cáo bằng pháp luật. Đồng thời, các
chủ thể tham gia tố tụng phải có trách
nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật
về quyền của bị cáo; ngăn ngừa sự xâm
phạm, bảo vệ quyền của bị cáo trong xét
xử sơ thẩm vụ án hình sự. Bảo đảm quyền
bình đẳng của bị cáo còn phải tạo ra các
điều kiện cần thiết, tốt nhất để bị cáo thực
hiện quyền của bị cáo một cách đầy đủ,
hiệu quả nhất và không bị xâm phạm trong
xét xử sơ thẩm vụ án hình sự.
Trên cơ sở Hiến pháp năm 2013, Luật
Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Luật
Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014,
Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm
2015… đã cụ thể hóa nguyên tắc bảo đảm
quyền bình đẳng của bị cáo; quy định nhiệm
vụ, quyền hạn của HĐXX, KSV, người bào
chữa, người phiên dịch, người giám định,
nguyên tắc tổ chức và hoạt động của cơ
quan tiến hành tố tụng để bảo đảm quyền
bình đẳng của bị cáo. Bảo đảm quyền bình
đẳng của bị cáo còn được ghi nhận ở các
quy định về chứng cứ và quá trình đánh giá
chứng cứ, chứng minh trong tố tụng hình
sự; về các biện pháp ngăn chặn trong tố
tụng hình sự; về trình tự, thủ tục tiến hành
phiên tòa; về khiếu nại tố cáo trong tố tụng
hình sự...
Nội dung bảo đảm quyền bình đẳng của
bị cáo trong xét xử sơ thẩm vụ án hình sự gồm:
Một là, bị cáo có quyền bình đẳng
trong việc đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật,
yêu cầu và tranh luận dân chủ trước tòa.
Thực tiễn cho thấy, ở hầu hết các phiên
tòa xét xử vụ án hình sự, HĐXX đã quan
tâm và tạo điều kiện cho bị cáo trong việc
trình bày các quan điểm, ý kiến của mình
về các tình tiết của vụ án; cơ quan báo chí
cũng được Chủ tọa phiên tòa tạo điều kiện
để thông tin về các hoạt động tại phiên tòa
kịp thời, bảo đảm phiên tòa diễn ra công
khai với sự giam sát của nhân dân; quyền
được bào chữa, quyền được công khai xét
xử được tuân thủ.
Hai là, bị cáo có quyền bình đẳng trong
việc đánh giá chứng cứ, đưa ra các yêu cầu
làm rõ các chứng cứ đã thu thập được và
yêu cầu thu thập thêm chứng cứ mới.
Ba là, bị cáo có quyền bình đẳng trong
việc trình bày lời khai, trình bày ý kiến,
không buộc phải đưa ra lời khai chống lại
chính mình hoặc buộc phải nhận mình có
quyền tranh luận trước tòa.
2. Xem Nguyễn Đức Hạnh (2015), Nguyên tắc bình đẳng trong luật tố tụng hình sự Việt Nam: những vấn đề
lý luận và thực tiễn, Luận án tiến sĩ luật học, Học viện KHXH Việt Nam, Hà Nội, tr.60-62.
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
27
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
Việc tổ chức phiên tòa theo tinh thần
cải cách tư pháp đã thể hiện sự trang
nghiêm, bình đẳng giữa các bên, tạo tâm lý
thuận lợi cho luật sư khi tranh tụng. Hàng
năm, các bản án hình sự của Tòa án cấp
sơ thẩm đã tuyên nhìn chung đều đảm bảo
đúng pháp luật, bảo đảm tính khách quan,
công bằng, bảo đảm các quyền của bị cáo,
việc tranh tụng tại các phiên tòa được thực
thi nghiêm túc... Tỷ lệ các bản án, quyết
định bị hủy, sửa do lỗi của Tòa án cấp sơ
thẩm giảm dần qua các năm (năm 2016
là 1,3%; năm 2017 là 1,2%; năm 2018 là
1,14%3; năm 2019 là 1,09%. Việc xét xử
các vụ án hình sự đảm bảo đúng người,
đúng tội, đúng pháp luật4.
có nghĩa vụ liên quan, người chứng kiến…
nếu vắng mặt theo yêu cầu của người tiến
hành tố tụng thì không chịu tác động của
chế tài nào).
- Việc thực hiện quyền tiếp cận dịch vụ
pháp lý của bị cáo góp phần thực hiện quyền
bình đẳng tại phiên tòa. Theo đó, BLTTHS
năm 2015 quy định người bào chữa có
nhiều quyền từ việc gặp gỡ người bị buộc
tội (trong đó có bị cáo); có mặt trong hoạt
động đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng
nói và hoạt động điều tra; xem biên bản về
hoạt động tố tụng có sự tham gia của mình,
quyết định tố tụng liên quan đến người mà
mình bào chữa… (khoản 1 Điều 73). Tuy
nhiên, những quy định trên đây chưa thực
sự có ý nghĩa đối với người bào chữa và bị
cáo. Bởi vì, khoản 2 Điều 87 BLTTHS năm
2015 quy định: “Những gì có thật nhưng
không được thu thập theo trình tự, thủ tục
do Bộ luật này quy định thì không có giá trị
pháp lý và không được dùng làm căn cứ để
giải quyết vụ án”.
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc
bảo đảm quyền bình đẳng của bị cáo trong
hoạt động xét xử vụ án hình sự của TAND
còn hạn chế, bất cập sau:
Thứ nhất, về quy định của pháp luật:
- Mặc dù BLTTHS năm 2015 đã bổ
sung nhiều quy định bảo đảm quyền bình
đẳng của bị cáo trong xét xử vụ án hình sự
(Điều 9, Điều 26, Điều 42, Điều 257). Tuy
nhiên, quyền năng của những người tiến
hành tố tụng vẫn được coi trọng hơn người
bào chữa (Điều 307, 309); thời gian nghị
án của HĐXX chưa được quy định cụ thể
(Điều 326); chưa bảo đảm quyền bình đẳng
giữa bị cáo và các chủ thể khác (bị cáo có
thể bị áp giải trong trường hợp cố ý vắng
mặt, hoặc không đến làm việc theo yêu cầu
của người có thẩm quyền tố tụng mà không
vì lý do bất khả kháng hoặc không có trở
ngại khách quan nào (điểm a khoản 3 Điều
60; điểm a khoản 3 Điều 61; điểm a khoản 4
Điều 62 Bộ luật TTHS năm 2015), trong khi
các chủ thể khác như bị đơn dân sự, người
- Pháp luật quy định luật sư của bên bị
cáo có quyền thu thập tài liệu, chứng cứ liên
quan đến việc thực hiện quyền bào chữa
nhưng việc tiếp nhận, kiểm tra và đánh giá
tài liệu, chứng cứ lại do cơ quan tiến hành tố
tụng quyết định (khoản 4 Điều 88 BLTTHS
năm 2015). Điều này cho thấy, luật sư,
người bào chữa cho bên bị cáo chưa thực sự
bình đẳng với bên buộc tội.
- Theo quy định của BLTTHS năm
2015, chỉ pháp nhân thương mại nào phạm
tội đã được quy định tại Điều 76 của Bộ
luật này mới phải chịu trách nhiệm hình sự.
Trong khi đó, khái niệm pháp nhân rất rộng.
Một tổ chức trở thành pháp nhân khi có các
điều kiện được quy định tại Điều 74 của Bộ
3. Tòa án nhân dân tối cao (2019), Báo cáo tóm tắt công tác tòa án từ đầu nhiệm kỳ đến nay và năm 2018 –
nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, tr.2.
28
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
luật Dân sự năm 2015. Như vậy, quy định
của BLTTHS năm 2015 về trách nhiệm
hình sự đối với pháp nhân thương mại so
với pháp nhân phi thương mại cũng mới chỉ
căn cứu vào mục đích “thương mại” để xử
lý trách nhiệm hình sự của pháp nhân cũng
chưa thỏa đáng.
áp dụng quy định này cho thấy, có những
bị cáo sử dụng được tiếng Việt nhưng hạn
chế hơn so với các chủ thể tham gia tố tụng
khác. Nếu pháp luật không có hướng dẫn cụ
thể hơn về mức độ “sử dụng tiếng Việt” của
những người tham gia tố tụng để làm căn cứ
cử người phiên dịch, dịch thuật thì không
bảo đảm được quyền bình đẳng cho các chủ
thể trong đó có quyền của bị cáo.
- BLTTHS năm 2015 không quy định
về biện pháp áp dụng trách nhiệm đối với
những trường hợp KSV không thực hiện
nghĩa vụ đối đáp tại phiên tòa để làm rõ sự
thật khách quan của vụ án là chưa bảo đảm
nguyên tắc bình đẳng trong xét xử vụ án
hình sự.
Thứ hai, về việc thực hiện trách nhiệm
của các chủ thể tiến hành tố tụng:
- Khi xét hỏi, có trường hợp KSV còn
có định kiến với bị cáo, coi họ đã là tội phạm,
chưa quán triệt nguyên tắc suy đoán vô tội;
có trường hợp KSV chưa tích cực, chủ động
trong việc xét hỏi mà coi việc xét hỏi là
nhiệm vụ chính của Chủ tọa phiên tòa.
- Khoản 6 Điều 183 BLTTHS năm
2015 quy định “Việc hỏi cung bị can tại
cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan
điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến
hành một số hoạt động điều tra phải được
ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh. Việc
hỏi cung bị can tại địa điểm khác được ghi
âm hoặc ghi hình có âm thanh theo yêu
cầu của bị can hoặc của cơ quan, người
có thẩm quyền tiến hành tố tụng”. Tuy
nhiên, phương tiện này vẫn do cơ quan tố
tụng chủ trì và khi không có ống kính máy
quay nữa thì cũng khó bảo đảm không có
gì bất lợi cho người bị tạm giữ, điều tra
(ví dụ, trong vụ án Hồ Duy Hải, tang vật
được xem là hung khí giết người là con
dao được mua về từ chợ theo mô tả tự thú
của bị can - trong trường hợp này, việc ghi
âm, ghi hình là không có ý nghĩa)5.
- Khi phát biểu ý kiến về phiên tòa, có
trường hợp KSV không căn cứ vào kết quả
xét hỏi mà căn cứ vào bản cáo trạng đã truy
tố bị cáo, mặc dù kết quả xét hỏi tại phiên
toà đã có nhiều nội dung không đúng với
bản cáo trạng.
- Ở một số vụ án, HĐXX chưa điều hành
tốt quá trình tranh luận giữa các bên; chưa
thực sự chú ý đến những tình tiết, chứng cứ
mới của vụ án nên những mâu thuẫn trong
chứng cứ và lời khai chưa được làm sáng tỏ.
Mặc dù BLTTHS năm 2015 quy định khi xét
xửThẩm phán và Hội thẩm nhân dân (HTND)
độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, nhưng có
trường hợp, Thẩm phán, HTND có tâm lý
trông chờ vào Chủ tọa phiên tòa, không lắng
nghe việc tranh luận giữa bên buộc tội và bên
gỡ tội. Các tình tiết quan trọng và chứng cứ
gỡ tội mà người bào chữa đưa ra thường ít
được HĐXX quan tâm xem xét, chấp nhận
và ít được đề cập trong bản án. Có trường hợp
KSV vì chưa chuẩn bị tốt việc tranh luận tại
phiên tòa, không dự đoán được một số tình
- Khoản 1 Điều 70 BLTTHS năm 2015
quy định “Người phiên dịch, người dịch
thuật là người có khả năng phiên dịch,
dịch thuật được cơ quan có thẩm quyền
tiến hành tố tụng yêu cầu trong trường
hợp người tham gia tố tụng không sử dụng
được tiếng Việt, hoặc có tài liệu không thể
hiện bằng tiếng Việt”. Tuy nhiên, thực tiễn
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
29
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
huống xảy ra nên khi bị cáo và người bào
chữa có những chứng cứ mới thì KSV trở nên
bị động và lúng túng, né tránh những vấn đề
mà bên gỡ tội nêu ra trái với quan điểm của
KSV, hoặc trả lời không đi thẳng vào trọng
tâm của vấn đề đang tranh luận.
bổ sung để đình chỉ điều tra, ảnh hưởng đến
quyền lợi của người bị oan; có vụ án HĐXX
cấp sơ thẩm đã quá nhấn mạnh đến mức độ và
tính nhất nguy hiểm của hành vi phạm tội, do
đó tuyên phạt bị cáo với mức án quá nghiêm
khắc không bảo đảm quyền bình đẳng của
bị cáo; một số trường hợp chưa thực hiện tốt
các hoạt động trong phần nghị án và tuyên
án; có vụ án “biên bản phiên tòa, biên bản
nghị án còn sơ sài, hình thức, không đúng
với phần quyết định của bản án, khi nghị án
không thảo luận và biểu quyết về điều khoản
áp dụng xử phạt bị cáo, án phí, trách nhiệm
dân sự, xử lý vật chứng”8. Trên thực tế, “một
số vụ án, hoạt động nghị án của HĐXX bị
can thiệp, làm trái quy định của BLTTHS,
ảnh hưởng, xâm hại đến quyền, lợi ích của bị
cáo và các bên có liên quan. Có trường hợp
chánh án yêu cầu buộc Thẩm phán phải dừng
việc tuyên án, thực chất là đã can thiệp đến
hoạt động của HĐXX”9.
- Điều 257 BLTTHS năm 2015 quy định
“Luật sư có vị trí ngồi ngang bằng với KSV
tại phiên tòa”, nhưng trên thực tế, ở nhiều
phiên tòa xét xử vụ án hình sự, ý kiến của luật
sư phần nhiều vẫn chưa có ý nghĩa ràng buộc
đối với HĐXX6. Nhiều trường hợp HĐXX
ưu tiên hơn cho KSV, hạn chế quyền tranh
luận của người bào chữa bảo vệ cho bị cáo.
Quyền bào chữa của bị cáo là phương tiện,
công cụ để bị cáo bảo vệ quyền của mình,
nhưng trên thực tế vẫn chưa thực sự được
coi trọng. Trên thực tế, có nhiều trường hợp
“luật sư chậm nhận được thông báo đăng ký
bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
mặc dù luật đã quy định khá chi tiết về thời
hạn giải quyết thủ tục đăng ký bào chữa tại
khoản 4 Điều 78 BLTTHS năm 2015. Việc
thông báo này thường bị quá hạn với nhiều
lý do khác nhau từ phía cơ quan tiến hành tố
tụng, góp phần làm khó luật sư”7.
3. Một số giải pháp bảo đảm quyền bình
đẳng của bị cáo trong xét xử sơ thẩm vụ
án hình sự của Tòa án nhân dân ở Việt
Nam hiện nay
Từ thực trạng nêu trên, tác giả cho
rằng, để bảo đảm quyền bình đẳng của bị
cáo trong xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của
Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay cần
thực hiện một số giải pháp sau:
- Khi nghị án và tuyên án: có vụ án
HĐXX cấp sơ thẩm không xem xét áp dụng
tình tiết giảm nhẹ khung hình phạt cho bị
cáo, áp dụng tội danh sai, hoặc có trường hợp
đủ căn cứ tuyên bị cáo vô tội, nhưng Tòa án
không tuyên vô tội mà lại trả hồ sơ điều tra
Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung quy định về
thực hiện nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu
6. Thông tư số 01/2017/TT-TANDTC quy định về phòng xử án. Thông tư này đã góp phần bảo đảm nguyên
tắc tranh tụng theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013, BLTTHS năm 2015 cũng như nguyên tắc bảo đảm sự
bình đẳng của các bên trong tranh tụng, qua đó góp phần bảo đảm quyền bình đẳng của bị cáo tại phiên tòa.
7. Lê Minh Đức (2020), Thực hiện pháp luật về quyền, nghĩa vụ của luật sư trong hoạt động tố tụng hình sự ở
Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sĩ luật học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, tr.109.
8. Ủy ban thường vụ Quốc hội (2015), Báo cáo kết quả giám sát về “Tình hình oan, sai trong việc áp dụng pháp luật về
hình sự, TTHS và việc bồi thường thiệt hại cho người bị oan, sai trong hoạt động TTHS theo quy định của pháp luật”
của Quốc hội khóa XIII, tr.14.
9. Võ Quốc Tuấn, Bảo đảm quyền của bị cáo trong hoạt động xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự của Tòa án
nhân dân cấp tỉnh ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ luật học, Học Viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,
Hà Nội, 2017, tr.97.
30
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
tập của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố
tụng của những người tham gia tố tụng khác
như bị đơn dân sự, người có nghĩa vụ liên
quan, người chứng kiến trong BLTTHS năm
2015. Cụ thể, cần bổ sung điểm a khoản 3
của các Điều 64, Điều 65, Điều 67 BLTTHS
năm 2015 với nội dung “Trường hợp cố ý
vắng mặt mà không vì lý do bất khả kháng
hoặc không do trở ngại khách quan và việc
vắng mặt của họ gây trở ngại cho việc giải
quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều
tra, truy tố, xét xử thì có thể bị dẫn giải”.
Tòa án nhân dân tối cao cần có văn bản
hướng dẫn thực hiện quy định về quyền
được sử dụng tiếng nói và chữ viết trong
TTHS để đảm bảo quyền bình đẳng của bị
cáo tại phiên tòa. Cụ thể, cần có hướng dẫn
rõ hơn về mức độ sử dụng tiếng Việt của
những người tham gia phiên tòa tại Điều 23,
Điều 70, Điều 263 BLTTHS năm 2015.
Thứ năm, sửa đổi, bổ sung quy định về
tiêu chuẩn và điều kiện tuyển chọn và bổ
nhiệm Thẩm phán trong Luật Tổ chức Tòa
án nhân dân năm 2014. Cụ thể, ngoài những
tiêu chuẩn chung đối với Thẩm phán (Điều
67), điều kiện bổ nhiệm Thẩm phán sơ cấp,
Thẩm phán trung cấp, Thẩm phán cao cấp
(Điều 68), Thẩm phán Tòa án nhân dân tối
cao (Điều 69), việc bổ nhiệm Thẩm phán
cần đánh giá năng lực công tác và kết quả
hoạt động thực tiễn của Thẩm phán. Trước
khi bổ nhiệm hoặc tái bổ nhiệm Thẩm phán,
cần tiến hành thi tuyển nghiệp vụ xét xử,
hoặc thời gian 05 năm một lần tiến hành sát
hạch đối với đội ngũ Thẩm phán để sàng
lọc những Thẩm phán yếu kém về trình độ
chuyên môn và nghiệp vụ. Việc sát hạch
phải tiến hành khách quan, công khai và
công bằng thông qua việc xử lý các tình
huống cụ thể mà Thẩm phán phải giải quyết
trong quá trình xét xử.
Thứ hai, ban hành văn bản hướng dẫn
bảo đảm thực hiện thống nhất một số quy
định của BLTTHS năm 2015 như: quy định
về trình tự xét hỏi (Điều 309); quy định cụ
thể trách nhiệm của HĐXX, KSV và người
bào chữa (Điều 320; Điều 322), thời gian và
giám sát hoạt động nghị án của HĐXX (Điều
326), yêu cầu về nội dung biên bản nghị án
để hoạt động nghị án phản án đúng trình tự,
nội dung thảo luận của HĐXX khi nghị án.
Thứ sáu, nâng cao chất lượng công tác
đào tạo, bồi dưỡng cho KSV về kỹ năng
xét hỏi, tranh tụng, đề cao trách nhiệm của
KSV đối với việc bảo đảm quyền bình đẳng
của bị cáo tại phiên tòa. Ngành Kiểm sát và
các cơ quan có liên quan cần quan tâm hơn
chế độ đãi ngộ cho KSV thực hiện nhiệm vụ
tại phiên tòa xét xử sơ thẩm các vụ án hình
sự của TAND để KSV yên tâm làm nhiệm
vụ, bảo đảm sự vô tư, khách quan.
Thứ ba, triển khai biện pháp thi hành
quy định cấm các cơ quan, chủ thể khác can
thiệp đến hoạt động xét xử của Thẩm phán,
Hội thẩm; bảo đảm nguyên tắc Thẩm phán,
Hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo
pháp luật (Điều 23 BLTTHS năm 2015).
Thứ bảy, tăng cường các hoạt động bồi
dưỡng luật sư về nghiệp vụ, kỹ năng hành
nghề tạo sự chuyển biến mới về chất lượng
đội ngũ luật sư; tập trung bồi dưỡng luật sư
tham gia tranh tụng, nâng cao ý thức, trách
nhiệm của luật sư trong việc bảo đảm quyền
bình đẳng của bị cáo tại phiên tòa xét xử sơ
thẩm vụ án hình sự theo đúng tinh thần của
Điều 103 Hiến pháp năm 2013 và những
Thứ tư, nâng cao trách nhiệm của Chủ
tọa phiên tòa trong điều hành phiên tòa theo
hướng tranh tụng bảo đảm công bằng, dân
chủ, khách quan; phát huy vai trò của người
bào chữa trong đảm bảo quyền bình đẳng
của bị cáo tại phiên tòa.
nội dung BLTTHS năm 2015.
Số 03 + 04 (427 + 428) - T2/2021
31
6 trang
16220
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bảo đảm quyền bình đẳng của bị cáo trong xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của Tòa án nhân dân ở Việt Nam hiện nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_dam_quyen_binh_dang_cua_bi_cao_trong_xet_xu_so_tham_vu_a.pdf
