Xung đột giữa quyền tiếp cận thông tin KH&CN với bảo hộ quyền tác giả tiếp cận dưới giác độ pháp luật
DOI: 10.31276/VJST.63(10).46-51
Khoa học xã hội và nhân văn
Xung đột giữa quyền tiếp cꢀn thông tin KH&CN với bảo hộ quyền tác giả
tiếp cꢀn dưới giác độ pháp luꢀt
Lê Tùng Sơn1*, Trần Văn Tiến2
1Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
2Học viện Hành chính Quốc gia
Ngày nhận bài 26/7/2021; ngày chuyển phản biện 30/7/2021; ngày nhận phản biện 30/8/2021; ngày chấp nhận đăng 7/9/2021
Tóm tắt:
Quyền tiếp cꢀn thông tin (TCTT) khoa học vꢁ công nghệ (KH&CN) vꢁ quyền tác giả (QTG) lꢁ hai chế định pháp
luꢀt cꢂ vai trò quan trọng nhằm thúc đẩy hoạt động sáng tạo, tạo nền tảng đꢃ thꢄc hiện các quyền con ngưꢅi, quyền
công dân khác như: học tꢀp, nghiên cꢆu khoa học, tiếp cꢀn vꢁ thụ hưởng các giá trị văn hꢂa, tham gia vꢁo đꢅi sống
văn hꢂa tinh thần. Đồng thꢅi, tạo động lꢄc thúc đẩy phát triꢃn xꢇ hội học tꢀp vꢁ nền kinh tế tri thꢆc. Tuy vꢀy, trên
thꢄc tế, qua nghiên cꢆu về thꢄc trạng pháp luꢀt hiện hꢁnh, hai chế định pháp luꢀt nꢁy đang cꢂ những xung đột nhất
định. Trên cơ sở phân tích thꢄc trạng pháp luꢀt vꢁ nhꢀn diện những xung đột hiện hữu giữa quyền TCTT KH&CN
với bảo hộ QTG, bꢁi viết đề xuất giải pháp chính sách nhằm khắc phục những xung đột trên.
Từ khóa: bảo hộ quyền tác giả, quyền tiếp cꢀn thông tin, sở hữu trí tuệ, thông tin KH&CN.
Chỉ sꢀ phân loại: 5.5
Trên cơ sở khái quát thực trạng pháp luật về quyền TCTT KH&CN
và QTG, bài viết nhận diện xung đột của hai chế định này, đồng thời
đưa ra những quan điểm tiếp cận và giải pháp để giải quyết những
xung đột. Do đó, những câu hꢁi nghiên cứu sau cần được trả lời: xung
đột về quyền TCTT KH&CN với bảo hộ QTG có biểu hiện như thế
nào và tác động của nó? Cần có những tiếp cận và điều chỉnh trong
hệ thống pháp luật về QTG và quyền TCTT KH&CN như thế nào để
khắc phục những xung đột này?
Mở đầu
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên thông tin và tri thức với sự
biến đổi không ngừng của KH&CN, đặc biệt dưới tác động của cuộc
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu thế chuyển đổi số. Thông tin,
tri thức đã và đang phát huy vai trò như một động lực trong việc hỗ
trợ học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới, thúc đẩy phát triển kinh
tế - xã hội của mỗi quốc gia. Quyền TCTT nói chung, TCTT KH&CN
nói riêng đã trở thành một chế định quan trọng có sự ảnh hưởng, tác
động đến các quyền học tập, nghiên cứu khoa học, hưởng thụ các giá
trị văn hóa, sáng tạo và các quyền con người, quyền công dân khác.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc thực thi quyền TCTT của công dân
có sự đa dạng, trong đó, tiếp cận thông qua môi trường số được dự báo
tương lai sẽ là phương thức chủ yếu. Để đáp ứng yêu cầu này, việc tạo
dựng khung pháp lý trong TCTT, trong đó giải quyết thấu đáo những
vấn đề liên quan đến bảo hộ QTG được đặt ra.
Pháp luật về quyền TCTT KH&CN và bꢀo hộ QTG ở Việt Nam
Quyền TCTT KH&CN
Thông tin KH&CN giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển
KH&CN và đổi mới của mỗi quốc gia. Thông tin KH&CN được hiểu
là những dữ liệu, dữ kiện, số liệu, tin tức được tạo ra trong các hoạt
động KH&CN, đổi mới sáng tạo được chắt lọc, tổng hợp thành tri
thức khoa học, được thể hiện dưới các phương thức khác nhau như
ngôn ngữ, ký hiệu, hình ảnh và các phương thức khác tác động đến
giác quan của con người nhằm phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu,
phát triển bản thân và các nhu cầu khác liên quan đến việc trau dồi
tri thức của người sử dụng.
QTG là một chế định có tác động đến sự sáng tạo và tôn vinh
những đóng góp về văn học, nghệ thuật, khoa học và các lĩnh vực
khác thuộc sự bảo hộ của QTG đối với cá nhân. Tiếp cận từ tổng thể
hệ thống pháp luật, quyền TCTT và QTG có sự thống nhất, giao thoa
và xung đột với nhau. Sự xung đột này được nhận diện do triết lý của
hai chế định pháp luật này hướng đến, nếu như quyền TCTT nhấn
mạnh việc bảo đảm cho mọi công dân được tiếp cận với thông tin,
tri thức ở một phổ rộng, thì bảo hộ QTG nhấn mạnh vai trò và những
lợi ích về mặt vật chất và tinh thần mang lại cho từng cá nhân trong
hoạt động sáng tạo, đặc biệt là việc tạo ra tri thức cho cộng đồng. Khi
đó, trong nhiều trường hợp, đặc biệt trong môi trường số sẽ gặp phải
xung đột về lợi ích của chủ thể sáng tạo với nhu cầu được tiếp cận và
sꢀ dụng những tri thức này của cộng đồng. Điều đó đòi hꢁi cần có sự
điều chỉnh của pháp luật, để vừa bảo đảm những quyền lợi cho người
sáng tạo, vừa bảo đảm quyền TCTT của cộng đồng.
Thông tin KH&CN được thể hiện ở nhiều dạng vật mang tin khác
nhau, trong nghiên cứu này xem xét thông tin KH&CN được thể hiện
dưới dạng sách, báo, tạp chí khoa học và các dạng ấn phẩm khoa học
(sau đây gọi chung là tác phẩm khoa học) với các hình thức thể hiện
dưới dạng in, số và những dạng khác. Trong bối cảnh công nghệ thông
tin và chuyển đổi số, việc TCTT KH&CN dạng số thông qua các công
cụ hỗ trợ như máy tính, internet… được xem là phương thức tiếp cận
chủ đạo và được nhận diện cụ thể trong nghiên cứu.
Nghiên cứu về quyền TCTT KH&CN không thể không nhꢂc tới
quyền TCTT với vai trò là một thành tố quan trọng trong quyền cơ bản
*Tác giả liên hệ: Email: [email protected]
63(10) 10.2021
46
Khoa học xã hội và nhân văn
đề: thừa nhận và bảo đảm quyền TCTT KH&CN của công dân.
The conflict between the right to
access S&T information and copyright
protection from a legal perspective
Việc thừa nhận quyền TCTT KH&CN (nói chung) được quy định
tại Điều 25 của Hiến pháp2; Luật TCTT 2016 cùng các văn bản hướng
dẫn thi hành đã cụ thể hóa các quyền này. Theo đó: (i) Mọi công dân
đều bình đẳng, không bị phân biệt đối xử trong việc thực hiện quyền
TCTT; (ii) Việc cung cấp thông tin phải kịp thời, minh bạch, thuận lợi
cho công dân; đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật; Nhà
nước tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật, người sinh sống ở
khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã
hội đặc biệt khó khăn thực hiện quyền TCTT. Điều 8 của Luật này
cũng quy định, công dân có quyền được cung cấp thông tin đầy đủ,
chính xác, kịp thời; khiếu nại, khởi kiện, tố cáo hành vi vi phạm pháp
luật về TCTT.
Tung Son Le1*, Van Tien Tran2
1Ministry of Culture, Sports and Tourism
2National Academy of Public Administration
Received 26 July 2021; accepted 7 September 2021
Abstract:
The right to access scientific and technological (S&T)
information and copyright are two important legal
institutions that play an important role in promoting
creative activities, creating a foundation for the
realisation of human and civil rights (such as the right
to study and research; the right to access and enjoy
cultural values, and the right to participate in spiritual
and cultural life), and creating a driving force to promote
the development of a learning society and a knowledge
economy. However, in fact, through research on the
current legal situation, these two legal institutions are
having certain conflicts. On the basis of analysing the
legal situation and identifying existing conflicts between
the right to access science and technology information
and copyright, the article proposes policy solutions to
overcome these conflicts.
Ngoại lệ của việc thực hiện quyền TCTT cũng được quy định tại
các khoản 4 và 5 Điều 3 của Luật TCTT. Theo đó: (i) Việc hạn chế
quyền TCTT phải do luật định trong trường hợp cần thiết vì lý do
quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức xã hội,
sức khỏe của cộng đồng; ii) Việc thực hiện quyền TCTT của công dân
không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp
pháp của cơ quan, tổ chức hoặc của người khác.
Việc bảo đảm quyền TCTT được cụ thể hóa bằng các quy định
của Hiến pháp và Luật TCTT, được thể hiện trong các quy định của
pháp luật chuyên ngành có liên quan đến các thiết chế đảm bảo quyền
TCTT KH&CN như: Nghị định 11/2014/NĐ-CP ngày 18/2/2014 của
Chính phủ về hoạt động thông tin KH&CN, trong đó Điều 32 quy
định về quyền của tổ chức và cá nhân khai thác thông tin KH&CN:
được cung cấp thông tin KH&CN nhằm phục vụ nhu cầu hợp pháp
của mình; được TCTT KH&CN tạo ra bằng ngân sách nhà nước phù
hợp với quy định của pháp luật; Luật Thư viện 2019, tại Điều 24 quy
định: lấy người sử dụng thư viện làm trung tâm; tạo lập môi trường
thân thiện, bình đẳng; bảo đảm quyền tiếp cận và sử dụng thư viện của
tổ chức cá nhân; bảo đảm thực hiện quyền TCTT và sử dụng thư viện
theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên
quan và quy chế, nội quy của thư viện… Trong quy định về việc tiếp
cận tài nguyên thông tin của thư viện, Luật Thư viện cũng nhắc đến
các yêu cầu của pháp luật về sở hữu trí tuệ (SHTT), bảo vệ bí mật nhà
nước và các quy định pháp luật khác có liên quan.
Keywords: copyright protection, intellectual property,
right to access information, S&T information.
Classification number: 5.5
của con người. Trong nghiên cứu của Adrian Vasile Cornescu (2009)
[1] đã xác định 4 quyền con người, trong đó quyền TCTT được xếp
trong nhóm quyền dân sự và chính trị. Mặt khác, quyền này cũng được
Luật Nhân quyền quốc tế thừa nhận và xác định trong Tuyên ngôn
quốc tế nhân quyền năm 19481. Tại Việt Nam, Điều 69 Hiến pháp
năm 1992 gọi đó là “quyền được thông tin”, Hiến pháp năm 2013 gọi
là “quyền TCTT” và đã có những quy định thừa nhận quyền này như
một quyền cơ bản của công dân, được pháp luật bảo đảm thực thi.
Ngoài ra, việc cụ thể hóa và bảo đảm quyền TCTT còn được nhắc
đến tại khoản 4 Điều 10 Luật Báo chí 2016 với việc quy định TCTT
báo chí là một trong các nội dung của quyền tự do báo chí. Tuy vậy,
trong phạm vi của nghiên cứu, tác giả tập trung đánh giá việc bảo đảm
quyền TCTT KH&CN, được hình thành thông qua hoạt động nghiên
cứu khoa học, thuộc nhóm đối tượng: tác phẩm khoa học, sách giáo
khoa, giáo trình và các tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ
viết hoặc ký tự khác, bài giảng, công trình khoa học được bảo hộ
QTG.
Quyền TCTT KH&CN là một bộ phận trong quyền TCTT của
công dân, được xác định là quyền công dân được tìm kiếm, tiếp nhận,
thu thập, sử dụng và trao đổi thông tin KH&CN; quyền được sử dụng
các sản phẩm và dịch vụ thông tin KH&CN từ các thiết chế cung ứng
thông tin KH&CN trên nguyên tắc tự do, bình đẳng trong tiếp cận [2].
Bảo hộ QTG
Theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật SHTT, QTG là quyền
của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở
hữu. Cũng có thể hiểu QTG là quyền của các chủ thể trực tiếp sáng
tạo hoặc là chủ sở hữu sản phẩm trí tuệ trong lĩnh vực văn học, nghệ
Tại Việt Nam, quyền TCTT được thể chế hóa trong nhiều văn bản
quy phạm pháp luật khác nhau, với những nội dung hướng đến 2 vấn
1Tại Điều 19 của Tuyên ngôn khẳng định: mọi người đều có quyền tự do ngôn
luận và bày tỏ ý kiến; quyền này bao gồm quyền tự do giữ quan điểm không
có sự can thiệp, tự do tìm kiếm, tiếp nhận và chia sẻ các ý tưởng và thông tin.
2Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, TCTT, hội họp, lập hội,
biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định.
47
63(10) 10.2021
Khoa học xã hội và nhân văn
thuật, khoa học, được thể hiện bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức
nào (sau đây gọi chung là tác phẩm) [3-5]. Trong đó: (1) Chủ thể của
QTG bao gồm cá nhân, các cá nhân trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm;
tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu tác phẩm3; (2) Khách thể của QTG là
các tác phẩm do cá nhân hoặc các cá nhân trực tiếp sáng tạo; (3) Nội
dung các QTG bao gồm: (i) Quyền nhân thân gồm các quyền: đặt tên
cho tác phẩm, đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; công bố tác
phẩm; bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, trong đó quyền công bố tác
phẩm được xem là quyền gắn với quyền tài sản và có thể chuyển giao;
(ii) Quyền tài sản gồm các quyền: làm tác phẩm phái sinh; biểu diễn
tác phẩm trước công chúng, sao chép tác phẩm, phân phối, nhập khẩu
bản gốc hoặc bản sao tác phẩm, truyền đạt tác phẩm đến công chúng,
cho thuê bản gốc hoặc bản sao đối với tác phẩm điện ảnh, chương
trình máy tính.
cho họ một động lực cho việc sáng tạo và đổi mới, đồng thời bảo đảm
cho công chúng có thể tiếp cận thành công thành quả và nỗ lực của họ.
Trong các công trình nghiên cứu năm 2016 và 2019 của mình,
Peter K. Yu [8, 9] đã nêu bật những ràng buộc, tương tác phức tạp giữa
các sản phẩm khoa học, SHTT và nhân quyền. Đồng thời đưa ra quan
điểm lấy việc thiết lập quyền con người đối với SHTT làm điểm khởi
đầu, đi kèm với nó là 4 lớp cấu trúc trong khuôn khổ quyền con người
gồm: sản xuất, lợi nhuận, sự bảo hộ và những giới hạn. Gabriele Spina
Ali (2020) [10] đã nghiên cứu, phân loại những tương tác giữa quyền
SHTT và quyền con người, trong đó tác giả đã đưa ra phương pháp
phân loại tổ chức các mối quan hệ tương tác giữa quyền con người và
SHTT, với 3 mô hình tương tác chính là: “công nhận” diễn ra khi luật
nâng quyền SHTT lên thứ hạng của quyền con người; “xung đột” khi
quyền SHTT và quyền con người giao thoa với nhau; “hợp tác” khi
chúng hiệp đồng vận hành.
Nền tảng pháp lý cơ bản của bảo hộ QTG được nhấn mạnh trong
các Điều 40, 41 và 62 của Hiến pháp 2013. Trong đó, QTG gắn với
các quyền nghiên cứu KH&CN, sáng tạo văn học, nghệ thuật và thụ
hưởng lợi ích từ những hoạt động này (đối với chủ thể sáng tạo),
quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, tham gia vào đời sống
văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa (đối với chủ thể thụ hưởng). Đồng
thời để bảo đảm thực thi, Nhà nước ưu tiên đầu tư, khuyến khích tổ
chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển, chuyển giao, ứng dụng
có hiệu quả thành tựu KH&CN; bảo đảm quyền nghiên cứu KH&CN,
bảo hộ quyền.
Xét về nội hàm của quyền TCTT bao gồm các quyền: tìm kiếm,
tiếp nhận, thu thập, sử dụng và trao đổi thông tin (tri thức), quyền
được sử dụng các sản phẩm và dịch vụ thông tin KH&CN; các quyền
này đều liên quan trực tiếp đến khách thể của QTG đó là những sản
phẩm trí tuệ được cá nhân hoặc các cá nhân trực tiếp sáng tạo trong
các lĩnh vực khoa học. Trong xã hội thông tin và nền kinh tế tri thức,
việc tiếp cận với các tác phẩm khoa học có vai trò quan trọng đối với
việc học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới, sản xuất..., góp phần tạo
ra những tri thức mới, tạo động lực trong phát triển kinh tế - xã hội.
Bảo hộ QTG được cụ thể hóa trong các quy định tại Phần II Luật
SHTT năm 2005, sửa đổi và bổ sung năm 2009; Nghị định 22/2018/
NĐ-CP ngày 23/2/2018 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi
hành Luật SHTT năm 2005 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của
Luật SHTT năm 2009 về QTG, quyền liên quan (Nghị định 22) và
một số các quy định khác. Trong đó, tập trung quy định việc xác lập
QTG (chủ thể, khách thể, nội dung QTG, chứng nhận, đăng ký QTG
và quyền liên quan), chuyển nhượng, chuyển giao QTG, các hành vi
xâm phạm QTG và các chế tài xử lý…
Như vậy, có thể thấy, mối quan hệ giữa quyền TCTT KH&CN và
QTG được nhận diện ở những khía cạnh đa chiều, bao gồm cả thống
nhất và xung đột.
Nhận diện xung đột giữa quyền TCTT với bảo hộ QTG
Quyền sao chép tác phẩm, phân phối bản sao tác phẩm tạo ra
rào cản trong việc phát triển tài nguyên thông tin, đặc biệt là tài
nguyên thông tin dạng số của các thư viện phục vụ quyền tiếp nhận,
sử dụng thông tin của người sử dụng
Mối quan hệ giữa quyền TCTT KH&CN với bảo hộ QTG
Xét trên khꢀa cạnh bảo đảm quyền TCTT KH&CN: sự phát triển
của công nghệ thông tin cùng xu thế chuyển đổi số đã và đang làm
thay đổi phương thức TCTT của người sử dụng, xu thế sử dụng các
nguồn tin KH&CN dạng số đã và đang trở thành một xu thế cần hướng
đến. Trong đó, các tổ chức thông tin KH&CN như thư viện, trung tâm
thông tin thư viện (sau đây gọi chung là thư viện) là một trong những
đối tượng hỗ trợ đắc lực trong việc bảo đảm phục vụ quyền tiếp nhận,
sử dụng thông tin của người sử dụng. Tuy vậy, theo quy định về quyền
sao chép tác phẩm, phân phối bản sao tác phẩm tại điểm c và d khoản
1 Điều 20 Luật SHTT và khoản 2 Điều 22 Nghị định 22 thì sao chép
tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích nghiên cứu là việc
sao chép không quá một bản. Thư viện không được sao chép và phân
phối bản sao tác phẩm tới công chúng, kể cả bản sao kỹ thuật số. Đây
là một trong những rào cản đối với hoạt động phát triển tài nguyên
thông tin dạng số của các thư viện.
Tại Hội thảo “Quyền SHTT và quyền con người” do Tổ chức
SHTT thế giới (WIPO) phối hợp với Văn phòng Cao ủy về nhân
quyền của Liên hợp quốc (OHCHR) tổ chức năm 1998 đã thảo luận
xoay quanh các vấn đề về nguồn gốc và sự phát triển, quyền SHTT với
quyền văn hóa, quyền SHTT với sức khỏe con người, quyền SHTT
với các tri thức truyền thống và những quan điểm về nhân quyền trong
SHTT, tiến bộ khoa học và tiếp cận các lợi ích từ khoa học [6], từ đây
có thể khẳng định mối quan hệ thống nhất giữa 2 chế định này trong
hệ thống pháp luật.
Nghiên cứu về mối quan hệ giữa 2 quyền này, Laurence R. Helfer
(2003) [7] đã đề cập cả 2 khía cạnh sự xung đột và giao thoa giữa
quyền con người và SHTT nói chung theo 2 hướng tiếp cận cơ bản:
(i) Tiếp cận từ sự xung đột: cách tiếp cận này cho rằng, việc bảo hộ
quyền SHTT sẽ khiến giảm đi mức độ hưởng thụ của các quyền con
người trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và văn hóa; (ii) Tiếp cận từ
sự hòa hợp giữa 2 quyền này: tiếp cận này được hình thành trên cơ
sở xác định phạm vi thích hợp và hài hòa giữa quyền của cá nhân tạo
Tiếp cận từ hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ thư viện, việc tạo ra
bản sao kỹ thuật số tác phẩm để lưu trữ trong thư viện không mang ý
nghĩa trong việc phân phối, truyền bá tác phẩm để phục vụ quyền tiếp
nhận, sử dụng thông tin của người sử dụng. Nội dung này xung đột
với khoản 3 Điều 31 Luật Thư viện về phát triển thư viện số, khi quy
định tại Điều 31 hướng đến việc xây dựng thư viện số nhằm khai thác
3Tác giả sử dụng thuật ngữ “chủ sở hữu tác phẩm” thay cho “chủ sở hữu QTG”
như trong Luật SHTT hiện nay, do thuật ngữ “chủ sở hữu QTG” chỉ nắm
quyền tài sản chứ không hề nắm quyền nhân thân.
63(10) 10.2021
48
Khoa học xã hội và nhân văn
tài nguyên thông tin số cho người sử dụng thư viện.
những nội dung quan trọng, ảnh hưởng không chỉ đối với quyền
TCTT KH&CN của tổ chức, cá nhân mà quan trọng hơn nó còn ảnh
hưởng đến hoạt động KH&CN và đổi mới.
Với quy định này, việc phát triển tài nguyên thông tin dạng số
hướng đến xây dựng thư viện số nhằm đa dạng hóa phương thức phục
vụ hướng đến chuyển đổi số của ngành thư viện gặp nhiều vướng mắc
liên quan đến các quy định về QTG. Kết quả nghiên cứu trường hợp
của thư viện công cộng (đối tượng phục vụ là toàn thể cộng đồng) về
tình hình phát triển tài nguyên thông tin số trong giai đoạn 2016-2019
được thể hiện ở bảng 1.
Theo quy định tại điểm đ khoản 1 và 2 Điều 20 Luật SHTT, việc
thực hiện quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng do chủ sở hữu
tác phẩm độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện.
Trong khi đó, việc tiếp nhận, sử dụng, trao đổi thông tin được người
dân thực hiện thông qua các nền tảng cơ bản như các thiết chế cung
cấp thông tin hoặc thông qua không gian mạng. Theo quy định tại
khoản 1 Điều 33 Luật Thư viện, thư viện thực hiện việc truyền thông
về tài nguyên thông tin, hay nói cách khác thông qua các hoạt động
chuyên môn của mình, thư viện thực hiện truyền đạt nội dung tác
phẩm đến với công chúng thông qua không gian mạng, hoặc thông
qua các hoạt động văn hóa tổ chức tại thư viện để người dân có thể
tiếp nhận, sử dụng và trao đổi thông tin.
Bảng 1. So sánh tỷ lệ tài nguyên thông tin dạng số so với dạng in trong
giai đoạn 2016-2019.
2016
2017
2018
2019
Tài nguyên thông tin số (đầu
tài liệu)
906.303
1.002.141
2.809.698
3.028.344
Tài nguyên thông tin dạng in
(đầu tài liệu)
39.389.712 40.716.048
2,3 2,4
42.302.974
6,6
43.968.664
6,9
Trên thực tế, để thực hiện hoạt động này, các thư viện đưa thông
tin thư mục, hoặc thông tin toàn văn của tác phẩm lên không gian
mạng, để người sử dụng nắm được thông tin, tiếp nhận, sử dụng, trao
đổi thông tin và xem đó như một hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ
của thư viện. Như vậy, đặt trong mối quan hệ tương quan giữa việc
thực thi pháp luật về QTG và pháp luật về quyền TCTT đã có sự xung
đột. Thậm chí, hoạt động này của thư viện (trong trường hợp thư viện
hoặc cơ quan chủ quản của thư viện không phải là chủ sở hữu tác
phẩm) được xem là xâm phạm quyền truyền đạt tác phẩm đến công
chúng, bởi lẽ theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 20, quyền truyền
đạt tác phẩm đến công chúng thuộc về chủ sở hữu tác phẩm.
So sánh tỷ lệ %
Nguồn: các tác giả tổng hợp từ Số liệu hoạt động thư viện công cộng qua các
năm 2016-2019 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Kết quả bảng 1 cho thấy, số tài nguyên thông tin dạng số của thư
viện trong giai đoạn 2016-2019 có bước phát triển đáng kể, tuy vậy
so với tài nguyên thông tin dạng in còn chiếm một tỷ trọng khiêm tốn.
Trong xu thế chuyển đổi số, vấn đề tiếp nhận và sử dụng thông tin của
người dân ngày càng phong phú đa dạng, không gian mạng và chuyển
đổi số đã và đang trở thành phương thức chủ yếu. Xung đột này dẫn
đến những hệ quả: (i) Khả năng TCTT (tri thức) thông qua thư viện sẽ
ngày càng giảm sút, thư viện hay các tổ chức thông tin KH&CN khác
sẽ không còn là lựa chọn, sự ưu tiên số 1 của người sử dụng thông
tin; (ii) Khả năng hiện đại hóa thư viện, hướng đến chuyển đổi số của
thư viện ở mức độ thấp, thư viện truyền thống và phương thức truyền
thống vẫn giữ vài trò chính.
Ở một khía cạnh khác, đối với những tác phẩm khoa học, được
tạo ra từ ngân sách nhà nước (các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học) và
được lưu giữ trong các tổ chức thông tin KH&CN của các bộ ngành,
địa phương, việc truyền đạt các tác phẩm đến công chúng chủ yếu chỉ
dừng lại ở mức độ thông tin thư mục (là thông tin được tạo lập và sử
dụng nhằm thông báo, giới thiệu, tuyên truyền về tài liệu)5 thay vì tiếp
cận toàn văn, tại các thư viện, việc khai thác các nguồn tài nguyên
nội sinh (luận văn, luận án, các đề tài khoa học) chủ yếu phục vụ cho
đối tượng trong nhà trường, chưa có cơ chế mở rộng, phục vụ các đối
tượng bên ngoài để tiếp cận, để tri thức KH&CN có thể hướng đến
cộng đồng và phục vụ cuộc sống, từ đó chưa tạo ra sự gắn kết giữa khu
vực nghiên cứu với khu vực sản xuất. Từ đây, đặt ra vấn đề về việc
khai thác QTG trong việc công bố và truyền đạt các tác phẩm khoa
học đến với công chúng trong trường hợp chủ sở hữu tác phẩm khoa
học là Nhà nước.
Xét trên khꢀa cạnh bảo hộ QTG: vấn đề bảo hộ QTG trong trường
hợp tiếp cận thông tin KH&CN tại các thư viện cũng cần được nhắc
đến, bởi lẽ ngay cả khi thư viện hay chủ sở hữu tác phẩm cài đặt phần
mềm chống sao chép thì cũng không thể loại bỏ trường hợp có nhiều
hơn 1 người tạo ra bản sao tác phẩm thông qua hình thức chụp. Bởi lẽ,
theo quy định của Luật SHTT, “bản chụp” cũng được xem là bản sao
tác phẩm4, ví dụ người sử dụng khi truy cập internet không thể copy
tác phẩm nhưng vẫn có thể sử dụng thiết bị chụp ảnh để chụp lại màn
hình máy tính và từ đó có thể nhân lên thành nhiều bản (hiện tại chưa
ghi nhận có bất kỳ công nghệ nào có thể chống lại “chụp” màn hình
máy tính). Việc tự sao chép 1 bản nhằm mục đích khoa học, giảng dạy
của cá nhân là hoàn toàn hợp pháp theo quy định tại điểm a khoản 1
Điều 25 Luật SHTT.
Quyền làm tác phẩm phái sinh xung đột với quyền đưꢀc tiếp cận
đối với các sản phẩm thông tin KH&CN trong các thiết chế cung
cấp thông tin
Quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng xung đột với quyền
đưꢀc tiếp nhận, sử dụng và trao đổi thông tin
Quyền làm tác phẩm phái sinh quy định tại điểm a khoản 1 Điều
20 Luật SHTT, theo đó chủ sở hữu tác phẩm được độc quyền thực
hiện hoặc cho phép thực hiện theo quy định đối với các hoạt động:
dịch thuật từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, phóng tác, cải biên,
chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn6... Quyền làm tác phẩm
phái sinh thuộc nhóm quyền tài sản đối với tác phẩm. Tác phẩm phái
Xuất phát từ đặc tính của thông tin KH&CN là tính luân chuyển,
theo đó, thông tin tri thức khoa học phải được phổ biến, lưu thông
trong cộng đồng để phát huy giá trị của nó. Do vậy, khâu truyền đạt
các tác phẩm khoa học đến với công chúng được xem là một trong
4Khoản 10 Điều 4 Luật SHTT quy định sao chép là việc tạo ra một hoặc
nhiều bản sao của tác phẩm hoặc bản ghi âm, ghi hình bằng bất kỳ
phương tiện hay hình thức nào, bao gồm cả việc tạo bản sao dưới hình
thức điện tử.
5Theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Thông tư 10/2017/TT-BKHCN ngày
28/6/2017 quy định về xây dựng, quản lý, khai thác, sử dụng, duy trì và phát
triển cơ sở dữ liệu quốc gia về KH&CN.
6Khoản 8 Điều 4 Luật SHTT.
49
63(10) 10.2021
Khoa học xã hội và nhân văn
sinh được phân thành 2 nhóm: có tác động đến tác phẩm gốc như:
dịch, phóng tác, cải biên, chuyển thể; không tác động đến tác phẩm
gốc như tuyển chọn… [11].
KH&CN ở khu vực công với chủ sở hữu tác phẩm là Nhà nước cần
có những cơ chế đặc thù theo hướng truy cập tự do và miễn phí cho
người sử dụng.
Trong khi đó, hoạt động chuyên môn nghiệp vụ của thư viện, hoạt
động thông tin KH&CN, ngoài việc cung ứng thông tin, còn có cung
ứng sản phẩm và dịch vụ thông tin cho người sử dụng. Trong bối cảnh
hiện nay, với nhu cầu thông tin ngày càng đa dạng, cung ứng sản phẩm
thông tin phù hợp với từng nhóm đối tượng chuyên biệt đã và đang trở
thành một xu thế tất yếu. Việc tạo lập sản phẩm thông tin gắn với quá
trình xử lý thông tin (bao gồm: nội dung và hình thức thể hiện), trong
đó nhiều sản phẩm được tạo ra tác động vào nội dung thông tin như:
biên soạn, chú giải, tuyển chọn, tổng luận, đánh giá thông tin… nhằm
tạo ra các cơ sở dữ liệu thư mục, cơ sở dữ liệu, dữ kiện và cơ sở dữ
liệu toàn văn cùng các thông tin chuyên đề phục vụ người sử dụng, các
nội dung này đã được thể chế hóa tại khoản 2 Điều 28 Luật Thư viện.
Năm 2011, UNESCO đã đề xuất các hướng dẫn để phát triển các
chính sách về TCTT khu vực công, sau đó OECD đã kiểm tra những
tác động xã hội và đề xuất một bản khuyến nghị để cải thiện việc tiếp
cận và sử dụng thông tin ở khu vực công có tính đến các yêu cầu và
hạn chế pháp lý, trong đó vấn đề bản quyền được xác định là một rào
cản trong việc TCTT. Năm 2011, tại Hội nghị về vấn đề sử dụng bản
quyền để thúc đẩy TCTT và nội dung sáng tạo, WIPO đã đưa ra 5 đề
xuất cơ bản cho vấn đề này. Cụ thể: (i) Không nên áp dụng luật tự do
thông tin nghiêm ngặt đối với bất kỳ mô hình thúc đẩy tiếp cận và sử
dụng thông tin của Chính phủ; (ii) Khuyến khích xóa bỏ tình trạng
bản quyền thông tin của khu vực công và các quyền SHTT khác có
thể hạn chế công chúng tiếp cận và sử dụng lại thông tin của khu vực
công; (iii) Các chính phủ có thể lựa chọn 1 trong số 3 mô hình: đặt
tất cả các thông tin của khu vực công trong phạm vi công cộng; sử
dụng bản quyền kết hợp các giấy phép mở; bảo vệ tất cả thông tin khu
vực công nhưng cho phép sử dụng lại thông qua giấy phép mở, từ bỏ
bản quyền; (iv) Khuyến nghị thành lập các cổng thông tin quốc gia
để tạo điều kiện cho việc tiếp cận, phổ biến và tái sử dụng thông tin
của khu vực công; (v) Ở những quốc gia nơi thông tin khu vực công
được bảo vệ (toàn bộ hoặc một phần) bằng bản quyền, thông tin này
phải được phát hành theo giấy phép mở (thông qua giấy phép Creative
Commons tiêu chuẩn)7 [14].
Có thể thấy, thông qua hoạt động phát triển sản phẩm thông tin
của các thư viện, một số sản phẩm thông tin được tạo ra là đối tượng
điều chỉnh của pháp luật về QTG. Như vậy, tiếp cận từ hệ thống pháp
luật, có thể thấy, có sự xung đột trong chủ thể có quyền tạo ra một số
loại hình tác phẩm phái sinh giữa pháp luật về QTG và quyền TCTT.
Sự xung đột này dẫn đến hệ quả là sự phát triển những sản phẩm thông
tin chuyên biệt, sản phẩm thông tin mang hàm lượng chất xám và tri
thức còn hạn chế trong các tổ chức thông tin KH&CN do rào cản về
QTG, từ đó hạn chế quyền tiếp cận và sử dụng các sản phẩm thông tin
KH&CN của tổ chức, cá nhân.
Đề xuất điều chỉnh hệ thống pháp luật nhằm khắc phục những
xung đột về quyền TCTT và QTG
Đề xuất hướng tiếp cận và điều chỉnh hệ thống pháp luật nhằm
khắc phục những xung đột về quyền TCTT với bảo hộ QTG
Điều chỉnh pháp luật về QTG liên quan đến TCTT: khoản 2 Điều
22 Nghị định 22 cần có sự điều chỉnh nhằm tháo gỡ quy định về tạo ra
bản sao tác phẩm (bao gồm cả bản kỹ thuật số) và phân phối bản sao
này trong thư viện. Để thư viện có thể phát huy tối đa các hoạt động
cần có sự điều chỉnh với 2 hướng:
Hướng tiếp cận
Mối quan hệ giữa quyền TCTT và quyền tác giả được xem là
một mối quan hệ đa chiều, phức tạp, trong nhiều trường hợp, đó là
sự tương hỗ lẫn nhau, khi hầu hết các quy định về quyền TCTT và
hoạt động bảo đảm quyền TCTT luôn ghi nhận một rào cản nhất định
về bảo đảm thực thi QTG. Tuy vậy, đặt trong bối cảnh phát triển của
KH&CN và xu thế chuyển đổi số, với nhu cầu TCTT, tri thức ngày
càng đa dạng của người dân, sự xung đột giữa quyền TCTT và QTG
cần có những nhận diện cơ bản và giải quyết thấu đáo để vừa bảo đảm
quyền lợi của tác giả, chủ sở hữu tác phẩm nhằm khuyến khích sự
sáng tạo, vừa bảo đảm cộng đồng có thể TCTT tri thức, phục vụ việc
học tập suốt đời, hỗ trợ hoạt động KH&CN và đổi mới.
Thứ nhất, có ngoại lệ nhất định trong việc tạo ra bản sao kỹ thuật
số tác phẩm trong thư viện. Theo đó, thư viện được số hóa phục vụ
người sử dụng với các trường hợp: (1) Tác phẩm là tài nguyên thông
tin nội sinh của cơ quan, tổ chức chủ quản của thư viện, việc số hóa
và đưa ra phục vụ tuân theo quy tắc, chính sách của cơ quan chủ quản,
đơn cử như các nguồn tin KH&CN là tài liệu nội sinh trong các trường
đại học (khóa luận, luận văn, luận án, giáo trình, bài giảng được tạo ra
trong quá trình nghiên cứu của các trường đại học…). Trong trường
hợp này, các chủ sở hữu tác phẩm cũng cần hướng đến việc cung ứng
rộng rãi phục vụ cộng đồng (thay vì chỉ phục vụ cho đối tượng thuộc
cơ quan chủ quản) theo nguyên tắc trả phí sử dụng hoặc phát triển tài
nguyên giáo dục mở (OER) cho cả cộng đồng tiếp cận [15]; (2) Tác
phẩm đã được cấp phép mở theo giấy phép được chủ sở hữu tác phẩm
cấp thông qua giấy phép mở của Creative Commons (ở đây muốn
nhấn mạnh đến tác phẩm có chủ sở hữu là Nhà nước hoặc các tổ chức,
cá nhân cho phép sử dụng tác phẩm của mình). Thư viện thực hiện
các quyền đối với tác phẩm theo giấy phép mà chủ sở hữu tác phẩm
cấp; (3) Tác phẩm thuộc về công chúng theo quy định tại Điều 43 Luật
SHTT; (4) Tác phẩm trong thời hạn bảo hộ QTG, việc số hóa tài liệu
phải được sự đồng ý của chủ sở hữu tác phẩm. Thư viện thỏa thuận về
mức phí chi trả cho chủ sở hữu tác phẩm trong trường hợp người sử
Tiếp cận quyền TCTT và QTG là một trong những nội dung nằm
trong hệ thống quyền con người và quyền SHTT. Nghiên cứu của
Peter K. Yu (2007, 2012) [12, 13] đã đề cập và nhận diện xung đột
giữa quyền con người và quyền SHTT ở hai góc độ xung đột ngoại lai
và nội bộ, tác giả vận dụng mô hình như trong nghiên cứu của [3] để
giải quyết hai xung đột này. Cụ thể: (i) Mô hình giải quyết xung đột
ngoại lai, với cơ chế giải quyết xem xét các giới hạn hay ngoại lệ trong
hệ thống SHTT từ góc độ hậu kiểm lẫn tiền kiểm. Theo đó, xác lập
những giới hạn và ngoại lệ đối với cơ chế xác lập, bảo hộ, khai thác
quyền SHTT; (ii) Mô hình giải quyết xung đột nội bộ, với giải pháp
trả phí công bằng, theo cách tiếp cận này, chủ sở hữu tác phẩm chỉ
nắm quyền hưởng lợi ích, trong khi đó, cộng đồng có thể tiếp cận đến
tác phẩm nhưng phải trả phí (trong trường hợp chủ sở hữu tác phẩm
không phải là Nhà nước).
7Creative Commons là một tổ chức phi lợi nhuận, được thành lập từ năm 2001,
hoạt động với mục tiêu mở rộng thông tin về quyền tác giả hợp lý, linh hoạt.
Liên quan đến vấn đề tiếp cận và sử dụng khai thác thông tin
63(10) 10.2021
50
Khoa học xã hội và nhân văn
dụng bản sao kỹ thuật số tác phẩm khi khai thác tài nguyên thông tin
của thư viện (áp dụng theo hướng thứ 2).
Kết luận
Quyền TCTT KH&CN và QTG là hai chế định pháp luật quan
trọng thúc đẩy hoạt động sáng tạo của mỗi cá nhân, cũng như thúc
đẩy việc thực thi các quyền con người khác như nghiên cứu KH&CN,
sáng tạo văn học, nghệ thuật, tiếp cận các giá trị văn hóa. Nhận diện
thấu đáo sự xung đột giữa quyền TCTT KH&CN với bảo hộ QTG
mang ý nghĩa quan trọng, không chỉ nhằm giải quyết những vấn đề đặt
ra đối với việc bảo đảm quyền TCTT trong xu thế chuyển đổi số, thúc
đẩy hiện đại hóa các thiết chế cung ứng thông tin KH&CN mà còn
góp phần giải quyết hài hòa những lợi ích cá nhân, thúc đẩy sự sáng
tạo với lợi ích của cộng đồng trong việc TCTT KH&CN thúc đẩy hoạt
động học tập, nghiên cứu, sáng tạo.
Thứ hai, trả phí công bằng đối với việc sử dụng bản sao tác phẩm
(là bản sao kỹ thuật số) đối với những tác phẩm đang còn thời hạn bảo
hộ QTG do thư viện cung cấp. Trong mô hình này, thư viện giữ vai trò
là trung gian, cầu nối giữa chủ sở hữu tác phẩm với người sử dụng.
Việc chi trả các khoản phí thông qua việc tải các tác phẩm của người
sử dụng sẽ được chuyển đến chủ sở hữu tác phẩm. Để thực hiện được
nội dung này, ngoài việc hoàn thiện khung pháp lý còn cần đến các
giải pháp về công nghệ.
Hoàn thiện hệ thống chꢀnh sách bảo đảm quyền TCTT: đi cùng
với việc sửa đổi và điều chỉnh các quy định của pháp luật về QTG
liên quan đến TCTT, đặt ra vấn đề cần thiết lập hệ thống chính sách
trong việc bảo đảm quyền TCTT nhằm khắc phục những xung đột
giữa QTG và quyền TCTT. Hệ thống chính sách này dựa trên những
nền tảng cơ bản như sau:
Do hạn chế về dung lượng và tính phức tạp của nghiên cứu nên
một số nội dung chưa được phân tích, nhận diện thấu đáo, cần có
các nghiên cứu tiếp theo như: hệ thống giấy phép mở của Creative
Commons trong việc cấp phép mở đối với thông tin KH&CN có chủ
sở hữu là Nhà nước; quá trình liên thông, chia sẻ nguồn tin KH&CN
hướng đến xây dựng nguồn học liệu mở phục vụ nhu cầu học tập của
người dân cùng những chính sách phụ trợ đi kèm.
Thứ nhất, thiết lập khung pháp lý trong việc phát triển tài nguyên
thông tin số trong các tổ chức thông tin KH&CN. Trên thực tế hiện
nay, ngoài quy định tại Điều 25 Luật Thư viện đề cập những nội dung
cơ bản trong xây dựng tài nguyên thông tin, cho đến nay chưa có một
quy định cụ thể, chi tiết nào về hoạt động này. Việc thiết lập khung
pháp lý đối với phát triển tài nguyên thông tin số được xây dựng theo
hướng: trong quá trình phát triển tài nguyên thông tin số (bao gồm số
hóa tài liệu và mua quyền truy cập đối với các cơ sở dữ liệu số), các
tổ chức thông tin KH&CN, các thư viện cần phân loại và xác định rõ
tình trạng pháp lý của các nguồn tin liên quan đến bảo hộ QTG để thực
hiện bổ sung và có các biện pháp cung ứng phù hợp đối với từng loại
tài nguyên thông tin cho người sử dụng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Adrian Vasile Cornescu (2009), The Generation of Human Rights, Day of Law,
nescu_Adrian_Vasile.pdf (truy cập ngày 9/8/2021).
[2] Lê Tùng Sơn, Thạch Thị Hoàng Yến, Trần Văn Hồng (2021), “Quyền tiếp cận
thông tin khoa học và công nghệ trong hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới ở Việt
Nam”, Tạp chꢀ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, 63(4), tr.50-55.
[3] Trần Kiên (2020), Sự xung đột giữa quyền con người và quyền sở hữu trꢀ tuệ tiếp
cận từ triết lý pháp luật và thực tiễn pháp lý, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
[4] Bộ Tư pháp (2006), Từ điển Luật học, Nhà xuất bản Từ điển bách khoa và Nhà
xuất bản Tư pháp.
Thứ hai, xây dựng khung pháp lý đối với việc thiết lập hệ thống
cơ sở dữ liệu và khai thác các tài nguyên thông tin được sử dụng ngân
sách nhà nước, nhằm thúc đẩy việc TCTT đối với khu vực công nói
chung và phát huy tối đa giá trị của các thông tin KH&CN sử dụng
ngân sách nhà nước trong hoạt động KH&CN và đổi mới, nhằm phát
triển kinh tế - xã hội. Theo đó, các nguồn tin KH&CN sử dụng ngân
sách nhà nước (ngoài những thông tin mật thuộc nhóm không được
tiếp cận theo quy định) phải được khai thác toàn văn, cấp phép mở
theo giấy phép của Creative Commons tiêu chuẩn, đồng thời phải
được liên thông, chia sẻ giữa các tổ chức thông tin KH&CN, các thư
viện, tạo điều kiện thuận lợi để người dân và doanh nghiệp thuận tiện
trong tiếp cận, phát huy giá trị hàm lượng thông tin tri thức, hướng
đến xây dựng hệ thống học liệu mở phục vụ nhu cầu học tập suốt đời
và phát triển thông tin tri thức của mỗi quốc gia.
[5] Trường Đại học Luật Hà Nội (2018), Giáo trình Luật Sở hữu trꢀ tuệ Việt Nam, Nhà
xuất bản Công an nhân dân.
[6] WIPO (1998), Intellectual Property and Human Rights, 50th Anniversary of the
wipo_pub_762.pdf (truy cập ngày 4/8/2021).
[7] Laurence R. Helfer (2003), “Human rights and intellectual property: conflict or
coexistence?”, Minnesota Intellectual Property Review, 5(1), pp.47-61.
[8] Peter K. Yu (2016), “The anatomy of the human rights framework for intellectual
property”, SUM Law Review, 69(1), pp.38-95.
[9] Peter K. Yu (2019), “Intellectual property and human rights 2.0”, University of
Richmond Law Review, 53, pp.1377-1452.
[10] Gabriele Spina Ali (2020), “Intellectual property and human rights: a taxonomy
of their interations”, IIC - International Review of Intellectual Property and Competition
Law, 51, pp.411-445.
Thứ ba, trong bối cảnh phát triển KH&CN và xu thế chuyển đổi
số, tác giả đề xuất xây dựng thư viện số quốc gia, đây được xem là
giải pháp về kỹ thuật. Thư viện này được xây dựng trên nền tảng tích
hợp các tài nguyên thông tin, tri thức KH&CN của các bộ, ngành, lĩnh
vực, các tỉnh/thành phố trong cả nước nhằm tạo thuận lợi cho người
dân khai thác sử dụng. Trên nền tảng thư viện số này, các tài nguyên
thông tin cung cấp cho người dân cần được làm rõ tình trạng pháp lý
về QTG để có những ứng xử cho phù hợp, đồng thời thiết lập hệ thống
hỗ trợ thanh toán chi phí tiếp cận các tài nguyên thông tin số đối với
các tác phẩm trong thời hạn bảo hộ; khoản chi phí này sẽ được chuyển
cho chủ sở hữu tác phẩm nhằm bảo đảm việc cân bằng lợi ích giữa chủ
sở hữu tác phẩm và người sử dụng.
[11] Trần Văn Hải (2012), “Bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm phái sinh”, Tạp
chꢀ Khoa học Pháp lý, 4, tr.18-23.
[12] Peter K. Yu (2007), “Reconceptualizing intellectual property interests in a
human rights framework”, U.C. Davis Law Review, 40, pp.1039-1149.
[13] Peter K. Yu (2012), “Intellectual property and human rights in the nonmultilater-
al era”, Florida Law Rieview, 64, pp.1045-1100.
[14] WIPO (2011), Workshop on Using Copyright to Promote Access to Informa-
tion and Creative Content, https://www.wipo.int/edocs/mdocs/copyright/en/wipo_cr_wk_
ge_11/wipo_cr_wk_ge_11_4.pdf (truy cập ngày 8/5/2021).
[15] Trần Văn Hải (2017), “Bảo hộ quyền tác giả trong việc xây dựng ‘tài nguyên
giáo dục mở’”, Tạp chꢀ Pháp luật và Thực tiễn, 4, tr.32-44.
51
63(10) 10.2021
6 trang
10400
Free
Bạn đang xem tài liệu "Xung đột giữa quyền tiếp cận thông tin KH&CN với bảo hộ quyền tác giả tiếp cận dưới giác độ pháp luật", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- xung_dot_giua_quyen_tiep_can_thong_tin_khcn_voi_bao_ho_quyen.pdf
