Tiểu luận Vấn đề thất nghiệp và việc làm ở Việt Nam

Lêi më ®Çu:

Trong c«ng cuéc ®æi míi n-íc ta hiÖn nay, vÊn ®Ò thÊt nghiÖp vµ c¸c

chÝnh s¸ch gi¶i quyÕt viÖc lµm ®ang lµ vÊn ®Ò nãng báng “vµ kh«ng kÐm

phÇn bøc b¸ch” ®ang ®-îc toµn x· héi ®Æc biÖt quan t©m.

§Êt n-íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn sang kinh tÕ ph¸t triÓn,

chóng ta ®ang tõng b-íc ®æi míi, nh»m n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn

cho nh©n d©n, kinh tÕ vÜ m« ®· v¹ch râ nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh trong ®ã thÓ

hiÖn ë nh÷ng vÊn ®Ò: ThÊt nghiÖp, viÖc lµm, l¹m ph¸t....tuy nhiªn, ®Ò tµi nµy

chØ ®i vµo nghiªn cøu vÊn ®Ò thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm ë ViÖt Nam.

Sù biÕn ®éng cña tû lÖ thÊt nghiÖp tõ n¨m 1986 ®Õn n¨m 1996, c¸c

nguyªn nh©n lµm t¨ng hay gi¶m tû lÖ thÊt nghiÖp, trong tõng giai ®o¹n kÓ

trªn: Sè ng-êi t¨ng thªm trong lùc l-îng lao ®éng hµng n¨m vµ sè ng-êi

®-îc gi¶i quyÕt viÖc lµm hµng n¨m. C¸c chÝnh s¸ch gi¶i quyÕt viÖc lµm cña

nhµ n-íc ta tõ n¨m 1986 ®Õn nay “®Æc ®iÓm cña thêi kú ®-a ra chÝnh s¸ch

®ã, môc tiªu cña chÝnh s¸ch, kÕt qu¶ ®¹t ®-îc, nh÷ng vÊn ®Ò ch-a ®¹t ®-îc”.

T×nh h×nh viÖc lµm cña ng-êi lao ®éng ViÖt nam hiÖn nay, ph-¬ng h-íng

gi¶i quyÕt viÖc lµm cña Nhµ n-íc, ph-¬ng h-íng gi¶i quyÕt viÖc lµm cña

Nhµ n-íc trong thêi gian tíi.

§Ò tµi nghiªn cøu nµy nh»m môc ®Ých ®-a ra nhËn thøc ®óng ®¾n vµ

sù vËn dông cã hiÖu qu¶ nh÷ng vÇn ®Ò nªu trªn. Tõ ®ã cã thÓ nªu lªn ®-îc

c¬ së lý luËn ®Ó x©y dùng mµ h×nh chñ nghÜa x· héi ViÖt Nam. ViÖc nhËn

thøc vµ vËn dông ®óng ®¾n vÊn ®Ò nµy gióp ta gi¶i quyÕt ®-îc nh÷ng thùc

tr¹ng nµy ®-îc lµ sù gi¶m sót to lín vÒ mÆt s¶n l-îng vµ ®«i khi cßn kÐo

theo n¹n l¹m ph¸t cao. §ång thêi nã cßn gi¶i quyÕt ®-îc nhiÒu vÊn ®Ò x·

héi. Bëi v× thÊt nghiÖp t¨ng sè ng-êi kh«ng cã c«ng ¨n viÖc lµm nhiÒu h¬n

g¾n liÒn víi sù gia t¨ng c¸c tÖ n¹n x· héi nh-: cê b¹c, trém c¾p...lµm xãi

1

mßn nÕp sèng lµnh m¹nh, cã thÓ ph¸ vì nhiÒu mèi quan hÖ truyÒn thèng,

g©y tèn th-¬ng vÒ mÆt t©m lý vµ niÒm tin cña nhiÒu ng-êi.

Trong ®Ò tµi nghiªn cøu nµy, em xin tr×nh bÇy mét sè quan ®iÓm cña

b¶n th©n vÊn ®Ò thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm cña ViÖt Nam. Tuy nhiªn thêi gian

h¹n hÑp vµ tr×nh ®é cña mét sinh viªn cã h¹n, bµi tiÓu luËn nµy chØ xin dïng

l¹i ë viÖc tæng kÕt nh÷ng g× ®· ®-îc häc ë tr-êng, c¸c ý kiÕn vµ sè liÖu kÌm

theo vÒ vÊn ®Ò nãi trªn ®· ®-îc mét sè nhµ nguyªn cøu ®i s©u vµo t×m hiÓu

vµ ®-îc ®¨ng t¶i trªn b¸o hoÆc t¹p chÝ. V× vËy, tiÓu luËn ®-îc kÕt cÊu gåm:

1. Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ thÊt nghiÖp.

1.1. Mét vµi kh¸i niÖm vÒ thÊt nghiÖp.

1.2. Tû lÖ thÊt nghiÖp

1.3. T¸c ®éng thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm.

2. Thùc tr¹ng, nguyªn nh©n, gi¶i ph¸p.

2.1. Thùc tr¹ng thÊt nghiÖp ë ViÖt nam.

2.2. Nguyªn nh©n thÊt nghiÖp ë ViÖt nam.

2.3. Gi¶i ph¸p vµ t¹o c«ng ¨n viÖc lµm.

KÕt luËn

2

(1) Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ thÊt nghiÖp.

1.1: Mét vµi kh¸i niÖm vÒ thÊt nghiÖp.

§Ó cã c¬ së x¸c ®Þnh thÊt nghiÖp vµ tû lÖ thÊt nghiÖp c©n ph©n biÖt

mét vµi kh¸i niÖm sau:

- Nh÷ng ng-êi trong ®é tuæi lao ®éng lµ nh÷ng ng-êi ë ®é tuæi cã

nghÜa lµ cã quyÒn lîi lao ®éng theo quy ®Þnh ®· ghi trong hiÕn ph¸p.

- Lùc l-îng lao ®éng lµ sè ng-êi trong ®é tuæi lao ®éng ®ang cã viÖc

lµm hoÆc ch-a cã viÖc lµm nh-ng ®ang t×m viÖc lµm.

- Ng-êi cã viÖc lµm nh-ng ®ang lµm trong c¸c c¬ së kinh tÕ, v¨n ho¸

x· héi.

- Ng-êi thÊt nghiÖp lµ ng-êi hiÖn ®ang ch-a cã viÖc lµm nh-ng mong

muèn vµ ®ang t×m viÖc lµm.

- Ngoµi nh÷ng ng-êi ®ang cã viÖc lµm vµ thÊt nghiÖp, nh÷ng ng-êi

cßn l¹i trong ®é tuæi lao ®éng ®-îc coi lµ nh÷ng ng-êi kh«ng n»m trong lùc

l-îng lao ®éng bao gåm: ng-êi ®i häc, néi trî gia ®×nh, nh÷ng ng-êi kh«ng

cã kh¶ n¨ng lao ®éng do ®au èm, bÖnh tËt vµ mét bé phËn kh«ng muèn t×m

viÖc lµm víi nhiÒu lý do kh¸c nhau.

B¶ng thèng kª d-íi ®©y gióp ta h×nh dung

D©n sè Trong ®é tuæi lao ®éng Lùc l-îng lao ®éng

Cã viÖc

Ngoµi lùc l-îng lao ®éng (èm ®au, ThÊt nghiÖp

néi trî, kh«ng muèn t×m viÖc)

Ngoµi ®é tuæi lao ®éng

3

Nh÷ng kh¸i niÖm trªn cã tÝnh quy -íc thèng kª va cã thÓ kh¸c nhau

gi÷a c¸c quèc gia.

Do t×nh h×nh kinh tÕ vµ ®Æc ®iÓm tuæi thÊt nghiÖp cã sù kh¸c nhau

gi÷a c¸c n-íc nªn viÖc x¸c ®Þnh nh÷ng tiªu thøc lµm c¬ së x©y dùng nh÷ng

kh¸i niÖm trªn thËt kh«ng ®Ó dÇy vµ cÇn tiÕp tôc ®-îc th¶o luËn (thÊt nghiÖp

thËt sù thÊt nghiÖp v« h×nh, b¸n thÊt nghiÖp vµ thu nhËp...)

1.2: Tû lÖ thÊt nghiÖp:

Tû lÖ thÊt nghiÖp lµ mét chØ tiªu ph¶n ¸nh kh¸i qu¸t t×nh tr¹ng thÊt

nghiÖp cña mét quèc gia. Còng v× thÕ cßn cã nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ

néi dung vµ ph-¬ng ph¸p tÝnh to¸n ®Ó nã cã kh¶ n¨ng biÓu hiÖn ®ïng vµ ®Çy

®ñ ®Æc ®iÓm nhiÒu vÎ cña t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp thùc tÕ, ®Æc biÖt lµ c¸c n-íc

®ang ph¸t triÓn.

B-íc vµo n¨m 1991. ViÖt Nam cã d©n sè lµ 66 triÖu ng-êi, trong ®ã

cã 34 triÖu ng-êi ®ang ë tuæi lao ®éng. N¨m 2001 d©n sè lµ 80 triÖu ng-êi

vµ sè ng-êi ë ®é tuæi lao ®éng lµ 45 - 46 triÖu ng-êi. Nguån nh©n lùc dåi

dµo ý thøc lao ®éng cÇn cï, n¨ng ®éng, s¸ng t¹o n¾m b¾t nhanh nh÷ng tri

thøc vµ c«ng nghÖ míi. H¬n 16 triÖu ng-êi Ýt nhÊt ®· tèt nghiÖp c¸c tr-êng

phæ th«ng trung häc hay trung häc dËy nghÒ lµ nguån nh©n lùc quan träng

nhÊt cho sù ph¸t triÓn ë ViÖt Nam vµ tham gia vµo ph©n c«ng lao ®éng quèc

tÕ.

D©n sè ®«ng t¹o nªn thÞ tr-êng néi ®Þa réng lín, mét yÕu tè hÕt sù

quan träng ®èi víi viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. Tuy nhiªn, do t×nh tr¹ng

kÐm ph¸t triÓn vµ cã nhiÒu chÕ ®é ®èi víi nguån lùc kh¸c, viÖc d©n sè ph¸t

triÓn nhanh chãng l¹i lµ mét g¸nh nÆng g©y khã kh¨n cho viÖc c¶i thiÖn c¬

héi t×m hiÓu viÖc lµm vµ ®iÒu kiÖn sèng.

Theo con sè thèng kª chÝnh thøc. ViÖt nam cã kho¶ng 1,7 triÖu ng-êi

thÊt nghiÖp trong ®ã cã rÊt nhiÒu c- d©n ë c¸c thµnh phè vµ chñ yÕu lµ ë ®é

4

tuæi thanh niªn. H¬n n÷a, cßn cã t×nh tr¹nh thiÕu viÖc lµm nghiªm träng vµ

phæ biÕn ë n«ng th«n vµo thêi kú nhµn rçi vµ khu vùc kinh tÕ nhµ n-íc trong

qu¸ tr×nh c¶i tæ hÖ thèng kinh tÕ x· héi, -íc tÝnh trong thËp kû tíi mçi n¨m

sÏ cã h¬n 1 triÖu ng-êi b-íc vµo ®é tuæi lao ®éng vµ tû lÖ t¨ng cña lùc l-îng

lao ®éng sÏ cao h¬n so víi tû lÖ t¨ng d©n sè. Mét vµi n¨m trë l¹i ®©y, lùc

l-îng lao ®éng ®· t¨ng 3,43 - 3,5% mçi n¨m so víi møc t¨ng d©n sè lµ 2,2 -

2,4%.

B¶ng sè ng-êi TN theo ®é tuæi

(§¬n vÞ: ng-êi)

Tuæi

Sè l-îng Tû lÖ sè víi Tû lÖ so víi dè ng-êi Sè l-îng Tû lÖ so víi Tû lÖ so víi sè

tæng sè N% cïng ®é tuæi%

tæng sè TN% ng-êi tuæi%

TS

1350035 100,0

4,17

12,43

6,74

3,06

1,47

0,66

0,35

661664 100,0

9,1

16-19 652261 48,3

20-24 376951 27,9

25-29 167640 12,4

30-39 114655 8,5

283460 12,8

198037 29,9

25,5

16,4

7,5

94386

64595

15467

5719

14,3

9,8

2,3

0,9

3,3

40-49 27432

50-hÕt 11093

TL§

2,0

0,8

1,5

0,8

Nguån: PTS NguyÔn Quan HiÓn: ThÞ tr-êng lao ®éng. Thùc tr¹ng vµ

gi¶i ph¸p. Nhµ xuÊt b¶n thèng kª, Hµ Néi 1996, trang 67.

5

1.3: T¸c ®éng thÊt nghiÖp vµ viÖc lµm.

Sè ng-êi t¨ng thªm trong lùc l-îng lao ®éng hµng n¨m vµ sè ng-êi

®-îc gi¶i quyÕt viÖc lµm hµng n¨m.

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhê ®-êng lèi ®æi míi cña §¶ng mµ nhiÒu

lao ®éng ®· vµ ®ang ®-îc thu hót vµo c¸c ngµnh nghÒ, c¸c lÜnh vùc, ë mçi

®Þa bµn, trong nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ trªn ph¹m vi quèc gia vµ tõng b-íc

hoµ nhËp vµo céng ®ång quèc tÕ. Tuy nhiªn, do ®iÓm xuÊt ph¸t thÊp nªn ViÖt

Nam vÉn lµ n-íc nghÌo, cßn thiÕu viÖc lµm hoÆc viÖc lµm kh«ng æn ®Þnh

viÖc ch¨m lo gi¶i quyÕt viÖc lµm ®· trë thµnh nhiÖm vô c¬ b¶n vµ cÊp b¸ch

®ßi hái c¸c ngµnh c¸c cÊp, mèi gia ®×nh vµ toµn x· héi ph¶i quan t©m. Tõ c¬

cÊu d©n sè, ta thÊy sè ng-êi d-íi 15 tuæi chiÕm 40% trong khi ®ã tû lÖ gia

t¨ng tù nhiªn cao (2,2%) v× vËy, nÈy sinh mét vÊn ®Ò lµ mét lao ®éng b×nh

qu©n ph¶i nu«i d-ìng nhiÒu ng-êi. NÕu lao ®éng kh«ng cã viÖc hoÆc sè

ngµy c«ng trong n¨m thÊp, sè giê lµm viÖc trong 1 ngµy, n¨ng suÊt lao ®éng

1giê lµm viÖc kÐm th× mçi gia ®×nh vµ toµn x· héi sÏ rÊt khã kh¨n.

HiÖn nay, nguån lao ®éng hµng n¨m t¨ng 3,2 - 3,5%, n¨m 2001 lµ

2,7%/n¨m. Bèi c¶nh kinh tÕ x· héi sinh ra nhiÒu m©u thuÉn gi÷a kh¶ n¨ng

t¹o viÖc lµm cßn h¹n chÕ trong khi ®ã nhu cÇu gi¶i quyÕt viÖc lµm ngµy cµng

t¨ng, tÊt yÕu dÉn ®Õn t×nh h×nh mét bé phËn lao ®éng ch-a cã viÖc lµm nhÊt

lµ ®èi víi thanh niªn ë thµnh thÞ, khu c«ng nghiÖp, khu tËp trung, vïng ven

biÓn. Tæng ®iÒu tra d©n sè ngµy 01/04/1989 cho thÊy hiÖn cã kho¶ng 1,7

triÖu ng-êi kh«ng cã viÖc lµm. Ng-êi lao ®éng n-íc ta cã ®Æc ®iÓm:

- 80% sèng ë n«ng th«n

- 70% ®ang lµm trong lÜnh vùc nhµ n-íc

- 14% sèng lao ®éng lµm viÖc trong khu vùc nhµ n-íc

- 10% trong lao ®éng tiÓu thñ c«ng nghiÖp

6

- 90% lao ®éng thñ c«ng.

N¨ng xuÊt lao ®éng vµ hiÖu qu¶ lµm viÖc rÊt thÊp dÉn ®Õn t×nh tr¹ng

thiÕu viÖc lµm rÊt phæ biÕn vµ nghiªm träng. ë n«ng th«n 1/3 quü thêi gian

lao ®éng ch-a ®-îc sö dông tèt b»ng 5 triÖu ng-êi lao ®éng. Trong khu vùc

nhµ n-íc, sè lao ®éng kh«ng cã nhu cÇu sö dông lªn tíi 25 - 30% cã n¬i lªn

tíi 40 - 50%. §©y lµ ®iÒu lµm cho ®êi sèng kinh tÕ x· héi khã kh¨n cña ®Êt

n-íc ta nh÷ng n¨m 1986 - 1991.

Víi tèc ®é ph¸t triÓn d©n sè vµ lao ®éng nh- hiÖn nay hµng n¨m

chóng ta ph¶i t¹o ra h¬n 1 triÖu chç lµm viÖc míi cho sè ng-êi b-íc vµo ®é

tuæi lao ®éng, 1,7 triÖu ng-êi ch-a cã viÖc lµm, hµng chôc c¸n bé, bé ®éi

phôc viªn, xuÊt ngò, häc sinh...

Nh÷ng sè liÖu d-íi ®©y sù gióp ta hiÓu râ h¬n:

NhÞp ®é t¨ng b×nh qu©n hµng n¨m.

1987-1991

2,15

1992-1996 1997-2001

Tèc ®é t¨ng d©n sè (%)

Tèc ®é t¨ng nguån L§ (%)

VÒ sè l-îng tuyÖt ®èi

2,1

1,8

3,05

2,75

1996

16,7

53,3

1023

2,55

2001

46,1

55

1985 1991

Tæng d©n sè vµo tuæi L§

(TriÖu ng-êi)%so víi d©n sè

30,3

19,2

35,6

50,2

1060

Møc t¨ng b×nh qu©n (ngµn ng-êi) 900

1090

7

Sè thanh niªn vµo tuæi lao ®éng vµ sè lao ®éng t¨ng thªm trong 5 n¨m

1992 - 1996 vµ 1992 - 2005.

5 n¨m 1992-1996

15 n¨m 1992 - 2005

Sè TN Sè L§ t¨ng thªm Sè TN vµo Sè L§ t¨ng thªm

vµo

tuæi LD Sè

NhÞp ®é tuæi L§

Sè

NhÞp ®é

t¨ng BQ

l-îng t¨ng BQ

l-îng

C¶ n-íc

7562

1197

5150 2,75

23550

3800

15700 2,45

MiÒn nói vµ

Trung Du B¾c

Bé

720

2,55

2460

2,55

§ång

B»ng

1480

870

960

580

2,45

3,00

4730

2600

3000

1760

2,30

2,70

S«ng Hång

Khu 4 cò duyªn

h¶i Trung Bé

§«ng nam bé

T©y nguyªn

1915

240

1510 3,35

160 2,35

5762

850

5762

420

2,70

2,95

Theo thèng kª 1996 d©n sè n-íc ta kho¶ng 74 triÖu ng-êi, sè ng-êi

trong ®é tuæi lao ®éng lµ 38 triÖu chiÕm 53% d©n sè, tèc ®é t¨ng d©n sè lµ

2,2%, mçi n¨m cã kho¶ng 0,9-1 triÖu ng-êi ®-îc tiÕp nhËn vµ gi¶i quyÕt

viÖc lµm.

Theo tÝnh to¸n cña tæ chøc lao ®éng quèc tÕ (ILO) víi tèc ®é t¨ng

nguån lao ®éng trªn 3% nh- hiÖn nay ë ViÖt nam th× dï cho hÖ sè co d·n vÒ

viÖc lµm cã thÓ t¨ng tõ møc 0,25 lªn 0,33, trong vµi n¨m tíi còng cÇn cã

8

møc t¨ng GDP trªn 10%/ n¨m míi cã thÓ æn ®Þnh ®-îc t×nh h×nh viÖc lµm ë

møc hiÖn t¹i. V× vËy, dù b¸o sau n¨m 2001 n-íc ta vÉn sÏ trong t×nh tr¹nh d-

thõa lao ®éng. Sù “lÖch pha” gi÷a cung vµ cÇu vÒ lao ®éng lµ mét hiÖn t-îng

®¸ng chó ý trong quan hÖ cung cÇu lao ®éng ë n-íc ta hiÖn nay. Trong khi

nguån cung vÒ lao ®éng cña ta chñ yÕu lµ lao ®éng phæ th«ng, lao ®éng nhµn

rçi trong n«ng nghiÖp, bé ®éi xuÊt ngò, c«ng nh©n gi¶m biÕn chÕ...th× cÇn vÒ

lao ®éng l¹i ®ang ®ßi hái chñ yÕu lao ®éng lµnh nghÒ, lao ®éng cã tr×nh ®é,

chuyªn m«n kü thuËt cao, c¸c nhµ qu¶n lý am hiÓu c¬ chÕ thÞ tr-êng...ChÝnh

sù kh¸c biÖt nµy lµm cho quan hÖ cung cÇu vÒ lao ®éng vèn ®· mÊt c©n ®èi

l¹i cµng gay g¾t h¬n tr-íc yªu cÇu c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc.

Trong toµn bé nÒn kinh tÕ, tû lÖ lao ®éng ®· qua ®µo t¹o hiÖn nay cßn

rÊt thÊp, kho¶ng 4 triÖu ng-êi, chØ chiÕm 10,5% lùc l-îng lao ®éng. §iÒu

nµy cho thÊy lùc l-îng lao ®éng hiÖn nay ch-a cã thÓ ®¸p øng nhu cÇu ph¸t

triÓn kinh tÕ x· héi trong giai ®o¹n nµy. Trong sè lao ®éng ®· qua ®µo t¹o c¬

cÊu tr×nh ®é vµ ngµnh nghÒ cßn nhiÒu bÊt cËp tr-íc yªu cÇu cña qu¸ tr×nh

c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸... Sè ng-êi cã tr×nh ®é trªn ®¹i häc chØ chiÕm

kho¶ng 1,2% trong tæng sè ng-êi cã tr×nh ®é ®¹i häc. VÒ c¬ cÊu ngµnh nghÒ,

lao ®éng ®· qua ®µo t¹o ®-îc tËp trung chñ yÕu ë c¸c c¬ quan nghiªn cøu,

c¸c ®¬n vÞ hµnh chÝnh sù nghiÖp vµ ngµnh gi¸o dôc, lÜnh vùc s¶n xuÊt vËt

chÊt cã tû lÖ lao ®éng ®· qua ®µo t¹o cßn thÊp, ®Æc biÖt trong n«ng nghiÖp,

ngµnh s¶n suÊt lín nhÊt còng chØ 9,15% lao ®éng ®-îc ®µo t¹o. Cã vïng nh-

T©y Nguyªn chØ cã 3,51% nhiÒu lÜnh vùc rÊt thiÕu nh÷ng c¸n bé giái, c¸n bé

qu¶n lý, c¸n bé am hiÓm c«ng nghÖ cao...§iÒu ®ã ®· ®Én ®Õn mét thùc tr¹ng

hiÖn nay lµ: Trong khi cã hµng triÖu ng-êi kh«ng t×m ®-îc viÖc lµm, th× ë

mét sè ngµnh nghÒ vµ rÊt nhiÒu c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh thiÕu lao ®éng kü

thuËt, lao ®éng cã nghÒ nghiÖp vµ tr×nh ®é phï hîp víi yªu cÇu cña c«ng

nghÖ s¶n xuÊt.

9

2/ Thùc tr¹ng, nguyªn nh©n, gi¶i ph¸p.

2.1: Thùc tr¹ng thÊt nhiÖp ë ViÖt Nam

ViÖt nam lµ mét trong nh÷ng n-íc kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn, quy m«

d©n sè vµ mËt ®é d©n c- t-¬ng ®èi lín so víi c¸c n-íc trªn thÕ giíi vµ tèc ®é

ph¸t triÓn nhanh, trong lóc ®ã viÖc më réng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, gi¶i quyÕt

viÖc lµm gÆp nhiÒu h¹n chÕ, nh- thiÕu vèn s¶n xuÊt, lao ®éng ph©n bæ ch-a

hîp lý, tµi nguyªn kh¸c ch-a ®-îc khai th¸c hîp lý...Cµng lµm cho chªnh

lÖch gi÷a cung vµ cÇu vÒ lao ®éng rÊt lín, g©y ra søc Ðp vÒ vÊn ®Ò gi¶i quyÕt

viÖc lµm trong toµn quèc.

TÝnh b×nh qu©n tõ 1976 - 1980 mçi n¨m t¨ng 75 - 80 v¹n lao ®éng tõ

1981 - 1985 mçi n¨m 60-90 v¹n lao ®éng vµ tõ n¨m 1986 - 1991 mçi n¨m lµ

1,06 triÖu lao ®éng. Tõ n¨m 1996 ®Õn n¨m 2001 t¨ng 1,2 triÖu lao ®éng.

B¶ng d-íi ®©y cho ta thÊy mèi quan hÖ gi÷a sù gia t¨ng d©n sè vµ nguån lao

®éng. Do ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi ®iÒu kiÖn tù nhiªn tµi nguyªn vµ tr×nh ®é

ph¸t triÓn kinh tÕ kh¸c nhau gi÷a c¸c vïng ®Êt n-íc, nguån lao ®éng ë c¸c

vïng ®ã cã møc t¨ng vµ tØ lÖ kh¸c nhau.

B¶ng Mèi quan hÖ d©n sè vµ nguån lao ®éng :

(§¬n vÞ tÝnh : triÖu ng-êi )

Sè ng-êi trong

®é tuæi lao ®éng

Tèc ®é t¨ng

nguån lao ®éng

N¨m

D©n sè

% trong d©n sè

1978

1980

1985

1991

1996

2001

49

54

60

67

71

81

21,1

25,5

30

45

3,5

3,8

3,2

2,9

2,3

2,2

47

50

35,4

40,1

45,1

52,8

54,2

55,6

10

Nguån : Th«ng tin thÞ tr-êng lao ®éng. TËp tham luËn trung t©m th«ng

tin khoa häc vµ lao ®éng x· héi.

Quan hÖ cung - cÇu trªn thÞ tr-êng lao ®éng ngµy cµng c¨ng th¼ng,

thÊt nghiÖp vµ nhu cÇu viÖc lµm ®ang trë thµnh søc Ðp nÆng nÒ cho nÒn kinh

tÕ.

Sè ng-êi thÊt nghiÖp lµ sè chªnh lÖch gi÷a toµn bé lùc l-îng lao ®éng

vµ sè ng-êi cã viÖc lµm. TØ lÖ thÊt nghiÖp ®-îc tÝnh b»ng tØ sè gi÷a ng-êi

thÊt nghiÖp víi lùc l-îng lao ®éng. ThÊt nghiÖp ë ViÖt Nam mang nh÷ng nÐt

®Æc tr-ng riªng. Khi nÒn kinh tÕ chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, khëi

®iÓm tõ n¨m 1986 ®Õn nay, tØ lÖ ng-êi thÊt nghiÖp t¨ng lªn. Theo sè liÖu

b¶ng tæng ®iÒu tra d©n sè n¨m 1989 th× ng-êi lao ®éng ë løa tuæi 16- 19

chiÕm 48,3%, løa tuæi tõ 16-24 tuæi chiÕm 71,2%. N¨m 1995, sè ng-êi thÊt

nghiÖp toµn phÇn trong ®é tuæi c¶ n-íc ®· lªn tíi con sè 2,6 triÖu vµ n¨m

1996 lµ 2,5 triÖu ng-êi. TØ lÖ ng-êi thÊt nghiÖp h÷u h×nh ë c¸c ®« thÞ chiÕm

tõ 9 - 12% nguån nh©n lùc trong ®ã 85%ë løa tuæi thanh niªn vµ ®¹i bé

phËn ch-a cã nghÒ. §©y lµ nh÷ng tØ lÖ v-ît qu¸ giíi h¹n ®Ó ®¶m b¶o an toµn

x· héi.

Tõ 1991 ®Õn nay, n-íc ta ®¹t møc t¨ng tr-ëng kinh tÕ kh¸, tæng s¶n

phÈm quèc néi (GDP) thêi kú 1992 - 1996 t¨ng b×nh qu©n 7,9%/n¨m, l¹m

ph¸t ®-îc ng¨n chÆn l¹i, duy tr× ë møc 1 con sè, n¨m 1997 l¹m ph¸t lµ

4,5%/n¨m vµ n¨m 1998 lµ 3,6%/n¨m. Søc mua cña ®ång tiÒn ®· ®-îc t¨ng

lªn, gi¸ c¶ æn ®Þnh.

Tõ n¨m 1998 lµ n¨m t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp ë c¸c thµnh phè t¨ng m¹nh

h¬n so víi c¸c vïng l·nh thæ.

11

B¶ng: TØ lÖ thÊt nghiÖp cña d©n sè trong ®é tuæi lao ®éng, ho¹t

®éng kinh tÕ ë thµnh phè vµ c¸c khu vùc l·nh thæ.

( ®¬n vÞ: % )

N¨m

1995

1997

1998

TØ lÖ TN

C¶ n-íc

Hµ Néi

6.08

7,62

7,87

5,81

6,39

6,85

7,46

6,60

4,97

2,79

6,35

5,88

7,71

8,11

5,53

5,68

6,42

7,57

6,96

5,57

4,24

5,43

6,01

8,56

8,09

5,42

6,13

6,34

7,56

6,69

5,42

4,99

5,81

H¶i Phßng

§µ N½ng

TPHCM

MiÒn nói trung du B¾c Bé

§ång b»ng S«ng Hång

B¾c Trung Bé

Duyªn h¶i miÒn Trung

T©y Nguyªn

§«ng Nam Bé

Nguån: Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt nam. Kinh tÕ ViÖt nam vµ thÕ giíi 97 -

98 trang 23.

Sè ng-êi thÊt nghiÖp ë c¸c ®« thÞ chiÕm tû lÖ cao h¬n thÊt nghiÖp ë

n«ng th«n - N¨m 1989 tû lÖ thÊt nghiÖp ë thµnh phè lµ 13,2% vµ n«ng th«n

lµ 4% th× tíi n¨m 1996 ®· cã sù thay ®æi: ë thµnh phè con sè nµy lµ 8% vµ ë

n«ng th«n lµ 4,8%. Trong mÊy n¨m qua, tû lÖ thÊt nghiÖp cao ë løa tuæi

thanh niªn (tõ 15 ®Õn 30 tuæi), chiÕm 85% tæng sè ng-êi thÊt nghiÖp vµ t¨ng

dÇn.

12

N¨m 1989 sè ng-êi thÊt nghiÖp ë løa tuæi nµy lµ 1,2 triÖu ng-êi.

N¨m 1991 sè ng-êi thÊt nghiÖp ë løa tuæi nµy lµ 1,4 triÖu ng-êi.

N¨m 1993 sè ng-êi thÊt nghiÖp ë løa tuæi nµy lµ 2 triÖu ng-êi.

N¨m 1994 sè ng-êi thÊt nghiÖp ë løa tuæi nµy lµ 2,3 triÖu ng-êi.

N¨m 1995 sè ng-êi thÊt nghiÖp ë løa tuæi nµy lµ 2,21 triÖu ng-êi.

Lao ®éng thÊt nghiÖp cao ë nhãm ng-êi cã tr×nh ®é v¨n ho¸ thÊp,

trong nhãm ng-êi ch-a tèt nghiÖp phæ th«ng c¬ së. Lao ®éng thÊt nghiÖp

chiÕm 6,12%; sè tèt nghiÖp phæ th«ng c¬ së thÊt nghiÖp chiÕm 4,93%; tèt

nghiÖp phæ th«ng trung häc chiÕm 11,27%; tèt nghiÖp trung häc chuyªn

nghiÖp chiÕm 2,53% vµ tèt nghiÖp cao ®¼ng, ®¹i häc chiÕm 2,25%.

Nh- vËy, tr×nh ®é v¨n ho¸ cña ng-êi lao ®éng cµng cao th× kh¶ n¨ng

t×m kiÕm viÖc lµm cµng cao.

Lµ n-íc n«ng nghiÖp ®ang ph¸t triÓn, n-íc ta gÇn 80% lùc l-îng lao

®éng tËp trung ë n«ng nghiÖp. ThÊt nghiÖp mang tÝnh thêi vô, b¸n thÊt

nghiÖp lµ phæ biÕn. ThiÕu viÖc lµm ë n«ng th«n do nguån lao ®éng ngµy mét

t¨ng nhanh trong lóc ®ã diÖn tÝch canh t¸c chØ cã h¹n lµm cho tû lÖ diÖn tÝch

theo ®Çu ng-êi cµng gi¶m. N¨ng suÊt lao ®éng hiÖn cßn thÊp. T×nh tr¹nh

thiÕu viÖc lµm ®Çy ®ñ cßn phæ biÕn. Quü thêi gian lµm viÖc trong n¨m míi

sö dông ®-îc h¬n 2/3 n¨m 1998, tû lÖ thêi gian lµ ®-îc sö dông ë khu vùc

n«ng th«n nãi chung ®· ®-îc n©ng cao h¬n s¬ víi n¨m 1997. TÝnh chung c¶

n-íc, tû lÖ nµy ®· t¨ng tõ 72,1% ®Õn 72,9%. N¨m 1998, sè ng-êi ho¹t ®éng

kinh tÕ th-êng xuyªn thiÕu viÖc lµm ë n«ng th«n ®· gi¶m tõ 27,65% cña

n¨m 1997 xuèng cßn 25,47% (26,24%).

13

* B¶ng: Møc t¨ng nguån lao ®éng n«ng nghiÖp so víi khèi l-îng c«ng

viÖc gieo trång qua c¸c n¨m (®¬n vÞ tÝnh: ngh×n ng-êi, ngh×n ha %).

1985

1986

1987

1988

1. Ng-êi lao ®éng n«ng nghiÖp 18.808 19.787.8 20.246.4 20.890.7

- Tû lÖ t¨ng hµng n¨m %

2. DiÖn tÝch gieo trång

- Tû lÖ t¨ng hµng n¨m %

5,3

8.556.8 8.606.1

0,6

2,3

3,2

8.641.1

0,4

8.883.5

2,8

Nguån: PTS NguyÔn Quang HiÓn: ThÞ tr-êng lao ®éng: Thùc tr¹ng vµ

gi¶i ph¸p. Nhµ xuÊt b¶n thèng kª, Hµ néi 1991.

Theo tÝnh to¸n cña bé lao ®éng - Th-¬ng binh x· héi, thêi gian thiÕu

viÖc lµm cña lao ®éng n«ng th«n c¶ n-íc trong mét n¨m, nÕu quy ra lao

lùc rÊt lín ¶nh h-ëng tíi nhiÒu mÆt cña ®êi sång kinh tÕ - x· héi. MÆt kh¸c

n¨ng suÊt lao ®éng ë c¸c ngµnh nghÒ ë n-íc ta thÊp, sè viÖc lµm cã hiÖu qu¶

6.943.760 ®ång GDP vµ mét lao ®éng n«ng nghiÖp lµm ra 1.571.300 ®ång

GDP.

N¨ng suÊt lao ®éng ë n-íc ta qu¸ thÊp cßn thÓ hiÖn ë tû träng cña lao

®éng trong n«ng nghiÖp cßn qu¸ cao.

14

®Õn 1/7/1994 (ngh×n ng-êi).

Tæng

sè C«ng

X©y

N«ng

L©m

Th-¬ng Ngµnh

(triÖu ng-êi) nghiÖp dùng

nghiÖp

nghiÖp nghiÖp kh¸c

32.718.0

3.521.8 848.3

10,8% 2,6%

23.683.8

7,2%

214.4 1.776.0

0,6% 5,4%

8,3%

Nguån: TrÇn Minh Trung: "§Ó cã viÖc lµm cho ng-êi lao ®éng". T¹p

chÝ th-¬ng m¹i, 12/1993.

§Õn n¨m 1998, c¬ cÊu lao ®éng trong nÒn kinh tÕ ®· thay ®æi, sè

dÞch vô chiÕm 15% so víi tæng sè lao ®éng.

cã nh÷ng ®iÒu chØnh quan hÖ cung cÇu. Sù ®iÒu chØnh nµy ®-îc thÓ hiÖn

th«ng qua sù vËn ®éng cña c¸c dßng lao ®éng (sù vËn ®éng cña thÞ tr-êng

lao ®éng).

Sù h¹n chÕ kh¶ n¨ng gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng-êi lao ®éng ë n-íc ta

thµnh phÇn, kh«ng coi träng c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, kinh tÕ më cöa

15

quy m« nhá ®Ó thu hót ®-îc nhiÒu lao ®éng dÉn ®Õn h¹n chÕ kh¶ n¨ng khai

th¸c c¸c tiÒm n¨ng hiÖn cã ®Ó ph¸t triÓn viÖc lµm vµ t¹o nhiÒu ®iÒu kiÖn ®Ó

ng-êi lao ®éng tù t¹o viÖc lµm cho m×nh vµ do ng-êi kh¸c. Chøc n¨ng cña

Nhµ n-íc trong viÖc tæ chøc lao ®éng gi¶i quyÕt viÖc lµm cho x· héi ch-a

®-îc ph¸t huy ®Çy ®ñ.

t-îng thÊt nghiÖp ®ã lµ:

* Kho¶ng thêi gian thÊt nghiÖp:

Gi¶ sö r»ng th-êng xuyªn cã mét l-îng ng-êi thÊt nghiÖp nhÊt ®Þnh

bæ xung vµo ®éi ngò t×m kiÕm viÖc lµm vµ nÕu mäi ng-êi ph¶i chê ®îi qu¸

nhiÒu thêi gian míi t×m ®-îc viÖc lµm th× trong mét thêi gian nµo ®ã sè

chê ®îi trªn ®-îc gäi lµ kho¶ng thêi gian thÊt nghiÖp vµ nã phô thuéc vµo:

- C¸ch thøc tæ chøc thÞ tr-êng lao ®éng

ngµnh nghÒ)

- C¬ cÊu c¸c lo¹i viÖc lµm vµ kh¶ n¨ng s½n cã viÖc lµm.

Mäi chÝnh s¸ch c¶i thiÖn c¸c yÕu tè trªn sÏ dÉn ®Õn rót ng»n kho¶ng

thêi gian thÊt nghiÖp.

* Do c¹nh tranh m¹nh mÏ cña c¬ chÕ thÞ tr-êng, viÖc më réng s¶n

xuÊt t¹o nhiÒu viÖc lµm tèt, thu nhËp kh¸ vµ æn ®Þnh lu«n g¾n liÒn víi n¨ng

suÊt ngµy cµng cao. ë mçi møc tiÒn c«ng sÏ thu hót nhiÒu lao ®éng sÏ t¨ng

lªn vµ kho¶ng thêi gian thÊt nghiÖp còng sÏ gi¶m xuèng.

16

thÊt nghiÖp bao gåm c¶ nh÷ng chuyÓn biÕn tÝch cùc sau §¹i Héi §¶ng toµn

quèc lÇn thø VI lµ ®iÒu hÕt søc cÇn thiÕt cho viÖc ®Ò ra nh÷ng chØ ®¹o thùc

hiÖn gi¶i quyÕt viÖc lµm ®Çy ®ñ cã hiÖu qu¶.

chóng ta ch-a thÊy ®-îc (®óng h¬n lµ kh«ng muèn thÊy) vai trß ý nghÜa cña

c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®èi víi ph¸t triÓn lùc l-îng s¶n xuÊt, më mang viÖc

kinh tÕ cò, ph¸t triÓn qu¸ nhanh vµ cã phÇn å ¹t thµnh phÇn quèc doanh vµ

tËp thÓ. §Õn n¨m 1975, sau khi gi¶i phãng niÒm nam thèng nhÊt ®Êt n-íc

víi hai bµi häc kinh nghiÖm ë miÒn B¾c, chóng ta mong muèn trong t-¬ng

Thø hai: ChËm "më cöa" trong ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi ngo¹i còng nh-

trong më réng giao l-u, th«ng tin quèc tÕ nãi chung, lµ mét trong nh÷ng

vµ ph¸t triÓn viÖc lµm.

N-íc ta lµ n-íc n«ng nghiÖp, chËm ph¸t triÓn, thuéc vµo nh÷ng n-íc

nghÌo nhÊt thÕ giíi khi ®Æt ra ch-¬ng tr×nh më mang, ph¸t triÓn viÖc lµm lµ

thiÕu vèn, thiÕu kü thuËt vµ m¸y mãc trang thiÕt bÞ, thiÕu kinh nghiÖm kinh

doanh, thiÕu thÞ tr-êng tiªu thô s¶n phÈm hµng ho¸. Trong khi ®ã mét sè

n-íc ph¸t triÓn l¹i thiÕu søc lao ®éng, thiÕu thÞ tr-êng ®Çu t-. V× vËy, "më

cöa" ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi ngo¹i lµ cã lîi cho c¶ hai bªn.

trong viÖc x¸c ®Þnh c¬ cÊu kinh tÕ, c¬ cÊu kinh tÕ bao gåm ba bé nhËn lín:

- C¬ cÊu thµnh phÇn kinh tÕ

- C¬ cÊu ngµnh kinh tÕ

- C¬ cÊu .......... kinh tÕ

17

Ngoµi ¶nh h-ëng cña c¬ cÊu thµnh phÇn kinh tÕ ®Õn gi¶i quyÕt viÖc

lµm nh- ®· nãi ë trªn, ¶nh h-ëng cña c¬ cÊu ngµnh kinh tÕ còng rÊt lín.

Trong §¹i héi §¶ng lÇn thø VI x¸c ®Þnh râ trong nh÷ng n¨m 1986 -

1991, nh÷ng n¹n cßn l¹i trong thêi kú qu¸ ®é, ph¶i tËp trung vèn vµ viÖc thùc

hiÖn môc tiªu vÒ l-¬ng thùc, thùc phÈm, hµng tiªu dïng vµ hµnh xuÊt khÈu.

Sù ®iÒu chØnh, s¾p xÕp l¹i c¬ cÊu c¸c ngµnh kinh tÕ ®ã ®· ¶nh h-ëng m¹nh

mÏ ®Õn qu¸ tr×nh sö dông lao ®éng vµ gi¶i quyÕt viÖc lµm. B¾t ®Çu tõ n¨m

biÕn theo xu h-íng tiÕn bé, t×nh tr¹ng c«ng ¨n viÖc lµm ®-îc c¶i thiÖn, thÊt

nghiÖp gi¶m ®i mét b-íc ®¸ng kÓ.

nguån lao ®éng vµ kÕt qu¶ gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm. Trªn tÇm vÜ m«

chóng ta cßn thiÕu mét hÖ thèng t-¬ng ®èi c¸c luËt lÖ chÝnh s¸ch nh»m sö

dông cã hiÖu qu¶ nguån lao ®éng vµ më mang ph¸t triÓn viÖc lµm. ë tÇm vÜ

m« c¬ chÕ cò cã phÇn nÆng nÒ h¬n. Hµng lo¹t c¸c quy chÕ, chÝnh s¸ch, c¸c

h×nh thøc tæ chøc, c¸c chøc danh tiªu chuÈn, c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch vËt

chÊt vµ tinh thÇn, c¸c chÕ ®é, c¸c nÒ nÕp lao ®éng, s¶n xuÊt, häc tËp nghiªn

cøu khoa häc nh»m ®Ò cao tinh thÇn tËn tôy, tr¸ch nhiÖm víi c«ng viÖc,

khuyÕn khÝch m¹nh mÏ tÝnh chñ ®éng tÝch cùc, s¸ng t¹o cña con ng-êi ®ang

cßn thiÕu. T×nh tr¹ng tæ chøc cßn chång chÐo kÐm hiÖu qu¶, t×nh tr¹ng tr¶

viÖc kÐm.

gi¶m thÊt nghiÖp. Trªn c¬ së ®¹i héi §¶ng lµm thø VI vµ nh÷ng chØ thÞ nghÞ

nghiªn cøu con ®-êng vµ ph-¬ng h-íng sö dông cã hiÖu qu¶ lùc l-îng lao

®éng t¨ng thªm hµng n¨m.

18

2.3. Gi¶i ph¸p vµ t¹o c«ng ¨n viÖc lµm.

§Ó phÊn ®Êu ®¹t ®-îc c¸c môc tiªu nªn trªn, chóng ta ph¶i thùc hiÖn

c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu sau.

* Huy ®éng mäi nguån lùc ®Ó t¹o ra m«i tr-êng kinh tÕ ph¸t triÓn

nhanh cã kh¶ n¨ng t¹o ra nhiÒu chç lµm viÖc míi th-êng xuyªn vµ liªn tôc.

yªu cÇu cña sù ph¸t triÓn võa lµ ®ßi hái cña t¹o c«ng ¨n viÖc lµm.

- Trong ®iÒu kiÖn kho¶ng 70% lùc l-îng lao ®éng cña c¶ n-íc lµ lao

®éng n«ng nghiÖp ®ang thiÕu viÖc lµm trÇm träng, th× gi¶i ph¸p kinh tÕ tæng

hîp hµng ®Çu ®Ó tõng b-íc kh¾c phôc t×nh tr¹nh nµy lµ ph¶i dån søc cho sù

nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸. Ph¸t triÓn m¹nh mÏ c¸c ngµnh nghÒ phi n«ng

nghiÖp, sö dông nhiÒu lao ®éng ë n«ng th«n, kh«i phôc vµ ph¸t triÓn ngµnh

l¹i gi¸ trÞ kinh tÕ cao, cã kh¶ n¨ng xuÊt khÈu.

- §Çu t- ph¸t triÓn c¸c ngµnh nghÒ c«ng nghiÖp, chó träng tr-íc hç trî

dùng cã chän läc mét sè c¬ së n«ng nghiÖp chÕ biÕn, c«ng nghiÖp hµng tiªu

vµ bùc xóc cho ph¸t triÓn.

- Ph¸t triÓn c¸c ngµnh dÞch vô, trong ®ã tËp trung vµo c¸c lÜnh vùc vËn

c«ng nghÖ, ph¸p lý...

19

§Ó cã ®-îc tèc ®é ph¸t triÓn trªn t¹o më thªm nhiÒu viÖc lµm cho

ng-êi lao ®éng, ph¶i cã chÝnh s¸ch huy ®éng tèi ®a c¸c nguån vèn bªn

ngoµi, t¨ng nhanh ®Çu t- ph¸t triÓn toµn x· héi, ®-a tû lÖ nµy ®¹t kho¶ng

30% GDP n¨m 2001.

* T¹o ra mét m«i tr-êng ph¸p lý ®ång bé khuyÕn khÝch t¹o më vµ duy

tr× chç lµm viÖc khuyÕn khÝch tù t¹o viÖc lµm.

Bé luËt lao ®éng cña n-îc ta lµ c¬ së ph¸p lý c¨n b¶n cña vÊn ®Ò viÖc

lµm. Tuy nhiªn viÖc khuyÕn khÝch tù t¹o viÖc lµm chØ trë thµnh hiÖn thùc

trong cuéc sèng khi c¸c v¨n b¶n h-íng dÉn thùc hiÖn bé luËt lao ®éng còng

nh- c¸c v¨n b¶n kh¸c vÒ ®Çu t-, vÒ tµi chÝnh - tÝn dông, bæ sung toµn thiÖn

cã xem xÐt kü l-îng ®Õn vÊn ®Ò nµy mét c¸ch ®éng bé.

* TiÕp tôc nghiªn cøu, ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch hç trî c¸c ®èi t-îng

yÕu thÕ trong viÖc t×m kiÕm hoÆc tù t¹o viÖc lµm. Trong thêi gian tr-íc m¾t,

cÇn tËp trung nghiªn cøu ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch vµ c¬ chÕ cô thÓ vÒ.

- KhuyÕn khÝch sö dông lao ®éng n÷.

- KhuyÕn khÝch sö lao ®éng lµ ng-êi tµn tËt. Hç trî c¸c c¬ së s¶n

xuÊt cña th-¬ng binh vµ ng-êi tµn tËt.

- ChÝnh s¸ch b¶o hiÓm thÊt nghiÖp

- TËp chung phÇn vèn tÝn dông tõ quü quèc gia vÒ viÖc lµm víi l·i xuÊt

-u ®·i do c¸c ®èi t-îng träng ®iÓm vay theo dù ¸n nhá ®Ó tù t¹o viÖc lµm

- Hç trî mét phÇn kinh phÝ ®µo t¹o cho lao ®ég thuéc diÖn chÝnh s¸ch

-u ®·i, lao ®éng thuéc ®èi t-îng yÕu thÕ.

dÞch vô viÖc lµm.

20