Tài liệu Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số và dữ liệu mở (Phần 1)
CHÍNH PHỦ VIỆT NAM
Tháng 02/ 2019
© 2019 Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế/Ngân hàng Thế giới
1818 H Street NW, Washington DC 20433
Ấn phẩm này là một sản phẩm của đội ngũ nhân viên Ngân hàng Thế giới thực hiện với các đóng góp từ
nguồn bên ngoài. Những phát hiện, giải thích và kết luận thể hiện trong báo cáo này không nhất thiết phản
ánh quan điểm của Ngân hàng Thế giới, Hội đồng Quản trị của Ngân hàng Thế giới, hoặc các chính phủ mà
Ngân hàng Thế giới đại diện. Ngân hàng Thế giới không đảm bảo tính chính xác của dữ liệu trong báo cáo
này. Đường biên giới, màu sắc, tên gọi và các thông tin khác biểu hiện trên các bản đồ trong báo cáo này
không hàm ý bất kỳ đánh giá nào của Ngân hàng Thế giới về vị thế pháp lý của bất kỳ vùng lãnh thổ nào và
cũng không thể hiện bất kỳ sự ủng hộ hay chấp nhận nào của Ngân hàng Thế giới về các đường biên giới đó.
Không nội dung nào trong tài liệu này tạo nên hoặc được coi như là một sự hạn chế đối với hoặc sự từ bỏ đặc
quyền và miễn trừ của Ngân hàng Thế giới đã được bảo lưu riêng.
Ảnh: Sasint/Pixabay; Royalty-free stock illustration ID: 171754835; Linh Pham/World Bank
Ý tưởng bìa: World Bank – Trình bày: Hồng Đức
VĂN PHÒNG CHÍNH PHỦ
Tháng 02/ 2019
Báo cáo Đánh giá phối hợp giữa Chính phủ Việt Nam và Ngân hàng Thế giới
Được thực hiện với sự hỗ trợ của DDP và Chính phủ Ôxtrâylia
2
Mục lục
Bảng viết tắt ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................
Lời nói đầu ................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Lời cảm ơn .................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Khuyến cáo ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................
4
5
6
7
1.
Giới thiệu ..............................................................................................................................................................................................................................................................................
8
Bối cảnh Việt Nam ................................................................................................................................................................................................................................................... 12
Tóm tắt đánh giá mức độ sẵn sàng về chính phủ số .................................................................................................................................. 14
Tóm tắt báo cáo đánh giá mức độ sẵn sàng về dữ liệu mở ............................................................................................................. 19
2.
Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số ..................................................................................................................................................... 26
Tổng quan ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 26
Phương pháp đánh giá ................................................................................................................................................................................................................................... 29
2.1. Lãnh đạo và quản trị ........................................................................................................................................................................................................................ 31
2.2. Lấy người dùng làm trung tâm ...................................................................................................................................................................................... 47
2.3. Thay đổi quy trình công việc .............................................................................................................................................................................................. 55
2.4. Năng lực, tập quán văn hoá và kỹ năng .......................................................................................................................................................... 60
2.5. Cơ sở hạ tầng dùng chung ....................................................................................................................................................................................................
68
2.6. Sử dụng dữ liệu để hoạch định và thực thi chính sách ......................................................................................................... 75
2.7. An ninh mạng, quyền riêng tư và khả năng phục hồi ............................................................................................................ 83
Kết luận ......................................................................................................................................................................................................................................................................................
Kế hoạch hành động ..........................................................................................................................................................................................................................................
88
91
3.
Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu Mở .............................................................................................................................................................. 101
Tổng quan ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 101
Phương pháp đánh giá ................................................................................................................................................................................................................................... 108
3.1. Lãnh đạo cấp cao .................................................................................................................................................................................................................................... 110
3.2. Khung pháp lý và chính sách ............................................................................................................................................................................................. 119
3.3. Cấu trúc thể chế, trách nhiệm và năng lực trong phạm vi chính phủ ........................................................ 128
3.4. Chính sách quản lý Dữ liệu của Chính phủ, Quy trình và mức độ có sẵn của dữ liệu ...... 136
3.5. Nhu cầu đối với dữ liệu mở ................................................................................................................................................................................................... 143
3
Mục lục
3.6. Khả năng tham gia của xã hội và năng lực khai thác dữ liệu mở ...................................................................... 147
3.7. Nguồn tài chính cho chương trình dữ liệu mở ................................................................................................................................. 153
3.8. Cơ sở hạ tầng quốc gia về Công nghệ và Năng Lực ................................................................................................................ 157
Kết luận .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 161
Kế hoạch hành động ........................................................................................................................................................................................................................................ 164
Kế hoạch ngắn hạn ............................................................................................................................................................................................................................................. 164
Kế hoạch hành động trung hạn .................................................................................................................................................................................................... 175
Kế hoạch hành động dài hạn ............................................................................................................................................................................................................ 177
Tóm tắt tổng thể ...................................................................................................................................................................................................................................................... 179
Phụ lục ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 187
Danh sách các đại biểu tham dự và gặp mặt tại hà nội từ ngày 24 tới 28 tháng
7 năm 2018 ........................................................................................................................................................................................................................................................................ 187
Danh sách các đại biểu tham dự và gặp mặt tại Hà Nội và Tp Hồ Chí Minh
từ ngày 15 tới ngày 25 tháng 1 năm 2018 .................................................................................................................................................................. 191
Phụ lục đánh giá mức độ sẵn sàng về dữ liệu mở ......................................................................................................................................... 195
A. Phương pháp đánh giá mức độ sẵn sàng về dữ liệu mở và đánh giá dữ liệu mở
cho doanh nghiệp .............................................................................................................................................................................................................................. 195
B. Báo cáo đánh giá về dữ liệu mở cho doanh nghiệp ................................................................................................................ 195
C. Phân tích dữ liệu có sẵn ............................................................................................................................................................................................................ 208
Phụ lục đánh giá mức độ sẵn sàng về chính phủ số ................................................................................................................................. 213
Phụ lục: lựa chọn các ví dụ liên quan từ quốc tế ............................................................................................................................................ 214
4
Chữ viết tắt
Cục KSTTHC Cục Kiểm soát thủ tục hành chính (Văn phòng Chính phủ)
CoST Tổ chức Sáng kiến minh bạch trong ngành xây dựng
DG Chính phủ Số
DGRA Đánh giá Mức độ sẵn sàng của Chính phủ Số
TCTK Tổng cục Thống kê
CPVN Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam
TpHCM TP Hồ Chí Minh
Bộ NN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Bộ TT&TT Bộ Thông tin và Truyền thông
Bộ TN&MT Bộ Tài nguyên và Môi trường
Bộ GD&DT Bộ Giáo dục và Đào tạo
Bộ TC Bộ Tài chính
Bộ YT Bộ Y tế
Bộ NV Bộ Nội Vụ
Bộ TP Bộ Tư pháp
Bộ CA Bộ Công an
Bộ GTVT Bộ Giao thông Vận tải
Bộ KH&CN Bộ Khoa học và Công nghệ
Bộ CT Bộ Công Thương
Bộ KH&ĐT Bộ Kế hoạch và Đầu tư
OCDS Các tiêu chuẩn dữ liệu về ký hợp đồng mở
OD Dữ liệu mở
OD4B Dữ liệu mở cho doanh nghiệp
ODRA Đánh giá Mức độ sẵn sàng dữ liệu mở
OGD Dữ liệu mở của Chính phủ
OoG Văn phòng Chính phủ
OpenDRi Dữ liệu mở cho Sáng kiến bảo vệ môi trường
PAPI Chỉ số Hiệu quả Quản trị và Hành chính công của Tỉnh
PAR Cải cách hành chính công
TTCP Thủ tướng Chính phủ
PPA Cơ quan Đấu thầu Công cộng
MXH Truyền thông xã hội
SRV Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam
NHTG Ngân hàng Thế giới
5
Lời nói đầu
Cuộc cách mạng công nghệ đang làm thay đổi thế giới rất nhanh chóng, các công nghệ mới
được ứng dụng trong các ngành, lĩnh vực đã mang lại những bước tiến đột phá trong toàn bộ
nền kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh các công nghệ hiện đại cùng khối lượng dữ liệu khổng lồ
phủ sóng thế giới, nhiều quốc gia đã thực hiện các đánh giá về mức độ hiểu rõ về hiện trạng
triển khai Chính phủ điện tử, việc quản lý dữ liệu, mức độ sẵn sàng phát triển Chính phủ số và
Dữ liệu mở để thiết lập một chiến lược số phù hợp với tình hình thực tiễn của đất nước mình.
Với nhận thức về tầm quan trọng của Chính phủ điện tử trong việc góp phần đẩy lùi tham
nhũng, thúc đẩy cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và Việt nam
cần nắm bắt các cơ hội mang lại bởi Dữ liệu mở và phát triển quốc gia số để đột phá, tăng tốc,
phát triển, năm 2018, ủ tướng Chính phủ đã giao Văn phòng Chính phủ phối hợp với Ngân
hàng ế giới và các bộ, ngành có liên quan thực hiện Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ
số và Dữ liệu mở để có những đánh giá cụ thể và từ đó có chiến lược phát triển phù hợp.
Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số nhằm mục đích xem xét tiềm năng phát triển Chính
phủ số hiện tại của Việt Nam thông qua đánh giá bảy (07) lĩnh vực chính bao gồm: Lãnh đạo
và quản trị; Lấy người dùng làm trung tâm; ay đổi quy trình công việc; Năng lực, tập quán
văn hóa và kỹ năng; Cơ sở hạ tầng dùng chung; Sử dụng dữ liệu để ra quyết định chính sách, và
An ninh mạng, quyền riêng tư và khả năng phục hồi. Trong khi đó, Đánh giá mức độ sẵn sàng
về Dữ liệu mở xem xét môi trường sinh thái cho Dữ liệu mở của Việt Nam thông qua đánh giá
tám (08) lĩnh vực chính bao gồm: Lãnh đạo; Chính sách/khung pháp lý; Cấu trúc thể chế, trách
nhiệm và năng lực của cơ quan quản lý nhà nước; Dữ liệu trong chính phủ; Nhu cầu; Khả năng
tham gia của xã hội; Nguồn lực tài chính; và Hạ tầng công nghệ. ông qua đánh giá các lĩnh
vực, báo cáo cung cấp cho Chính phủ một cái nhìn thực tiễn và toàn diện để triển khai Chính
phủ số và Dữ liệu mở, khuyến nghị một kế hoạch hành động tổng thể trong phạm vi toàn chính
phủ và xã hội.
Báo cáo Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số và Dữ liệu mở tại Việt Nam sẽ là báo cáo
tham khảo quan trọng cho Chính phủ Việt Nam, các Bộ, ngành, địa phương và các tổ chức có
liên quan trong việc phát huy kết quả Chính phủ điện tử đạt được thời gian qua và tiếp tục thúc
đẩy xây dựng một chính phủ kiến tạo và nền kinh tế số.
g
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ
Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
Ousmane Dione
Giám đốc quốc gia Ngân hàng ế giới
tại Việt Nam
6
Lời cảm ơn
Được sự đồng ý của ủ tướng Chính phủ, Văn phòng Chính phủ và Ngân hàng ế giới đã
phối hợp thực hiện Đánh giá Mức độ sẵn sàng về Chính phủ Số và Dữ liệu Mở. Hai đánh giá
này được thực hiện bởi Ngân hàng ế giới cùng sự hợp tác với Tổ công tác Chính phủ điện tử
và Tổ chuyên gia giúp việc, đứng đầu là Văn phòng Chính phủ, bao gồm 18 đại diện của Cục
Kiểm soát ủ tục hành chính (APCA) và các đơn vị liên quan của Văn phòng Chính phủ, Bộ
ông tin và Truyền thông, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng
Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài chính, các Sở ông tin và Truyền thông ành phố Hồ Chí Minh
và Hà Nội.
Các tác giả chính của báo cáo là Kim Andreasson, Stephane Boyera, Tim Herzog, Seunghyun
Kim, Alla Morrison, và Trần ị Lan Hương từ Ngân hàng ế giới và Nguyễn ị Lan Hương
từ Tổ chức Sáng kiến Việt Nam. Trong quá trình thực hiện báo cáo, nhóm đã làm việc với các
đồng nghiệp trong Chính phủ Việt Nam, các doanh nghiệp và chuyên gia và đã nhận được sự
hỗ trợ và đóng góp nhiệt thành. Nhóm tác giả đặc biệt biết ơn sự chỉ đạo và hướng dẫn sát sao
của Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng và Cục trưởng Cục Kiểm soát
thủ tục hành chính Ngô Hải Phan trong suốt quá trình thực hiện báo cáo. Báo cáo nhận được
hướng dẫn và chỉ đạo từ Ousmane Dione, Achim Fock, Jane Treadwell, Grant Cameron và Fily
Sissoko từ Ngân hàng thế giới. Nhóm đồng thời chân thành cảm ơn các đồng nghiệp Craig
Hammer, Tim Kelly và Oleg Petrov về những góp ý, phản biện cho báo cáo. Nhóm muốn gửi lời
cảm những ý kiến tư vấn từ Trần Ngọc Anh, Giang Công ế, Aman Grewal, Kai Kaiser, Samia
Melhem, Phan ị ái Hà, và Randeep Sudan. Cuối cùng, nhóm ghi nhận những đóng góp
nghiên cứu và hỗ trợ hành chính của Nguyễn Tuyết Minh, Nguyễn Lợi Quốc Khánh và Trần
Đức Trung từ Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Văn phòng Chính phủ, Đinh ị Hằng Anh
từ Ngân hàng thế giới và Phạm ị Phương Liên từ Tổ chức Sáng kiến Việt Nam
7
Khuyến cáo
Đánh giá Mức độ sẵn sàng về Chính phủ Số và Dữ liệu Mở không phải công cụ đo đạc mà là
công cụ chẩn đoán và lập kế hoạch. Dựa trên thực tiễn thành công tại một số nơi, các công cụ
này nhằm cung cấp chẩn đoán và khuyến nghị cho kế hoạch hành động, tuy nhiên, hoàn toàn
không phải là quy tắc hay các đánh giá mang tính chính thức. Đầu ra của các phân tích, ngay
cả khi bám sát theo hướng dẫn sử dụng các công cụ trên, cần được cân nhắc cẩn trọng theo bối
cảnh cụ thể. Mục đích của các công cụ này nhằm cung cấp kế hoạch hành động về Dữ liệu Mở
và Chính phủ Số, cũng như khởi xướng một cuộc đối thoại mạnh mẽ và tham vấn giữa các bên
liên quan. eo đó, việc sử dụng những công cụ này là khởi đầu của một quy trình mà không
phải là kết thúc hoặc kết quả của quy trình. Việc sử dụng các công cụ này sẽ không đảm bảo bản
thân chương trình sẽ tự thành công và bền vững, mà quá trình thực hiện sẽ quyết định mức độ
thành công. Đây là một tư liệu ‘sống’ và sẽ cần liên tục cập nhật và cải tiến dựa trên trải nghiệm
từ thực tiễn. êm vào đó, những công cụ đánh giá khác cũng có sẵn và công cụ này không nhất
thiết là một phương pháp duy nhất hoặc mặc định là phù hợp nhất trong các trường hợp cụ thể.
1
GIỚI THIỆU
Cuộc Cách mạng công nghệ đang thay đổi thế giới. Các công nghệ mới được tích hợp trong hầu
hết các ngành công nghiệp trên toàn thế giới, mang lại những bước tiến đột phá trên thị trường,
trong toàn nền kinh tế và xã hội. Trong bối cảnh phát triển công nghệ, một tầm nhìn chung về
tương lai đang được chia sẻ và hình dung ngày càng rõ ràng hơn, đó là “Cách mạng Công nghiệp
thứ tư” hay “Nền Kinh tế Số”, một khái niệm cốt lõi cho sự phát triển trong tương lai.
“Nền Kinh tế Số” với bản chất luôn biến động và đa diện đang xoay chuyển không ngừng do sự
phát triển nhanh chóng của công nghệ số. eo thời gian, định nghĩa hẹp của nền kinh tế số gắn
liền với ngành công nghệ thông tin và thương mại điện tử đã được thay thế bởi một định nghĩa
rộng hơn, bao hàm các khả năng tác động tới mọi mặt của cuộc sống của các công nghệ này.
Để thúc đẩy và phát triển nền kinh tế số nhằm đạt được các lợi ích kinh tế và xã hội, cần hiểu rõ
thực trạng sử dụng công nghệ trong khu vực tư nhân, khu vực nhà nước và toàn dân. Ngoài ra,
điều quan trọng là đánh giá cơ sở để phát triển kinh tế số, bao gồm cơ sở hạ tầng số, nền tảng và
giải pháp số, và những nền tảng phi kỹ thuật số như pháp lý và quy định, lãnh đạo và thể chế,
môi trường cho kinh doanh và đổi mới, những năng lực cần thiết và quan hệ đối tác.
Chính phủ Việt Nam đang từng bước tiến bộ trên chặng đường phát triển số bằng cách nắm bắt
Công nghiệp 4.0 và có tiềm năng nhận được lợi ích từ việc hiểu rõ thực trạng của các yếu tố nền
tảng cho kinh tế số. Do đó, báo cáo này cung cấp những đánh giá trong những lĩnh vực cốt lõi
của Chính phủ Số và Dữ liệu Mở nhằm hỗ trợ Chính phủ Việt Nam đạt được mục tiêu gặt hái
toàn bộ lợi ích của Công nghiệp 4.0.
Cần lưu ý rằng, với mỗi quốc gia, tùy theo môi trường và năng lực số khác nhau, Chính phủ các
nước cần hiểu rõ về hiện trạng số đang có để từ đó thiết lập một chiến lược số phù hợp nhất với
tình hình thực tế của quốc gia. Đáp ứng yêu cầu này, Ngân hàng ế giới đã xây dựng phương
9
Giới thiệu
pháp luận đánh giá cho hai chủ đề riêng biệt, bao gồm Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ
số và Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở, nhằm giúp các chính phủ đánh giá môi trường
số của mình, từ đó có thể xây dựng chiến lược phát triển riêng phù hợp.
Để đánh giá tiềm năng thực hiện Sáng kiến Chính phủ số ở Việt Nam, báo cáo này biên soạn
hai chương về Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số và Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ
liệu mở. Cụ thể, báo cáo đánh giá các cơ hội và thách thức tiềm năng của việc thực hiện Chính
phủ số và các sáng kiến dữ liệu mở tại Việt Nam. Mặc dù Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính
phủ số và Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở là hai đánh giá riêng biệt với các nội dung
đánh giá khác nhau, nhưng đều dựa trên cùng cách tiếp cận và phương pháp thực hiện. Cả hai
chương Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số và Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở
đều có cấu trúc tương đương với những lĩnh vực đánh giá tương ứng và các chỉ số riêng biệt. Kể
từ khi bắt đầu vào mùa thu năm 2017, các nghiên cứu sơ cấp đã được thực hiện và sau đó một
cuộc khảo sát thực địa đã được tiến hành trong khoảng thời gian cụ thể để xác nhận những phát
hiện ban đầu và khai thác thêm thông tin chuyên sâu. Trong quá trình phân tích và xây dựng
báo cáo, những nội dung bổ sung có thể được đưa vào. Báo cáo toàn cầu về Chính phủ điện tử
cũng được thực hiện một cách tương tự, cụ thể là đánh giá quá trình phát triển trong khoảng
thời gian nhất định.
Phần đầu tiên của báo cáo tập trung vào Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ Số nhằm mục
đích xem xét tiềm năng phát triển chính phủ số hiện tại của Việt Nam thông qua đánh giá bảy
(07) lĩnh vực chính bao gồm: Lãnh đạo và quản trị; Lấy người dùng làm trung tâm; ay đổi quy
trình công việc; Năng lực, tập quán văn hóa và kỹ năng; Cơ sở hạ tầng dùng chung; Sử dụng dữ
liệu để ra quyết định chính sách, và An ninh mạng, quyền riêng tư và khả năng phục hồi. Phần
thứ hai của báo cáo tập trung vào Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở nhằm mục đích xem
xét môi trường sinh thái cho dữ liệu mở của Việt Nam thông qua đánh giá tám (08) lĩnh vực
chính bao gồm: Lãnh đạo; Chính sách/khung pháp lý; Cấu trúc thể chế, trách nhiệm và năng lực
của cơ quan quản lý nhà nước; Dữ liệu trong chính phủ; Nhu cầu đối với Dữ liệu mở; Khả năng
tham gia của xã hội và năng lực khai thác dữ liệu mở; Nguồn lực tài chính; và Hạ tầng công nghệ
và năng lực kỹ thuật của quốc gia.
Chương Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số tập trung vào chính phủ số, là phần cốt lõi
của nền kinh tế số vì khi khu vực công cung cấp thông tin và dịch vụ hiệu quả hơn, việc tiếp cận
của người dân sẽ dễ dàng hơn. eo Chỉ số Phát triển Chính phủ điện tử Liên Hợp Quốc công
1
bố hai năm một lần (EGDI) , các quốc gia chính phủ số hàng đầu như Anh, Úc, Hàn Quốc và
Singapore đã nắm bắt các lợi ích kinh tế-xã hội của chính phủ số. Một trong những lợi ích đó là
2
việc giảm chi phí giao dịch số, rẻ hơn 50 lần so với giao dịch trực tiếp truyền thống . eo EGDI
2018, Việt Nam hiện đang xếp thứ 88 trong số 193 quốc gia thành viên, tăng 1 bậc từ vị trí thứ
89/193 năm 2016, cho thấy xu hướng chuyển dịch của chính phủ điện tử/số đang diễn ra tích
cực ở Việt Nam.
1
2
EGDI là công cụ hữu ích để đánh giá nguồn thông tin và dịch vụ có sẵn cung cấp tới người dân.
10
Đánh giá Mức độ sẵn sàng về Chính phủ Số và Dữ liệu Mở cho Việt Nam
Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số cũng nghiên cứu nhu cầu của người dân đối với các
dịch vụ công số hóa cũng như các chính sách tích hợp và cơ sở hạ tầng để tìm hiểu sâu hơn về
các cơ hội và thách thức mà Việt Nam phải đối mặt trong trong quá trình phát triển quốc gia số.
Bản đánh giá thực hiện phân tích tổng quan hiện trạng các thành phần cụ thể của chính phủ số
từ đó đề xuất các khuyến nghị về lộ trình hành động trong thời gian tới.
Phần thứ hai của báo cáo, chương Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở, tập trung vào thực
trạng hệ sinh thái dữ liệu mở của quốc gia. Dữ liệu mở được hiểu là dữ liệu mở về cả pháp lý
và kỹ thuật cho người dân, do đó được đặt trong phạm vi cộng đồng hoặc theo các điều khoản
sử dụng tự do với các hạn chế tối thiểu, đồng thời dữ liệu cần được công bố ở dạng có thể ứng
dụng máy đọc với định dạng điện tử không độc quyền, cho phép mọi người dân truy cập và
3
sử dụng dữ liệu bằng các công cụ phần mềm có sẵn miễn phí . Xu hướng dữ liệu mở lan rộng
trên toàn thế giới trong những năm gần đây đã tạo ra nhu cầu ngày càng tăng về chính sách dữ
liệu mở, đặc biệt từ phía chính phủ. Trong khi các nước phát triển như Anh và Mỹ đã là những
nước tiên phong áp dụng chính sách dữ liệu mở, nhu cầu này cũng đang gia tăng rất nhanh ở
các nước đang phát triển.
Kết quả nghiên cứu cả ở cấp độ vi mô và vĩ mô cho thấy, các chính phủ áp dụng các sáng kiến
dữ liệu mở thường trở nên minh bạch hơn, hiệu quả và đổi mới hơn giúp gia tăng cơ hội tăng
trưởng cho khu vực tư nhân cũng như cải thiện cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, để sáng
kiến dữ liệu mở đạt được những tác động tích cực như vậy đòi hỏi sự hội tụ của một loạt các
yếu tố như cam kết mạnh mẽ của lãnh đạo; khung chính sách pháp lý yêu cầu các cơ quan cung
cấp dữ liệu kịp thời theo định dạng văn bản tiêu chuẩn; năng lực của các cơ quan tham gia vào
quy trình cung cấp dữ liệu; năng lực khai thác dữ liệu của các tác nhân trong xã hội; phát triển
hạ tầng CNTT ở cả trung ương lẫn địa phương.
Do đó, để xây dựng lộ trình phát triển một hệ sinh thái dữ liệu mở, các quốc gia sẽ khởi đầu
bằng việc đánh giá toàn diện thực trạng các yếu tố cấu thành hệ sinh thái này. Khung Đánh giá
mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở của Ngân hàng ế giới sử dụng tiếp cận “hệ sinh thái” đối với
dữ liệu mở, xem xét môi trường cho dữ liệu mở từ cả hai phía cung và cầu - ví dụ về phía cung
bao gồm khung chính sách pháp lý, dữ liệu sẵn có của chính phủ và hạ tầng CNTT (bao gồm
các tiêu chuẩn); trong khi phía cầu xem xét các cơ chế tham gia của người dân và nhu cầu sử
dụng dữ liệu của khu vực công của cộng đồng người sử dụng (như nhà phát triển ứng dụng, báo
chí truyền thông và cả của các cơ quan nhà nước). Dựa trên kết quả đánh giá, các khuyến nghị
chính sách được đề xuất để tận dụng những lợi thế cạnh tranh đang có và giải quyết các thách
thức đang tồn tại hiện nay.
Mặc dù Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số và Đánh giá mức độ sẵn sàng về Dữ liệu mở
có cùng cách tiếp cận, nhưng hai đánh giá này cũng có những khác biệt quan trọng vì công cụ
đánh giá được thiết kế cho hai chủ đề khác nhau, chính phủ số và dữ liệu mở. Ví dụ, Đánh giá
mức độ sẵn sàng về dữ liệu mở trong báo cáo này cho thấy lĩnh vực KHẢ NĂNG THAM GIA
3
11
Giới thiệu
CỦA CÔNG DÂN VÀ NĂNG LỰC KHAI THÁC DỮ LIỆU MỞ ở mức độ VÀNG/XANH và
lĩnh vực CƠ SỞ HẠ TẦNG CÔNG NGHỆ VÀ NĂNG LỰC KỸ THUẬT QUỐC GIA ở mức
độ XANH. Trong khi đó, Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số cũng đánh giá lĩnh vực
gần tương tự là NĂNG LỰC, TẬP QUÁN VĂN HÓA VÀ KỸ NĂNG nhưng ở mức VÀNG/
ĐỎ. Sự khác biệt là do phạm vi xem xét đánh giá khác nhau, cụ thể Đánh giá mức độ sẵn sàng
về Dữ liệu mở nghiên cứu phạm vi lớn hơn đối với nội dung này khi xem xét cả năng lực của
khu vực ngoài nhà nước, hiện đang rất năng động ở Việt Nam. Ngược lại, Đánh giá mức độ sẵn
sàng về Chính phủ số ở nội dung này chỉ tập trung đánh giá năng lực hiện có trong các cơ quan
nhà nước, vốn rất hạn chế vì nhân sự có trình độ cao về kỹ thuật số thường lựa chọn làm việc ở
khu vực tư nhân.
Báo cáo thực hiện đánh giá cho cả hai chủ đề nhằm nâng cao nhận thức về chính phủ số và dữ
liệu mở, vốn là hai nội dung có tầm quan trọng đặc biết nếu Việt Nam muốn nắm bắt các cơ
hội của cuộc cách mạng công nghiệp thứ tư. Chúng tôi hy vọng rằng, báo cáo cũng sẽ là tài liệu
tham khảo hữu ích cho chính phủ trong việc xác định các điểm mạnh và điểm yếu hiện nay
từ đó thực thi đồng bộ các giải pháp đồng thời thúc đẩy sự phát triển của cả chính phủ số và
dữ liệu mở. Để thuận tiện cho việc theo dõi, mỗi chương đều trình bầy một bảng tóm tắt kết
quả đánh giá các lĩnh vực cấu thành hệ sinh thái chính phủ số và dữ liệu mở cũng như đề xuất
khuyến nghị về lộ trình hành động trong thời gian tới. Nội dung chi tiết của hai báo cáo, bao
gồm phương pháp luận và phát hiện cụ thể, được nêu trong hai chương tiếp theo với cấu trúc
tương tự nhau: phần giới thiệu, tổng quan về từng lĩnh vực được đánh giá, kết luận và khuyến
nghị kế hoạch hành động.
Cũng cần lưu ý rằng đây mới là báo cáo sơ bộ về thực trạng phát triển chính phủ số và dữ liệu
mở của Việt Nam. Các câu hỏi giúp cung cấp bức tranh tổng quan làm cơ sở đưa ra các khuyến
nghị để khởi động thảo luận về mức độ sẵn sàng thực hiện chính phủ số và dữ liệu mở ở Việt
Nam hiện nay. Các câu hỏi và đánh giá có thể được cập nhật để phản ánh những thay đổi về môi
trường chính sách. Cuối cùng, các khuyến nghị có tính gợi mở và đánh giá này không thay thế
các đánh giá và kế hoạch chi tiết hơn, vốn rất cần thiết để quốc gia phát triển thành công chính
phủ số và dữ liệu mở.
Các thông tin và dữ liệu được sử dụng để đánh giá được cập nhật đến tháng 01 năm 2019. Từ đó
đến thời điểm xuất bản của Báo cáo Đánh giá này, Chính phủ Việt Nam đã có nhiều bước tiến
rất quan trọng trong triển khai chương trình Chính phủ điện tử, đặc biệt là việc ban hành Nghị
quyết số 17 ngày 07/3/2019 về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phát triển Chính phủ điện
tử giai đoạn 2019-2020 định hướng đến 2025. Bên cạnh đó, một số Đề án quan trọng cũng bắt
đầu được xây dựng bao gồm hệ thống e-Cabinet, hệ thống e-Services, Trục Liên thông văn bản
Quốc gia. Các bước tiến này do diễn ra sau giai đoạn thu thập số liệu báo cáo nên chưa được ghi
nhận tại kết quả của Báo cáo này.
12
4
Bối cảnh Việt Nam
4
Việt Nam là quốc gia nằm ở Đông Nam Á có chung đường biên giới với Trung Quốc ở phía bắc
và Lào, Campuchia ở phía tây. Về tổ chức hành chính, đất nước Việt Nam được chia thành 05
thành phố trực thuộc trung ương và 58 tỉnh, với dân số 92.701.100 người vào năm 2016, sinh
sống trên diện tích 330.967 km². Hà Nội là thủ đô – trung tâm chính trị và thành phố Hồ Chí
Minh là trung tâm kinh tế năng động nhất của Việt Nam.
Năm 2016, theo Ngân hàng ế giới, Việt Nam đã đạt thu nhập bình quân đầu người (GNI) ở
mức 2.050 đô la Mỹ, được xếp vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp. Cơ cấu kinh
tế phi nông nghiệp là chủ đạo, trong đó nông nghiệp đóng góp 17% GDP, công nghiệp và dịch
vụ lần lượt đóng góp 39% và 44% GDP.
Trong 20 năm đầu Đổi mới, Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng rất ấn tượng, trung bình 7-8%
mỗi năm. ành tựu thần kỳ này chủ yếu đến từ sự chuyển đổi thành công từ một nền kinh tế
tập trung sang một nền kinh tế định hướng thị trường mở cửa, hội nhập kể từ khi bắt đầu công
cuộc Đổi mới vào năm 1986. Trong quá trình chuyển đổi này, cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch từ
nông nghiệp, giảm xuống dưới 20% GDP, sang sản xuất và dịch vụ. Sự tăng trưởng và phát triển
kinh tế nhanh chóng đã đưa Việt Nam từ một trong những nước nghèo nhất trên thế giới sang
vị thế quốc gia có thu nhập trung bình (thấp). Trong cùng kỳ, tỷ lệ dân số nghèo đói cũng giảm
mạnh từ hơn một nửa dân số sống dưới 1,9 đô la/ngày vào năm 1993 xuống còn dưới 3% dân
số hiện nay. Tỷ lệ dân số sống dưới chuẩn nghèo quốc gia (TCTD-WB) giảm xuống còn 13,5%
trong năm 2014 so với tỷ lệ 60% vào năm 1993. ành tích này phản ánh 40 triệu người đã thoát
nghèo trong hơn hai thập kỷ qua.
Năm 2000, Việt Nam đã đưa sàn giao dịch chứng khoán đầu tiên đi vào hoạt động, và sau 12
năm thực hiện đàm phán, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của Tổ chức ương
mại thế giới (WTO) vào tháng 1 năm 2007. Từ đó đến nay, VIệt Nam đã đàm phán, ký kết nhiều
Hiệp định thương mại tự do, bao gồm như Hiệp định ương mại tự do EU-Việt Nam (đã kết
thúc đàm phàn, chưa ký kết), Hiệp định ương mại tự do với Hàn Quốc, và Hiệp định đối tác
toàn diện và tiến bộ xuyên ái Bình Dương CPTPP.
Về thể chế chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã
hội bằng đường lối, chủ trương chính sách, được điều hành bởi Bộ Chính trị và Ban Bí thư.
Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất. Chủ tịch nước được Quốc hội bầu, là người đứng đầu
4
Nguồn dữ liệu từ chương này được tổng hợp từ: http://www.worldbank.org/en/country/vietnam/overview https://
gov/library/publications/the-world-factbook/geos/vm.html
13
Giới thiệu
Nhà nước, và đại diện cho Việt Nam trong các vấn đề đối nội và đối ngoại. Chính phủ, cấu
thành từ các Bộ, là cơ quan hành chính nhà nước, thực hành quyền hành pháp, đứng đầu là
ủ tướng.
Ngày nay, Việt Nam cũng là một trong những nền kinh tế mở nhất trên thế giới. Độ mở
nền kinh tế đạt 140% GDP (năm 2017). Việt Nam cũng có quan hệ ngoại giao chính thức
với 185 nước, hợp tác kinh tế- thương mại- đầu tư với 224 đối tác quốc tế; tham gia và đóng
góp tích cực vào 70 tổ chức đa phương quốc tế lớn. Quan hệ đối tác chiến lược với 15 đối
tác; là đối tác toàn diện với 10 đối tác, gồm tất cả các nước thường trực LHQ và các nước
G7. Doanh nghiệp từ 110 quốc gia và vùng lãnh thổ hiện đầu tư 290 tỷ USD (giải ngân 139
tỷ USD)vào Việt Nam. Hơn 60 quốc gia, tổ chức tài trợ quốc tế đã cam kết trên 85 tỷ USD
vốn ODA (giải ngân gần 50 tỷ USD), tập trung nhiều vào cơ sở hạ tầng và giảm nghèo. Việt
Nam được 64 đối tác công nhận là nền kinh tế thị trường, kí kết và tham gia đàm phán 16
Hiệp định ương mại tự do (FTA) với 59 đối tác, đại diện 65% dân số thế giới, 90% GDP,
80% thương mại quốc tế.
Việt Nam đã có chương trình xây dựng Chính phủ điện tử từ đầu những năm 2000 gắn với quá
trình cải cách thủ tục hành chính, đạt được một số thành tựu nhưng nhìn chung tốc độ triển
khai còn chậm và tác động đến tiến trình phát triển kinh tế-xã hội còn hạn chế. Đối với xây
dựng chính phủ số và nền kinh tế số, cách thức tiếp cận của Chính phủ hiện nay có nhiều khác
biệt so với chính phủ điện tử.Từ tương đối sớm, Chính phủ đã có sự quan tâm và nhận thức rõ
ràng về cơ hội và thách thức của đất nước trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0. Từ quan
điểm đầu tiên của ủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ngay sau khi nhậm chức được phát biểu tại
Hội nghị “Hà Nội 2016 – Hợp tác Đầu tư và Phát triển” tháng 6/2016 đến tuyên bố của ủ
tướng tại Hội nghị đối thoại với lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia lớn trong khuôn khổ Diễn
đàn Kinh tế ế giới Davos (tháng 01 năm 2019) rằng “Việt Nam sẵn sàng tạo thuận lợi và cùng
các bạn hiện thực hóa chiến lược, chương trình, kế hoạch về thúc đẩy phát triển trong quá trình
5
chuyển đổi số, xây dựng một nền công nghiệp 4.0” , Chính phủ Việt Nam đã chứng tỏ quyết
tâm thực hiện các cải cách để chủ động, tích cực, quyết liệt đổi mới, sáng tạo thúc đẩy quá trình
cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng nhằm nắm bắt các cơ hội đột phá
tăng tốc phát triển trong thời đại hiện nay.
5
14
Tóm tắt đánh giá mức độ
sẵn sàng về chính phủ số
Chính phủ số được công nhận là một sáng kiến quan trọng đối với cải cách hành chính công,
giúp tăng cường sự minh bạch bên cạnh việc tiết kiệm thời gian,chi phí và công sức của cả người
6
dân và chính quyền, được đề cập trong bài phát biểu của ủ tướng Nguyễn Xuân Phúc . Báo
cáo Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số tập trung đánh giá tiềm năng hiện tại của Việt
Nam về phát triển chính phủ số dựa trên nghiên cứu bảy (07) lĩnh vực chính: 1) Lãnh đạo và
quản trị để nắm bắt sự cam kết của cấp cao; 2) Người sử dụng là trung tâm để hiểu nhu cầu của
người dân và tổ chức; 3) ay đổi quy trình công việc để đánh giá các quy trình hiệu quả hơn;
4), Năng lực, tập quán văn hóa và kỹ năng để xác định khả năng thích ứng; 5) Cơ sở hạ tầng
dùng chung để đánh giá hiệu quả thực hiện; 6) Đánh giá việc sử dụng dữ liệu để hoạch định và
thực thi chính sách để hiểu vai trò của dữ liệu trong hỗ trợ hiệu quả; và 7) An ninh mạng, quyền
riêng tư và khả năng phục hồi để đánh giá các hệ quả tiềm tàng từ phát triển kỹ thuật số và vạch
7
ra các chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro.
Chính phủ số là gì7
Các chính phủ trên toàn thế giới liên tục phải đối mặt với những thách thức trong việc cải thiện khả
năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ công với hiệu quả tốt hơn và chi phí thấp hơn cho người dân
và doanh nghiệp. Trong nhiều năm qua,”Chính phủ điện tử” được kỳ vọng như một đóng góp quan
trọng nhằm giải quyết những thách thức này.
Các chính phủ được coi là tiên phong về “Chính phủ điện tử” hiện đã bắt tay vào giai đoạn tiếp theo
của hành trình chuyển đổi của họ - thường được gọi là “Chính phủ số”. Giai đoạn tiếp theo này được
dựa trên nền tảng hiệu quả của các chương trình đầu tư và những chuyển đổi đạt được trong các giai
đoạn trước của Chính phủ điện tử vừa tiếp tục phát triển các quy định mới, trong đó tập trung vào
nguyên tắc dịch vụ số phải là cách thức chính để cung cấp các dịch vụ của chính phủ - hay còn được
gọi là “Mặc định số”. Để đạt được điều này, các chính phủ đi tiên phong trong lĩnh vực này trên thế giới
đang có kế hoạch chuyển đổi toàn bộ chuỗi cung cấp dịch vụ (công) thông qua việc thiết kế dịch vụ
lấy người dùng làm trung tâm để người dân được sử dụng các dịch vụ (công) số mà người dân mong
muốn; khai thác các công nghệ di động phổ biến; chuyển đổi toàn bộ các quy trình giao dịch sang kỹ
thuật số; ra quyết định chính sách dựa trên dữ liệu hành chính thay vì văn bản (hành chính); sử dụng
nhất quán các dịch vụ dùng chung trong toàn chính phủ; đổi mới khung kiến trúc công nghệ thông
6
7
http://vietnamnews.vn/politics-laws/427970/e-government-pushes-reform-pm.html#4CVVq7WtGukkP7wF.97
Dựa trên Phương pháp đánh giá của Ngân hàng ế giới vào tháng 12/2016. Xem phần Phụ lục để biết thêm chi tiết.
15
Giới thiệu
tin của Chính phủ; nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và chuyển dịch nhất quán sang điện
toán đám mây; và phát triển mô hình lãnh đạo và quản trị mới.
Để giúp các chính phủ hiểu rõ và lập kế hoạch cho lộ trình tiến tới Chính phủ số, Ngân hàng Thế giới
đã phát triển phương pháp luận này giúp đánh giá tình hình hiện tại của chính phủ cũng như từ đó
xây dựng tầm nhìn và chiến lược tiến tới Chính phủ số. Phương pháp này hướng tới đề xuất các giải
pháp có tính hành động, cụ thể sau khi thực hiện các chẩn đoán, tập trung vào các vấn đề mà chính
phủ phải đối mặt khi áp dụng các phương pháp kỹ thuật số vì ngay cả khi các phương pháp kỹ thuật
số này đã được ứng dụng thành công trong các lĩnh vực khác thì không phải lúc nào cũng có thể đáp
ứng ngay với yêu cầu của dịch vụ công.
Quá trình đánh giá được thực hiện với sự hợp tác giữa với Văn phòng Chính phủ (VPCP) thông
qua Cục Kiểm soát ủ tục Hành chính với các Bộ, cơ quan có liên quan. Các phát hiện chính của
nhóm đánh giá như sau:
•
Chính phủ Việt Nam đã thể hiện cam kết chính sách mạnh mẽ đối với xu hướng chuyển
dịch toàn cầu sang cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Công nghiệp 4.0). Chính phủ
cũng đã ban hành các văn bản trong đó xác định rõ vai trò và trách nhiệm của các cơ quan
liên quan và có các hướng dẫn xây dựng chính phủ điện tử hướng tới chính phủ số. Văn
phòng Chính phủ thông qua Cục Kiểm soát ủ tục hành chính là cơ quan đầu mối theo
dõi, điều phối tình hình tổ chức thực hiện nói chung. Bộ ông tin và Truyền thông (Bộ
TT&TT) chịu trách nhiệm ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật trong khi một số Bộ ngành
khác phụ trách triển khai thực hiện ở các lĩnh vực cụ thể. Tuy nhiên, Chính phủ chưa ban
hành lộ trình hành động tổng thể của quốc gia cũng như chưa xây dựng kế hoạch triển
khai cụ thể trong đó xác định đầy đủ các nguồn lực cần huy động cho tổ chức thực hiện.
Nghị quyết về Chính phủ điện tử vẫn đang trong giai đoạn dự thảo.
•
Chính phủ đã áp dụng những tiến bộ kỹ thuật có tính nền tảng để phát triển chính phủ số.
Bộ TT&TT đã ban hành các tiêu chuẩn về khung kiến trúc chính phủ điện tử và xác định
sự cần thiết phải xây dựng sáu (06) bộ cơ sở dữ liệu quốc gia quan trọng làm nền tảng chia
sẻ dữ liệu trong tương lai. Bên cạnh đó, một số cơ quan đã bắt đầu sử dụng các công nghệ
mới như dữ liệu lớn & phân tích dữ liệu, điện toán đám mây. Tuy nhiên, những hoạt động
này vẫn mang tính đơn lẻ, trong khi chưa rõ về các tiêu chuẩn và chính sách liên quan
đến một số lĩnh vực quan trọng như điện toán đám mây chính phủ, quản lý dữ liệu Chính
phủ, mua sắm công nghệ thông tin (CNTT) của chính phủ, hay khả năng tương tác giữa
các hệ thống thông tin của Chính phủ vốn là những cấu phần nền tảng của chính phủ số
giúp đạt được tính kinh tế theo quy mô. Trong thời gian tới, với sự ra đời của Nghị quyết
về Chính phủ điện tử hiện đang được dự thảo và việc triển khai trên thực tế sau đó có thể
sẽ góp phần cải thiện tình hình thực tế.
•
ách thức chính trong phát triển chính phủ số thời gian tới nằm ở việc thiếu khung điều
phối và phối hợp rõ ràng giữa các cơ quan và các sáng kiến khác nhau, mặc dù Chính phủ
đã thành lập Uỷ ban Quốc gia về Chính phủ điện tử trên cơ sở kiện toàn Ban chỉ đạo Quốc
16
Đánh giá Mức độ sẵn sàng về Chính phủ Số và Dữ liệu Mở cho Việt Nam
gia về ứng dụng CNTT và do ủ tướng Chính phủ làm Chủ tịch Uỷ ban; đồng thời các
Bộ, địa phương cũng đã và sẽ thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng Chính phủ/Chính quyền
điện tử của Bộ/địa phương mình. Bên cạnh đó, trong mô hình Uỷ ban này không có vị trí
giám đốc CNTT cho toàn Chính phủ, điều này dẫn tới việc thực thi các chỉ đạo và định
hướng về chính phủ số của Chính phủ có thể thiếu sự thống nhất và đồng bộ. êm vào
đó là thách thức về thiếu hụt cả tài chính cũng như kỹ năng số trong khu vực Nhà nước.
Các tài năng hàng đầu của đất nước đang chủ yếu làm việc trong khu vực tư nhân với mức
lương cao hơn, khiến cho việc thu hút và giữ chân chuyên gia trong lĩnh vực này ở các cơ
quan nhà nước rất khó khăn.
Đánh giá mức độ sẵn sàng về chính phủ số là công cụ đánh giá có mức độ tổng quát cao. Ngân
hàng ế giới (NHTG) đã xây dựng nhiều bộ công cụ để đánh giá chi tiết các nội dung khác
nhau như điện toán đám mây và an ninh mạng.
Quá trình đánh giá cũng cho thấy Chính phủ đã và đang thực hiện một loạt các giải pháp khác
nhau để khắc phục những điểm yếu hiện tại. Trên cơ sở kết quả đánh giá, báo cáo đề xuất các
khuyến nghị hành động kèm theo nguồn lực cần thiết, bố trí nhân sự thích hợp cho chức danh
Giám đốc CNTT của Chính phủ, giải quyết tình trạng thiếu hụt các kỹ năng (công nghệ) trong
khu vực công, tăng cường giám sát kết quả hoạt động, thiết lập hệ thống tiêu chuẩn liên quan
đến các công nghệ mới, và xác định các lĩnh vực ưu tiên đầu tư phát triển, trong đó có sáu cơ sở
dữ liệu quốc gia.
Kết quả đánh giá Mức độ sẵn sàng Chính phủ số
Lĩnh vực
Mức độ sẵn sàng Chính phủ số
Thấp Cao
Lãnh đạo và Quản trị: Chuyển đổi chính phủ số đi kèm với sự cần
thiết phải điều chỉnh về pháp lý, thể chế, công nghệ và văn hóa. Do
đó, cam kết chính trị ở cấp cao có ý nghĩa đặc biệt quan trọng giúp
chính phủ thực hiện các cải cách cần thiết kịp thời và hiệu quả. Các
quốc gia đi đầu về chính phủ số đều chia sẻ điểm chung về khả
năng lãnh đạo chính trị mạnh mẽ, tầm nhìn và chiến lược thực hiện
rõ ràng, quản trị và cơ cấu tổ chức hiệu quả cũng như bố trí nguồn
lực thực hiện đầy đủ.
*
*
Lấy người dung làm trung tâm: đề cập tới sự tham vấn và tham
gia của người dùng trong việc thiết kế các dịch vụ công. Các bên
liên quan đến cả phía cung (lĩnh vực hành chính công và nỗ lực hiện
đại hóa) lẫn phía cầu (người dân và doanh nghiệp). Phương pháp
luận thiết kế dịch vụ công theo hướng lấy con người làm trung tâm
là một ví dụ về cách tiếp cận có sự tham gia của nhiều bên để thiết
kế lại dịch vụ công. Để đảm bảo tính đại diện của tất cả người dùng,
những người được phỏng vấn hiện tại và tiềm năng trong phần này
cũng bao gồm các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức trung gian
trong xã hội.
17
Giới thiệu
Lĩnh vực
Mức độ sẵn sàng Chính phủ số
Thấp Cao
Thay đổi quy trình công việc: Thay đổi quy trình công việc thường
là nội dung bị bỏ quên nhiều nhất khi tiến hành chuyển đổi số và có
thể đem lại thành công hoặc khiến tiến trình chuyển đổi chính phủ
số thất bại. Các bên liên quan là các cơ quan phụ trách cải cách và
hiện đại hoá dịch vụ dân sự.
*
*
*
Năng lực, tập quán, văn hoá, kỹ năng: Cần phân biệt hai loại hồ sơ
và kỹ năng khác nhau dành cho công chức - các tổ chức CNTT, các
nhà thầu của họ và các nhà quản lý chuyên môn. Các chỉ số chính
để phân tích là giấy chứng nhận/công nhận. Các lĩnh vực cần đào
tạo gồm quản lý dự án, quản lý cơ sở dữ liệu, nhập dữ liệu, hỗ trợ
khách hàng, v.v.
Cơ sở hạ tầng dùng chung: Cơ sở hạ tầng dùng chung dưới dạng
các nền tảng và dịch vụ số, tiêu chuẩn và khả năng tương tác, hệ
thống thông tin quản lý cung cấp các nền tảng cơ bản để chính phủ
số vận hành hiệu quả thông qua việc giảm chi phí và cải thiện chia
sẻ thông tin.
Sử dụng dữ liệu để hoạch định và thực thi chính sách: Chuyển
đổi chính phủ số phụ thuộc rất nhiều vào các hoạt động sử dụng
dữ liệu. Khả năng thu thập, lưu trữ, phân tích và chia sẻ dữ liệu dựa
trên ứng dụng công nghệ mới có ý nghĩa then chốt trong cải thiện
cung ứng dịch vụ. Dữ liệu sẵn có giúp tăng cường chất lượng quyết
định chính sách, nâng cao hiệu quả và gia tăng lợi ích mang lại cho
người dân. Các nước đi đầu trong lĩnh vực này đã thiết lập “các cơ
sở dữ liệu cơ bản” cấp quốc gia cho phép các cơ quan chính phủ sử
dụng và chia sẻ một tập hợp các dữ liệu được chuẩn hóa để đạt hiêu
quả sử dụng cao hơn.
*
*
An ninh mạng, quyền riêng tư, và khả năng phục hồi: Tiến bộ
của chính phủ số phải đi đôi với các nỗ lực cải thiện an ninh mạnh,
bảo mật quyền riêng tư và khả năng phục hồi để người dùng duy trì
lòng tin vào các dịch vụ và thông tin trực tuyến của khu vực công.
An ninh mạng là nội dung đặc biệt quan trọng trong bảo vệ dữ liệu
cá nhân và đòi hỏi sự hợp tác giữa các cơ quan trong nước và quốc
tế nhằm đáp ứng các mối đe dọa ngày càng tăng.
Kết quả đánh giá từng lĩnh vực được mã hóa bởi các màu như sau:
Xanh (X) nghĩa là có bằng chứng rõ ràng về Mức độ sẵn sàng
Vàng /Xanh (đại diện bởi màu xanh nhạt trong bảng bên trên) nghĩa là gần đạt
được Mức độ sẵn sàng
Vàng (V) nghĩa là bằng chứng về Mức độ sẵn sàng ít rõ ràng hơn
Vàng /Đỏ (đại diện bởi màu nâu trong bảng bên trên) nghĩa là bằng chứng về Mức
độ sẵn sàng có xuất hiện nhưng chưa rõ
Đỏ (Đ) nghĩa là chưa có bằng chứng về Mức độ sẵn sàng
18
Đánh giá Mức độ sẵn sàng về Chính phủ Số và Dữ liệu Mở cho Việt Nam
15 Khuyến nghị về kế hoạch hành động chính theo bảy (07) lĩnh vực chính
Hành động
Thời gian
Lãnh đạo và quản trị: chính phủ thành lập cơ quan phụ trách chính phủ số độc lập hoặc 3-6 tháng
nâng cấp vị thế về chính phủ số của uỷ ban quốc gia về chính phủ điện tử
Lãnh đạo và quản trị: bộ tài chính phối hợp với bộ thông tin và truyền thông, văn phòng 4-8 tháng
chính phủ ban hành các cơ chế chính sách tài chính cho các hoạt động chính phủ điện
tử, chính phủ số
Lấy người dùng làm trung tâm: chính phủ sớm xây dựng cổng tham vấn điện tử
6-12 tháng
Lấy người dùng làm trung tâm: đơn vị về chính phủ số xây dựng chính sách ngầm định 12-24 tháng
số hóa
Thay đổi quy trình công việc: vpcp đề xuất danh mục ưu tiên trong phát triển sáu cơ sở 4-8 tháng
dữ liệu quốc gia quan trọng
Thay đổi quy trình công việc: vpcp and bộ thông tin và truyền thông xây dựng các tiêu 6-12 tháng
chuẩn cho phát triển phần mềm linh hoạt
Năng lực, nền tảng văn hóa và kỹ năng: cơ quan phụ trách chính phủ số xây dựng cơ 12-24 tháng
chính sách thu hút nhân tài công nghệ làm việc trong khu vực công
Năng lực, nền tảng văn hóa và kỹ năng: cơ quan phụ trách chính phủ số xây dựng thêm 12-24 tháng
nhiều chương trình tập huấn cho cán bộ cntt của các bộ, cơ quan
Năng lực, nền tảng văn hóa và kỹ năng: vpcp và bộ thông tin và truyền thông xây dựng lộ 6-12 tháng
trình chuyển đổi số, bao gồm việc thu hẹp khoảng cách số và nâng cao kỹ năng số
Cơ sở hạ tầng dùng chung: vpcp và bộ thông tin và truyền thông xây dựng khung pháp 4-8 Tháng
lý cho điện toán đám mây, bao gồm việc thiết lập đám mây chính phủ
Cơ sở hạ tầng dùng chung: vpcp và bộ thông tin và truyền thông xây dựng chính sách về 6-12 Tháng
sử dụng các tiêu chuẩn mở và nền tảng chung
Sử dụng dữ liệu để hoạch định và thực thi chính sách: tổ công tác tăng cường giám sát 6-12 Tháng
hiệu quả hoạt động liên quan tới thu thập, chia sẻ dữ liệu, và sử dụng dữ liệu để đưa ra
các quyết định
Sử dụng dữ liệu để hoạch định và thực thi chính sách: vpcp, bộ thông tin và truyền thông 12-24 Tháng
và tổ công tác tạo lập nền tảng giám sát hiệu quả hoạt động
An ninh mạng, quyền riêng tư và khả năng phục hồi: chính phủ sớm ban hành các quy 12-24 Tháng
định bảo vệ dữ liệu và cơ sở hạ tầng thiết yếu của quốc gia
An ninh mạng, quyền riêng tư và khả năng phục hồi: bộ thông tin và truyền thông và bộ 6-12 Tháng
công an xây dựng chương trình truyền thông hàng năm để nâng cao nhận thức về an
ninh mạng
Tải về để xem bản đầy đủ
92 trang
11500
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tài liệu Đánh giá mức độ sẵn sàng về Chính phủ số và dữ liệu mở (Phần 1)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_danh_gia_muc_do_san_sang_ve_chinh_phu_so_va_du_lieu.pdf
