Kỷ niệm 150 năm ngày sinh của V.I.Lê-nin (22-4-1870 – 22-4-2020) tư tưởng chính trị của V.I.Lê-nin - Những giá trị bền vững
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Nguyễn Xuân Tế và tgk
KỶ NIỆM 150 NĂM NGÀY SINH CỦA V.I.LÊ-NIN
(22-4-1870 – 22-4-2020)
TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ CỦA V.I.LÊ-NIN - NHỮNG GIÁ TRỊ BỀN VỮNG
POLITICAL THOUGHTS OF V.I.LENIN - SUSTAINABLE VALUES
NGUYỄN XUÂN TẾ và ĐỖ THỊ CƯỜNG
TÓM TẮT: Bài viết giới thiệu những tư tưởng chính trị quan trọng của V.I.Lê-nin trong việc phát
triển lý luận mác-xít về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và việc vận dụng sáng
tạo chủ nghĩa Mác vào việc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực trong điều kiện cụ thể nước Nga.
Từ khóa: Tư tưởng chính trị V.I.Lê-nin; phát triển lý luận mác-xít; vận dụng sáng tạo chủ nghĩa
Mác; xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực trong điều kiện cụ thể nước Nga.
ABSTRACT: The article introduces important political ideas of V.I.Lenin in developing Marxist
theory of socialism and the path of going to socialism and the creative application of Marxism to
constructing real socialism in specific conditions of Russia.
Key words: political thoughts of V.I.Lenin; develop Marxist theory; creative application of
Marxism; real socialism in specific conditions of Russia.
Sau khi Ph.Ăng-ghen qua đời, thế giới đã
có những biến đổi sâu sắc. Chủ nghĩa tư bản đã
phát triển thành chủ nghĩa tư bản đế quốc. Mâu
thuẫn xã hội ngày càng gay gắt; những yêu cầu
của cuộc đấu tranh cách mạng đòi hỏi phải có
lý luận cách mạng dẫn dắt phong trào. Sinh thời
C.Mác và Ph.Ăng-ghen đã tuyên bố: “Chúng
tôi không tỏ ra là những nhà lý luận suông, tay
cầm một mớ nguyên lý có sẵn: đây là chân lý,
hãy phục tùng nó đi” [1, tr.379]. V.I.Lê-nin đã
làm công việc bổ sung và phát triển học thuyết
của Mác theo yêu cầu của cuộc sống, yêu cầu
của sự nghiệp cách mạng của giai cấp vô sản và
nhân dân lao động cùng các dân tộc bị áp bức
trên toàn thế giới. Ông viết: “Chúng ta không
hề coi lý luận Mác như một cái gì đã xong xuôi
hẳn và bất khả xâm phạm; trái lại chúng ta tin
rằng lý thuyết đó chỉ đặt nền móng cho một
môn khoa học mà những người xã hội chủ
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Là người kế tục trực tiếp và trung thành
học thuyết cách mạng của C.Mác và Ph.Ăng-
ghen, V.I.Lê-nin, một mặt đã bảo vệ sự trong
sáng của chủ nghĩa Mác trước mọi khuynh
hướng, mọi trào lưu tư tưởng, mọi lực lượng
thù địch, mọi sự chao đảo đã “đánh mất mình”
của những phần tử cách mạng phản bội, đầu
hàng, mặt khác ông đã căn cứ vào những điều
kiện lịch sử cụ thể ở cuối thế kỷ XIV và đầu thế
kỷ XX để bổ sung và phát triển học thuyết ấy
bằng những luận điểm mới vô cùng phong phú.
Lịch sử với tất cả tính chân thật, khách quan
của các sự kiện của nó, với sự phát triển của
các ngành khoa học mà loài người đã đạt được,
cùng với những khảo nghiệm nghiêm túc nhất
của thực tiễn cuộc sống đã cho phép xác nhận
thiên tài lý luận của V.I.Lê-nin và giá trị bền
vững của nó sống mãi với thời gian.
6
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 21, Tháng 5 – 2020
nghĩa cần phát triển hơn nữa về mọi mặt, nếu
họ không muốn trở thành lạc hậu với cuộc
sống” [4, tr.232], V.I.Lê-nin đã bổ sung và phát
triển học thuyết Mác trên nền móng mà C.Mác
và Ph.Ăng-ghen xây dựng nên.
Tư tưởng cách mạng sáng tạo của V.I.Lê-
nin đã ảnh hưởng sâu sắc đến tư duy lý luận
của Hồ Chí Minh. Người nhiều lần nhắc lại lời
kêu gọi các nhà cách mạng phương Đông của
V.I.Lê-nin: “Trước mắt các bạn đang có một
nhiệm vụ mà trước kia những người cộng sản
toàn thế giới đã không dựa vào lý luận và thực
tiễn chung của chủ nghĩa cộng sản để áp dụng
vào các điều kiện đặc biệt, và không có ở các
nước châu Âu. Khi người nông dân là quần
chúng cơ bản, khi cần phải giải quyết nhiệm vụ
đấu tranh không phải là chống tư bản mà là
chống những tàn dư của thời Trung cổ” [3, tr.19].
2.2. Về Nhà nước
Tư tưởng về Nhà nước có một vị trí đặc
biệt quan trọng trong hệ thống lý luận của
V.I.Lê-nin. Theo V.I.Lê-nin, cách mạng xã hội
chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ có
thể thành công khi giai cấp vô sản giữ vai trò
lãnh đạo, thu hút, động viên được đại đa số
quần chúng lao động (chủ yếu là nông dân)
tham gia vào công việc quản lý Nhà nước. Do
đó phải tìm ra một hình thức Nhà nước thích
hợp và tổ chức Nhà nước thật sự là bộ máy
quản lý chung của toàn xã hội, dựa trên một
thiết chế dân chủ thực sự.
2. NỘI DUNG
Những luận điểm chính của V.I.Lê-nin về
tư tưởng chính trị, đó là:
2.1. Về cách mạng xã hội chủ nghĩa
Trong những luận điểm về cách mạng xã
hội chủ nghĩa, V.I.Lê-nin đặc biệt phân tích nội
dung và vai trò của phong trào dân tộc của các
nước thuộc địa trong thời đại đế quốc chủ
nghĩa. Phong trào giải phóng dân tộc là một bộ
phận của quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa
trên toàn thế giới, trong đó vai trò quyết định
thúc đẩy sự tiến triển của nó là giai cấp vô sản
mà đội tiên phong của nó được vũ trang bằng
học thuyết cách mạng và khoa học của C.Mác.
Luận điểm này làm phong phú thêm lý luận chủ
nghĩa xã hội khoa học; vạch rõ những động lực
của quá trình cách mạng thế giới trong thời đại
đế quốc chủ nghĩa. Nó cũng đã trở thành “cái
cẩm nang thần kỳ”, thành “cái cần thiết” cho
các dân tộc bị nô dịch và thuộc địa trên các
châu lục biết tiến lên làm cuộc đấu tranh “đem
sức ta mà giải phóng cho ta”. Tư tưởng này có
tính chất khai sáng và định hướng cho các
phong trào dân tộc.
Chế độ dân chủ vô sản được thiết lập, theo
V.I.Lê-nin, dân chủ hơn gấp triệu lần bất cứ
chế độ dân chủ tư sản nào. Thực tiễn xây dựng
chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và nhiều nước xã
hội chủ nghĩa trước đây, mặc dù đã từng đạt
được những thành tựu rực rỡ nhưng đã không
chứng minh trọn vẹn lời khẳng định đó; chẳng
những thế, ở nơi này hay nơi khác, còn có
những sai lầm, khuyết điểm nghiêm trọng và
kéo dài trong việc thực thi nền dân chủ ấy. Vịn
vào cớ đó, những thế lực chống lại chủ nghĩa
xã hội đã đưa ra những lời dè bỉu và xuyên tạc,
họ nói làm gì có thứ “dân chủ gấp triệu lần”.
Họ liệt kê ra quyền dân chủ này hay quyền dân
chủ nọ để chứng minh rằng có những quyền
dân chủ chỉ có trong chế độ tư bản chủ nghĩa
mà không có trong chế độ xã hội chủ nghĩa. Họ
Về sức mạnh của luận điểm nói trên của
V.I.Lê-nin, Hồ Chí Minh đã kể lại rằng: Khi đi
tìm đường cứu nước, được đọc “Luận cương
của V.I.Lê-nin về các vấn đề thuộc địa” đăng
trên báo Nhân đạo của Đảng Cộng sản Pháp
“tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng
biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi
một mình trong buồng mà tôi nói to lên như
đang nói trước quần chúng đông đảo: Hỡi
đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần
thiết cho chúng ta, đây là con đường giải
phóng chúng ta” [2, tr.145]. Hồ Chí Minh đặc
biệt quan tâm đến những chỉ dẫn của V.I.Lê-
nin đối với các vấn đề dân tộc và thuộc địa.
7
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Nguyễn Xuân Tế và tgk
không hiểu nổi, hoặc không muốn hiểu vấn đề
có ý nghĩa bản chất mà V.I.Lê-nin đã nêu lên.
V.I.Lê-nin không làm cái việc cân, đo, đong,
đếm để nói rằng dân chủ vô sản là gấp hai, gấp
ba hay gấp ngàn lần dân chủ tư sản. Không,
V.I.Lê-nin nói về bản chất của chế độ. Nền dân
chủ vô sản là nền dân chủ của số đông, của
tuyệt đại đa số nhân dân, nền dân chủ ấy,
không gì khác, là quyền làm chủ của nhân dân
được tổ chức và thực hiện thông qua Nhà nước
của mình, thông qua các tổ chức chính trị xã
hội do mình lập nên để bảo vệ quyền lợi của
mình. Nền dân chủ ấy bao gồm không chỉ dân
chủ về chính trị mà cả dân chủ về kinh tế, văn
hóa, xã hội. Nói dân chủ gấp nhiều lần là như
vậy. Đương nhiên hình thức tổ chức và cơ chế,
cùng các thiết chế để thực hành nền dân chủ là
vấn đề có ý nghĩa cực quan trọng, luôn luôn
được đặt ra, đòi hỏi phải giải quyết đúng và
không ngừng hoàn thiện. Cho nên những gì mà
Nhà nước xã hội chủ nghĩa đạt được trong việc
thực thi nền dân chủ của mình đều quý báu và
đáng tôn trọng. Những sai lầm, vấp váp trong
quá trình thực thi dân chủ cũng phải được hiểu
đó không thuộc bản chất của chế độ. Những sai
lầm ấy, không chứng tỏ V.I.Lê-nin đã nói
không đúng về nền dân chủ xã hội chủ nghĩa,
mà ngược lại là bằng chứng của việc không làm
đúng điều V.I.Lê-nin đã nói.
những trường hợp nhất định, chúng ta đã buộc
phải thi hành một số biện pháp trấn áp kẻ thù
của cách mạng, thật ra đó cũng chỉ là để bảo vệ
bằng được những quyền dân chủ cao nhất,
thiêng liêng nhất của nhân dân, của dân tộc:
quyền được độc lập tự do và hạnh phúc. Chúng
ta không phủ nhận những yếu kém, kể cả
những sai lầm và khuyết điểm, cả trong nhận
thức và hành động, trên lĩnh vực thực thi dân
chủ. Trong thực tế, những hành vi mất dân chủ,
độc đoán, chuyên quyền, quan liêu và tham
nhũng là những tệ hại khá phổ biến hiện nay
trong bộ máy lãnh đạo và quản lý, đã và đang
gây ra sự bất bình chính đáng trong nhân dân.
Chúng ta mạnh mẽ lên án những tệ nạn đó,
chính chúng là sự vi phạm nghiêm trọng bản
chất nền dân chủ và chế độ của chúng ta.
Nhưng chúng ta không tự cho phép mình lầm
lẫn đi đến chỗ hoài nghi và dao động về nền
dân chủ mà mình đang xây dựng.
Bằng mọi biện pháp cần thiết, chúng ta ra
sức khắc phục những gì hạn chế và kìm hãm
nền dân chủ của chúng ta. Phát huy quyền làm
chủ của nhân dân là mục tiêu và động lực của
cách mạng, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc.
Đối với nước ta, vấn đề xây dựng Nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
hiện nay là một nhiệm vụ chính trị hết sức quan
trọng. Để thành công, chúng ta vừa phải đứng
vững trên lập trường lý luận Mác - Lê-nin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, vừa phải kế thừa được
những thành quả xây dựng Nhà nước pháp
quyền đã có trên thế giới, vừa phải xuất phát từ
thực tiễn cách mạng Việt Nam. Tư tưởng của
V.I.Lê-nin về Nhà nước được hình thành trên
cơ sở sự vận dụng và phát triển sáng tạo học
thuyết Mác về Nhà nước vào điều kiện cụ thể
của nước Nga và tình hình thế giới những năm
đầu thế kỷ XX. Những tư tưởng ấy chứa đựng
nhiều giá trị có ý nghĩa lý luận và thực tiễn
quan trọng đối với công cuộc xây dựng Nhà
Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương lấy
Chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí
Minh làm nền tảng tư tưởng, làm kim chỉ nam
cho hành động cách mạng. Đảng xác định: Chế
độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là
chế độ do nhân dân lao động làm chủ. Nhà
nước của chúng ta là Nhà nước xã hội chủ
nghĩa của dân, do dân và vì dân. Tư tưởng của
V.I.Lê-nin về một nền dân chủ mới, cao hơn
gấp triệu lần nền dân chủ tư sản đang được vận
dụng ở nước ta. Nhưng việc thực hiện nền dân
chủ ấy và các hoạt động thực thi dân chủ không
phải lúc nào cũng diễn ra theo một con đường
bằng phẳng. Có những thời điểm nhất định, có
8
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 21, Tháng 5 – 2020
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
hiện nay.
liệu có thể tổ chức được tầng lớp tiểu nông trên
cơ sở phát triển lực lượng sản xuất tiểu nông
hay không, hay là bọn tư sản sẽ chinh phục
được tầng lớp tiểu nông? Mấy mươi cuộc cách
mạng trước kia đều như thế nhưng một cuộc
chiến tranh như hiện nay thì thế giới chưa từng
thấy” [6, tr.205]. Điều đáng chú ý là V.I.Lê-nin
đã khuyên “chớ trông mong chuyển ngay lên
chủ nghĩa cộng sản” mà phải lấy sự quan tâm
của người lao động làm cơ sở, phải thừa nhận
quyền tự do sản xuất kinh doanh và quyền sở
hữa tư nhân của người tiểu nông về công cụ sản
xuất và vật phẩm tiêu dùng. Từ đó mà hướng
họ vào các hình thức hợp tác tự nguyện, có lợi,
trên cơ sở phát triển lực lượng sản xuất.
2.3. Về nhiệm vụ chính trị trong thời kỳ xây
dựng chủ nghĩa xã hội
Với tinh thần tự phê phán nghiêm khắc đối
với bệnh giáo điều, theo những quan niệm
chung của C.Mác và Ph.Ăng-ghen, trước tình
hình nước Nga đi quá sớm, quá xa trong các
chủ trương kinh tế do xa rời tình hình thực tế,
V.I.Lê-nin đã đề ra “Chính sách kinh tế mới”
(N.E.P) nhằm đưa nước Nga quá độ lên chủ
nghĩa xã hội một cách hợp quy luật. N.E.P thật
là một sự chuyển hướng chiến lược: từ quá độ
trực tiếp sang quá độ gián tiếp, từ đường thẳng
chuyển đi đường vòng, phải chia thời kỳ quá độ
ra thành nhiều bước quá độ, trung gian, từ từ.
Phải kiên trì, không được nôn nóng trước cuộc
đấu tranh lâu dài và gian khổ cho sự toàn thắng
của chủ nghĩa xã hội.
Thứ ba, cần phải sử dụng “chủ nghĩa tư
bản Nhà nước”, phải lợi dụng nó để xây dựng
cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội.
V.I.Lê-nin đặt vấn đề sử dụng chủ nghĩa tư bản
Nhà nước mà nhiều người cộng sản đương thời
coi là “điều kỳ lạ”, là “phi lý”, nhưng xét trên
bình diện lý luận chính trị và các quy luật vận
động của lịch sử thì chính nó lại là “chiếc cầu
nối” để đi lên chủ nghĩa xã hội. Đấy là vấn đề
mà C.Mác và Ph.Ăng-ghen trước đây chưa hề
đặt ra. V.I.Lê-nin nói: “… không có lấy một
quyển sách nào nói đến chủ nghĩa tư bản Nhà
nước dưới chế độ cộng sản cả. Ngay đối với
Mác cũng không viết một lời nào về vấn đề đó
và Người đã mất đi mà không để lại một lời
nào rõ rệt, một chỉ dẫn nào chắc chắn về vấn
đề ấy cả. Vì thế ngày nay chúng ta phải tự tìm
lối thoát”. Tư duy chính trị sáng suốt đã dẫn
V.I.Lê-nin đi đến những quyết định táo bạo -
một sự táo bạo vượt cao hơn những suy nghĩ
bảo thủ trì trệ - dựa trên nguyên tắc: tôn trọng
các quy luật khách quan, đặc biệt là các nguyên
tắc kinh tế, thậm chí coi là “một bước lùi”, tới
chỗ khẳng định như một đường lối chính trị,
một phương hướng phát triển “nghiên túc và
lâu dài”, hơn thế nữa đó còn là thiết kế lý luận
về mô hình của chủ nghĩa xã hội.
Chính sách kinh tế mới là trận chiến đấu
mới bằng một đường lối chiến lược mới giữa
giai cấp vô sản và giai cấp tư sản để giành
thắng lợi cho chủ nghĩa xã hội. N.E.P là một
cống hiến xuất sắc của V.I.Lê-nin vào lý luận
của chủ nghĩa xã hội khoa học.
Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở một
nước không phải là một nước tư bản phát triển
cao đã đặt ta những vấn đề mới mà C.Mác và
Ph.Ăng-ghen chưa đặt ra.
Trước hết, phải thừa nhận nền kinh tế hàng
hóa còn lâu dài trong suốt thời kỳ quá độ và
trong chủ nghĩa xã hội. Do đó phải thừa nhận
quy luật giá trị, thừa nhận về mặt pháp lý các
hình thức sở hữu, phân phối áp dụng cơ chế
hạch toán kinh tế trong sản xuất kinh doanh, sử
dụng các đòn bẩy kinh tế (kích thích sản xuất,
thưởng, phạt, thuế, lương…); giải quyết đúng
đắn các quan hệ hàng - tiền, cung - cầu, kế
hoạch - thị trường.
Thứ hai, phải thỏa hiệp với tiểu nông. Nhà
nước chuyên chính vô sản không được tính
toán hơn thiệt với họ mà phải giúp đỡ, tạo điều
kiện cho họ tiến lên. V.I.Lê-nin viết: “Chúng ta
9
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Nguyễn Xuân Tế và tgk
Thứ tư, N.E.P là sự thể hiện bản lĩnh chính
trị của đảng cộng sản và của chính quyền Xô-
viết. Đây thật sự là một cuộc đấu tranh giai cấp
giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản quốc tế,
bởi vì vấn đề cuối cùng là những người cộng
sản sẽ thành công hay thất bại trong công cuộc
xây dựng chủ nghĩa xã hội. “Hãy nhớ rằng câu
hỏi mà hiện nay cần phải giải đáp dứt khoát là:
chúng ta có biết cách làm việc cho chính chúng
ta không? Nếu không - tôi xin nhắc lại - nước
cộng hòa của ta sẽ bị diệt vong”. V.I.Lê-nin đòi
hỏi tất cả mọi người - cán bộ, đảng viên, viên
chức Nhà nước - đều phải học hỏi để biết làm
kinh tế, bởi vì “bên cạnh các đồng chí sẽ có các
nhà tư bản, cũng sẽ có các nhà tư bản nước
ngoài, những người được tô nhượng và những
nhà trưng thầu; họ sẽ quơ của các đồng chí
những món lợi nhuận lên tới hàng trăm phần
trăm, họ sẽ làm giàu bên cạnh các đồng chí.
Cứ để yên cho họ làm giàu; còn các đồng chí
thì sẽ học được ở bọn họ cách quản lý, chỉ có
như thế các đồng chí mới có xây dựng được
nước cộng hòa cộng sản chủ nghĩa”. Việc học
hỏi là một trọng trách nó liên quan đến vấn đề
sống còn của chế độ. Vì vậy, V.I.Lê-nin coi sự
lười biếng học tập là tội lỗi. Học do đó trở
thành ý chí và bản lĩnh chính trị và việc thử
thách ngặt nghèo đối với Nhà nước. V.I.Lê-nin
coi đó là biện pháp duy nhất để tồn tại bởi vì
nếu không biết quản lý chúng ta sẽ bị “uy hiếp
của nạn diệt vong”. Ông đã chỉ rõ: “Nhà nước
phải học cách buôn bán để sao cho công
nghiệp thỏa mãn được nông dân, còn nông dân
thì nhờ có thương nghiệp mà thỏa mãn được
nhu cầu của mình. Phải tổ chức như thế nào để
mọi người lao động đem được hết sức mình ra
củng cố Nhà nước công nông. Chỉ có như thế
mới có thể xây dựng được nền đại công
nghiệp” [6, tr.209-210]. Như trên đã nói, chủ
nghĩa Mác - Lê-nin đều khẳng định cái quyết
định thắng lợi của chủ nghĩa xã hội đối với chủ
nghĩa tư bản, suy cho cùng là ở chỗ chủ nghĩa
xã hội có tạo ra được một năng suất lao động
cao hơn chủ nghĩa tư bản hay không? Mà muốn
có năng suất lao động cao hơn chủ nghĩa tư bản
thì chỉ có một con đường duy nhất là công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
2.4. Về xây dựng Đảng và sự lãnh đạo của
Đảng cộng sản trong cách mạng xã hội chủ
nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội
Về nguyên lý xây dựng đảng chính trị, V.I.Lê-
nin đã chỉ rõ những nội dung cơ bản sau đây:
Một là vấn đề tư tưởng, V.I.Lê-nin đã viết:
“…vấn đề đặt ra chỉ là như thế này, hệ tư
tưởng xã hội chủ nghĩa. Mọi sự xa rời hệ tư
tưởng xã hội chủ nghĩa đều có nghĩa là tăng
cường hệ tư tưởng tư sản” [5, tr.49-50]. Ông
giải thích rằng ý thức xã hội chủ nghĩa không
phải phát sinh từ phong trào tự phát của công
nhân mà là do Đảng mác-xít cách mạng đưa
vào phong trào công nhân. Đảng ấy phải được
vũ trang bằng lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa
học, phải nâng mình lên tầm vóc lý luận tiên
tiến của thời đại “chỉ đảng nào được một lý
luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng
làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [5, tr.32].
Hai là về chính trị, Đảng phải tố cáo và
vạch trần áp bức, bóc lột của chế độ chuyên
chế, chế độ tư sản. Phải nắm vững quan điểm
giai cấp, không thể chỉ hạn chế ở đấu tranh kinh
tế, nghề nghiệp, V.I.Lê-nin đã nêu lên những
luận điểm quan trọng nhất của chủ nghĩa Mác -
Lê-nin về ý nghĩa hàng đầu của cuộc đấu tranh
chính trị trong sự nghiệp phát triển xã hội và
trong cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản cho sự
thắng lợi của chủ nghĩa xã hội…”. Những quyền
lợi chủ yếu, “quyết định” của giai cấp nói chung,
chỉ có thể thỏa mãn được bằng những cuộc cải
biến chính trị căn bản; còn quyền lợi kinh tế
trọng yếu của giai cấp vô sản, nói riêng, chỉ có
thể thỏa mãn được bằng một cuộc cách mạng
chính trị thay thế chuyên chính của giai cấp tư
sản bằng chuyên chính vô sản” [5, tr.59].
Ba là về tổ chức, V.I.Lê-nin coi nhiệm vụ
đầu tiên và quan trọng nhất của những người xã
hội dân chủ Nga là một tổ chức tập trung toàn
10
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 21, Tháng 5 – 2020
Nga của người cách mạng, tức là một chính
đảng liên hệ chặt chẽ với quần chúng, có khả
năng lãnh đạo cuộc đấu tranh cách mạng của
giai cấp công nhân.
vì nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Nhà nước đó phải đủ mạnh để quản lý toàn bộ
đất nước, mà muốn quản lý tốt, theo V.I.Lê-
nin, thì ngoài cái tài biết thuyết phục, biết chiến
thắng trong cuộc nội chiến còn cần biết tổ chức
trong lĩnh vực thực tiễn. Đó là nhiệm vụ khó
khăn nhất, vì vấn đề là phải tổ chức theo
phương thức mới, những cơ sở kinh tế, văn
hóa… trong đời sống của hàng mấy chục triệu
con người. Đảng lãnh đạo chính trị trong thời
kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội cần phải khắc
phục bệnh “ấu trĩ”, “tả khuynh”, chủ quan duy
ý chí; phải nắm vững quy luật, phải tìm tòi
nghiên cứu, phải đối xử với những vấn đề:
đường lối, chính sách, tư tưởng, văn hóa, con
người… với thái độ khoa học. V.I.Lê-nin đã chỉ
ra rất sớm rằng: “Riêng đối với người lãnh đạo,
nhiệm vụ của họ là phải học tập, ngày càng
nhiều hơn, tất cả các vấn đề lý luận, phải tự giải
thoát, ngày càng nhiều hơn, khỏi ảnh hưởng của
thế giới quan cũ, và không bao giờ được quên
rằng chủ nghĩa xã hội, từ khi trở thành một khoa
học, đòi hỏi phải được coi là một khoa học,
nghĩa là phải được nghiên cứu” [5, tr.34].
Đảng là của giai cấp, Đảng gắn liền,
không tách rời giai cấp, nhưng Đảng không
phải là toàn bộ giai cấp. Không được lẫn lộn
giữa Đảng với giai cấp. Nếu lẫn lộn Đảng với
giai cấp có nghĩa là phủ nhận vai trò của Đảng
là đội tiên phong của giai cấp và trên thực tế là
thủ tiêu Đảng, V.I.Lênin chỉ ra rằng: “Không
được lẫn lộn Đảng, tức là đội tiên phong của giai
cấp công nhân với toàn bộ giai cấp” [7, tr.289].
Để có một Đảng chính trị như vậy, V.I.Lê-
nin đã chỉ ra từ trong tác phẩm “Bắt đầu từ
đâu” (Báo “Tia lửa” số 4 năm 1901) và luận
chứng chi tiết trong cuốn “Làm gì?”. Theo
V.I.Lê-nin, đảng chính trị cách mạng của giai
cấp vô sản phải là một đảng chiến đấu không
khoan nhượng với kẻ thù, có cương lĩnh đấu
tranh cho việc thiết lập chuyên chính vô sản
nhằm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Đảng đó bao gồm bộ phận tiên tiến nhất trong
phong trào công nhân và được trang bị bằng
học thuyết cách mạng và khoa học của chủ
nghĩa Mác. Đảng đó cần tổ chức tập trung
thống nhất, theo nguyên tắc tự giác và dân chủ,
có kỷ luật sắt, tức là kỷ luật nhờ tinh thần tự
giác, liên kết với nhau, tự nguyện đấu tranh vì
sự nghiệp chung của giai cấp vô sản và có liên
hệ chặt chẽ với đông đảo quần chúng nhân dân
lao động, đủ khả năng tổ chức, lãnh đạo, dẫn
dắt giai cấp và dân tộc đấu tranh cho sự toàn
thắng của chủ nghĩa xã hội. Sau này nhiều
Đảng cộng sản và công nhân trên toàn thế giới
đã coi đó là những nguyên lý xây dựng Đảng
kiểu mới (để phân biệt với Đảng kiểu cũ theo
khuynh hướng “kinh tế chủ nghĩa”, cơ hội hữu
huynh, cải lương thỏa hiệp với giai cấp tư sản).
Trong thời kỳ Đảng cầm quyền, việc xây
dựng Nhà nước trở thành nhiệm vụ trọng tâm
công tác lãnh đạo xây dựng hệ thống chính trị.
Nhà nước đó là của nhân dân, do nhân dân và
Vai trò của các tổ chức quần chúng, đặc
biệt là Công đoàn và Đoàn thanh niên, đã được
V.I.Lê-nin coi là lực lượng nòng cốt, “là trường
học của chủ nghĩa cộng sản”, là “bể chứa của
chính quyền Xô-viết”, là sức mạnh mà trên
mảnh đất mới được giải phóng, họ là lực lượng
quyết định xây dựng thành công xã hội cộng
sản. Đảng phải lãnh đạo quần chúng một cách
tỉ mỉ, chu đáo và công phu, hướng họ vào việc
học tập, rèn luyện, đáp ứng những nhiệm vụ
chính trị: xây dựng và quản lý đất nước làm
cho chủ nghĩa xã hội thắng lợi hoàn toàn và
triệt để trên đất nước Nga và góp phần vào sự
thắng lợi của cách mạng thế giới.
Làm trong sạch đảng, củng cố đảng vững
mạnh là công việc thường xuyên của đảng, nó
càng trở nên cấp thiết trong thời kỳ đảng trở
thành đảng cầm quyền. Ngay từ những năm
đầu cách mạng xã hội chủ nghĩa, V.I.Lê-nin đã
11
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Nguyễn Xuân Tế và tgk
tiên lượng rằng đảng còn phải đấu tranh lâu dài
Đồng thời với việc thanh đảng là giáo dục,
với “những xu hướng khác của tư tưởng cách mạng, nâng cao trình độ giác ngộ xã hội chủ nghĩa,
những xu hướng đang có nguy cơ làm cho phong
trào đi chệch con đường đúng đắn” [5, tr.31].
năng lực làm việc, phẩm chất đạo đức cộng sản
chủ nghĩa và tăng cường mối quan hệ máu thịt
với quần chúng làm cho Đảng tiếp tục là một
đảng chiến đấu, một đảng cách mạng, một đảng
trí tuệ đủ sức lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng
lợi chính sách kinh tế mới, xây dựng thành công
chủ nghĩa xã hội và chuyên chính vô sản.
Chất lượng đảng viên và của các tổ chức
cơ sở đảng là vấn đề có tầm quan trọng hàng
đầu, có vị trí quyết định đối với uy tín chính trị,
bản chất cách mạng và khoa học của đảng tiên
phong, đối với sự thành bại của sự nghiệp bảo
vệ chủ quyền thống nhất quốc gia và xây dựng
thành công chủ nghĩa xã hội.
Tóm lại, những tư tưởng của V.I.Lê-nin là
cơ sở lý luận và sách lược của phong trào cách
mạng thế giới, của công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội chủ nghĩa cộng sản. Tính chất
sáng tạo và ý nghĩa quốc tế của chủ nghĩa Mác
- Lê-nin ngày càng được xác nhận trong thực
tiễn đấu tranh cách mạng trên toàn thế giới.
C.Mác và Ph.Ăng-ghen đã có công lao làm cho
chủ nghĩa xã hội từ không tưởng trở thành khoa
học. Đến lượt mình V.I.Lê-nin đã làm cho chủ
nghĩa cộng sản khoa học từ lý luận trở thành
hiện thực đầu tiên ở một nước Châu Âu. Đó là
những cống hiến vĩ đại cả lý luận cách mạng,
cả về thực tiễn đấu tranh của C.Mác, Ph.Ăng-
ghen và V.I.Lê-nin trong lĩnh vực chính trị.
Từ ngày thành lập Đảng đến nay, cách
mạng Việt Nam luôn trung thành với những tư
tưởng vĩ đại trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng
sản”, vận dụng những tư tưởng ấy một cách
sáng tạo. Chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng
Hồ Chí Minh càng ngời sáng, càng tỏ rõ sức
sống trong quá trình phát triển của cách mạng
Việt Nam.
Việc củng cố đảng phải xuất phát từ yêu
cầu của nhiệm vụ chính trị trong thời kỳ mới và
từ sự đánh giá đúng đắn thực trạng đảng. Đồng
thời với việc đề ra chính sách kinh tế mới,
V.I.Lê-nin đã nêu ra vấn đề thanh đảng và ông
đã coi việc dựa vào nhiệm vụ mới và sự phê
bình của quần chúng để củng cố nội bộ đảng từ
cấp lãnh đạo tối cao đến tận cơ sở mà “không
vị nể cá nhân” là một thành quả thật sự to lớn
của cách mạng. Ông đã chỉ ra rằng: “… vì
chúng ta đang chuyển sang chính sách kinh tế
mới, vì những điều kiện đòi hỏi kỷ luật lao
động… Để thực hiện việc cải thiện đó phải gạt
bỏ ra khỏi đảng những phần tử xa rời quần
chúng (cố nhiên không cần nói đến những phần
tử làm ô danh đảng trước quần chúng)… gạt bỏ
những kẻ “chui vào đảng”, bọn “làm quan”,
bọn đã bị “quan liêu hóa”. Ông còn nhấn mạnh
cần phải chống bọn cơ hội chủ nghĩa, bọn
người “thích ứng” với trào lưu thịnh hành trong
công nhân, họ thay màu đổi sắc để ẩn nấp được
dễ dàng hơn, như con thỏ rừng về mùa đông
thay lông thành màu trắng” [6, tr.151-154].
Thời kỳ mới đòi hỏi phải nâng cao chất
lượng lãnh đạo của Đảng lên một trình độ mới
cao hơn. Để làm được điều đó, trước hết “cần
phải đuổi ra khỏi Đảng những kẻ gian giảo,
những đảng viên cộng sản đã quan liêu hóa,
không trung trực, nhu nhược, và những người
Men-sê-vích, tuy “bề ngoài” đã được phủ một
lớp sơn mới, nhưng trong tâm hồn thì vẫn là
Men-sê-vích” [6, tr.151-154].
3. THAY LỜI KẾT
Sự nghiệp đổi mới của nhân dân Việt Nam
do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và
lãnh đạo, tiếp tục con đường của chủ nghĩa
Mác - Lê-nin, con đường của tư tưởng Hồ Chí
Minh - con đường độc lập dân chủ gắn liền chủ
nghĩa xã hội. Hiện nay, đất nước ta đang bước
vào thời kỳ đẩy mạnh thời kỳ công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, tích cực và chủ động hội nhập
quốc tế. Hàng loạt vấn đề mới mẻ và phức tạp
đang đặt ra. Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác
12
TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC VĂN LANG
Số 21, Tháng 5 – 2020
- Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, qua tổng kết
thực tiễn, không ngừng tìm tòi sáng tạo, chúng
ta sẽ có được những lời giải chính xác khoa
học, đáp ứng đòi hỏi của sự nghiệp cách mạng
và nhất định chúng ta sẽ thành công trong sự
nghiệp cách mạng vĩ đại này.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] C.Mác - Ph.Ăng-ghen (1995), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
[2] Hồ Chí Minh (1980), Về xây dựng Đảng, Nxb Sự thật, Hà Nội.
[3] Hồ Chí Minh (1980), Toàn tập, tập 2, Nxb Sự thật, Hà Nội.
[4] V.I.Lê-nin (1978), Toàn tập, tập 4, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.
[5] V.I.Lê-nin (1978), Toàn tập, tập 6, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.
[6] V.I.Lê-nin (1978), Toàn tập, tập 44, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.
[7] V.I.Lê-nin (1979), Toàn tập, tập 28, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva.
Ngày nhận bài: 22-4-2020. Ngày biên tập xong: 07-5-2020. Duyệt đăng: 26-5-2020
13
8 trang
16940
Free
Bạn đang xem tài liệu "Kỷ niệm 150 năm ngày sinh của V.I.Lê-nin (22-4-1870 – 22-4-2020) tư tưởng chính trị của V.I.Lê-nin - Những giá trị bền vững", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- ky_niem_150_nam_ngay_sinh_cua_v_i_le_nin_22_4_1870_22_4_2020.pdf
