Tài liệu Tăng cường năng lực pháp luật cho cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Lạng Sơn (Phần 2)

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

Ch-¬ng IV

QU¶N Lý NHµ N¦íC

VÒ B¶O VÖ M¤I TR¦êNG, B¶O VÖ Vµ PH¸T TRIÓN RõNG

I. Kh¸i niÖm

1. Kh¸i niÖm m«i tr-êng vµ qu¶n lý nhµ n-íc vÒ m«i tr-êng

a) Kh¸i niÖm m«i tr-êng

Kho¶n 1 §iÒu 3 LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005 quy ®Þnh:

M«i tr-êng bao gåm c¸c yÕu tè tù nhiªn vµ vËt chÊt nh©n t¹o, bao

quanh con ng-êi, cã ¶nh h-ëng tíi ®êi sèng, s¶n xuÊt, sù tån t¹i,

ph¸t triÓn cña con ng-êi vµ sinh vËt.

Nh- vËy, kh¸i niÖm m«i tr-êng víi t- c¸ch lµ ®èi t-îng cÇn

®-îc qu¶n lý vµ b¶o vÖ, bao gåm c¸c yÕu tè tù nhiªn vµ vËt chÊt

nh©n t¹o bao quanh vµ t¸c ®éng ®Õn con ng-êi. §ã lµ c¸c yÕu tè:

kh«ng khÝ, n-íc, ®Êt, ©m thanh, ¸nh s¸ng, lßng ®Êt, nói, rõng,

s«ng, hå, biÓn, sinh vËt, c¸c hÖ sinh th¸i, c¸c khu d©n c-, khu s¶n

xuÊt, khu b¶o tån thiªn nhiªn, c¶nh quan thiªn nhiªn, danh lam

th¾ng c¶nh, di tÝch lÞch sö vµ c¸c h×nh th¸i vËt chÊt kh¸c.

b) Kh¸i niÖm qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

Qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng lµ qu¸ tr×nh nhµ n-íc

b»ng c¸c biÖn ph¸p, c¸ch thøc, c«ng cô, ph-¬ng tiÖn kh¸c nhau t¸c

®éng ®Õn ho¹t ®éng cña con ng-êi nh»m lµm hµi hoµ mèi quan hÖ gi÷a

m«i tr-êng vµ ph¸t triÓn sao cho tho¶ m·n nhu cÇu vÒ mäi mÆt cña

con ng-êi, ®ång thêi b¶o ®¶m ®-îc chÊt l-îng cña m«i tr-êng sèng.

198

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

Qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng ®ßi hái võa ph¶i tiÕn hµnh

trªn diÖn réng, võa tiÕn hµnh theo chiÒu s©u. §Ó qu¶n lý m«i tr-êng

®¹t hiÖu qu¶, nhµ n-íc tËp trung vµo mét sè ho¹t ®éng chñ yÕu nh-:

n¾m ch¾c hiÖn tr¹ng m«i tr-êng còng nh- mäi biÕn ®éng cña nã;

qu¶n lý ho¹t ®éng ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng, thÈm ®Þnh b¸o c¸o

®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng; qu¶n lý hÖ thèng chuÈn m«i tr-êng;

b¶o tån vµ sö dông hîp lý nguån tµi nguyªn; phßng ngõa, øng phã sù

cè m«i tr-êng, kh¾c phôc « nhiÔm vµ phôc håi m«i tr-êng; gi¸m s¸t,

thanh tra, kiÓm tra viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng; xö

lý c¸c vi ph¹m ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng; gi¶i quyÕt c¸c tranh

chÊp, khiÕu n¹i, tè c¸o vÒ hµnh vi huû ho¹i m«i tr-êng; thiÕt lËp mèi

quan hÖ quèc tÕ vµ khu vùc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng...

Nh- vËy, qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng lµ toµn bé c¸c

ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan nhµ n-íc cã thÈm quyÒn ®Ó thùc hiÖn

môc tiªu b¶o vÖ m«i tr-êng sèng, b¶o ®¶m cho con ng-êi ®-îc sèng

trong m«i tr-êng trong lµnh, phôc vô sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña

®Êt n-íc, gãp phÇn b¶o vÖ m«i tr-êng khu vùc vµ toµn cÇu.

2. Kh¸i niÖm rõng vµ qu¶n lý nhµ n-íc vÒ rõng

a) Kh¸i niÖm rõng

Rõng lµ mét hÖ sinh th¸i bao gåm quÇn thÓ thùc vËt rõng, ®éng

vËt rõng, vi sinh vËt rõng, ®Êt rõng vµ c¸c yÕu tè m«i tr-êng kh¸c,

trong ®ã c©y gç, tre nøa hoÆc hÖ thùc vËt ®Æc tr-ng lµ thµnh phÇn

chÝnh cã ®é che phñ cña t¸n rõng tõ 0,1 trë lªn (kho¶n 1 §iÒu 3

LuËt B¶o vÖ vµ Ph¸t triÓn rõng n¨m 2004). Theo ®ã, kh¸i niÖm

rõng ®ång nghÜa víi kh¸i niÖm m«i tr-êng rõng, bëi nã kh«ng chØ

ra mét chøc n¨ng c¬ b¶n nµo cña rõng. Do ®ã, b¶o vÖ rõng (hay b¶o

vÖ m«i tr-êng rõng) chÝnh lµ b¶o vÖ c¸c yÕu tè tù nhiªn vµ vËt chÊt

cã liªn quan tíi rõng nh-: ®éng vËt rõng, thùc vËt rõng, c¸c hÖ sinh

th¸i ®éng - thùc vËt rõng vµ ®a d¹ng sinh häc rõng.

199

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

C¨n cø vµo môc ®Ých sö dông chñ yÕu, rõng ®-îc ph©n thµnh

nhiÒu lo¹i: rõng phßng hé, rõng ®Æc dông vµ rõng s¶n xuÊt.

Rõng phßng hé ®-îc sö dông chñ yÕu ®Ó b¶o vÖ nguån n-íc,

b¶o vÖ ®Êt, chèng xãi mßn, chèng sa m¹c ho¸, h¹n chÕ thiªn tai,

®iÒu hoµ khÝ hËu, gãp phÇn b¶o vÖ m«i tr-êng. Rõng phßng hé bao

gåm rõng phßng hé ®Çu nguån, rõng phßng hé ch¾n giã, rõng

phßng hé ch¾n sãng, lÊn biÓn, rõng phßng hé b¶o vÖ m«i tr-êng.

Rõng ®Æc dông ®-îc sö dông chñ yÕu ®Ó b¶o tån thiªn nhiªn,

chuÈn mÉu hÖ sinh th¸i rõng cña quèc gia, nguån gen sinh vËt

rõng; nghiªn cøu khoa häc; b¶o vÖ di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸, danh lam

th¾ng c¶nh; phôc vô nghØ ng¬i, du lÞch; kÕt hîp phßng hé, gãp phÇn

b¶o vÖ m«i tr-êng. Rõng ®Æc dông bao gåm v-ên quèc gia; khu b¶o

tån thiªn nhiªn gåm khu dù tr÷ thiªn nhiªn, khu b¶o tån loµi - sinh

c¶nh; khu b¶o vÖ c¶nh quan gåm khu rõng di tÝch lÞch sö, v¨n ho¸,

danh lam th¾ng c¶nh; khu rõng nghiªn cøu, thùc nghiÖm khoa häc.

Rõng s¶n xuÊt ®-îc sö dông chñ yÕu ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh

gç, l©m s¶n ngoµi gç vµ kÕt hîp phßng hé, gãp phÇn b¶o vÖ m«i

tr-êng. Rõng s¶n xuÊt bao gåm rõng s¶n xuÊt lµ rõng tù nhiªn;

rõng s¶n xuÊt lµ rõng trång; rõng gièng gåm rõng trång vµ rõng

tù nhiªn qua b×nh tuyÓn, c«ng nhËn.

b) Kh¸i niÖm qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng

Qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng lµ qu¸ tr×nh

Nhµ n-íc b»ng c¸c biÖn ph¸p, c¸ch thøc, c«ng cô, ph-¬ng tiÖn kh¸c

nhau t¸c ®éng ®Õn ho¹t ®éng cña con ng-êi nh»m lµm hµi hoµ mèi

quan hÖ gi÷a m«i tr-êng vµ ph¸t triÓn sao cho tho¶ m·n nhu cÇu

vÒ mäi mÆt cña con ng-êi, ®ång thêi b¶o ®¶m ®-îc chÊt l-îng cña

m«i tr-êng sèng.

Qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng lµ thùc hiÖn

nh÷ng c«ng viÖc sau ®©y:

- X©y dùng, ban hµnh c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt vÒ b¶o

200

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

vÖ vµ ph¸t triÓn rõng, x©y dùng, tæ chøc thùc hiÖn chiÕn l-îc ph¸t

triÓn l©m nghiÖp, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng

trªn ph¹m vi c¶ n-íc vµ tõng ®Þa ph-¬ng.

- Tæ chøc ®iÒu tra, x¸c ®Þnh, ph©n ®Þnh ranh giíi c¸c lo¹i rõng

trªn b¶n ®å vµ trªn thùc ®Þa ®Õn ®¬n vÞ hµnh chÝnh x·, ph-êng, thÞ

trÊn; thèng kª rõng, kiÓm kª rõng, theo dâi diÔn biÕn tµi nguyªn

rõng vµ ®Êt ®Ó ph¸t triÓn rõng; giao rõng, cho thuª rõng, thu håi

rõng, chuyÓn môc ®Ých sö dông rõng.

- LËp vµ qu¶n lý hå s¬ giao, cho thuª rõng vµ ®Êt ®Ó ph¸t triÓn

rõng; tæ chøc ®¨ng ký, c«ng nhËn quyÒn së h÷u rõng s¶n xuÊt lµ

rõng trång, quyÒn sö dông rõng.

- CÊp, thu håi c¸c lo¹i giÊy phÐp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt

vÒ b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng.

- Tæ chøc viÖc nghiªn cøu, øng dông khoa häc vµ c«ng nghÖ

tiªn tiÕn, quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ, ®µo t¹o nguån nh©n lùc cho viÖc

b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng.

- Tuyªn truyÒn, phæ biÕn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng.

- KiÓm tra, thanh tra vµ xö lý vi ph¹m ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ vµ

ph¸t triÓn rõng; gi¶i quyÕt tranh chÊp vÒ rõng.

Nh- vËy, qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng lµ

toµn bé c¸c ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan nhµ n-íc cã thÈm quyÒn ®Ó

thùc hiÖn môc tiªu b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng, b¶o ®¶m cho rõng

ph¸t triÓn bÒn v÷ng, phôc vô mét c¸ch tèt nhÊt cho ®êi sèng d©n

sinh, b¶o vÖ sù trong s¹ch cña m«i tr-êng.

II. QU¶N Lý NHµ N¦íC TRONG LÜNH VùC B¶O VÖ M¤I TR¦êNG

1. ChÝnh s¸ch cña Nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

Theo §iÒu 5 LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005, Nhµ n-íc cã

201

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó mäi tæ chøc,

céng ®ång d©n c-, hé gia ®×nh, c¸ nh©n tham gia ho¹t ®éng b¶o vÖ

m«i tr-êng. Bªn c¹nh ®ã, ®Èy m¹nh viÖc tuyªn truyÒn, gi¸o dôc,

vËn ®éng, kÕt hîp ¸p dông c¸c biÖn ph¸p hµnh chÝnh, kinh tÕ vµ

c¸c biÖn ph¸p kh¸c ®Ó x©y dùng ý thøc tù gi¸c, kû c-¬ng trong ho¹t

®éng b¶o vÖ m«i tr-êng còng lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch cña

Nhµ n-íc nh»m b¶o vÖ m«i tr-êng.

§Çu t- vèn ®Ó c¶i thiÖn m«i tr-êng ®« thÞ vµ n«ng th«n, tËp

trung xö lý c¸c c¬ së g©y « nhiÔm m«i tr-êng nghiªm träng; phôc håi

m«i tr-êng ë c¸c khu vùc bÞ « nhiÔm, suy tho¸i; chó träng b¶o vÖ m«i

tr-êng ®« thÞ, khu d©n c-. §ång thêi, sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm tµi

nguyªn thiªn nhiªn, ph¸t triÓn n¨ng l-îng s¹ch, n¨ng l-îng t¸i t¹o;

®Èy m¹nh t¸i chÕ, t¸i sö dông vµ gi¶m thiÓu chÊt th¶i.

Víi quan ®iÓm xuyªn suèt vÒ ®Çu t- b¶o vÖ m«i tr-êng lµ ®Çu

t- ph¸t triÓn, Nhµ n-íc còng quan t©m ®Õn viÖc ®a d¹ng ho¸ c¸c

nguån vèn ®Çu t- cho b¶o vÖ m«i tr-êng vµ bè trÝ kho¶n chi riªng

cho sù nghiÖp m«i tr-êng trong ng©n s¸ch nhµ n-íc hµng n¨m.

ThuÕ, phÝ vµ c¸c chÝnh s¸ch cã liªn quan ®Òu lµ nh÷ng c«ng cô

qu¶n lý, ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn bÒn

v÷ng. ThuÕ khuyÕn khÝch vµ n©ng ®ì c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cã lîi

cho m«i tr-êng, n©ng cao chÊt l-îng m«i tr-êng; ®ång thêi, thu

hÑp, h¹n chÕ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ, ngµnh nghÒ, mÆt hµng g©y «

nhiÔm, huû ho¹i, tµn ph¸ m«i tr-êng. Sö dông tèt c«ng cô thuÕ sÏ

b¶o ®¶m h-íng dÉn, khuyÕn khÝch, b¶o vÖ c¸c ho¹t ®éng gi÷ g×n,

t¨ng c-êng chÊt l-îng m«i tr-êng. C¸c biÖn ph¸p hç trî vÒ tµi

chÝnh còng cã vai trß khuyÕn khÝch ®Ó ng-êi g©y « nhiÔm thay ®æi,

®iÒu chØnh hµnh vi, thãi quen, ®ång thêi, cã thÓ lµ c¸c d¹ng trî gióp

cho c¸c ®èi t-îng ®ang gÆp khã kh¨n nh»m môc tiªu gióp hä tu©n

thñ tèt h¬n c¸c tiªu chuÈn vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng. Nhµ n-íc còng cã

c¸c chÝnh s¸ch -u ®·i vÒ ®Êt ®ai trong viÖc di dêi c¸c c¬ së s¶n xuÊt

g©y « nhiÔm ra khái khu vùc d©n c-, -u tiªn trong viÖc giao ®Êt,

202

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

cho thuª ®Êt ®èi víi nh÷ng c¬ së s¶n xuÊt s¶n phÈm th©n thiÖn víi

m«i tr-êng.

Bªn c¹nh ®ã, Nhµ n-íc còng chó träng tíi viÖc t¨ng c-êng ®µo

t¹o nguån nh©n lùc, khuyÕn khÝch nghiªn cøu, ¸p dông vµ chuyÓn

giao c¸c thµnh tùu khoa häc vµ c«ng nghÖ vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng;

h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ngµnh c«ng nghiÖp m«i tr-êng; më réng

vµ n©ng cao hiÖu qu¶ hîp t¸c quèc tÕ; thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c cam kÕt

quèc tÕ vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng; khuyÕn khÝch tæ chøc, c¸ nh©n tham

gia thùc hiÖn hîp t¸c quèc tÕ vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng; ph¸t triÓn kÕt

cÊu h¹ tÇng b¶o vÖ m«i tr-êng; n©ng cao n¨ng lùc quèc gia vÒ b¶o

vÖ m«i tr-êng theo h-íng chÝnh quy, hiÖn ®¹i.

2. C¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n-íc vÒ m«i tr-êng vµ tr¸ch nhiÖm

cña Uû ban nh©n d©n cÊp x· trong qu¶n lý nhµ n-íc vÒ m«i tr-êng

- ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

trong ph¹m vi c¶ n-íc.

- Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr-êng chÞu tr¸ch nhiÖm tr-íc ChÝnh

phñ trong viÖc thùc hiÖn qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng vµ

cã c¸c tr¸ch nhiÖm cô thÓ theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 121 cña

LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005.

- Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t-, Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng

th«n, Bé C«ng nghiÖp, Bé Thuû s¶n, Bé X©y dùng, Bé Giao th«ng

vËn t¶i, Bé Y tÕ, Bé Quèc phßng, Bé C«ng an phèi hîp víi Bé Tµi

nguyªn vµ M«i tr-êng vµ c¸c bé kh¸c, c¸c c¬ quan ngang bé, c¬

quan thuéc chÝnh phñ ®Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò vÒ m«i tr-êng

trong chøc n¨ng, nhiÖm vô cña m×nh.

- Uû ban nh©n d©n cÊp tØnh, cÊp huyÖn cã tr¸ch nhiÖm thùc

hiÖn qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng trªn ®Þa bµn m×nh

qu¶n lý theo quy ®Þnh t¹i c¸c kho¶n 1, 2 §iÒu 122 LuËt B¶o vÖ m«i

tr-êng n¨m 2005.

203

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

- Uû ban nh©n d©n cÊp x· cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn qu¶n lý

nhµ n-íc vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng t¹i ®Þa ph-¬ng theo quy ®Þnh:

+ ChØ ®¹o, x©y dùng kÕ ho¹ch vµ tæ chøc thùc hiÖn nhiÖm vô

b¶o vÖ m«i tr-êng, gi÷ g×n vÖ sinh m«i tr-êng trªn ®Þa bµn, khu

d©n c- thuéc ph¹m vi qu¶n lý cña m×nh; tæ chøc vËn ®éng nh©n

d©n x©y dùng néi dung b¶o vÖ m«i tr-êng trong h-¬ng -íc cña

céng ®ång d©n c-; h-íng dÉn viÖc ®-a tiªu chÝ vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

vµo trong viÖc ®¸nh gi¸ th«n, lµng, Êp, b¶n, bu«n, phum, sãc vµ gia

®×nh v¨n ho¸.

+ KiÓm tra viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng cña

hé gia ®×nh, c¸ nh©n.

+ Ph¸t hiÖn vµ xö lý theo thÈm quyÒn c¸c vi ph¹m ph¸p luËt

vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng hoÆc b¸o c¸o c¬ quan qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o

vÖ m«i tr-êng cÊp trªn trùc tiÕp.

+ Hoµ gi¶i c¸c tranh chÊp vÒ m«i tr-êng ph¸t sinh trªn ®Þa bµn

theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ hoµ gi¶i.

+ Qu¶n lý ho¹t ®éng cña th«n, lµng, Êp, b¶n, bu«n, phum, sãc,

tæ d©n phè vµ tæ chøc tù qu¶n vÒ gi÷ g×n vÖ sinh m«i tr-êng, b¶o

vÖ m«i tr-êng trªn ®Þa bµn.

+ Bè trÝ c¸n bé phô tr¸ch vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng.

3. Mét sè néi dung c¬ b¶n liªn quan ®Õn qu¶n lý nhµ n-íc vÒ

m«i tr-êng

a) Tiªu chuÈn m«i tr-êng

Tiªu chuÈn m«i tr-êng lµ giíi h¹n cho phÐp cña c¸c th«ng sè

vÒ chÊt l-îng m«i tr-êng xung quanh, vÒ hµm l-îng cña chÊt g©y

« nhiÔm trong chÊt th¶i ®-îc c¬ quan nhµ n-íc cã thÈm quyÒn quy

®Þnh lµm c¨n cø ®Ó qu¶n lý vµ b¶o vÖ m«i tr-êng.

Kh¸c víi nhiÒu lo¹i h×nh tiªu chuÈn hµng ho¸ th-¬ng m¹i, tiªu

204

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

chuÈn m«i tr-êng lµ tiªu chuÈn b¾t buéc, ®-îc c¬ quan nhµ n-íc cã

thÈm quyÒn ban hµnh lµm c¨n cø ®Ó qu¶n lý m«i tr-êng. Mäi tæ chøc,

c¸ nh©n ph¶i tu©n thñ tiªu chuÈn m«i tr-êng do Nhµ n-íc c«ng bè.

LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005 quy ®Þnh cô thÓ vÒ hÖ thèng

tiªu chuÈn m«i tr-êng quèc gia, bao gåm tiªu chuÈn vÒ chÊt l-îng

m«i tr-êng xung quanh vµ tiªu chuÈn vÒ chÊt th¶i:

- Tiªu chuÈn vÒ chÊt l-îng m«i tr-êng xung quanh gåm: nhãm

tiªu chuÈn m«i tr-êng ®èi víi ®Êt phôc vô cho c¸c môc ®Ých vÒ s¶n

xuÊt n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, thuû s¶n vµ c¸c môc ®Ých kh¸c;

nhãm tiªu chuÈn m«i tr-êng ®èi víi n-íc mÆt vµ n-íc d-íi ®Êt

phôc vô c¸c môc ®Ých vÒ cung cÊp n-íc uèng, n-íc sinh ho¹t, c«ng

nghiÖp, nu«i trång thuû s¶n, t-íi tiªu n«ng nghiÖp vµ môc ®Ých

kh¸c; nhãm tiªu chuÈn m«i tr-êng ®èi víi n-íc biÓn ven bê phôc

vô c¸c môc ®Ých vÒ nu«i trång thuû s¶n, vui ch¬i gi¶i trÝ vµ môc

®Ých kh¸c; nhãm tiªu chuÈn m«i tr-êng ®èi víi kh«ng khÝ ë vïng

®« thÞ, vïng d©n c- n«ng th«n; nhãm tiªu chuÈn vÒ ©m thanh, ¸nh

s¸ng, bøc x¹ trong khu vùc d©n c-, n¬i c«ng céng.

- Tiªu chuÈn vÒ chÊt th¶i gåm: nhãm tiªu chuÈn vÒ n-íc th¶i

c«ng nghiÖp, dÞch vô, n-íc th¶i tõ ch¨n nu«i, nu«i trång thuû s¶n,

n-íc th¶i sinh ho¹t vµ ho¹t ®éng kh¸c; nhãm tiªu chuÈn vÒ khÝ

th¶i c«ng nghiÖp, khÝ th¶i tõ c¸c thiÕt bÞ dïng ®Ó xö lý, tiªu huû

chÊt th¶i sinh ho¹t, c«ng nghiÖp, y tÕ vµ tõ h×nh thøc xö lý kh¸c

®èi víi chÊt th¶i; nhãm tiªu chuÈn vÒ khÝ th¶i ®èi víi ph-¬ng tiÖn

giao th«ng, m¸y mãc, thiÕt bÞ chuyªn dông; nhãm tiªu chuÈn vÒ

chÊt th¶i nguy h¹i; nhãm tiªu chuÈn vÒ tiÕng ån, ®é rung ®èi víi

ph-¬ng tiÖn giao th«ng, c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô, ho¹t

®éng x©y dùng.

b) ThÈm quyÒn ban hµnh vµ c«ng bè ¸p dông tiªu chuÈn m«i

tr-êng quèc gia

Theo LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005:

205

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

- ChÝnh phñ quy ®Þnh thÈm quyÒn, tr×nh tù, thñ tôc x©y dùng,

ban hµnh vµ c«ng nhËn tiªu chuÈn m«i tr-êng quèc gia phï hîp

víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ tiªu chuÈn ho¸.

- Bé Tµi nguyªn vµ M«i tr-êng c«ng bè, quy ®Þnh lé tr×nh ¸p

dông, hÖ sè khu vùc, vïng, ngµnh cho viÖc ¸p dông tiªu chuÈn m«i

tr-êng quèc gia phï hîp víi søc chÞu t¶i cña m«i tr-êng.

- ViÖc ®iÒu chØnh tiªu chuÈn m«i tr-êng quèc gia ®-îc thùc

hiÖn n¨m n¨m mét lÇn; tr-êng hîp cÇn thiÕt, viÖc ®iÒu chØnh mét

sè tiªu chuÈn kh«ng cßn phï hîp, bæ sung c¸c tiªu chuÈn míi cã

thÓ thùc hiÖn sím h¬n. §ång thêi, tiªu chuÈn m«i tr-êng quèc gia

ph¶i ®-îc c«ng bè réng r·i ®Ó tæ chøc, c¸ nh©n biÕt vµ thùc hiÖn.

c) §¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc, ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i

tr-êng vµ cam kÕt b¶o vÖ m«i tr-êng

§¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc

ViÖc quy ®Þnh c¸c dù ¸n chiÕn l-îc, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch ph¶i

thùc hiÖn ®¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc lµ nh»m dù b¸o c¸c t¸c

®éng xÊu cña c¸c quyÕt ®Þnh mang tÝnh chiÕn l-îc ®èi víi m«i

tr-êng ®Ó cã sù ®iÒu chØnh hoÆc cã c¸c gi¶i ph¸p cÇn thiÕt nh»m

phßng ngõa c¸c t¸c ®éng xÊu ®èi víi m«i tr-êng ngay tõ kh©u lËp

vµ phª duyÖt chiÕn l-îc, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch ph¸t triÓn.

Theo quy ®Þnh cña LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng, c¸c chiÕn l-îc, quy

ho¹ch, kÕ ho¹ch sau ®©y ph¶i ®-îc ®¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc

tr-íc khi phª duyÖt: chiÕn l-îc, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch ph¸t triÓn

kinh tÕ - x· héi cÊp quèc gia; chiÕn l-îc, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch ph¸t

triÓn kinh tÕ - x· héi cña tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung -¬ng,

vïng; quy ho¹ch sö dông ®Êt; b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng; khai th¸c

vµ sö dông c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn kh¸c trªn ph¹m vi

liªn tØnh, liªn vïng; quy ho¹ch ph¸t triÓn vïng kinh tÕ träng ®iÓm;

206

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

quy ho¹ch tæng hîp l-u vùc s«ng quy m« liªn tØnh. §©y lµ nh÷ng

dù ¸n lín, cã ¶nh h-ëng s©u réng tíi m«i tr-êng cña mét vïng hoÆc

trªn quy m« c¶ n-íc nªn c¸c c¬ quan ®-îc giao nhiÖm vô lËp dù ¸n

cã tr¸ch nhiÖm lËp b¸o c¸o ®¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc.

B¸o c¸o ®¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc bao gåm nhiÒu néi dung,

tuú thuéc vµo quy m«, tÝnh chÊt, ph¹m vi cña dù ¸n, nh-ng vÒ c¬

b¶n ph¶i thÓ hiÖn ®-îc c¸c néi dung chñ yÕu ®-îc quy ®Þnh t¹i

§iÒu 16 cña LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005.

ThÈm ®Þnh b¸o c¸o ®¸nh gi¸ m«i

tr-êng chiÕn l-îc

§iÒu 17 LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005 quy ®Þnh cô thÓ vÒ

tæ chøc Héi ®ång thÈm ®Þnh b¸o c¸o ®¸nh gi¸ m«i tr-êng chiÕn l-îc.

Tæ chøc, c¸ nh©n cã quyÒn göi yªu cÇu, kiÕn nghÞ vÒ b¶o vÖ m«i

tr-êng ®Õn Héi ®ång thÈm ®Þnh vµ c¬ quan phª duyÖt dù ¸n; Héi

®ång vµ c¬ quan phª duyÖt dù ¸n cã tr¸ch nhiÖm xem xÐt c¸c yªu

cÇu, kiÕn nghÞ tr-íc khi ®-a ra kÕt luËn, quyÕt ®Þnh.

§¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng

§¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng lµ viÖc ph©n tÝch, dù b¸o c¸c t¸c

®éng ®Õn m«i tr-êng cña dù ¸n ®Çu t- cô thÓ ®Ó ®-a ra c¸c biÖn

ph¸p b¶o vÖ m«i tr-êng khi triÓn khai dù ¸n ®ã.

LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng quy ®Þnh c¸c dù ¸n ph¶i lËp b¸o c¸o

®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng vµ chØ ®-îc phª duyÖt, cÊp phÐp ®Çu

t-, x©y dùng, khai th¸c sau khi b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i

tr-êng ®· ®-îc phª duyÖt. ViÖc quy ®Þnh cô thÓ vµ chi tiÕt vÒ ®¸nh

gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng trong LuËt lµ c¬ së ®Ó dù b¸o nh÷ng t¸c

207

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

®éng xÊu ®èi víi m«i tr-êng còng nh- ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p nh»m

h¹n chÕ, kh¾c phôc hËu qu¶, sù cè m«i tr-êng.

§ång thêi, LuËt còng quy ®Þnh cô thÓ c¸c ®èi t-îng ph¶i lËp b¸o

c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng, néi dung b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c

®éng m«i tr-êng còng nh- viÖc thÈm ®Þnh b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c

®éng m«i tr-êng t¹i §iÒu 18, §iÒu 20 vµ §iÒu 21 cña LuËt B¶o vÖ

m«i tr-êng n¨m 2005. Trong ®ã, quy ®Þnh mét trong nh÷ng néi

dung b¾t buéc ph¶i cã cña b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng lµ

ý kiÕn cña Uû ban nh©n d©n cÊp x·, ®¹i diÖn céng ®ång d©n c- n¬i

thùc hiÖn dù ¸n; c¸c ý kiÕn kh«ng t¸n thµnh viÖc ®Æt dù ¸n t¹i ®Þa

ph-¬ng hoÆc kh«ng t¸n thµnh ®èi víi c¸c gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i

tr-êng ph¶i ®-îc nªu trong b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng.

Trong qu¸ tr×nh thÈm ®Þnh b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng,

tæ chøc, céng ®ång d©n c-, c¸ nh©n cã quyÒn göi yªu cÇu, kiÕn nghÞ

vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng ®Õn c¬ quan tæ chøc viÖc thÈm ®Þnh vµ c¬

quan tæ chøc viÖc thÈm ®Þnh ®ã cã tr¸ch nhiÖm xem xÐt yªu cÇu,

kiÕn nghÞ ®ã tr-íc khi ®-a ra kÕt luËn, quyÕt ®Þnh.

Tr×nh tù, thñ tôc phª duyÖt b¸o c¸o

®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng

C¬ quan thµnh lËp Héi ®ång thÈm ®Þnh b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c

®éng m«i tr-êng cã tr¸ch nhiÖm xem xÐt vµ phª duyÖt b¸o c¸o

®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng sau khi ®· ®-îc thÈm ®Þnh.

C¬ quan phª duyÖt b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng cã

tr¸ch nhiÖm xem xÐt khiÕu n¹i, kiÕn nghÞ cña chñ dù ¸n, céng ®ång

d©n c-, tæ chøc, c¸ nh©n liªn quan tr-íc khi phª duyÖt.

Trong thêi h¹n m-êi l¨m ngµy lµm viÖc, kÓ tõ ngµy nhËn ®-îc

b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng ®· ®-îc chØnh söa ®¹t yªu

cÇu theo kÕt luËn cña héi ®ång thÈm ®Þnh, c¸c tæ chøc dÞch vô

208

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

thÈm ®Þnh, thñ tr-ëng c¬ quan cã thÈm quyÒn ph¶i xem xÐt, quyÕt

®Þnh phª duyÖt b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng; nÕu kh«ng

phª duyÖt th× ph¶i tr¶ lêi b»ng v¨n b¶n cho chñ dù ¸n biÕt.

Tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn, kiÓm tra viÖc

thùc hiÖn c¸c néi dung trong b¸o c¸o

®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng

- §èi víi chñ dù ¸n:

Sau khi b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng ®· ®-îc phª

duyÖt, chñ dù ¸n cã tr¸ch nhiÖm b¸o c¸o víi Uû ban nh©n d©n cÊp

tØnh n¬i thùc hiÖn dù ¸n vÒ néi dung cña quyÕt ®Þnh phª duyÖt b¸o

c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng; niªm yÕt c«ng khai t¹i ®Þa ®iÓm

thùc hiÖn dù ¸n vÒ c¸c lo¹i chÊt th¶i, c«ng nghÖ xö lý, th«ng sè tiªu

chuÈn vÒ chÊt th¶i, c¸c gi¶i ph¸p b¶o vÖ m«i tr-êng ®Ó céng ®ång

d©n c- biÕt, kiÓm tra, gi¸m s¸t...

Mét trong nh÷ng yªu cÇu mang tÝnh nguyªn t¾c ®· ®-îc LuËt

B¶o vÖ m«i tr-êng kh¼ng ®Þnh lµ chñ dù ¸n chØ ®-îc ®-a c«ng tr×nh

vµo sö dông khi ®· ®-îc c¬ quan cã thÈm quyÒn kiÓm tra, x¸c nhËn

viÖc thùc hiÖn ®Çy ®ñ yªu cÇu quy ®Þnh trong LuËt B¶o vÖ m«i

tr-êng n¨m 2005.

- §èi víi c¬ quan phª duyÖt b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng:

C¸c bé, c¬ quan ngang bé, c¬ quan thuéc ChÝnh phñ th«ng b¸o

néi dung quyÕt ®Þnh phª duyÖt b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i

tr-êng do m×nh phª duyÖt cho Uû ban nh©n d©n cÊp tØnh n¬i thùc

hiÖn dù ¸n; Uû ban nh©n d©n cÊp tØnh th«ng b¸o néi dung quyÕt

®Þnh phª duyÖt b¸o c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng do m×nh hoÆc

bé, c¬ quan ngang bé, c¬ quan thuéc ChÝnh phñ phª duyÖt cho Uû

ban nh©n d©n cÊp huyÖn, Uû ban nh©n d©n cÊp x· n¬i thùc hiÖn

dù ¸n ®ã.

209

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

ChØ ®¹o, tæ chøc kiÓm tra viÖc thùc hiÖn c¸c néi dung trong b¸o

c¸o ®¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i tr-êng ®· ®-îc phª duyÖt.

Cam kÕt b¶o vÖ m«i tr-êng

LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng quy ®Þnh c¸c c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh,

dÞch vô quy m« hé gia ®×nh vµ ®èi t-îng kh«ng thuéc c¸c tr-êng

hîp t¹i §iÒu 18 LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005 th× ph¶i cã b¶n

cam kÕt b¶o vÖ m«i tr-êng. Néi dung b¶n cam kÕt b¶o vÖ m«i tr-êng

bao gåm nh÷ng chi tiÕt chñ yÕu sau: ®Þa ®iÓm thùc hiÖn; lo¹i h×nh,

quy m« s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô vµ nguyªn liÖu, nhiªn liÖu sö

dông; c¸c lo¹i chÊt th¶i ph¸t sinh; cam kÕt thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p

gi¶m thiÓu, xö lý chÊt th¶i vµ tu©n thñ c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt

vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng.

LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng còng quy ®Þnh râ Uû ban nh©n d©n

cÊp huyÖn cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc ®¨ng ký b¶n cam kÕt b¶o vÖ m«i

tr-êng; tr-êng hîp cÇn thiÕt cã thÓ uû quyÒn cho Uû ban nh©n

d©n cÊp x· tæ chøc ®¨ng ký. Thêi h¹n chÊp nhËn b¶n cam kÕt b¶o

vÖ m«i tr-êng lµ kh«ng qu¸ n¨m ngµy lµm viÖc, kÓ tõ ngµy nhËn

®-îc b¶n cam kÕt b¶o vÖ m«i tr-êng hîp lÖ. §èi t-îng ph¶i lµm

b¶n cam kÕt b¶o vÖ m«i tr-êng chØ ®-îc triÓn khai ho¹t ®éng s¶n

xuÊt, kinh doanh, dÞch vô sau khi ®· ®¨ng ký b¶n cam kÕt b¶o vÖ

m«i tr-êng.

B¶o tån, sö dông hîp lý tµi nguyªn

thiªn nhiªn

Khai th¸c tµi nguyªn qu¸ møc g©y nªn « nhiÔm m«i tr-êng

®ang lµ vÊn ®Ò nãng báng hiÖn nay, v× vËy, viÖc b¶o tån vµ sö dông

hîp lý tµi nguyªn thiªn nhiªn ®ang ®-îc ®Æt ra nh- mét nhu cÇu

210

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

kh¸ch quan vµ bøc thiÕt. Trong ®ã, vÊn ®Ò -u tiªn hµng ®Çu lµ viÖc

®iÒu tra, ®¸nh gi¸, lËp quy ho¹ch sö dông tµi nguyªn thiªn nhiªn.

Theo ®ã, c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn ph¶i ®-îc ®iÒu tra,

®¸nh gi¸ tr÷ l-îng; kh¶ n¨ng t¸i sinh, gi¸ trÞ kinh tÕ ®Ó lµm c¨n

cø lËp quy ho¹ch sö dông vµ x¸c ®Þnh møc ®é giíi h¹n cho phÐp

khai th¸c, møc thuÕ m«i tr-êng, phÝ b¶o vÖ m«i tr-êng, ký quü

phôc håi m«i tr-êng, båi th-êng thiÖt h¹i vÒ m«i tr-êng vµ c¸c biÖn

ph¸p kh¸c b¶o vÖ m«i tr-êng.

HÖ thèng ph¸p luËt ViÖt Nam cã c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p

luËt vÒ tµi nguyªn quy ®Þnh cô thÓ viÖc qu¶n lý, khai th¸c, b¶o

tån... ®èi víi tõng lo¹i tµi nguyªn, vÝ dô nh-: LuËt Kho¸ng s¶n,

LuËt Tµi nguyªn n-íc, LuËt Thuû s¶n, LuËt B¶o vÖ vµ ph¸t triÓn

rõng... Tuy nhiªn, LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng ®· kÕt hîp gi÷a yªu cÇu

vÒ b¶o tån, khai th¸c, sö dông tµi nguyªn thiªn nhiªn víi môc tiªu

b¶o vÖ m«i tr-êng, b¶o ®¶m sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng ®Ó ®-a ra mét

sè nguyªn t¾c trong viÖc b¶o tån vµ sö dông tµi nguyªn thiªn

nhiªn, b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn c¶nh quan

thiªn nhiªn... §ång thêi, LuËt còng khuyÕn khÝch c¸c tæ chøc, c¸

nh©n trong viÖc ph¸t triÓn n¨ng l-îng s¹ch, n¨ng l-îng nh©n t¹o

vµ s¶n phÈm th©n thiÖn víi m«i tr-êng, khuyÕn khÝch thãi quen

tiªu dïng c¸c s¶n phÈm th©n thiÖn víi m«i tr-êng.

d) B¶o vÖ m«i tr-êng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh,

dÞch vô

- B¶o vÖ m«i tr-êng t¹i lµng nghÒ: Theo sè liÖu thèng kª n¨m

2003, ViÖt Nam cã kho¶ng 1.450 lµng nghÒ⁽¹⁾. ¤ nhiÔm m«i tr-êng

t¹i c¸c lµng nghÒ ®ang lµ vÊn ®Ò cÇn ®-îc gi¶i quyÕt. Nguyªn nh©n

lµ do ®Æc ®iÓm lµng nghÒ cña n-íc ta cã quy m« s¶n xuÊt nhá, n»m

(1)

B¶o vÖ m«i tr-êng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng ë ViÖt Nam, Nxb. ChÝnh trÞ

quèc gia, H.2003.

211

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

ph©n t¸n, xen kÏ trong c¸c khu d©n c- vµ c«ng t¸c b¶o vÖ m«i tr-êng

t¹i c¸c lµng nghÒ ch-a ®-îc quan t©m ®óng møc.

LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng quy ®Þnh viÖc quy ho¹ch, x©y dùng, c¶i

t¹o vµ ph¸t triÓn lµng nghÒ ph¶i g¾n víi c«ng t¸c b¶o vÖ m«i

tr-êng. Nhµ n-íc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn khu, côm c«ng nghiÖp

lµng nghÒ cã chung hÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng b¶o vÖ m«i tr-êng.

®¹o, tæ chøc thèng kª, ®¸nh gi¸ møc ®é « nhiÔm cña c¸c lµng nghÒ

trªn ®Þa bµn vµ cã kÕ ho¹ch gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng « nhiÔm m«i

tr-êng cña lµng nghÒ. §ång thêi, LuËt còng quy ®Þnh c¸c c¬ së s¶n

xuÊt trong khu, côm c«ng nghiÖp lµng nghÒ ph¶i thùc hiÖn nh÷ng

yªu cÇu vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng nh- thu gom, xö lý n-íc th¶i, chÊt

tr-êng còng nh- nép phÝ b¶o vÖ m«i tr-êng.

tr-êng; n-íc th¶i, chÊt th¶i r¾n vµ c¸c lo¹i chÊt th¶i kh¸c ph¶i

®-îc thu gom, xö lý ®¹t tiªu chuÈn m«i tr-êng. §Æc biÖt, c¸c c«ng

ph¸t t¸n bôi, tiÕng ån, ®é rung, ¸nh s¸ng v-ît qu¸ møc tiªu chuÈn

cho phÐp.

¸p dông biÖn ph¸p xö lý ®èi víi chñ c«ng tr×nh, ph-¬ng tiÖn vËn

t¶i vi ph¹m quy ®Þnh vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng. ViÖc xö lý vi ph¹m ®ã

®-îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh sè 121/N§-CP ngµy

12/5/2004 cña ChÝnh phñ vÒ xö ph¹t vi ph¹m hµnh chÝnh trong

lÜnh vùc b¶o vÖ m«i tr-êng.

- B¶o vÖ m«i tr-êng trong ho¹t ®éng mai t¸ng: Ho¹t ®éng mai

212

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

t¸ng cã ¶nh h-ëng lín ®Õn m«i tr-êng. HiÖn nay, t¹i mét sè ®Þa

n-íc dïng trong s¶n xuÊt vµ sinh ho¹t, c¸c hñ tôc mai t¸ng l¹c hËu

§Ó ®¶m b¶o vÖ sinh m«i tr-êng, ho¹t ®éng mai t¸ng ph¶i ®¶m

b¶o c¸c yªu cÇu nh-: n¬i ch«n cÊt, mai t¸ng ph¶i cã vÞ trÝ, kho¶ng

-íp, di chuyÓn, ch«n cÊt, c¸c h×nh thøc t¸ng thi thÓ, hµi cèt ph¶i

b¶o ®¶m yªu cÇu vÒ vÖ sinh m«i tr-êng; viÖc mai t¸ng ng-êi chÕt

do dÞch bÖnh nguy hiÓm ph¶i ®-îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña Bé

Y tÕ.

ch«n cÊt trong khu nghÜa trang, nghÜa ®Þa theo quy ho¹ch; ho¶

hµnh ®óng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng vµ

ph¸p luËt vÒ vÖ sinh phßng dÞch.

vô c«ng t¸c b¶o vÖ m«i tr-êng; hÖ thèng c«ng tr×nh thu gom, xö lý

n-íc th¶i tËp trung, hÖ thèng tiªu tho¸t n-íc m-a, hÖ thèng c¬ së

thu gom, tËp kÕt, xö lý, t¸i chÕ chÊt th¶i r¾n; hÖ thèng cung cÊp

n-íc phôc vô sinh ho¹t; khu vùc mai t¸ng... LuËt còng nghiªm

lËp, ho¹t ®éng trªn nguyªn t¾c tù nguyÖn, céng ®ång chÞu tr¸ch

213

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

®éng vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó tæ chøc tù qu¶n vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng ho¹t

®éng cã hiÖu qu¶. LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng quy ®Þnh, Nhµ n-íc

vÖ m«i tr-êng n¬i m×nh sinh sèng nh»m thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô

vÒ gi÷ g×n vÖ sinh vµ b¶o vÖ m«i tr-êng; gi÷ g×n vÖ sinh ®-êng lµng,

xo¸ bá c¸c hñ tôc, thãi quen mÊt vÖ sinh, cã h¹i cho m«i tr-êng;

tham gia gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

cña c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô trªn ®Þa bµn.

e) Qu¶n lý chÊt th¶i

lµm ph¸t sinh chÊt th¶i cã tr¸ch nhiÖm gi¶m thiÓu, t¸i chÕ, t¸i sö

dông ®Ó h¹n chÕ ®Õn møc thÊp nhÊt l-îng chÊt th¶i ph¶i tiªu huû,

huû bá. Thùc tÕ, cã rÊt nhiÒu lo¹i chÊt th¶i kh¸c nhau. C¸c biÖn

ph¸p ®Ó xö lý ®èi víi c¸c lo¹i chÊt th¶i nµy còng kh¸c nhau. V× vËy,

chÊt th¶i ph¶i ®-îc x¸c ®Þnh nguån th¶i, khèi l-îng, tÝnh chÊt ®Ó

cã ph-¬ng ph¸p vµ quy tr×nh xö lý thÝch hîp víi tõng lo¹i. Tæ chøc,

chÊt th¶i ®-îc cÊp GiÊy chøng nhËn ®¹t tiªu chuÈn m«i tr-êng.

chÊt th¶i:

+ LËp quy ho¹ch, bè trÝ mÆt b»ng cho viÖc tËp kÕt chÊt th¶i r¾n

khu ch«n lÊp chÊt th¶i.

vô qu¶n lý cña m×nh.

+ KiÓm tra, gi¸m ®Þnh c¸c c«ng tr×nh qu¶n lý chÊt th¶i cña tæ

214

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

+ Ban hµnh vµ thùc hiÖn chÝnh s¸ch -u ®·i, hç trî cho ho¹t

®éng qu¶n lý chÊt th¶i theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

g) Phßng ngõa, øng phã sù cè m«i tr-êng

Sù cè m«i tr-êng lµ tai biÕn hoÆc rñi ro x¶y ra trong qu¸ tr×nh

ho¹t ®éng cña con ng-êi hoÆc biÕn ®æi thÊt th-êng cña tù nhiªn,

Mét trong nh÷ng nguyªn t¾c xuyªn suèt ho¹t ®éng b¶o vÖ m«i

tr-êng: lÊy phßng ngõa lµ chÝnh kÕt hîp víi kh¾c phôc « nhiÔm suy

tho¸i vµ c¶i thiÖn chÊt l-îng m«i tr-êng. ViÖc phßng ngõa, øng phã

sù cè m«i tr-êng lµ ho¹t ®éng, biÖn ph¸p nh»m ng¨n ngõa vµ h¹n

®æi m«i tr-êng do ¶nh h-ëng xÊu cña sù cè m«i tr-êng. LuËt B¶o

vÖ m«i tr-êng quy ®Þnh c¸c chñ c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch

thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa sù cè m«i tr-êng còng nh-

t¹i §iÒu 86 cña LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005.

§ång thêi, LuËt cßn quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm cña c¸c bé, c¬ quan

trong viÖc thùc hiÖn quy ®Þnh vÒ phßng ngõa sù cè m«i tr-êng do

nhiÖm cña ng-êi ®øng ®Çu ®¬n vÞ, ®Þa ph-¬ng n¬i cã sù cè x¶y ra

nh- sau:

hiÖn c¸c biÖn ph¸p khÈn cÊp ®Ó b¶o ®¶m an toµn cho ng-êi vµ tµi

s¶n; tæ chøc cøu ng-êi, tµi s¶n vµ kÞp thêi th«ng b¸o cho chÝnh

quyÒn ®Þa ph-¬ng hoÆc c¬ quan chuyªn m«n vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

n¬i x¶y ra sù cè.

215

kiÕn thøc ph¸p luËt

TËp 2: Qu¶n lý nhµ n-íc trong lÜnh vùc kinh tÕ, tµi nguyªn - m«i tr-êng...

- Sù cè m«i tr-êng x¶y ra ë c¬ së, ®Þa ph-¬ng nµo th× ng-êi

®øng ®Çu c¬ së, ®Þa ph-¬ng ®ã cã tr¸ch nhiÖm huy ®éng khÈn cÊp

- Sù cè m«i tr-êng x¶y ra trong ph¹m vi nhiÒu c¬ së, ®Þa

ph-¬ng th× ng-êi ®øng ®Çu c¸c c¬ së, ®Þa ph-¬ng n¬i cã sù cè cã

tr¸ch nhiÖm cïng phèi hîp øng phã.

- Tr-êng hîp v-ît qu¸ kh¶ n¨ng øng phã sù cè cña c¬ së, ®Þa

ph-¬ng th× ph¶i khÈn cÊp b¸o c¸o c¬ quan cÊp trªn trùc tiÕp ®Ó

kÞp thêi huy ®éng c¬ së, ®Þa ph-¬ng kh¸c tham gia øng phã sù cè

m«i tr-êng; c¬ së, ®Þa ph-¬ng ®-îc yªu cÇu huy ®éng ph¶i thùc

hiÖn c¸c biÖn ph¸p øng phã sù cè m«i tr-êng trong ph¹m vi kh¶

n¨ng cña m×nh.

h) Gi¸m s¸t, thanh tra, kiÓm tra viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt

vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

- Gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch, ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i

hiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. QuyÒn gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn

ph¸p luËt b¶o vÖ m«i tr-êng xuÊt ph¸t tõ quyÒn hiÕn ®Þnh ghi

nhËn trong §iÒu 9 HiÕn ph¸p n¨m 1992 vµ ®-îc thÓ chÕ ho¸ trong

c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng hoÆc liªn quan ®Õn

m«i tr-êng.

- KiÓm tra viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng lµ

®éng mang tÝnh th-êng xuyªn xuÊt ph¸t tõ chøc n¨ng nhiÖm vô

cña c¬ quan cã thÈm quyÒn. Khi tiÕn hµnh ho¹t ®éng kiÓm tra viÖc

thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng, c¬ quan tiÕn hµnh kiÓm

tra kh«ng ®Æt môc tiªu ®iÒu tra sù viÖc mµ chØ x¸c ®Þnh hiÖn tr¹ng

cña sù viÖc cÇn kiÓm tra. Thñ tôc tiÕn hµnh kiÓm tra ®¬n gi¶n h¬n

so víi thñ tôc thanh tra.

- Thanh tra viÖc thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng lµ

216

Ch-¬ng VI. Qu¶n lý nhµ n-íc

vÒ giao th«ng vËn t¶i ë chÝnh quyÒn cÊp x·

ho¹t ®éng cña c¬ quan nhµ n-íc cã thÈm quyÒn ®-îc tiÕn hµnh

theo mét tr×nh tù thñ tôc chÆt chÏ nh»m x¸c ®Þnh c¸c vi ph¹m

vi ph¹m ®ã ®Ó xö lý theo ®óng c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Ho¹t

®éng nµy ®-îc thùc hiÖn khi cã nh÷ng dÊu hiÖu cho thÊy cã sù vi

ph¹m vµ cÇn thiÕt ph¶i x¸c ®Þnh, xö lý c¸c vi ph¹m ®ã. NÕu kh«ng

cã ho¹t ®éng thanh tra nµy th× c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n-íc vÒ b¶o

vÖ m«i tr-êng kh«ng thÓ ®¸nh gi¸ mét c¸ch chÝnh x¸c, kh¸ch quan,

toµn diÖn qu¸ tr×nh tæ chøc thùc hiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i

tr-êng cã hiÖu qu¶ hay kh«ng, còng nh- kh«ng thÓ xö lý c¸c vi

tÇm quan träng nh- vËy nªn néi dung, thÈm quyÒn, tr×nh tù, thñ

tôc thanh tra vµ xö lý vi ph¹m ®-îc ph¸p luËt quy ®Þnh hÕt søc

chÆt chÏ.

Néi dung chñ yÕu cña c«ng t¸c thanh tra vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng

lµ: thanh tra viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt vÒ b¶o vÖ m«i tr-êng vµ c¸c

quy ®Þnh cã liªn quan; x¸c ®Þnh vµ lËp b¸o c¸o vÒ c¸c sù cè, «

nhiÔm, suy tho¸i m«i tr-êng ®Ó c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn gi¶i

quyÕt; gióp c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o

vµ tranh chÊp trong lÜnh vùc b¶o vÖ m«i tr-êng.

Thanh tra m«i tr-êng lµ tæ chøc thanh tra nhµ n-íc chuyªn

ngµnh n»m trong hÖ thèng c¸c c¬ quan thanh tra nhµ n-íc ®-îc

quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu 23, 24, 25, 27 vµ 28 cña LuËt Thanh tra, §iÒu

125, §iÒu 126 LuËt B¶o vÖ m«i tr-êng n¨m 2005 vµ NghÞ ®Þnh sè

65/2006/N§-CP ngµy 23 th¸ng 6 n¨m 2006 cña ChÝnh phñ vÒ tæ

chøc vµ ho¹t ®éng cña thanh tra tµi nguyªn vµ m«i tr-êng.

217