Bài giảng Luật hành chính 2 - Bài 3: Khiếu nại hành chính

LUẬT HÀNH CHÍNH II

Giảng viên: TS. Tạ Quang Ngọc

1

v1.0015103231

BÀI 3

KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH

Giảng viên: TS. Tạ Quang Ngọc

2

v1.0015103231

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày khái niệm, đặc điểm của khiếu nại.

• Phân tích các nội dung cơ bản của khiếu nại (quyền

và nghĩa vụ của các chủ thể).

• Phân biệt được khiếu nại hành chính với khiếu nại

trong hoạt động tư pháp.

3

v1.0015103231

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để hiểu bài này, yêu cầu sinh viên cần có các kiến

thức cơ bản liên quan đến các môn học sau:

• Lý luận Nhà nước và pháp luật;

• Luật Hiến pháp;

• Luật Hành chính (Học phần I);

• Luật Hình sự, Luật Tố tụng hành chính.

4

v1.0015103231

HƯỚNG DẪN HỌC

• Chuẩn bị tài liệu đầy đủ cho môn học bao gồm: giáo

trình, văn bản pháp luật.

• Đọc tài liệu và tóm tắt những nội dung chính của bài.

• Ôn lại kiến thức cơ bản của môn Hiến pháp, Luật Hành

chính (Học phần I).

• Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu.

5

v1.0015103231

CẤU TRÚC NỘI DUNG

3.1

3.2

Khái niệm, đặc điểm của khiếu nại hành chính

Ý nghĩa của khiếu nại hành chính

Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại, người bị

khiếu nại

3.3

3.4

Giải quyết khiếu nại hành chính

6

v1.0015103231

3.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH

3.1.1. Khái niệm

3.1.2. Đặc điểm

7

v1.0015103231

3.1.1. KHÁI NIỆM

Khái niệm

Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do

Luật Khiếu nại quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại

quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước hoặc

quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó

là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

8

v1.0015103231

3.1.2. ĐẶC ĐIỂM

Công dân

Cơ quan nhà nước

Chủ thể

Tổ chức, cán bộ

công chức.

9

v1.0015103231

3.1.2. ĐẶC ĐIỂM

• Thủ tục: theo thủ tục hành chính do Luật Khiếu nại quy định

• Đối tượng của khiếu nại: quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định

kỷ luật.

Cơ quan hành chính nhà nước

Người có thẩm quyền trong cơ

quan hành chính nhà nước

Chủ thể bị

khiếu nại

Cơ quan tổ chức có sử dụng

cán bộ công chức

• Căn cứ để khiếu nại: quyết định trái pháp luật và xâm phạm đến quyền và lợi ích của

người khiếu nại.

• Khiếu nại theo quy định của pháp luật là khiếu nại hành chính việc công dân, tổ chức

đề nghị cơ quan, người thẩm quyền xem xét lại quyết định và hành vi của mình trong

quản lý hành chính.

10

v1.0015103231

3.2. Ý NGHĨA CỦA KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH

3.2.1. Ý nghĩa

3.2.2. Ý nghĩa

đối với quản lý nhà nước

đối với tổ chức, công dân

11

v1.0015103231

3.2.1. Ý NGHĨA ĐỐI VỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

• Thông qua hoạt động giải quyết khiếu nại các cơ quan, người có thẩm quyền trong

cơ quan nhà nước nâng cao được tinh thần trách nhiệm của mình khi thực hiện

nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật

• Bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa.

• Tạo điều kiện để các chủ thể quản lý xem xét lại các quyết định hành chính, hành vi

hành chính của mình.

• Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

• Tạo niềm tin đối với công dân, tổ chức đối với các cơ quan nhà nước và cán bộ,

công chức khi thực hiện thẩm quyền quản lý hành chính nhà nước.

12

v1.0015103231

3.2.2. Ý NGHĨA ĐỐI VỚI TỔ CHỨC VÀ CÔNG DÂN

• Khiếu nại là hoạt động bảo đảm để công dân, tổ chức thực hiện quyền nghĩa vụ

của mình.

• Thông qua khiếu nại nhằm phát huy dân chủ, thu hút đông đảo nhân dân tham gia

vào hoạt động quản lý hành chính.

• Là hình thức bảo đảm sự kiểm tra, giám sát của tổ chức, công dân đối với hoạt động

quản lý hành chính nhà nước.

• Góp phần phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm trong hoạt động quản lý hành

chính nhà nước.

13

v1.0015103231

3.3. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI KHIẾU NẠI, NGƯỜI BỊ KHIẾU NẠI

3.3.1. Quyền và nghĩa vụ

của người khiếu nại

3.3.2. Quyền và nghĩa vụ

của người bị khiếu nại

14

v1.0015103231

3.3.1. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI KHIẾU NẠI

Chủ thể thực hiện khiếu nại:

• Công dân thực hiện khiếu nại là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy

định của pháp luật dân sự.

 Từ 18 tuổi trở lên;

 Có năng lực hành vi (không mắc bệnh hoặc mất khả năng nhận thức).

• Không thỏa mãn những điều kiện trên thì người đại diện theo quy định của pháp luật

sẽ có quyền:

 Đại diện theo pháp luật (đại diện đương nhiên) gồm: cha, mẹ, người giám hộ.

 Đại diện theo ủy quyền có thể ủy quyền:

. Cơ quan thực hiện khiếu nại thông qua thủ trưởng cơ quan (người đại diện

theo pháp luật, thủ trưởng cơ quan có thể đại diện hoặc ủy quyền cho người

khác thực hiện khiếu nại).

. Tố cáo người đứng đầu: sẽ tiến hành khiếu nại, có quyền ủy quyền cho người

khác người đứng đầu khiếu nại được xác định trong quy định về thủ tục khiếu

nại trong điều lệ đối với tổ chức.

• Cán bộ, công chức: có thể tự mình hoặc ủy quyền cho người khác.

Hiện nay, theo quy định của pháp luật thì người nước ngoài, cơ quan tổ chức nước

ngoài có quyền khiếu nại theo pháp luật khiếu nại, trừ trường hợp tiền ước quốc tế

có quy định khác.

15

v1.0015103231

3.3.1. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI KHIẾU NẠI

Tự mình khiếu nại hoặc thông qua

người đại diện khiếu nại.

Được nhận các văn bản trả lời về việc

thụ lý giải quyết, quyết định giải quyết

khiếu nại.

Quyền của

người khiếu nại

Được khôi phục các quyền và lợi ích

đã bị xâm phạm, được bồi thường thiệt

hại theo quy định của pháp luật.

Quyền được khiếu nại tiếp hoặc khởi

kiện vụ án hành chính tại Tòa án.

16

v1.0015103231

3.3.1. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI KHIẾU NẠI (tiếp theo)

• Nghĩa vụ của người khiếu nại

 Phải khiếu nại đến đúng người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại.

 Phải trình bày trung thực về sự việc, các thông tin, tài liệu cung cấp cho người

giải quyết khiếu nại, chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin, tài liệu, nội

dung của sự việc mà mình đã trình bày.

 Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết khiếu nại của người có thẩm

quyền giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật.

17

v1.0015103231

3.3.2. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI BỊ KHIẾU NẠI

• Quyết định hành chính và hành vi hành chính của cơ quan hành chính là Chính phủ,

bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan sự việc: đài tiếng nói Việt

Nam và đài truyền hình Việt Nam, Uỷ ban nhân dân các cấp, các cơ quan của bộ

(thuộc cục tỉnh, hệ thống các cơ quan thuế, thuộc cục, thuộc bộ).

• Trong Uỷ ban nhân dân có các cơ quan nhà nước của Uỷ ban nhân dân: các sở, các

phòng, các ban.

• Người có thẩm quyền là người có quyền trong các cơ quan (là người được pháp luật

quy định và không được pháp luật quy định).

 Quyết định kỷ luật: cán bộ công chức làm việc trong các đơn vị của nhà nước,

các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội và công dân trong đơn vị nhà nước

của các tổ chức này. Người bị khiếu nại rất rộng -> khiếu nại đến người đã ra

quyết định kỷ luật chứ không phải khiếu nại đến cơ quan.

 Quyền của người bị khiếu nại:

. Quyền được đưa ra bằng chứng về tính hợp pháp của hành vi hành chính và

quyết định hành chính.

. Quyền được nhận quyết định giải quyết khiếu nại, có quyền được biết về phán

quyết của cơ quan có thẩm quyền.

18

v1.0015103231

3.3.2. QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI BỊ KHIẾU NẠI

• Nghĩa vụ có thẩm quyền giải quyết khiếu nại

 Tiếp nhận và giải quyết khiếu nại quyết định hành chính và hành vi hành chính, tố

cáo bằng văn bản về việc thụ lý cho người khiếu nại gửi quyết định khiếu nại cho

người bị khiếu nại, tố cáo về việc giải quyết khiếu nại cho cơ quan, tổ chức, cá

nhân đã có đơn khiếu nại và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc giải quyết

khiếu nại của mình.

 Giải trình về quyết định hành chính, hành vi hành chính, cung cấp thông tin tài

liệu cho người giải quyết khiếu nại khi có yêu cầu.

 Chấp hành quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực pháp luật.

 Thực hiện việc bồi thường thiệt hại, khắc phục các hậu quả cho hành vi hành

chính, quyết định hành chính trái pháp luật của mình gây ra.

19

v1.0015103231

3.4. GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH

3.4.1. Thẩm quyền

giải quyết khiếu nại

3.4.2. Thủ tục giải quyết

khiếu nại

20

v1.0015103231

Bài giảng Luật hành chính 2 - Bài 3: Khiếu nại hành chính - Tạ Quang Ngọc