Giáo trình Giải tích 2 - Bài 2 - Nguyễn Xuân Thảo
PGS. TS. Nguyễn Xuân Thảo
GIẢI TÍCH 2
BÀI 2.
§ 4. Mặt trong
3
Điểm
trên mặt được gọi là điểm chính quy nếu tại đó có các đạo hàm riêng
S
M0
F M , F M , F M và chúng không đồng thời bằng không. Một điểm không
x 0 y 0 z 0
chính quy gọi là điểm kì dị.
Định lí. Tập hợp tất cả các tiếp tuyến của mặt S tại điểm chính quy M0 là một mặt
phẳng đi qua M0.
Phương trình pháp tuyến của mặt S tại điểm chính quy M0 là
X x0
Y y0
Z z0
F M
x 0
F M
y 0
F M
z 0
Phương trình tiếp diện của mặt S: F(x, y, z) = 0, tại M0 là
F M X x F M Y y F M Z z 0
x 0 0 0 0 z 0 0
y
Nói riêng khi mặt S có phương trình z = f(x, y) thì phương trình tiếp diện và pháp
tuyến với S tại điểm chính quy M0(x0 ; y0 ; z0) lần lượt là
y
X x f M Y y f M Z z 0;
0 0 0 0 0
x
X x0 Y y0 Z z0
.
f M
f M
1
x 0
y 0
Nếu mặt S có phương trình tham số x x u, v , y y u,v , z z u,v , (u, v) D.
Khi đó phương trình tiếp diện và pháp tuyến của mặt S tại điểm chính quy M0(x0 ; y0
; z0) lần lượt là
;
X x A Y y B Z z C 0
0
0
0
X x0 Y y0 Z z0
A
B
C
y M
z M
z M
x M
x M
u 0
y M
u 0
u 0 u 0
u 0 u 0
ở đó A
, B
, C
y M
z M
z M
x M
x M
v 0
y M
v 0
v 0 v 0
v 0 v 0
Vectơ pháp tuyến của mặt S tại M là
.
N A ; B ;C
0
Ví dụ 1. Viết phương trình tiếp diện và pháp tuyến của mặt cong z = x2 + y2 tại
điểm M(1 ; 2 ; 5).
Ví dụ 2. Viết phương trình pháp tuyến và tiếp diện của mặt x2 + y2 z2 = 0 tại
điểm M0(3 ; 4 ; 5).
Ví dụ 3. Viết phương trình tiếp diện và pháp tuyến của mặt cong
tại r,
x r cos, y r sin, z r cot
8
PGS. TS. Nguyễn Xuân Thảo
CHƯƠNG II.
TÍCH PHÂN PHỤ THUỘC THAM SỐ
§ 1. Tích phân phụ thuộc tham số trên một đoạn
1.1. Khái niệm.
Định nghĩa. Cho K(x, t) bị chặn: x [c ; d], t [a ; b] và khả tích theo t trên [a ; b],
b
khi đó ta gọi I x K x, t dt là tích phân phụ thuộc tham số x.
a
1
xt
Ví dụ 1.
, x [1 ; 2]
I x te dt
0
b
Ví dụ 2.
, x [c ; d], cd > 0.
I x t sinxt dt
a
1
dt
Ví dụ 3. I x
2 2 , x [1 ; 2]
0 1 x t
1.2. Tính liên tục, khả vi, khả tích
Định lí 1. (Leibnitz). Cho K(x, t) liên tục trên hình chữ nhật D: a t b, c x d thì
1/ I(x) liên tục trên [c ; d]
b
I x dx dt K x, t dx
2/ I(x) khả tích trên [ ; ] [c ; d] và có
a
b
3/ Nếu có
K x, t liên tục trên D thì có
.
K x, t dt
I x
x
x
a
Ta vận dụng định lí trên để tính một số tích phân phụ thuộc tham số sau
1 xb xa
Ví dụ 1. Tính
Ví dụ 2. Tính
Ví dụ 3. Tính
Ví dụ 4. Tính
dx, a, b 0
0
1
lnx
arctanx
dx,
x 1 x2
0
1
dx
In a
n , a 0, 0 n
0
x2 a2
/2
2
2
2
2
I a
.
ln a sin x b cos x dx, a,b 0
0
HAVE A GOOD UNDERSTANDING!
9
Bạn đang xem tài liệu "Giáo trình Giải tích 2 - Bài 2 - Nguyễn Xuân Thảo", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
giao_trinh_giai_tich_2_bai_2_nguyen_xuan_thao.pdf

