Ảnh hưởng của trị liệu chơi lấy trẻ làm trung tâm lên trẻ có rối nhiễu tâm lý
ẢNH HƢỞNG CỦA TRỊ LIỆU CHƠI LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM
LÊN TRẺ CÓ RỐI NHIỄU TÂM LÝ
Nguyễn Thị Vân Thanh
Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (HUTECH)
TÓM TẮT
Trị liệu chơi lấy trẻ làm trung tâm (hay CCPT) là một trị liệu tâm lý mới được phát triển trong những năm
gần đây [7]. Tuy nhiên hiệu quả của trị liệu tâm lý này mang lại rất đáng quan tâm. Bài viết này tổng kết
những nghiên cứu ở nước ngoài đánh giá hiệu quả của việc sử d ng CCPT trên trẻ em rối nhiễu tâm lý. Vì
đây là vấn đề mới, hiện chưa có những công bố nghiên cứu về CCPT trên trẻ em Việt Nam.
Từ khóa: Child-Centered Play Therapy, CCPT, Play Therapy, Filial Therapy, Virginia M.Axline.
1. GIỚI THIỆU
Chơi trị liệu lấy trẻ làm trung tâm xuất phát từ thuật ngữ tiếng Anh là Child-Centered Play Therapy (viết
tắt là CCPT), là từ khóa trong một tài liệu có tên là Trị liệu chơi (Play Therapy) của Virginia M.Axline
(1947). Tuy nhiên Chơi trị liệu lấy trẻ làm trung tâm chỉ thực sự trở thành một trị liệu bài bản bằng sự kết
hợp Trị liệu chơi (Play Therapy) và Trị liệu quan hệ gắn kết (Filial Therapy hay FT) năm 2001 khi
Guerney, Louise công bố một bài báo có tên là Child-Centered Play Therapy, trong tạp chí International
Journal of Play Therapy [7].
2. CHƠI TRỊ LIỆU LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM (CCPT)
Chơi trị liệu lấy trẻ làm trung tâm là một trị liệu còn khá mới được sử d ng trên thế giới nhiều hơn từ
những năm 2010.
Trị liệu được sử d ng cho trẻ với một phổ tuổi rất rộng từ từ 2 đến 18 tuổi và được ưa thích sử d ng cho
trẻ có rối loạn hành vi và cảm xúc.
Bản chất của trị liệu này là trị liệu quan hệ. Có nghĩa là th ng qua trị liệu, quan hệ của trẻ với đối tác (có
thể là nhà trị liệu, hoặc cha mẹ/người chăm sóc chính của trẻ, hoặc giáo viên của trẻ, hoặc của cả ba đối
tác trên).
Người ta sử d ng một kh ng gian chơi đặc biệt với những đồ chơi đặc biệt (đồ chơi và phòng chơi phải
đáp ứng một số yêu cầu nhất định). Để vận hành được trị liệu này người chơi với trẻ cũng phải được trang
bị bốn kỹ năng đặc biệt và các kỹ năng này chỉ được sử d ng trong phạm vi phòng chơi (các kỹ năng bao
gồm: Kỹ năng cấu trúc, Kỹ năng lắng nghe thấu cảm, Kỹ năng chơi tưởng tượng lấy trẻ làm trung tâm và
Kỹ năng thiết lập giới hạn). Việc được trang bị đầy đủ cả bốn kỹ năng của đối tác chơi của trẻ không chỉ
giúp trẻ có thể thoải mái bộc lộ cảm xúc cả tích cực và tiêu cực, mà còn giúp trẻ tập được cách thức để có
trách nhiệm với các cảm xúc và hành vi của bản thân [7].
Bài viết này điểm lại một số nghiên cứu tiêu biểu về ảnh hưởng của trị liệu chơi lấy trẻ làm trung tâm
(CCPT) trên trẻ có rối nhiễu tâm lý.
1214
3. ẢNH HƢỞNG CỦA CCPT LÊN TRẺ CÓ RỐI NHIỀU TÂM LÝ
Yumiko Ogawa (2006). Nghiên cứu tiến hành trên 16 trẻ Nhật học ở trường Dallas được áp d ng trị liệu
CCPT. Các thang đo được sử d ng để đánh giá thay đổi sau trị liệu và đánh giá cha mẹ được sử d ng
trong nghiên cứu là Child Behavioral Checklist (CBCL), Parenting Stress Index (PSI). Mặc dù, có vài trẻ
đã kh ng đi theo hết 8 phiên trị liệu chơi cũng như cha mẹ kh ng điền vào bản đánh giá. Nhưng kết quả
của nghiên cứu cũng chỉ ra được sự tiến bộ của các hành vi của các trẻ tham gia nghiên cứu [6].
Pedro J. Blanco (2009) công bố một nghiên cứu khảo sát hiệu quả của CCPT cho học sinh lớp 1 có nguy
cơ học tập. Có 21 học sinh lớp 1 được tham gia nhóm thử nghiệm với 30 phút/phiên trị liệu/2 tuần, trong
thời gian 8 tuần.
Nghiên cứu sử d ng trắc nghiệm TCAT (Young Child‘s Achievement Test) PSPCSAYC (Pictorial Scale
of Perceived Competence and Social Acceptance for Young Children), STRS (Student-Teacher
Relationship Scale) để đánh giá thay đổi trước và sau trị liệu.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, những học sinh lớp 1 có nguy cơ học tập tham gia vào trị liệu CCPT có sự
thay đổi điểm số có nghĩa thống kê về Tổng hợp thành tích sớm (Early Achievement Composite) khi so
sánh với nhóm đối chứng; Sự khác nhau kh ng có nghĩa thống kê với tự nhận thức (Self-Concept) và
Mối quan hệ căng thẳng giữa Học sinh và Giáo viên (Student-Teacher Relationship Stress) [1]
Cochran Jeff L, Cochran Nancy H, Fuss Angela và Nordling William J (2010) báo cáo nghiên cứu CCPT
trên một trẻ trai 7 tuổi, học lớp 2, có rối loạn hành vi (disruptive behavior) được đánh giá bằng thang
Child Behavioral Checklist (CBCL). Trẻ được tiến hành 2 x phiên trị liệu 45 phút/tuần trong 9 tuần. Đánh
giá tiến triển sử d ng CBCL trước và sau trị liệu CCPT, các chỉ số trên thang CBCL dành cho giáo viên
(Teacher Report Form-TRF) và thang CBCL dành cho cha mẹ đều có sự cải thiện điểm số [2].
Năm 2011 Lin Yung-Wei (Dennis) công bố một nghiên cứu phân tích meta ước tính hiệu quả tổng thể của
can thiệp trị liệu trẻ em bằng phương pháp CCPT và khám phá mối quan hệ giữa đặc điểm nghiên cứu và
hiệu quả điều trị. Nghiên cứu của Lin được tổng kết từ năm mươi hai nghiên cứu được tiến hành từ giữa
năm 1995 đến 2011 đưa vào dựa trên các tiêu chí sau: (a) sử d ng phương pháp CCPT (b) sử d ng thiết
kế đo kiểm so sánh hoặc lặp lại, (c) sử d ng đánh giá tâm l tiêu chuẩn hóa, và (d) báo cáo rõ ràng về kích
thước hiệu ứng hoặc th ng tin đầy đủ để tính toán kích thước hiệu quả [5].
Những phát hiện tổng thể hỗ trợ hiệu quả điều trị có lợi của CCPT. C thể, CCPT có thể được coi là một
can thiệp sức khỏe tâm thần hiệu quả đáp ứng văn hóa và phát triển thông qua các vấn đề trình bày [5].
Năm 2013 Jamie Gargano báo cáo một nghiên cứu vể ảnh hưởng của CCPT lên trẻ em bị sang chấn tâm
lý, bằng cách tiến hành CCPT trong 8 tuần và sử d ng Child behavior Checklist (CBCL) cho trẻ tuổi từ ½
– 5 (Achenbach 2001) và Child Behavior Checklist Teacher‘s Report cho giáo viên (TRP) cho trẻ tuổi từ
½ – 5 (Achenbach, 2001). Tác giả đưa ra kết luận:
– CCPT chứng minh là có hiệu quả để sử d ng cho trẻ có sang chấn tâm lý. Nó cho phép trẻ bộc lộ
những khó khăn về cảm xúc suy nghĩ và hành vi theo một cách không bị đe dọa th ng qua chơi.
– CCPT cho phép trẻ thực hiện tự khám phá bản thân và tự hiện thực hóa.
– CCPT có thể làm thay đổi hành vi của trẻ trong 8 phiên trị liệu [3].
Lee, K. R. (2014) tiến hành một nghiên cứu về Liệu pháp trò chơi lấy trẻ làm trung tâm (CCPT). M c
đích của nghiên cứu là: khảo sát giá trị mà cha mẹ nắm về các quá trình liên quan và các dịch v nhận
được trong CCPT, bằng cách sử d ng phương pháp ( methodology). Các dữ liệu được thu thập tứ 19
ph huynh của trẻ em đang điều trị bằng CCPT tại một phòng khám tư vấn dựa vào cộng đồng. 18 người
1215
trong số này tin tưởng về các quá trình của trị liệu. Niềm tin của cha mẹ phù hợp triết l CCPT đặc biệt là
tôn trọng tốc độ phát triển và chữa bệnh của trẻ em. Đặc biệt cha mẹ cảm thấy thích thú khi tham gia chơi
vì qua đó hiểu được kiến thức chuyên m n được đào tạo và hiểu được nhu cầu cá nhân của con cái họ [4].
Năm 2014 Stulmaker Hayley L. báo cáo luận án tiến sỹ nghiên cứu về ảnh hưởng của CCPT lên 53 trẻ
(tuổi từ 6-8) được thu thập từ 4 trường tiểu học, có rối loạn lo âu. Các trẻ trong nghiên cứu được chia làm
hai nhóm: 25 (nhóm can thiệp tích cực (active group)) trẻ được nhận CCPT trong 15 phiên và 28 (nhóm
đối chứng) trẻ được nhận CCPT trong 8 tuần. Tất cả các trẻ trong quần thể nghiên cứu đều nhận thấy
thuyên giảm mức độ lo âu. Trong đó các trẻ trong nhóm can thiệp tích cực có mức độ cải thiện cao hơn
các trẻ trong nhóm đối chứng [8].
4. KẾT LUẬN
Trị liệu chơi lấy trẻ làm trung tâm-CCPT là một trị liệu mới được phát triển trong thời gian gần đây. Tuy
nhiên, kết quả của các nghiên cứu chỉ ra rằng CCPT có hiệu quả làm giảm vấn đề của nhiều trẻ có những
rối nhiễu tâm lý khác nhau. CCPT cho phép trẻ bộc lộ những khó khăn về cảm xúc suy nghĩ và hành vi
theo một cách không bị đe dọa th ng qua chơi vì vậy, trẻ sẽ rất thích thú và kiên trì theo đuổi trị liệu hơn.
Các kết quả nghiên cứu trên thế giới chỉ ra hiệu quả của CCPT lên trẻ có các rối loạn hành vi và cảm xúc
khác nhau. Tuy nhiên, ở Việt Nam, chưa có nghiên cứu nào được tiến hành sử d ng CCPT. CCPT xứng
đáng nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà tâm lý lâm sàng, các nhà tâm lý trị liệu ở Việt Nam trong
những thời gian sắp tới.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Blanco, P. J. (2009, May). The impact of school-based Child Centered Play Therapy on academic
achivement, self-concept, and Teacher- Child relationship stress. Dissertation Prepared for the
Degree of Doctor of Philosophy. University of North Texas.
[2] Cochran Jeff L., C. N. (2010, Fall). Outcomes and Stages of Child-Centerde Play Therapy for a
Child With Highly Disruptive Behavior Driven by Self-Concept Issues. Journal of Humanistic
Counseling, Education and Development, 49(2), 231.
[3] Gargano, J. (2013, May). The Effectiveness of Child-Centered Play Therapy as an intervention for
Children who have experienceed trauma. A Research Thesis Proposal submitted to the School of
Graduate Studies In Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Social
Work. New Haven, Connecticut: Southern Connecticut State University.
[4] Lee, K. R. (2014, December). Child-Centered Play Therapy Parent Services: A Q-Methological
Investigation. Dissertation Prepared for the Degree of Doctor of Philosophy. University of North
Texas.
[5] Lin, Y.-W. (. (2011, May). Contemporary Reseach on Child-Centered Play Therapy (CCPT)
Modalities: A Meta-Analyitc Review of Controlled Outcome Studies. Dissertation Prepared for the
Degree of Doctor of Philosophy. Uiversity of North Texas.
[6] Ogawa, Y. (2006, December). Effectiveness of Child-Centered Play Therapy with Japanese
Children in the United States. Dissertation Prepared for the Degree of Doctor of Philosophy.
Uiversity of North Texas.
[7] Risë VanFleet, A. E. (2010). Child-Center Play Therapy. 72 Spring Street, New York, NY 10012:
The Guilford Press.
1216
[8] Stulmaker, H. L. (2014, May). Effects and Mediation of Child-Centered Play Therapy on Young.
Doctor of Philosophy (Counseling).
[9] Suhaila, K. J. (2013, May). The Effectiveness of Child-Centered Play Therapy Training in
Malaysia. A dissertation submitted to the Department of Professional Studies: Counseling and the
University of Wyoming in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of
Philosophy. Laramie, Wyoming, Malaysia: University of Wyoming.
1217
4 trang
14220
Free
Bạn đang xem tài liệu "Ảnh hưởng của trị liệu chơi lấy trẻ làm trung tâm lên trẻ có rối nhiễu tâm lý", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- anh_huong_cua_tri_lieu_choi_lay_tre_lam_trung_tam_len_tre_co.pdf
