Nâng cao hiệu quả công tác thu thập dữ liệu điện tử là âm thanh trong điều tra vụ án hình sự do cơ quan an ninh điều tra tiến hành
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THẬP
DỮ LIỆU ĐIỆN TỬ LÀ ÂM THANH TRONG ĐIỀU TRA VỤ ÁN
HÌNH SỰ DO CƠ QUAN AN NINH ĐIỀU TRA TIẾN HÀNH
NGUYỄN NGỌC HOAN* – ĐỖ NGỌC TÂN**
Nâng cao hiệu quả công tác thu thập dữ liệu điện tử (DLĐT) là âm thanh trong điều
tra vụ án hình sự là vấn đề có tính then chốt, quan trọng trong quá trình điều tra vụ án
hình sự do cơ quan an ninh điều tra tiến hành. Tuy nhiên, lý luận về DLĐT là âm thanh
hiện chưa hoàn thiện và thống nhất, cũng như năng lực của chủ thể thu thập còn chưa
đáp ứng hết yêu cầu công tác đặt ra. Bài viết đưa ra một số quan điểm về lý luận cũng
như giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác này.
Từ khóa: Dữ liệu điện tử, dấu vết âm thanh, vụ án hình sự.
Ngày nhận bài: 14/4/2021; Biên tập xong: 21/4/2021; Duyệt đăng: 10/6/2021
Despite the significance of collecting electronic data is the sound in investigating
criminal cases conducted by police investigation authorities, theories on this maꢀers
seem to be incomplete and inconsistent as well as the subjects’ ability has not met
all the requirements. This article gives some theoretical perspectives and solutions to
improve its efficiency.
Keywords: Electronic data, sound traces, criminal cases.
rong những năm qua, công tác điều tra
Thu thập DLĐT là âm thanh trong điều
các vụ án hình sự của Cơ quan an ninh tra vụ án hình sự do Cơ quan ANĐT tiến
điều tra (ANĐT) các cấp đã đạt được hành được thực hiện bởi chủ thể chính là Cơ
những thành tích nhất định, qua đó góp phần quan ANĐT, Điều tra viên; bên cạnh đó là các
đảm bảo an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an lực lượng như kỹ thuật hình sự, lực lượng
toàn xã hội. Trong quá trình điều tra, tất cả trinh sát hoặc các đơn vị ngoài ngành Công
các lực lượng, biện pháp nghiệp vụ được sử an tham gia thu thập DLĐT là âm thanh trong
T
dụng với mục đích tiên quyết là nhanh chóng
điều tra khám phá tội phạm; trong đó, các
biện pháp thu thập chứng cứ phục vụ công
tác điều tra khám phá loại án này đã và đang
cho kết quả hết sức thuyết phục. Theo số liệu
thống kê của Cục An ninh điều tra (A09), Viện
Khoa học hình sự (C09), Bộ Công an, từ năm
2012 đến hết năm 2020, Cơ quan ANĐT các
cấp đã thụ lý 97 vụ án có tiến hành thu thập,
giám định DLĐT là âm thanh, với 352 yêu cầu
giám định [1]. Nghiên cứu tổng kết hằng năm
và thống kê của Viện Khoa học hình sự cho
thấy, trong điều tra các vụ án hình sự có hoạt
động thu thập, giám định DLĐT là âm thanh
đều chủ yếu xác định truy nguyên người nói
(tiếng nói) với 87 vụ (chiếm 89,69%), còn các
lĩnh vực khác chiếm số lượng nhỏ với 10 vụ
(chiếm 10,31%) [5].
mối quan hệ phối hợp với Cơ quan ANĐT.
Điều 99 Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS)
năm 2015 quy định về DLĐT như sau: “Dữ
liệu điện tử là ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh,
âm thanh hoặc dạng tương tự được tạo ra, lưu
trữ, truyền đi hoặc nhận được bởi phương tiện
điện tử” [3].
Theo đó, về bản chất, dữ liệu âm thanh
là một dạng tồn tại của DLĐT, được lưu và
truyền đi bởi thiết bị có bộ nhớ kỹ thuật số,
có thể phục hồi, phân tích, tìm được dữ liệu,
kể cả đã bị xóa, bị ghi đè, dưới dạng ẩn, đã
mã hóa và làm cho có thể đọc được, nhìn
thấy được, ghi lại, sử dụng làm chứng cứ.
Phương tiện điện tử ở đây có thể là máy tính,
*, ** Đại úy, Thạc sĩ, Khoa An ninh điều tra, Học viện
An ninh nhân dân
32 Khoa học Kiểm sát
Số 03 - 2021
NGUYỄN NGỌC HOAN – ĐỖ NGỌC TÂN
điện thoại di động, các thiết bị ghi âm, ghi phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử”. Trong
hình, các thiết bị lưu trữ (thꢀ nhớ, USB, ổ nội hàm của thu thập DLĐT là âm thanh bao
cứng, ổ đĩa quang…). Với quy định như vậy, gồm một chuỗi các công việc cụ thể như: Phát
hiện, ghi nhận, thu giữ và bảo quản. Như vậy,
thu thập DLĐT là tổng hợp các chuỗi công
việc được tiến hành liên tục, nối tiếp nhau tạo
ra một quy trình nhất định, đảm bảo cho việc
thu thập có hiệu quả nhất. Trong thu thập
DLĐT là âm thanh, bảo quản là một trong
những công việc hết sức quan trọng với bản
chất là tổng thể các hoạt động của cơ quan
có thẩm quyền nhằm giữ gìn sự nguyên vẹn
của phương tiện điện tử, DLĐT là âm thanh
trên đường truyền, không để phương tiện
điện tử và DLĐT là âm thanh được lưu trữ bị
mất mát, lẫn lộn, hư hỏng nhằm phục vụ cho
công tác điều tra. Khi thu thập DLĐT là âm
thanh, cần tuân thủ quy định của BLTTHS về
thu thập phương tiện điện tử, DLĐT và các
lưu ý khác về mặt kỹ thuật để bảo đảm tính
toàn vẹn của DLĐT là âm thanh chứa trong
các phương tiện điện tử.
Mặt khác, bản chất DLĐT là âm thanh
chỉ hình thành và tồn tại khi được lưu giữ
trong các thiết bị, phương tiện điện tử hoặc
trên đường truyền mạng Internet. Do vậy,
bảo quản DLĐT là âm thanh thực chất là bảo
quản các thiết bị, phương tiện điện tử chứa
đựng DLĐT là âm thanh. Với cách tiếp cận
như vậy, Cơ quan điều tra có trách nhiệm
bảo quản DLĐT là âm thanh trong giai đoạn
điều tra, truy tố; cơ quan thi hành án có trách
nhiệm bảo quản trong giai đoạn xét xử và thi
hành án. Trong giai đoạn điều tra, truy tố,
DLĐT là âm thanh có thể được bảo quản tại
Cơ quan điều tra, tại kho hoặc tại nơi khác
theo quy định của pháp luật.
có thể nhận thấy âm thanh là một dạng của
DLĐT, bản chất là DLĐT. Do đó, khái niệm,
đặc điểm và thu thập phải tuân thủ tuyệt đối
các quy định của pháp luật về DLĐT, trong
đó nêu rõ dạng tồn tại của DLĐT, môi trường
tồn tại, vật chất chứa đựng. Với cách tiếp cận
đó, theo tác giả, “Dữ liệu điện tử là âm thanh
là những tín hiệu điện tử chứa đựng các thông
tin về tiếng nói, tiếng động hay tạp âm được hình
thành, tạo ra, lưu trữ, truyền đi hoặc nhận được
bởi phương tiện điện tử”. Như vậy, DLĐT là
âm thanh được hình thành ở các dạng như:
(1) Được hình thành và tồn tại trong quá
trình truyền phát trực tiếp và được ghi nhận
ở các phương tiện điện tử như máy ghi âm,
máy quay kỹ thuật số hoặc ở các thiết bị thu
phát khác; (2) Được hình thành, lưu trữ trên
không gian mạng do được tải lên từ các tài
khoản khác nhau; (3) Được sao chép, ghi lại
trên các thiết bị có dung lượng nhớ như đĩa
CD, VCD, USB...
Thu thập chứng cứ được coi là bước đầu
tiên và quan trọng của quá trình chứng minh
tội phạm và người phạm tội theo trình tự
được BLTTHS quy định. Nghĩa là, trên cơ sở
của pháp luật tố tụng hình sự, các cơ quan và
người tiến hành tố tụng phải vận dụng mọi
biện pháp mà pháp luật quy định để phát
hiện, ghi nhận, thu giữ và bảo quản một hệ
thống chứng cứ cần và đủ nhằm làm rõ bản
chất của vụ án một cách khách quan, toàn
diện. Như vậy, việc thu thập DLĐT là âm
thanh không ngoài mục tiêu nào khác là phục
vụ việc xác định có hay không hành vi phạm
tội đã xảy ra, làm rõ đối tượng chứng minh
của vụ án hình sự và nằm trong nội hàm của
thu thập chứng cứ nói chung. Tiếp cận các
quan điểm trên, theo tác giả: “Thu thập dữ liệu
điện tử là âm thanh là tổng hợp các hoạt động phát
hiện, ghi nhận, thu giữ và bảo quản dữ liệu điện
Thời gian qua, công tác điều tra các vụ
án hình sự do Cơ quan ANĐT tiến hành đã
được tiến hành đồng bộ, đúng quy định của
pháp luật. Trong đó, công tác thu thập DLĐT
là âm thanh trong điều tra vụ án hình sự do
Cơ quan ANĐT tiến hành là một trong những
tử là âm thanh từ các phương tiện điện tử, mạng hoạt động thu thập chứng cứ góp phần vào
máy tính, mạng viễn thông, trên đưꢀng truyền và thành công chung của công tác điều tra. Để
các nguồn điện tử khác để nghiên cứu, giám định đạt được kết quả đó, công tác thu thập DLĐT
Số 03 - 2021
Khoa học Kiểm sát 33
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THẬP...
là âm thanh có nhiều yếu tố thuận lợi tác động, âm thanh trong điều tra vụ án hình sự do Cơ
cụ thể: (1) Công tác chỉ đạo, tổ chức thu thập quan ANĐT tiến hành với các tiêu chuẩn cụ
DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ án hình thể được sử dụng trong quá trình thu thập,
sự do Cơ quan ANĐT tiến hành đã đảm bảo bảo quản trong thực tiễn nên nhận thức của
kịp thời, thống nhất, đáp ứng tốt các yêu cầu một số cán bộ điều tra về tính chất, đặc điểm
về chính trị, nghiệp vụ, pháp luật trong từng về “dấu vết mới” này chưa đúng với bản chất,
tình huống; (2) Công tác thu thập DLĐT là âm gây khó khăn trong quá trình tiến hành các
thanh cũng đã đáp ứng được các yêu cầu của hoạt động trên.
hoạt động điều tra vụ án, đảm bảo đúng quy
trình và theo luật định, đảm bảo cho việc xác
lập chứng cứ, phục vụ điều tra xử lý tội phạm
đạt hiệu quả cao; (3) Công tác phối hợp giữa
các lực lượng để thu thập DLĐT là âm thanh
luôn được quán triệt, đảm bảo tuân thủ các
quy định của pháp luật.
Hai là, một số quy định trong các văn bản
pháp luật có liên quan điều chỉnh hoạt động
thu thập DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ
án hình sự do Cơ quan ANĐT tiến hành trong
thời gian qua chưa phù hợp với thực tiễn,
thiếu những quy định cụ thể, rõ ràng, chi tiết
và thống nhất. Đó là những quy định trong
Bên cạnh những mặt tích cực, công tác thu BLTTHS, Luật giám định tư pháp và các văn
thập DLĐT là âm thanh trong thời gian qua bản hướng dẫn liên quan đến giám định tư
của Cơ quan ANĐT cũng bộc lộ những hạn pháp còn nhiều mảng trống, bất cập, chưa
chế như: (1) Năng lực cán bộ tiến hành thu hoàn thiện, ảnh hưởng không nhỏ đến chất
thập DLĐT là âm thanh trong các Cơ quan lượng, hiệu quả thu thập DLĐT là âm thanh
ANĐT các cấp không đồng đều; (2) Mặc dù trong điều tra vụ án hình sự do Cơ quan
luật và các văn bản pháp lý liên quan đã cơ ANĐT tiến hành. Chẳng hạn, trong BLTTHS
bản quy định về thu thập, bảo quản DLĐT là năm 2015, Điều 99 quy định “DLĐT được thu
âm thanh trong điều tra vụ án hình sự do Cơ thập từ phương tiện điện tử, mạng máy tính,
quan ANĐT tiến hành, nhưng vẫn còn tồn tại mạng viễn thông, trên đường truyền và các
nhiều bất cập về pháp lý trong khi tiến hành nguồn điện tử khác” nhưng tại khoản 2 Điều
hoạt động trên, đặc biệt DLĐT là âm thanh 107 lại không đề cập việc thu thập DLĐT từ
mang tính đặc thù. Các văn bản pháp luật lại các nguồn điện tử khác; hay Điều 107 BLTTHS
chưa quy định cụ thể tính pháp lý trong sao quy định về thu thập phương tiện điện tử,
lưu, phục hồi dữ liệu là âm thanh, hay quy DLĐT nhưng khoản 1 Điều 107 lại quy định:
định phương tiện thiết bị nào được sao lưu, “Phương tiện điện tử phải được thu giữ kịp
phân tích, phục hồi. Điều này gây ra khó khăn thời, đầy đủ…” và “trường hợp không thể
khi sử dụng kết quả giám định sau này; (3) thu giữ phương tiện lưu giữ DLĐT…”. Như
Công tác phối hợp trong thu thập DLĐT là vậy, quy định này thể hiện sự bất cập, đang
âm thanh tuy thể hiện tốt vị trí, vai trò trong đồng nhất hai vấn đề “thu thập phương tiện
công tác điều tra, tuy nhiên trong một số vụ điện tử” và “thu giữ phương tiện điện tử”.
án hình sự, việc phối hợp vẫn chưa thực sự
hiệu quả, dẫn tới một số vụ việc chất lượng
mẫu âm thanh gửi giám định không đảm bảo,
gây khó khăn cho công tác điều tra.
Những hạn chế đó xuất phát từ các nguyên là âm thanh cho Cơ quan điều tra gặp khó
nhân cụ thể sau:
Ba là, thiếu cơ chế phối hợp cụ thể giữa
các lực lượng trong và ngoài ngành Công an
trong quá trình thu thập DLĐT là âm thanh.
Trong nhiều trường hợp, việc cung cấp DLĐT
khăn do cơ chế phối hợp không cụ thể, chồng
chéo chức năng.
Một là, về bản chất, DLĐT là âm thanh là
một loại “dấu vết mới”. Ngoài ra, do thiếu
Để nâng cao hiệu quả thu thập DLĐT là
một hệ thống lý luận hoàn chỉnh, đầy đủ và âm thanh trong điều tra vụ án hình sự do Cơ
thống nhất về thu thập, bảo quản DLĐT là quan ANĐT tiến hành trong thời gian tới, cần
34 Khoa học Kiểm sát
Số 03 - 2021
NGUYỄN NGỌC HOAN – ĐỖ NGỌC TÂN
làm tốt một số nội dung sau:
ra, để nâng cao nhận thức cho đội ngũ Điều
tra viên, Cơ quan điều tra cần thường xuyên
tổng kết kinh nghiệm về điều tra vụ án hình
sự do Cơ quan ANĐT tiến hành, trong đó
có nội dung thu thập, bảo quản DLĐT là âm
thanh trong điều tra vụ án hình sự. Qua sơ
kết, tổng kết hằng năm, nêu nổi bật những
ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ
trong hoạt động điều tra, hoạt động nghiên
cứu DLĐT là âm thanh để Điều tra viên, cán
bộ điều tra thấy rõ tầm quan trọng của “dấu
vết mới” này là nguồn chứng cứ quan trọng
và có giá trị cao nhằm chứng minh tội phạm
trong tình hình hiện nay.
Thứ hai, tham mưu, đề xuất cơ quan có
thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn
thực hiện các quy định của pháp luật có liên
quan đến thu thập DLĐT là âm thanh trong
điều tra vụ án hình sự
Hiện nay, BLTTHS năm 2015 đã công nhận
DLĐT là một nguồn của chứng cứ và quy định
Thứ nhất, nâng cao năng lực cho chủ thể
thu thập DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ
án hình sự
Điều tra viên, cán bộ điều tra của Cơ quan
ANĐT là lực lượng trực tiếp tiến hành thu
thập DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ
án hình sự và quyết định trực tiếp đến kết
quả của các hoạt động này. Vì vậy, Cơ quan
ANĐT trong thời gian tới cần chú trọng đào
tạo, nâng cao trình độ, nhận thức, năng lực
của cán bộ điều tra, cụ thể như sau:
- Nâng cao trình độ, tăng cường công tác
đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ điều
tra, Điều tra viên. Trước hết, phải xây dựng
kế hoạch và nội dung bồi dưỡng cần thiết,
chủ động tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo
chuyên đề, các buổi tọa đàm khoa học, qua
đó lồng ghép các nội dung có liên quan về
vị trí, tầm quan trọng của DLĐT là âm thanh
đối với công tác điều tra vụ án hình sự, nâng
cao tinh thần trách nhiệm trong hoạt động phương tiện điện tử là một loại vật chứng
thu thập, bảo quản DLĐT là âm thanh trong trong điều tra vụ án. Đây là cơ sở pháp lý
điều tra vụ án hình sự. Định kꢁ hằng năm tổ quan trọng cho việc thu thập, bảo quản, giám
chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ liên quan
về DLĐT là âm thanh, tập trung vào việc ứng
dụng các kỹ thuật, phương tiện mới, tiên tiến
trên thế giới để phục vụ cho hoạt động thu
thập DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ án
hình sự.
- Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí
của Điều tra viên, cán bộ điều tra trong thu
thập DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ
án hình sự.
Điều tra viên, cán bộ điều tra với vị trí là
lực lượng nòng cốt, đồng thời trực tiếp tiến
hành các hoạt động thu thập DLĐT là âm
thanh trong điều tra vụ án hình sự. Kết quả
của hoạt động này sꢂ giúp Cơ quan điều tra
có cơ cở, căn cứ để nhận định phương thức,
thủ đoạn hoạt động của tội phạm, nhận định
về đối tượng, tính chất hoạt động của thủ
phạm, công cụ phương tiện mà thủ phạm sử
định DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ án
hình sự. Tuy nhiên, một số quy định về trình
tự, thủ tục tố tụng hình sự liên quan đến thu
thập, bảo quản, giám định DLĐT là âm thanh
trong điều tra vụ án hình sự vẫn chưa được
thống nhất. Để đảm bảo tính pháp lý cho hoạt
động thu thập, bảo quản, giám định DLĐT
là âm thanh, hệ thống các quy định của pháp
luật cần được tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, đặc
biệt là các văn bản dưới luật nhằm hướng dẫn
thực hiện một cách thống nhất, cụ thể:
- Sửa đổi một số thuật ngữ “thu thập”,
“thu giữ” trong các điều 99, 107, 196 BLTTHS
năm 2015 cho thống nhất, phù hợp, đảm bảo
gắn luật với thực tiễn công tác thu thập DLĐT
là âm thanh trong điều tra vụ án hình sự. Bên
cạnh đó, Điều 196 với Điều 107 có sự giao
thoa và không rõ ràng nên cần nghiên cứu
ghép hai Điều này với nhau thành một Điều
dụng gây án, thời gian gây án, mối quan hệ với tên gọi là “Thu thập phương tiện điện tử,
giữa thủ phạm với dấu vết vật chứng. Ngoài dữ liệu điện tử”.
Số 03 - 2021
Khoa học Kiểm sát 35
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THẬP...
- Cần ban hành những quy định cụ thể về nói chung, DLĐT là âm thanh nói riêng để
việc sử dụng các phần mềm chuyên dụng để đáp ứng thực tiễn điều tra vụ án hình sự trong
tiến hành thu thập DLĐT là âm thanh trong tình hình hiện nay.
điều tra vụ án hình sự do Cơ quan an ninh
tiến hành để đảm bảo giá trị pháp lý và giá trị
chứng minh của DLĐT là âm thanh.
Thứ tư, tăng cường đầu tư, trang bị phương
tiện kỹ thuật đảm bảo phục vụ thu thập DLĐT
là âm thanh trong điều tra vụ án hình sự
- Quy định cụ thể về các DLĐT là âm thanh
để phát hiện, ghi nhận, thu lượm, bảo quản,
bao gồm: Những dữ liệu lưu trên đường
truyền (cookies, URL, Email logs, web server
logs…); những thông tin, DLĐT do chính đối
tượng phạm tội viết, đăng tải và được lưu giữ
trong các thiết bị điện tử, thiết bị công nghệ
thông tin.
Thứ ba, nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện
hệ thống lý luận cũng như xây dựng quy trình
thu thập DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ
án hình sự
Phải thực hiện tốt công tác quản lý, khai
thác và sử dụng hiệu quả các trang thiết bị
phục vụ công tác chuyên môn. Các thiết bị,
phương tiện kỹ thuật cần có đầy đủ hồ sơ, sổ
sách thống kê, kiểm tra tài sản định kꢁ hằng
quý, hằng năm; cần giao trách nhiệm quản
lý, sử dụng và bảo quản tài sản cho từng bộ
phận; hằng tháng kiểm tra, báo cáo, sửa chữa,
bảo dưỡng kịp thời. Đồng thời, tranh thủ mở
rộng hợp tác với các đơn vị, cơ sở, trung tâm,
doanh nghiệp trong và ngoài ngành Công an
trong quá trình khai thác, sử dụng và bảo trì
những phương tiện kỹ thuật hiện có.
Hệ thống lý luận hoàn chỉnh là nền tảng,
cơ sở đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao hiệu
quả công tác đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng
đội ngũ cán bộ có đủ trình độ chuyên môn,
năng lực công tác cũng như định hướng cho
các hoạt động công tác thực tiễn. Trong khi
đó, hệ thống lý luận về thu thập, bảo quản,
giám định DLĐT là âm thanh trong điều tra
vụ án hình sự hiện nay chưa được xây dựng
thống nhất và đầy đủ, mới chỉ dừng lại ở một
số các nghiên cứu, tổng kết của các nhà khoa
học, các giám định viên âm thanh. Trong
xu thế phát triển mạnh mꢂ của khoa học kỹ
thuật và công nghệ, ngày càng có nhiều ứng
dụng mới trong lĩnh vực âm thanh, tiếng
nói pháp lý xuất hiện. Do đó, việc xây dựng
hoàn chỉnh hệ thống lý luận về thu thập, bảo
quản DLĐT là âm thanh trong điều tra vụ án
hình sự cho Điều tra viên, cán bộ điều tra là
hết sức cần thiết.
DLĐT nói chung, DLĐT là âm thanh nói
riêng được quy định trong BLTTHS năm 2015
là một trong các nguồn chứng cứ, có giá trị
trong việc chứng minh hành vi phạm tội của
đối tượng trong vụ án hình sự. Do đó, việc
thu thập DLĐT là âm thanh ngoài tuân thủ
các quy định chung về thu thập vật chứng
còn phải đảm bảo các yêu cầu mang tính đặc
trưng riêng biệt của “nguồn chứng cứ” này.
Để làm rõ vấn đề đó, nội dung bài viết tác giả
đã đề cập, phân tích, đánh giá những vấn đề
có liên quan, trên cơ sở đó đưa ra một số giải
pháp có tính khả thi để góp phần nâng cao
hiệu quả công tác thu thập DLĐT là âm thanh
trong vụ án hình sự thời gian tới./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Cục An ninh điều tra (2020), Báo cáo tổng kết
công tác năm từ 2012 đến 2020, Hà Nội;
2. Học viện An ninh nhân dân (2010), Kỹ thuật
hình sự Tập I, II, III, Giáo trình nghiệp vụ, Hà Nội;
Bên cạnh đó, xuất phát từ đặc điểm DLĐT
là âm thanh nên việc thu thập có những điểm
riêng, đòi hỏi phải tuân thủ theo một trình tự
khoa học, khách quan, đúng quy định pháp
luật. Do vậy, thời gian tới các cơ quan có chức
năng cần nghiên cứu xây dựng các văn bản
3. Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, Nxb. Chính
trị quốc gia, Hà Nội;
4. Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm
2015, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội;
5. Viện Khoa học hình sự (2020), Báo cáo tổng kết
hướng dẫn cụ thể quy trình thu thập DLĐT công tác kỹ thuật hình sự từ 2012 - 2020, Hà Nội.
36 Khoa học Kiểm sát
Số 03 - 2021
5 trang
11300
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nâng cao hiệu quả công tác thu thập dữ liệu điện tử là âm thanh trong điều tra vụ án hình sự do cơ quan an ninh điều tra tiến hành", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nang_cao_hieu_qua_cong_tac_thu_thap_du_lieu_dien_tu_la_am_th.pdf
