Kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ trong thông quan hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu ở Việt Nam

Download

HOÏC VIEÄN TÖ PHAÙP

KIỂM SOÁT HÀNG HOÁ GIẢ MẠO VỀ SỞ HỮU TRÍ TUỆ TRONG

THÔNG QUAN HÀNG HOÁ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU Ở VIỆT NAM

Hứa Thị Hồng¹

Nguyễn Thị Ngọc Bích²

Tóm tắt: Kiêm̉ soát hàng hoá xuât́ khẩu, nhâp̣ khâủ (XNK) là hoaṭ đôṇ g đặc thù của cơ quan haỉ

quan tại các cửa khẩu và khu vực biên giới. Việc kiểm soát hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ bởi hải

quan được thực hiện trên cơ sở yêu cầu của các chủ thể quyền, thông qua các hoạt động, quy trình

nghiệp vụ cả trong quy trình và ngoài quy trình thông quan hàng hóa nhằm ngăn chăn

và xử lý kịp thời

đề cập đến một số đặc điểm, nội

dung và phương thức kiểm soát hàng hóa giả mạo sở hữu trí tuệ của hải quan Việt Nam.

Từ khoá: Kiểm soát hàng hóa, giả mạo sở hữu trí tuệ, hải quan, thông quan, biện pháp kiêm

biên giới.

Nhận bài: 20/7/2021; Hoàn thành biên tập: 10/8/2021; Duyệt đăng: 23/8/2021.

hành vi XNK hàng hoá giả mạo sở hữu trí tuệ taị biên giới. Bài viêt́

soát

Abstract: Controlling import and export goods is typical activity of Customs authority at borders

and border gates. Controlling Intellectual property counterfeit goods is carried out by Customs

authority based on the right holder’s requirement via activities, procedures under and out of customs

clearance procedure in order to promptly prevent and handle the acts of importing and exporting

Intellectual property counterfeit goods at borders. The article mentions some features, contents and

methods of controlling Intellectual property counterfeit goods of Vietnam customs.

Keywords: Control goods, Intellectual property counterfeit goods, Customs, customs clearance,

method of control borders.

Date of receipt: 20/7/2021; Date of revision: 10/8/2021; Date of Approval: 23/8/2021.

1. Hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ

Hàng hoá giả mạo về SHTT là hàng hoá xâm

phạm quyền SHTT ở mức cao nhất, đối với các

đối tượng quyền SHTT như: nhãn hiệu, chỉ dẫn

địa lý, quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền

tác giả. Theo quy định pháp luật Việt Nam, hàng

Quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) là tài sản trí tuệ

của chủ thể quyền được xác lập và bảo hộ theo

quy định của pháp luật. Theo đó, các chủ thể

quyền có quyền độc quyền khai thác các lợi ích

kinh tế từ việc sử dụng các đối tượng SHTT, cho

phép người khác sử dụng (chuyển giao quyền sử

dụng) hoặc chuyển nhượng quyền sở hữu. Hoạt

động sản xuất, buôn bán, vận chuyển hay xuất

nhập khẩu hàng hoá chứa các đối tượng SHTT,

cụ thể là hàng hoá mang nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý

giả mạo hoặc hàng hoá sao chép lậu gây thiệt hại

cho các chủ thể quyền, là hành vi vi phạm pháp

luật và có thể bị xử lý theo các biện pháp hình

sự, dân sự và hành chính. Hải quan là một trong

những cơ quan nhà nước có thẩm quyền, xử lý

hành vi giả mạo SHTT. Hoạt động kiểm soát

hàng hoá giả mạo về SHTT trong thông quan

hàng hoá XNK là biện pháp xử lý xâm phạm

quyền SHTT mang tính đặc thù của hải quan,

giữ vai trò quan trọng trong việc xử lý hàng hoá

giả mạo về SHTT tại biên giới.

hoá giả mạo về SHTT bao gôm̀ hàng hóa giả mạo

nhãn hiệu và giả mạo chỉ dẫn địa lý (gọi chung là

hàng hóa giả mạo nhãn hiệu) và hàng hóa sao chép

lại; trong đó, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu là hàng

hóa, bao bì của hàng hóa có găń nhãn hiệu, dâú

hiệu trùng hoặc khó phân biệt với nhãn hiệu, chi

dân địa lý đang được bảo hộ dùng cho chính mặt

hàng đó mà không được phép của chủ sở hữu nhãn

hiệu hoặc của tô chức quản lý chi dân địa lý; hàng

hóa sao chép lại là bản sao được sản xuât mà

không được phép của chủ thê quyên tác giả hoặc

quyên

liên quan³. Quy định này của Luật SHTT

hoàn toàn phù hợp và tương thích với pháp luật

quốc tế, chẳng hạn Hiệp định thương mại chống

hàng giả (Anti-Counterfeiting Trade Agreement -

¹Thạc sỹ, Chi cục Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị, Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn.

²Tiến sỹ, Luật sư, Công ty Luật ADVACAS.

³Điều 213 Luật SHTT năm 2005, được sửa đổi bổ sung năm 2009.

Soá 08/2021 - Naêm thöù möôøi saùu

ACTA)⁴, Hiệp định về các biện pháp ngăn chặn được toàn bộ quá trình kiểm soát hàng hoá xuất

nhập khẩu hàng giả (Agreement on measures to nhập khẩu nói chung và hàng hoá XNK giả mạo

discourange the importation of counterfeit về SHTT nói riêng của hải quan.

goods)⁵, Hiệp định về các khía cạnh thương mại

Tiếp cận dưới góc độ pháp luật SHTT, kiểm

liên quan đến SHTT (Agreement on trade-related soát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu liên quan

aspects of IPR – TRIPS)⁶. đến SHTT⁸là một biện pháp hỗ trợ hải quan xử

Hàng hoá giả mạo về SHTT là hàng hoá có lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT theo yêu

những đặc điểm, hình thức thể hiện giống hệt với cầu của chủ thể quyền SHTT. Do đó, việc kiểm

hàng hoá do chính các chủ thể quyền SHTT sản soát hàng hoá XNK liên quan đến SHTT nên

xuất hoặc đưa ra thị trường. Xét về đặc tính gây được hiểu “là biện pháp do chủ thể quyền SHTT

thiệt hại, hàng hoá giả mạo về SHTT được sản và hải quan thực hiện đối với hàng hoá XNK

xuất một cách trái phép thường không đảm bảo nhằm phát hiện, xử lý hành vi xâm phạm quyền

chất lượng và không đáp ứng được yêu cầu của SHTT”⁹tại biên giới. Việc kiểm soát hàng hoá

nhà sản xuất chính hãng. Do đó, các hàng hóa giả về SHTT là một biện pháp có phạm vi rộng

này tiềm ẩm nguy cơ gây thiệt hại và có khả năng hơn một hoạt động nghiệp vụ của hải quan. Đê

gây thiệt hại cao nhất về an toàn, sức khoẻ và áp dụng biện pháp này, hải quan không chi thư

kinh tế cho người tiêu dùng, xâm phạm đến hiện các hoạt động nghiệp vụ, mà còn thực hiện

quyền khai thác và sử dụng hợp pháp các đối các hoạt động cân thiêt khác theo chức năng,

tượng quyền SHTT của chủ sở hữu quyền. Tại nhiệm vụ và vai trò của mình trong thông quan

Việt Nam, các hành vi xuất nhập khẩu, lưu hành hàng hóa XNK để kiêm soát hàng hoá XNK giả

hàng hóa giả mạo SHTT có thể bị xử lý theo các mạo SHTT tai biên giới như: xử lý vi pham, phôi

biện pháp hành chính, dân sự và hình sự, trong hợp với các cơ quan chức năng liên quan và chủ

đó việc kiểm soát hàng hóa giả mạo về SHTT thê quyên,… Việc kiểm soát hàng hoá XNK xâm

trong thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc phạm quyền SHTT không phải là một biện pháp

thẩm quyền của hải quan. bảo vệ quyền SHTT độc lập, mà thực chất là

2. Kiểm soát việc xuất nhập khẩu hàng biện pháp mang tính hỗ trợ để hải quan xử lý các

̣c

hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ

hành vi xâm phạm quyền SHTT bằng biện pháp

Dươ

i khi

a ca

nh pháp luật hải quan, “kiểm hành chính.

soát”, cụ thể la

kiểm soát hải quan⁷, thường được

Như vậy, kiểm soát hàng hoá giả mạo về

hiểu là hoạt động nghiệp vụ của hải quan thông SHTT trong thông quan hàng hoá XNK là biện

qua thực hiện các biện pháp như: tuần tra, điều pháp xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT do

tra, xác minh hoặc các biện pháp nghiệp vụ khác hải quan thực hiện trong quá trin

h làm thủ tục hải

để phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép quan cho hàng hoá XNK đê

̉ phát hiện, ngăn chặn

hàng hoá qua biên giới và hành vi khác vi phạm hàng hoá giả mạo về SHTT và xử lý các hành vi

pháp luật về hải quan. Hoạt động này chủ yếu do xâm phạm quyền SHTT.

lực lượng kiểm soát chống buôn lậu của hải quan

Hải quan kiểm soát hàng hoá giả mạo về

thực hiện song song với quá trình thông quan SHTT thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát để

hàng hóa XNK và không bao gồm hoạt động phát hiện hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền

kiểm tra, giám sát hàng hoá XNK trước, trong và SHTT và tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với

sau thông quan. Tuy nhiên, nếu chỉ tiếp cận hoạt hàng hóa bị nghi ngờ xâm phạm quyền SHTT. Hai

động kiểm soát theo nghĩa này sẽ không đánh giá hoạt động này tương đối độc lập với nhau nhưng

Điều 5 Hiệp định ACTA đưa ra hai khái niệm về “hàng hóa giả mạo nhãn hiệu” và “hàng hóa sao chép lậu”;

www.mofa.go.jp/policy/economy/i_property/pdfs/acta1105_en.pdf.

Điều 1 Hiệp định về các biện pháp ngăn chặn nhập khẩu hàng giả quy định về “hàng hóa giả nhãn hiệu”

https://docs.wto.org/gattdocs/q/GG/L5399/5382.pdf.

Điều 52 Hiệp định TRIPS quy định về hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và hàng hóa xâm phạm quyền tác giả;

https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/27-trips.pdf.

⁷Điều 4 Luật hải quan năm 2014.

⁸Điều 199 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005, đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009.

⁹Phí Đình Mạnh (2014), Thực thi quyền SHTT bằng biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu tại Cục

hải quan tỉnh Lào Cai – Thực trạng và giải pháp, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, tr.7.

HOÏC VIEÄN TÖ PHAÙP

có mối quan hệ biện chứng. Hoạt động kiểm tra,

Về đối tượng, hoạt động kiểm soát liên quan

giám sát hàng hóa XNK giúp hải quan phát hiện đến hàng hóa giả mạo SHTT trong thông quan

hàng hóa có dấu hiệu giả mạo về SHTT và thông tập trung chủ yếu vào hai đối tượng: (1) Tất cả

báo cho chủ thể quyền đề nghị tạm dừng làm thủ hàng hoá XNK, trừ hàng hóa viện trợ nhân đạo,

tục hải quan. Mặt khác, quyết định tạm dừng làm tài sản di chuyển, hàng hóa được hưởng quyền

thủ tục hải quan cho hàng hoá nghi ngờ giả mạo về ưu đãi, miễn trừ ngoại giao, hành lý, quà biếu,

SHTT là hệ quả của hoạt động kiểm tra, giám sát quà tặng trong tiêu chuẩn miễn thuế và hàng hóa

đối với hàng hoá XNK trước đó. Hai hoạt động quá cảnh11; (2) các tổ chức, cá nhân có hoạt

này có thể áp dụng đồng thời hoặc độc lập với động XNK hàng hoá qua lại biên giới, cửa khẩu

nhau. Chủ thể quyền SHTT có thể chỉ yêu cầu thuộc địa bàn hoạt động hải quan. Thông qua

kiểm tra, giám sát hàng hoá XNK mà không yêu việc kiểm soát các đối tượng này, hải quan thu

cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan khi được hải thập thông tin liên quan đến hàng hoá giả mạo

quan thông báo hàng hóa nghi ngờ giả mạo về SHTT khi làm thủ tục hải quan cho hàng hoá

SHTT. Hoặc trước đó, chủ thể quyền không có XNK, phân tích và đánh giá để xác định các đối

đơn yêu cầu hải quan kiểm soát về SHTT, nhưng tượng trọng điểm là có rủi ro cao thực hiện các

khi có thông tin về một lô hàng cụ thể nghi ngờ giả hoạt động xâm phạm quyền SHTT và xác định

mạo về SHTT thì họ có quyền yêu cầu hải quan các mặt hàng trọng điểm có nguy cơ bị làm giả

tạm dừng làm thủ tục hải quan để xác minh và xử để chủ động ngăn chặn và xử lý vi phạm.

lý hành vi xâm phạm quyền SHTT để bảo vệ

quyền tài sản hợp pháp của mình.

•3. Kiểm soát hàng hoá giả mạo sở hữu trí

tuệ trong thông quan

Dưới góc độ pháp lý, kiểm soát hàng hoá giả

Hoạt động kiểm soát hàng hoá giả mạo về

mạo về SHTT trong thông quan hàng hoá XNK SHTT của hải quan trong thông quan gắn liền với

có một số đặc trưng cơ bản sau:

quá trình làm thủ tục tục hải quan cho hàng hoá

m soát liên quan trực

Về không gian địa lý, hải quan kiểm soát XNK. Vì vậy, nội dung kiê

hàng XNK, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh tiếp đến hàng hoá XNK, nội dung khai báo của

và xử lý vi phạm pháp luật đối với hàng hóa giả người khai hải quan và phương tiện vận chuyển

mạo SHTT tại các khu vực cửa khâu

thuộc phạm hàng hoá XNK thông qua các hoạt động kiêm

tra

vi địa bàn hoạt động hải quan¹⁰. Trong địa bàn hải quan¹²và giám sát hải quan¹³.

hoạt động, hải quan giữ vai trò và chịu trách

Kiê

̣c

nhiệm chính thực hiện các biện pháp kiểm soát kiê

̉m tra thông tin trên tờ khai hải quan với các

đối với hàng hoá giả mạo về SHTT. Ngoài địa chứng từ, tài liệu trong hồ sơ hải quan để xác

bàn hoạt động, hải quan cùng với các cơ quan định tính xác thực trong việc khai báo hàng hoá

chức năng liên quan thực hiện với vai trò là cơ XNK và kiểm tra thực tế hàng hoá để thu thập

quan phối hợp, đảm bảo tuân thủ các quy định thông tin về tên hàng, nhãn hiệu, xuất xứ, trị giá,

về thẩm quyền, chức năng nhiệm vụ được giao. quy cách phẩm chất, thông số kỹ thuật, thành

Về loại hình XNK, hoạt động kiểm soát hàng phần cấu tạo, model, mã ký hiệu, đặc tính, công

hoá giả mạo về SHTT trong quá trình làm thủ tục dụng¹⁴. Đồng thời, kiểm tra thực tế hàng hoá để

hải quan được áp dụng đối với mọi loại hình xác định nguồn gốc, xuất xứ, số lượng, chủng

XNK bao gồm: XNK thương mại (nhập kinh loại, nhà sản xuất ra hàng hoá. Thông qua đó, hải

doanh tiêu dùng, tạm nhập – tái xuất, tạm xuất – quan nắm được thông tin về tổ chức, cá nhân

tái nhập, chuyển cửa khẩu, sản xuất xuất khẩu) XNK để đánh giá rủi ro và phát hiện hàng hoá

và XNK phi thương mại.

XNK có dấu hiệu giả mạo về SHTT.

¹⁰Nghị định số 01/2015/NĐ-CP ngày 02/01/2015 của Chính phủ quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải

quan; trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

¹¹Điều 73 Luật hải quan năm 2014.

¹²Điều 4.12 Luật hải quan năm 2013.

¹³Điều 4.5 Luật hải quan năm 2014.

¹⁴Điều 12 Thông tư số 13/2020/TT- BTC ngày 06/3/2020 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông

tư số 13/2015/TT- BTC ngày 30/01/2015 quy định về kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng

hoá xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo vệ quyền SHTT; kiểm soát hàng giả và hàng hoá xâm phạm quyền SHTT.

Soá 08/2021 - Naêm thöù möôøi saùu

Hoạt động giám sát hải quan là việc giám sát chủ thể quyê

̀u tạm dừng làm thủ tục hải

thực tế đối với hàng hoá XNK đảm bảo nguyên quan và và nô

trạng từ khi vận chuyển từ nước ngoài vào lãnh lô hàng bị nghi ngờ hoặc 20 triệu đồng nếu

thổ Việt Nam cho đến khi hàng hóa thực hiện không xác định được trị giá lô hàng trong thời

xong thủ tục hải quan. Trong quá trình thông hạn hoặc chứng từ bảo lãnh), Chi cục hải quan

quan, hàng hóa XNK được giám sát khi được bảo ra quyết định tạm dừng trong thời hạn 10 ngày

quản, lưu giữ, xếp dỡ, sang tải và vận chuyển để làm việc kể từ ngày ra quyết định, thời hạn tạm

tránh hàng hoá bị hư hỏng hoặc thất lạc. Trường dừng có thể kéo dài nhưng không quá 20 ngày

hợp, hải quan phát hiện hàng hóa XNK có dấu làm việc. Hết thời hạn tạm dừng làm thủ tục hải

hiệu giả mạo về SHTT thì áp dụng các biện pháp quan, nếu kết quả xác minh (về nguồn gốc, xuất

ngăn chặn để không bị bỏ lọt hàng hoá vi phạm xứ hàng hoá, giám định về SHTT, xác nhận hàng

và làm căn cứ xử lý vi phạm.

hoá giả mạo về SHTT của chủ thể quyền) xác

Hải quan kiểm soát hàng hóa giả mạo về định hàng hoá giả mạo SHTT thì hải quan tạm

SHTT bằng nhiều phương thức khác nhau thông giữ hàng hoá vi phạm và xử phạt vi phạm theo

qua thực hiện nhiệm vụ và vai trò của mình trong thủ tục hành chính. Nếu kết quả xác minh vụ việc

kiểm tra, giám sát hàng hoá XNK. Trong quá xác định hàng hoá không phải là hàng hóa giả

trình thông quan, các biện pháp kiểm soát hàng mạo SHTT, hải quan tiếp tục làm thủ tục thông

hóa giả mạo về SHTT được thực hiện theo hai quan cho lô hàng.

phương thức: (1) Kiểm soát trong dây chuyền

Các bước kiểm soát trong dây chuyền nghiệp

nghiệp vụ thông quan, cụ thể là tại bộ phận làm vụ thông quan được tác giả tổng hợp và khái quát

thủ tục hải quan của Chi cục hải quan và (2) tại sơ đồ dưới đây:

Kiểm soát ngoài dây chuyền nghiệp vụ thông

quan, cụ thể là tại bộ phận kiểm soát chống buôn

lậu thuộc Chi cục hải quan nơi hàng hóa làm thủ

tục, Đội Kiểm soát hải quan thuộc Cục hải quan

tỉnh, thành phố hoặc các Đội Kiểm soát chống

buôn lậu thuộc Cục Điều tra chống buôn lậu –

Tổng cục Hải quan.

Thứ nhất, kiểm soát trong dây chuyền

nghiệp vụ thông quan.

Khi kiểm tra thông tin khai báo của doanh

nghiệp với thông tin đăng ký kiểm soát về SHTT

do chủ thể quyền cung cấp và kết quả kiểm tra

thực tế hàng hóa XNK, nếu xác định hàng hoá

có nghi ngờ giả mạo về SHTT, Chi cục hải quan

tạm thời tạm dừng làm thủ tục hải quan trong 03

ngày làm việc và thông báo bằng văn bản cho

chủ thể quyền biết để thực hiện quyền yêu cầu

tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hoá

có nghi vấn. Hết thời hạn 03 ngày kể từ ngày ra

thông báo, chủ thể quyền không yêu cầu tạm

dừng làm thủ tục hải quan Chi cục hải quan tiếp

Sơ đồ: Kiểm soát trong dây chuyền

nghiệp vụ thông quan

tục làm thủ tục thông quan cho lô hàng.

Trong thời gian chờ phản hồi từ chủ thể

quyền, Chi cục hải quan lấy mẫu hoặc chụp ảnh

về hàng hóa, áp dụng biện pháp đảm bảo xử lý vi

phạm hành chính nếu có căn cứ chính xác khẳng

Thứ hai, kiểm soát ngoài dây chuyền nghiệp

thông quan.

định hàng hóa giả mạo về SHTT. Trường hợp vu

HOÏC VIEÄN TÖ PHAÙP

Kết quả thu thập thông tin từ các tuyến cục hải quan nơi làm thủ tục cho hàng hoá điều

(đường bộ, đường biển và đường hàng không), tra, xác minh thu thập các tài liệu chứng cứ về

các địa bàn trọng điểm có rủi ro cao về xâm người nhập khẩu, xuất khẩu vi phạm; nguồn gốc

phạm quyền SHTT và dữ liệu đăng ký kiểm soát xuất xứ của hàng hoá, quyền và trách nhiệm của

biên giới về SHTT do chủ thể quyền cung cấp là các bên liên quan, người chịu trách nhiệm về

cơ sở đê đơn vị kiêm soát chô

ng buôn lậu hải hàng hoá để xử lý vụ việc¹⁵. Kết quả điều tra xác

quan phân tích, đánh giá phát hiện các dấu hiệu minh xác định hàng hoá giả mạo về SHTT,

của hàng hoá giả mạo về SHTT. nhưng xét thấy hành vi vi phạm không đủ căn cứ

Khi phát hiện hàng hoá có dấu hiệu giả mạo để truy cứu trách nhiệm hình sự thuộc một trong

về SHTT, đơn vị kiểm soát chống buôn lậu sẽ các tội phạm về xâm phạm quyền sở hữu công

quyết định khám xét hoặc phối hợp với Chi cục nghiệp theo quy định của Bộ luật hình sự, hải

hải quan nơi làm thủ tục hoặc Chi cục hải quan quan xử lý vi phạm về SHTT theo pháp luật xử

nơi lưu giữ hàng hoá (đối với trường hợp hàng lý vi phạm hành chính.

hoá XNK theo loại hình chuyển cửa khẩu) để

Trường hợp, các tài liệu, chứng cứ và kết quả

kiểm tra thực tế hàng hoá XNK. Nếu có căn cứ điều tra xác minh không đủ căn cứ để xác định

xác định hàng hoá giả mạo về SHTT, đơn vị hải hành vi vi phạm hoặc hàng hoá giả mạo về

quan phát hiện vi phạm quyết định tạm giữ theo SHTT, đơn vị kiểm soát chống buôn lậu đề nghị

thủ tục hành chính để phục vụ hoạt động điều tra, Chi cục hải quan nơi làm thủ tục cho hàng hoá

xác minh.

Các bước kiểm soát ngoài dây chuyền nghiệp

tiếp tục thực hiện thủ tục thông quan cho lô hàng.

So sánh giữa kiêm soát hàng hoá giả mao về

nh với ngoài quy trinh thủ tu

vụ thông quan được tác giả tổng hợp và khái quát SHTT trong quy tri

̣c

tại sơ đồ dưới đây:

thông quan hàng hoá XNK và mối quan hệ giữa

hai hoạt động kiểm soát.

Kiểm soát hàng hoá giả mạo về SHTT trong

và ngoài quy trình thủ tục thông quan hàng hoá

XNK mặc dù được tiến hành độc lập nhưng lại

có mối quan hệ mật thiết với nhau.

Hoạt động kiểm soát trong quy trình thông

quan gắn liên với quá trình làm thủ tục hải quan

cho hàng hóa XNK, trong khi đó, đơn vị kiểm

soát chống buôn lậu thực hiện kiểm soát ngoài

quy trình có thể can thiệp đột xuất để dừng thông

quan hàng hoá tại bất cứ giai đoạn nào của quy

trình thông quan nếu phát hiện dấu hiệu hàng hoá

XNK giả mạo về SHTT. Ngay cả khi hàng hóa

đó đã được hệ thống tự động thông quan (đối với

tờ khai luồng xanh), đang làm thủ tục hải quan

(đối với tờ khai luồng vàng và luồng đỏ) nhưng

Sơ đồ: Kiểm soát ngoài dây chuyền

nghiệp vụ thông quan

Đơn vị kiểm soát chống buôn lậu cùng với chưa được tập kết hoặc đang được tập kết tại cửa

Chi cục hải quan nơi làm thủ tục lấy mẫu hàng khẩu để làm thủ tục hải quan. Các thông tin liên

hóa giám định về SHTT để có cơ sở xem xét kết quan đến hàng hóa và kết quả đánh giá rủi ro về

luận, xử lý vụ việc và/hoặc yêu cầu chủ thể SHTT được thu thập trong thông quan là cơ sở,

quyền xác định tình trạng pháp lý của hàng hoá. tiền đề để đơn vị kiểm soát chống buôn lậu xây

Đơn vị này có thể trực tiếp hoặc phối hợp với Chi dựng kế hoạch, phương án và áp dụng các biện

¹⁵Điều 16 Thông tư số 13/2020/TT- BTC ngày 06/3/2020 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông

tư số 13/2015/TT- BTC ngày 30/01/2015 quy định về kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng

hoá xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo vệ quyền SHTT; kiểm soát hàng giả và hàng hoá xâm phạm quyền SHTT.

Soá 08/2021 - Naêm thöù möôøi saùu

pháp nghiệp vụ nhằm phát hiện, ngăn chặn và bắt

Về căn cứ pháp lý, việc kiểm soát hàng hoá

giữ hàng hóa giả mạo về SHTT. Ngược lại, các giả mạo về SHTT trong thông quan hàng hoá

thông tin về hàng hóa vi phạm, chủ thể vi phạm XNK nói riêng và xử lý hành vi xâm phạm quyền

về SHTT sẽ giúp xây dựng các cảnh báo và tiêu SHTT nói chung, ngoài việc phải căn cứ vào các

chí đánh giá rủi ro về SHTT trong quy trình quy định của pháp luật về SHTT, thì còn phải

thông quan.

tuân thủ các quy định của pháp luật chuyên

Điểm giống nhau cơ bản giữa hai hoạt động ngành tương ứng. Cụ thể, việc kiểm soát hàng

kiểm soát đều do công chức hải quan thực hiện hoá giả mạo về SHTT trong thông quan hàng hoá

mặc dù mỗi hoạt động do công chức hải quan XNK không những chỉ thực hiện trên cơ sở các

thuộc các bộ phận khác nhau đảm nhiệm. Khi quy định pháp luật SHTT, Luật hải quan, mà khi

phát hiện hàng hoá giả mạo về SHTT, dù hoạt áp dụng biện pháp hành chính để xử lý hàng giả

động kiểm soát hải quan diễn ra trong dây mạo SHTT còn phải đảm bảo thực hiện theo quy

chuyền nghiệp vụ hay ngoài dây chuyền nghiệp định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

vụ, thì hành vi vi phạm đều bị hải quan xử lý theo Tương tự, biện pháp hình sự thực hiện theo quy

pháp luật xử lý vi phạm hành chính hoặc chuyển định pháp luật hình sự và tố tụng hình sự; biện

vụ việc để truy cứu trách nhiệm hình sự, mặc dù pháp dân sự phải tuân thủ các quy định của pháp

có khác nhau về trình tự, thủ tục thực hiện và các luật dân sự, cụ thể là Bộ luật dân sự và Bộ luật tố

biện pháp áp dụng.

tụng dân sự.

Về kết quả thực hiện, biện pháp kiểm soát

4. Sự khác biệt giữa kiểm soát hàng hoá

giả mạo về sở hữu trí tuệ trong thông quan hàng hoá giả mạo về SHTT trong thông quan

hàng hoá xuất nhập khẩu với các biện pháp hàng hoá XNK là biện pháp mang tính hỗ trợ hải

xử lý hành vi xâm phạm quyền khác

quan ra quyết định có xử lý hành vi xâm phạm

Về bản chất, kiểm soát hàng hoá giả mạo về quyền bằng biện pháp hành chính hay không.

SHTT trong thông quan hàng hoá XNK là biện Đối với các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm

pháp hỗ trợ mang tính tiền đề giúp hải quan có cơ quyền SHTT khác, hệ quả pháp lý là các quyết

sở để xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT định hành chính (quyết định xử phạt vi phạm

bằng biện pháp hành chính. Trong khi đó, các hành chính) hoặc quyết định tố tụng (Quyết định

biện pháp xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT đình chỉ điều tra hoặc tạm đình chỉ điều tra;

khác như: biện pháp dân sự, biện pháp hình sự Quyết định không đưa vụ án ra xét xử, Quyết

và biện pháp hành chính là những biện pháp bảo định công nhận hoà giả thành, Bản án của Toà

vệ quyền SHTT độc lập.

Về chủ thể thực hiện, kiểm soát hàng hoá

giả mạo về SHTT trong thông quan hàng hoá

án) tương ứng.

Kết luận

Hoạt động kiểm soát hàng hoá giả mạo về

XNK chỉ duy nhất do hải quan thực hiện. Trong SHTT trong thông quan hàng hoá XNK là biện

khi đó, việc xử lý hành vi xâm phạm quyền pháp xử lý xâm phạm quyền SHTT mang tính

SHTT bằng biện pháp dân sự do Toà án thực đặc thù của hải quan, giữ vai trò quan trọng trong

hiện¹⁶và xử lý hành vi xâm phạm quyền SHTT việc xử lý hàng hóa giả mạo về SHTT tại biên

bằng biện pháp hình sự có sự tham gia của các giới. Biện pháp này được thực hiện bằng nhiều

cơ quan tố tụng như: cơ quan điều tra, Viện phương thức khác nhau, khác biệt so với các biện

Kiểm sát và Toà án¹⁷. Việc xử lý hành vi xâm pháp bảo vệ quyền SHTT khác theo quy định của

phạm quyền SHTT bằng biện pháp hành chính, pháp luật về SHTT. Bằng việc thực hiện biện

sau khi hàng hóa thông quan, do các cơ quan có pháp này, hải quan Việt Nam góp phần kiểm soát

thẩm quyền khác như: Cơ quan Thanh tra có hiệu quả hàng hoá XNK qua lại biên giới, để

chuyên ngành, Công an, Quản lý thị trường, Uỷ kịp thời ngăn chặn và xử lý hàng hoá giả mạo về

ban nhân dân các cấp thực hiện.

SHTT./.

¹⁶Thực hiện theo quy định của Bộ luật dân sự và Bộ luật tố tụng dân sự.

¹⁷Thực hiện theo quy định của Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự và Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự.

6 trang Thùy Anh 9840 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Kiểm soát hàng hoá giả mạo về sở hữu trí tuệ trong thông quan hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu ở Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

kiem_soat_hang_hoa_gia_mao_ve_so_huu_tri_tue_trong_thong_qua.pdf