Nhu cầu tham vấn tâm lí học đường của học sinh trung học cơ sở ở tỉnh Quảng Ninh
NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN GIÁO DỤC
Nhu cầu tham vấn tâm lí học đường của học sinh
trung học cơ sở ở tỉnh Quảng Ninh
Trương Quang Lâm1, Đinh Ngọc Sơn2,
Lê Thị Phượng3, Hoàng Đại4
TÓM TẮT: Bài viết trình bày kết quả nghiên cứu thực trạng nhu cầu tham vấn
1 Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn -
tâm lí học đường của học sinh trung học cơ sở (gồm 1782 học sinh) tại 2
Đại học Quốc gia Hà Nội
huyện/thành phố thuộc tỉnh Quảng Ninh là thành phố Hạ Long và huyện Vân
Đồn. Phương pháp chính được sử dụng là nghiên cứu tài liệu và điều tra bảng
hỏi. Kết quả cho thấy, đa số học sinh đánh giá cần thiết có phòng tâm lí học
đường trong trường học của các em. Bên cạnh đó, các vấn đề học sinh có
nhu cầu được tham vấn tâm lí ở mức cao là về kĩ năng sống, định hướng nghề
nghiệp, về cảm xúc và mối quan hệ học đường. Có sự khác biệt có ý nghĩa
thống kê về nhu cầu tham vấn học đường của học sinh xét theo tiêu chí giới
tính, địa bàn sinh sống và khối lớp học.
336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội, Việt Nam
Email: lamtq.ps[email protected]
2 Email: dinhngocson[email protected]
3 Email: lephuong1[email protected]
4 Email: hoangdai.vps@quangninh.edu.vn
Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh
Tầng 20 - 21, Trụ sở liên cơ quan số 3,
phường Hồng Hà, thành phố Hạ Long,
tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam
TỪ KHÓA: Nhu cầu; tham vấn tâm lí; tham vấn học đường; học sinh trung học cơ sở; phòng
tham vấn học đường.
Nhận bài 30/3/2020 Nhận bài đã chỉnh sửa 10/4/2020 Duyệt đăng 05/5/2020.
1. Đặt vấn đề
Hằng (2014) [8]; Lê Thị Thanh Hương (2019) [9])… Do
đó, HS cần được can thiệp, hỗ trợ chuyên nghiệp của tham
vấn TLHĐ.
Tham vấn học đường được biết đến như là một hoạt
động được đưa vào triển khai trong trường học ở Mĩ từ
những năm 1970 (Mclaughlin, 1999). Tham vấn học
đường được hiểu là hoạt động trợ giúp tất cả các học
sinh (HS) nâng cao năng lực tự giải quyết những khó
khăn, vướng mắc trong học tập, quan hệ xã hội, định
hướng nghề nghiệp, phát hiện sớm và phát triển các
chương trình phòng ngừa, can thiệp thích hợp trong nhà
trường (Hoàng Anh Phước (2014) [1]. Nhiều nghiên cứu
đã đã chỉ ra tầm quan trọng của tham vấn học đường
trong bối cảnh giáo dục hướng đến sự phát triển toàn
diện cho HS trong các trường học (Mclaughlin (1993)
[2]; Alutu và Etiobhio (2006 [3]; Daniel (2013) [4]). Cho
đến nay, tham vấn tâm lí học đường (TLHĐ) đã và đang
phát triển rất mạnh mẽ ở nhiều quốc gia trên thế giới,
mang lại những hiệu quả tích cực đối với sự phát triển
toàn diện của HS.
Trong phạm vi bài viết, chúng tôi trình bày kết quả điều
tra thực trạng nhu cầu tham vấn TLHĐ của HS trung học
cơ sở (THCS), khảo sát tại thành phố Hạ Long và huyện
Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Bài viết là một phần kết
quả nghiên cứu của đề tài: Nghiên cứu và đề xuất mô
hình tham vấn TLHĐ cho HS THCS trên địa bàn tỉnh
Quảng Ninh, theo quyết định số 3241/QD-UBND tỉnh
Quảng Ninh ngày 23 tháng 8 năm 2018, Sở Giáo dục
và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh chủ trì, ThS. Đinh Ngọc
Sơn làm chủ nhiệm.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Khách thꢀ và phương pháp nghiên cứu
2.1.1. Khách thể nghiên cứu
Nghiên cứu được khảo sát trên 1782 HS THCS từ lớp
6 đến lớp 9 (độ tuổi trung bình là 13,28 tuổi; ĐLC =
1,15). Địa bàn khảo sát tại 2 huyện/ thành phố thuộc tỉnh
Quảng Ninh. Đây là một nghiên cứu cắt ngang, chọn
mẫu theo phương pháp thuận tiện. Một số đặc điểm về
khách thể nghiên cứu được thể hiện qua bảng số liệu sau
(xem Bảng 1):
Ở Việt Nam, tham vấn TLHĐ là một hoạt động còn khá
mới mẻ, đang dần được triển khai trong các trường phổ
thông theo thông tư 31/2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục
và Đào tạo (GD&ĐT). Điều này cho thấy vai trò của tham
vấn TLHĐ trong trường phổ thông. Qua các nghiên cứu
dưới góc độ tâm lí học, giáo dục học cho thấy, có nhiều
vấn đề về sức khỏe tinh thần đang diễn ra ở HS như: HS
có hành vi gây hấn trong học đường (Nguyễn Thị Nhân
ꢀi, Phạm Thị Diệu Thúy (2019) [5], Bùi Thị Thu Huyền
(2019) [6]) vấn đề về cảm xúc, mối quan hệ học đường
(Đặng Hoàng Minh, Bahr Weiss, Nguyễn Cao Minh, Trần
Nguyên Ngọc (2013) [7]), vấn đề sức khỏe tâm thần của
HS liên quan đến môi trường gia đình (Nguyễn Thị Minh
Bảng 1: Đặc điểm mẫu khách thể nghiên cứu
Tiêu chí
Số lượng Tỉ lệ %
THCS Bãi Cháy
319
280
316
17.9
15.7
17.7
Thành phố
Hạ Long
THCS Lê Văn Tám
THCS Nguyễn Văn Thuộc
TẠP CHÍ KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
54
Trương Quang Lâm, Đinh Ngọc Sơn, Lê Thị Phượng, Hoàng Đại
Tiêu chí
Số lượng Tỉ lệ %
THCS TT Cái Rồng
THCS Hạ Long
THCS Đông Xá
Nam
314
263
290
718
999
65
17.7
14.8
16.3
40.2
56.0
3.8
Huyện Vân
Đồn
Giới tính
Khối lớp
Nữ
Không trả lời
Lớp 6
323
485
439
527
8
18.1
27.2
24.7
29.6
0.4
Biểu đồ 1: Đánh giá của HS về sự cần thiết có phòng
tham vấn TLHĐ trong trường học
Lớp 7
Lớp 8
trợ HS về các vấn đề tâm lí, nâng cao sức khỏe tinh thần
của các em. Hoạt động của phòng tham vấn giúp HS
được động viên tinh thần, tăng cường năng lực để tạo ra
những thay đổi tích cực của HS về nhận thức, cảm xúc
và hành vi. Đó là nơi các em có thể nói ra những suy
nghĩ, tâm sự của bản thân. Các em được lắng nghe và
thấu hiểu... trong môi trường an toàn, lành mạnh. Kết
quả nghiên cứu trên cũng có sự tương đồng với nghiên
cứu của tác giả Phạm Thanh Bình (2014) [10] khi nghiên
cứu trên cùng nhóm khách thể đã chỉ ra, đó là đa số HS
có nhu cầu tham vấn học đường với nhiều biểu hiện đa
dạng ở cả mặt nhận thức, thái độ và hành vi. HS đánh
giá mức độ cần thiết và rất cần thiết có tham vấn TLHĐ.
Như vậy, kết quả này phản ánh về cơ bản HS THCS tại
các trường được khảo sát đã nhận thức được vai trò của
tham vấn học đường đối với các em trong bối cảnh hiện
nay. Tuy nhiên, có một tỉ lệ nhỏ 8,6% và 5,2% HS cho
rằng không cần thiết và hoàn toàn không cần thiết. Điều
này phản ánh thực tế ở mỗi trường, số HS chưa thấy hoặc
chưa hiểu về vai trò và hiệu quả của phòng tham vấn tâm lí
đối với các em. Đánh giá của HS về sự cần thiết có phòng
tham vấn xét theo từng trường như sau (xem Biểu đồ 2).
Qua biểu đồ cho thấy, trong số các trường được khảo
sát, hai trường có điểm trung bình cao nhất là Trường
THCS Nguyễn Văn Thuộc (ĐTB = 3,66) và Trường
THCS thị trấn Cái Rồng (ĐTB = 3,61). Hai trường có
điểm trung bình thấp nhất là Trường THCS Hạ Long
(ĐTB = 3,44) và Trường THCS Lê Văn Tám (ĐTB =
Lớp 9
Không trả lời
2.1.2. Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu nhu cầu tham vấn tâm lí của HS, chúng
tôi tìm hiểu ở hai nội dung: Thứ nhất, đánh giá của HS về
mức độ cần thiết của phòng tham vấn học đường trong
trường học của các em với các mức độ trả lời được cho
điểm từ 1 điểm - Hoàn toàn không cần thiết đến 5 điểm
- Rất cần thiết. Thứ hai, nghiên cứu thiết kế thang đo để
đánh giá nhu cầu tham vấn TLHĐ của HS qua các khía
cạnh cụ thể là: về cảm xúc, về hành vi, về mối quan hệ học
đường, về gia đình, vấn đề bắt nạt học đường, về ngoại
hình, thể chất, về sức khỏe sinh sản, tình yêu, các vấn đề
về kĩ năng sống và định hướng tương lai. HS trả lời bằng
cách lựa chọn điểm số phù hợp nhất với quan điểm của
bản thân. Mức độ trả lời được cho điểm từ 1 điểm - Hoàn
toàn không mong muốn đến 5 điểm - Rất mong muốn.
Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 12 năm 2018
đến tháng 5 năm 2019. Số liệu khảo sát được xử lí bằng
phần mềm toán học SPSS phiên bản 22.0. Một số phép
phân tích thống kê được sử dụng như phân tích độ tin
cậy Alpha của Cronbach, tính điểm trung bình, độ lệch
chuẩn, kiểm định sự khác biệt T-test, Anova. Trong
nghiên cứu này, thang đo nhu cầu tham vấn TLHĐ có độ
tin cậy Alpha của Cronbach là 0,90. Đồng thời, kết quả
điểm trung bình càng cao phản ánh nhu cầu tham vấn
tâm lí của HS càng cao, và ngược lại, điểm càng thấp
phản ánh nhu cầu tham vấn tâm lí của các em càng thấp.
2.2. Kết quả nghiên cứu
2.2.1. Đánh giá của học sinh về sự cần thiết có phòng tham vấn
tâm lí học đường
Kết quả khảo sát về sự cần thiết có phòng tham vấn
TLHĐ của HS được thể hiện qua Biểu đồ 1.
Nhìn chung, đa số HS đánh giá là cần thiết có phòng
tham vấn TLHĐ trong trường học của các em. Cụ thể: có
52,6% HS cho rằng cần thiết và rất cần thiết, có 33,6%
HS đánh giá là khá cần thiết. Trên thực tế, phòng tham Biểu đồ 2: Đánh giá của HS về sự cần thiết có phòng
vấn tâm lí tại mỗi trường học là địa chỉ tin cậy có thể hỗ tham vấn học đường xét theo trường học
Số 29 tháng 5/2020
55
NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN GIÁO DỤC
3,48). Với hai trường HS đánh giá cao việc cần thiết có tham vấn ở mức cao, 69,4% HS có nhu cầu tham vấn ở
phòng tham vấn trong nhà trường, điều này có thể được
lí giải bởi đây là hai trường trọng điểm của thành phố
Hạ Long và huyện Vân Đồn. Chất lượng HS đầu vào tốt
hơn, các em có ý thức cao trong học tập và rèn luyện.
mức khá, 14,8% số HS có nhu cầu tham vấn ở mức thấp.
2.2.2. Thực trạng nhu cầu tham vấn tâm lí học đường của học
sinh trung học cơ sở
Bảng 2 trình bày kết quả nhu cầu tham vấn TLHĐ của
HS THCS ở địa bàn tỉnh Quảng Ninh, gồm khía cạnh cụ
thể sau:
Biểu đồ 3: Thực trang nhu cầu tham vấn tâm lí chung
của HS THCS (%)
Bảng 2: Nhu cầu tham vấn TLHĐ của HS THCS
Nhu cầu tham vấn TLHĐ của HS THCS
1. Về cảm xúc
ĐTB
3.93
2.97
3.57
2.89
2.82
3.42
3.20
4.09
ĐLC
0.80
0.82
0.82
1.05
1.19
0.98
0.86
0.71
Có sự chênh lệch tương đối về mức độ đánh giá của HS
theo địa bàn sinh sống so với tổng thể, cụ thể là: ở thành
phố Hạ Long, tỉ lệ HS có nhu cầu tham vấn TLHĐ ở mức
khá cao hơn so với tổng 2 địa bàn và tỉ lệ HS có nhu cầu
tham vấn ở mức cao là cao hơn so với tổng thể và so với
huyện Vân Đồn (xem Bảng 3).
2. Về hành vi
3. Mối quan hệ học đường
4. Mối quan hệ gia đình
5. Bắt nạt học đường
Ở Bảng 3, sử dụng phép kiểm định so sánh điểm trung
bình t-test và One way ANOVA, kết quả cho thấy có
sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về nhu cầu tham vấn
TLHĐ của HS THCS qua các khía cạnh, cụ thể như sau:
- Xét theo địa bàn sinh sống: Nhìn chung, HS ở thành
phố Hạ Long có nhu cầu được tham vấn tâm lí cao hơn
HS ở huyện Vân Đồn, cụ thể là: Về cảm xúc (ĐTB =
4,03 so với 3,18; p < 0,01); Về mối quan hệ học đường
(ĐTB = 3,66 so với 3,48; p < 0,01); Về mối quan hệ
trong gia đình (ĐTB = 2,95 so với 2,84; p < 0,05); Về
vấn đề bắt nạt (ĐTB = 2,88 so với 2,75; p < 0,05); Về
ngoại hình thể chất (ĐTB = 3,51 so với 3,33; p < 0,01);
Về vấn đề sức khỏe sinh sản, tình bạn khác giới (ĐTB =
3,25 so với 3,14; p < 0,01); Về kĩ năng sống, định hướng
tương lai (ĐTB = 4,18 so với 4,00; p < 0,01). Đây là kết
quả khá thú vị mà chúng tôi thu được trong nghiên cứu
này. Câu hỏi đặt ra là: Điều gì dẫn đến việc HS ở thành
phố Hạ Long có nhu cầu được tham vấn tâm lí cao hơn
HS ở huyện Vân Đồn? Điều này có thể được lí giải bởi
điều kiện kinh tế, xã hội của hai địa bàn. Trên thực tế, Hạ
Long là một thành phố du lịch, đời sống văn hóa xã hội
và chất lượng cuộc sống của người dân tốt hơn, có nhiều
điều kiện phát triển hơn. Trẻ em ở Hạ Long có nhiều điều
kiện hơn để được học tập trong môi trường tốt. Trẻ được
tham gia vào nhiều hoạt động học tập ngoại khóa, học
kĩ năng mềm, học ngoại ngữ…(Trương Quang Lâm, Vũ
Liên Oanh (2019) [14] nên trẻ nhận thức rõ hơn về tầm
quan trọng của tham vấn học đường. Một lí do nữa là trẻ
ở thành phố, sự phát triển thể chất diễn ra sớm hơn và
nhanh hơn, cùng với đó các mối quan hệ tương tác diễn
ra nhiều hơn. Do đó, các em có nhu cầu được tham vấn ở
các khía cạnh trên cao hơn.
6. Ngoại hình, thể chất
7. Sức khỏe sinh sản, tình bạn khác giới
8. Kĩ năng sống, định hướng tương lai
(Ghi chú: Điểm thấp nhất là 1, cao nhất là 5. Điểm càng cao
phản ánh nhu cầu tham vấn càng cao)
Trong các nội dung nêu trên, HS có nhu cầu được tham
vấn tâm lí cao nhất là về kĩ năng sống, định hướng tương
lai (ĐTB = 4,09), thứ hai là về cảm xúc (ĐTB = 3,93),
thứ ba là khía cạnh mối quan hệ học đường (ĐTB chung
= 3,57). Có ba nội dung HS ít có nhu cầu được tham vấn
nhất là về bắt nạt học đường (ĐTB = 2,82), về mối quan
hệ trong gia đình (ĐTB = 2.87) và về vấn đề hành vi
(ĐTB = 2,97). Như vậy, với những nội dung HS có nhu
cầu cao được tham vấn tâm lí cũng phản ánh phần nào
thực trạng hiện nay, đó là kĩ năng sống của các em còn
hạn chế, HS lúng túng trong ứng xử với các tình huống
trong cuộc sống, HS cần được định hướng về tương lai
dựa trên năng lực, sở thích của các em... Bên cạnh đó,
kết quả trên cũng phù hợp với các nghiên cứu đã chỉ ra ở
lứa tuổi thiếu niên, đó là: các em dễ nổi nóng, khó kiểm
soát cảm xúc (Ogden và Hagen (2014) [11]). Đồng thời,
ở lứa tuổi này, HS cũng gặp những khó khăn nhất định
trong học tập, đặc điểm tâm lí cá nhân cũng như gặp khó
khăn quan hệ với bạn bè và thầy cô (Trương Thị Khánh
Hà (2013) [12]; Nguyễn Thị Minh Hằng (2014) [8]; Lê
Minh Nguyệt, Ngô Thị Hạnh và Nguyễn Phương Linh
(2018) [13]). Vì vậy, HS có nhu cầu cao được tham vấn
tâm lí với các vấn đề trên.
Đánh giá về nhu cầu tham vấn TLHĐ nói chung của
HS, kết quả Biểu đồ 3 cho thấy, có 15,8% HS có nhu cầu
- Xét theo giới tính: Có sự tương đồng giữa HS nam
TẠP CHÍ KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
56
Trương Quang Lâm, Đinh Ngọc Sơn, Lê Thị Phượng, Hoàng Đại
Bảng 3: So sánh giữa các nhóm HS về nhu cầu tham vấn TLHĐ
Tiêu
chí
Phân nhóm
Về cảm
xúc
Về hành vi Mối quan
Mối quan
hệ trong
gia đình
Bắt nạt
Ngoại
hình, thể
chất
Sức khỏe
sinh sản,
tình bạn
khác giới
Kỹ năng
sống, định
hướng
hệ học
đường
tương lai
ĐTB (ĐLC)
ĐTB (ĐLC) ĐTB (ĐLC)
ĐTB (ĐLC) ĐTB (ĐLC) ĐTB (ĐLC)
ĐTB (ĐLC)
ĐTB (ĐLC)
Thành phố Hạ
Long
4,03 (0,77) 3,00 (0,82) 3,66 (0,81) 2,95 (1,04) 2,88 (1,18) 3,51 (0,97) 3,25 (0,84) 4,18 (0,65)
Địa
bàn
sinh
sống
Huyện Vân Đồn
3,18 (0,81) 2,95 (0,83) 3,48 (0,82) 2,84 (1,06) 2,75 (1,12) 3,33 (0,99) 3,14 (0,88) 4,00 (0,75)
p
0,00
0,20
0,00
0,02
0,03
0,00
0,01
0,00
Nam
Nữ
3,85 (0,85) 2,95 (0,83) 3,53 (0,84) 2,76 (1,07) 2,71 (1,23) 3,40 (1,00) 3,05 (0,91) 4,05 (0,75)
3,98 (0,75) 2,99 (0,82) 3,60 (0,80) 2,99 (1,01) 2,89 (1,15) 3,44 (0,96) 3,30 (0,81) 4,13 (0,67)
Giới
tính
p
0,00
0,26
0,05
0,00
0,00
0,40
0,00
0,01
Lớp 6
Lớp 7
Lớp 8
Lớp 9
p
3,97 (0,80) 2,90 (0,87) 3,62 (0,82) 2,83 (1,17) 2,79 (1,36) 3,40 (1,03) 3,15 (0,82) 4,09 (0,77)
4,03 (0,77) 3,00 (0,86) 3,67 (0,84) 2,85 (1,07) 2,85 (1,22) 3,52 (1,01) 3,10 (0,94) 4,18 (0,65)
3,76 (0,80) 3,00 (0,79) 3,49 (0,82) 2,93 (0,98) 2,77 (1,10) 3,32 (0,95) 3,19 (0,84) 3,95 (0,76)
3,94 (0,79) 2,96 (0,79) 3,53 (0,78) 2,95 (1,02) 2,84 (1,12) 3,42 (0,96) 3,33 (0,81) 4,14 (0,67)
Khối
lớp
học
0,00
0,32
0,00
0,24
0,77
0,02
0,00
0,00
(Ghi chú: Mức ý nghĩa p ≤ 0,01 và p ≤ 0,05)
và HS nữ về nhu cầu tham vấn về vấn đề hành vi và về mối quan hệ học đường (ĐTB = 3,67 so với 3,62; 3,49 và
ngoại hình, thể chất. Tuy nhiên, ở các vấn đề khác cho 3,53; p < 0,01); Về ngoại hình thể chất (ĐTB = 3,52 so với
thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê đó là: HS nữ có 3,40; 3,32 và 3,42; p < 0,05); Về kĩ năng sống, định hướng
nhu cầu cần được tham vấn cao hơn HS nam về cảm xúc tương lai (ĐTB = 4,18 so với 4,09; 3,95 và 4,14; p < 0,01).
(ĐTB = 3,98 so với 3,85; p < 0,01); Về mối quan hệ học Ngược lại, HS lớp 8 lại có đánh giá thấp nhất trong 3 khối
đường (ĐTB = 3,60 so với 3,53; p = 0,05); Về mối quan khi xét theo các khía cạnh này. Một điều thú vị là ở khía
hệ trong gia đình (ĐTB = 2,99 so với 2,76; p < 0,01); cạnh sức khỏe sinh sản, tình bạn khác giới, HS lớp 9 và
Về vấn đề bắt nạt (ĐTB = 2,89 so với 2,71; p < 0,01); lớp 8 có nhu cầu tham vấn về vấn đề này cao hơn so với
Về vấn đề sức khỏe sinh sản, tình bạn khác giới (ĐTB = lớp 6 và lớp 7 (ĐTB = 3,33 và 3,19 so với 3,15 và 3,10; p
3,25 so với 3,14; p < 0,01); Về kĩ năng sống, định hướng < 0,01). Kết quả trên có thể được lí giải bởi với HS lớp 7,
tương lai (ĐTB = 4,13 so với 4,05; p < 0,05). Như vậy, cảm xúc còn chưa ổn định, các em còn bỡ ngỡ với những
kết quả này cũng cho thấy một số khía cạnh tâm lí đó là ở thay đổi về ngoại hình thể chất… Vì vậy, HS có nhu cầu
lứa tuổi HS THCS, HS nữ có nhiều khó khăn tâm lí hơn được tham vấn tâm lí cao hơn ở các vấn đề nêu trên.
so với HS nam. Điều này cũng có điểm tương đồng với
nghiên cứu của các tác giả Đặng Hoàng Minh và cộng sự
(2013) [7], Nguyễn Thị ꢀnh Nguyệt (2018) [15] đã chỉ
3. Kết luận
Để triển khai hiệu quả hoạt động tham vấn TLHĐ cho
ra, ở lứa tuổi vị thành niên, trẻ nữ có khó khăn về cảm HS nói chung và HS THCS nói riêng, rất cần phải đánh
xúc cao hơn so với trẻ nam. Bên cạnh đó, chúng tôi cho giá đúng nhu cầu của HS, chỉ ra được những vấn đề tâm lí
rằng, sự phát triển sinh lí ở nữ diễn ra sớm hơn so với đang diễn ra ở HS trong bối cảnh hiện nay. Kết quả nghiên
nam nên HS sẽ không ổn định về tâm trạng, cảm xúc thất cứu của chúng tôi đã cho thấy, đa số HS THCS ở Quảng
thường, từ đó nảy sinh ở các em nhu cầu quan tâm đến Ninh đánh giá cần thiết có phòng TLHĐ trong trường
nội tâm, muốn hiểu về tâm lí. Thêm vào đó, ở lứa tuổi học của các em. Bên cạnh đó, các vấn đề HS có nhu cầu
THCS, ngôn ngữ, ý thức của HS nữ phát triển hơn so với được tham vấn tâm lí ở mức độ cao là về kĩ năng sống,
HS nam, nên các em nữ hiểu về vai trò, sự cần thiết của định hướng nghề nghiệp, về cảm xúc và mối quan hệ học
tham vấn TLHĐ đối với bản thân. Vì vậy, HS nữ đánh đường. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra sự khác biệt có ý
giá cao hơn HS nam các khía cạnh nêu trên. Do đó, gia nghĩa thống kê về nhu cầu tham vấn học đường của HS
đình và nhà trường cần quan tâm nhiều hơn đến các vấn theo các biến số. HS nữ có nhu cầu tham vấn cao hơn HS
đề tâm lí của nhóm HS nữ.
nam. HS ở thành phố Hạ Long có nhu cầu tham vấn cao
- Xét theo khía cạnh lớp: HS lớp 7 đánh giá có nhu cầu hơn so với HS ở huyện Vân Đồn. Nhu cầu tham vấn có sự
tham vấn tâm lí cao hơn HS lớp 6, lớp 8 và lớp 9: Về cảm thay đổi theo các khối lớp, HS khối 7 có nhu cầu tham vấn
xúc (ĐTB = 4,03 so với 3,97; 3,76 và 3,94; p < 0,01); Về cao hơn so với HS khối lớp 6, lớp 8 và lớp 9.
Số 29 tháng 5/2020
57
NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN GIÁO DỤC
Trên thực tế, việc triển khai Thông tư 31/2017/TT- giám sát, hỗ trợ về chuyên môn cho những người làm
BGDĐT của Bộ GD&ĐT ngày 18 tháng 12 năm 2017 công tác tham vấn. Nguồn kinh phí phục vụ cho hoạt
Hướng dẫn thực hiện công tác tư vấn tâm lí cho HS trong động này ở các trường còn hạn hẹp, chủ yếu dựa vào
trường phổ thông, chúng tôi nhận thấy sẽ có một số khó nguồn kinh phí thường xuyên của nhà trường... Kết quả
khăn cho các trường trong việc triển khai hiệu quả hoạt trên gợi mở cho chúng tôi những nghiên cứu tiếp theo
động tham vấn TLHĐ như: còn thiếu đội ngũ cán bộ làm trong tương lai, cần có những nghiên cứu đánh giá thực
công tác tham vấn tâm lí được đào tạo chuyên sâu về tâm trạng về những khó khăn TLHĐ của HS cũng như nghiên
lí học. Ở các trường phổ thông, chưa có một mô hình cứu đánh giá mô hình tham vấn tâm lí cho HS phù hợp
tham vấn học đường chuyên nghiệp cũng như thiếu sự với địa phương.
Tài liệu tham khảo
[1] Hoàng Anh Phước, (2014), Kĩ năng tham vấn học đường
- Những vấn đề lí luận và thực tiễn, NXB Đại học Sư
phạm, Hà Nội.
[2] Mclaughlin. C, (1993), Counselling in a secondary
setting - developing policy and practice, In K.
[3] Alutu, A.N.G & Etibhio C, (2006), Need to Introduce
classroom guidance and counseling in the secondary
school curriculum in Nigeria, Paped accepted fof
Publication in Guidance and Counselling, Canada. Youth
Problems. Ibadan: University press.
[4] Daniel, D, (2013), The role of school counsellors in
supporting teaching and learning in schools of skills
in the Western cape, Thesis of the degree of Masters
of Education (Educational Psychology), Faculty of
Education, Department of Educational Psychology,
University of the Western Cape.
[9] Lê Thị Thanh Hương, (2019), Tác động của môi trường
gia đình đến tình trạng rối loạn lo âu và trầm cảm của HS
trung học phổ thông, Tạp chí Tâm lí học, tr.3 - 16.
[10] Phạm Thanh Bình (2014), Nhu cầu tham vấn tâm lí học
đường của học sinh trung học cơ sở, Luận án Tiến sĩ Tâm
lí học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
[11] Ogden T. & Hagen K.A, (2014), Adolescent mental
health: Prevention and intervention, London, Routledge
Taylor & Francis Group.
[12] Trương Thị Khánh Hà, (2013), Giáo trình Tâm lí học
phát triển, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
[13] Lê Minh Nguyệt - Ngô Thị Hạnh - Nguyễn Phương Linh,
(2018), Áp lực gây căng thăng tâm lí ở học sinh trung học
cơ sở, Kỉ yếu hội thảo Vai trò của tâm lí học trường học
trong việc đảm bảo sức khỏe tâm lí cho học sinh và gia
đình, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội.
[14] Trương Quang Lâm, Vũ Liên Oanh, (2019), Cái tôi học
đường của học sinh trung học cơ sở, Tạp chí Tâm lí học,
tr.45 - 54.
[15] Nguyễn Thị ꢀnh Nguyệt, (2018), Rối nhiễu cảm xúc ở
học sinh trung học cơ sở. Luận án Tiến sĩ Tâm lí học,
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học
Quốc gia Hà Nội.
[16] Mclaughlin. C, (1999), Counselling in schools:
Looking back and looking forward, British
Journal of Guidance and Counselling 27(1):13-22.
DOI:10.1080/03069889900760021.
[5] Nguyễn Thị Nhân ꢀi, Phạm Thị Diệu Thúy, (2019), Thực
trạng hành vi gây hấn của thanh thiếu niên Việt Nam
trong bối cảnh học đường, Tạp chí Tâm lí học, tr.50 - 62.
[6] Bùi Thị Thu Huyền, (2019), Hành vi gây hấn và sự đồng cảm
ở học sinh trung học cơ sở, Tạp chí Tâm lí học, tr.69 - 83.
[7] Đặng Hoàng Minh, Bahr Weiss, Nguyễn Cao Minh, Trần
Nguyên Ngọc, (2013), Nghiên cứu dịch tễ các vấn đề sức
khỏe tâm thần ở trẻ em Việt Nam trên nhóm mẫu đại diện
toàn quốc, Tạp chí Tâm lí học, tr.54 - 67.
[8] Nguyễn Thị Minh Hằng, (2014), Nhận thức và ứng xử
của cha mẹ với rối nhiễu cảm xúc ở học sinh trung học cơ
sở, Tạp chí Tâm lí học, tr.50 - 64.
THE NEEDS ON PSYCHOLOGICAL COUNSELLING
OF JUNIOR HIGH SCHOOL STUDENTS IN QUANG NINH PROVINCE
Truong Quang Lam1, Dinh Ngoc Son2
Le Thi Phuong3, Hoang Dai4
ABSTRACT: The paper presents the results of studying the current situation
1 Email: lamtq.ps[email protected]
of psychological counselling needs for junior high school students,
VNU University of Social Science and Humanities
including 1782 students in Ha Long city and Van Don district of Quang Ninh
336 Nguyen Trai, Thanh Xuan, Hanoi, Vietnam
province. The main methods were literature and questionnaire surveys.
The results show that the majority of students acknowledge the needs of a
school counselling room in their schools. Besides, the issues that students
need to have a high level of psychological counselling are about life skills,
career orientation as well as emotions and school relationships. There
is a statistically significant difference in the student’s needs for school
consultations by gender, location and grade.
2 Email: dinhngocson[email protected]
3 Email: lephuong1[email protected]
4 Email: hoangdai.vps@quangninh.edu.vn
Department of Education and Training of Quang Ninh
20th - 21st Floor, the Provincial Administrative Building
No.3, Hong Ha ward, Ha Long city,
Quang Ninh province, Vietnam
KEYWORDS: Needs; counselling; school counselling; junior high school; school
counselling room.
TẠP CHÍ KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM
58
5 trang
14040
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nhu cầu tham vấn tâm lí học đường của học sinh trung học cơ sở ở tỉnh Quảng Ninh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nhu_cau_tham_van_tam_li_hoc_duong_cua_hoc_sinh_trung_hoc_co.pdf
