Quy trình bầu ủy viên Ủy ban nhân dân

Download

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

QUY TRÌNH BẦU ỦY VIÊN ỦY BAN NHÂN DÂN

Hoàng Thị Lan*

*ThS. Vụ Công tác đại biểu, Văn phòng Quốc hội

Tóm tắt:

Thông tin bài viết:

Trong phạm vi bài viết này, tác giả trình bày, phân tích các quy định của pháp

luật về chức danh, quy trình bầu Ủy viên Ủy ban nhân dân và đưa ra các kiến

nghị hoàn thiện.

Từ khóa: Ủy viên Ủy ban nhân

dân, người đứng đầu cơ quan

chuyên môn, quy trình bầu chức

danh ủy viên Ủy ban nhân dân.

Lịch sử bài viết:

Nhận bài

Biên tập

Duyệt bài

: 08/02/2021

: 16/3/2021

: 18/3/2021

Abstract:

Article Infomation:

Within the scope of this article, the author provides discussions and analyses of

the legal provisions on titles, the process of election of members of the People's

Committee and makes recommendations for improvement.

Keywords:MembersofthePeople's

Committee; head of specialized

agencies; procedures for election

of the position of members of the

People's Committee.

Article History:

Received

Edited

: 08 Feb. 2021

: 16 Mar. 2021

: 18 Mar. 2021

Approved

1. Khái lược về chức danh Ủy viên Ủy

ban nhân dân

ủy viên UBND. Về địa vị pháp lý, đây là

chức danh do HĐND bầu, miễn nhiệm, bãi

nhiệm theo sự giới thiệu, đề nghị của Chủ

tịch UBND. Đồng thời, HĐND có quyền

lấy phiếu, bỏ phiếu tín nhiệm đối với ủy

viên UBND. Tùy thuộc vào cấp chính

quyền, quy mô dân số, diện tích tự nhiên

để quyết định khung tối thiểu, tối đa số

lượng ủy viên UBND. Bắt đầu từ nhiệm kỳ

hoạt động 1994 - 1999, cơ cấu thành viên

UBND được quy định tại các nghị định

của Chính phủ¹. Theo đó, cơ cấu, số lượng

Ngay trong văn bản pháp luật đầu tiên

của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Sắc

lệnh số 63/SL ngày 22/11/1945 cho đến

Luật Tổ chức chính quyền địa phương

(CQĐP) năm 1958, Luật Tổ chức Hội

đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban hành

chính (UBHC) năm 1962, các Luật Tổ

chức HĐND và Ủy ban nhân dân (UBND)

các năm 1983, 1989, 1994, 2003 đều thống

nhất quy định về địa vị pháp lý và số lượng

¹Ví dụ như Nghị định số 107/2004/NĐ-CP ngày 01/4/2004 để thực hiện Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và

Ủy ban nhân dân năm 2003; Nghị định số 174-CP ngày 29/9/1997 để thực hiện Luật Tổ chức Hội đồng nhân

dân và Ủy ban nhân dân năm 1994.

Số 09(433) - T5/2021

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

2. Những vấn đề phát sinh

ủy viên UBND gắn với phạm vi công việc

của mỗi cấp chính quyền địa phương.

Mặc dù Luật Tổ chức CQĐP có nhiều

điểm “tích cực” góp phần nâng cao hiệu

quả hoạt động của cá nhân người giữ chức

danh Ủy viên UBND, người đứng đầu

cơ quan chuyên môn và tập thể HĐND,

UBND. Tuy nhiên, trong quá trình thực

hiện Luật Tổ chức CQĐP đã phát sinh một

số vướng mắc. Nguyên nhân xuất phát từ

việc Luật Tổ chức CQĐP gắn chức danh

bầu cử (thành viên UBND do HĐND bầu)

và chức danh hành chính (người đứng đầu

cơ quan chuyên môn do Chủ tịch UBND bổ

nhiệm) trong một chủ thể.

Như vậy, pháp luật chỉ quy định số

lượng ủy viên UBND mà không quy định

điều kiện chức vụ kèm theo. Trên thực tế,

xuất phát từ yêu cầu bảo đảm hiệu quả hoạt

động, người đứng đầu cơ quan chuyên môn

thường được Chủ tịch UBND giới thiệu để

HĐND bầu làm Ủy viên UBND phụ trách

lĩnh vực theo quy định của pháp luật (ví dụ

đối với cấp tỉnh giám đốc sở nội vụ sẽ là

ủy viên phụ trách nội vụ, giám đốc sở tài

chính là ủy viên phụ trách tài chính…). Sự

ổn định của quy định này trong lịch sử hoạt

động của chính quyền địa phương phần nào

phản ánh tính hợp lý, khả thi của quy phạm

về ủy viên UBND tại các văn bản trước kia.

Nghiên cứu cách thức hình thành các

chức danh trong hệ thống chính trị cho thấy,

quy định “Ủy viên UBND là người đứng

đầu cơ quan chuyên môn” tại Luật Tổ chức

CQĐP năm 2015 áp dụng theo mô hình của

Chính phủ. Khoản 1 Điều 99 Hiến pháp

năm 2013 quy định: Bộ trưởng, Thủ trưởng

cơ quan ngang bộ là thành viên Chính phủ

và là người đứng đầu bộ, cơ quan ngang

bộ… Đối với chính quyền trung ương, quy

định trên phù hợp vì có sự đồng nhất về địa

vị pháp lý, chủ thể có thẩm quyền quyết

định, quy trình hình thành chức danh thành

viên Chính phủ và bộ trưởng, thủ trưởng cơ

quan ngang bộ.

Luật Tổ chức CQĐP năm 2015 đã thay

đổi quy định về Ủy viên UBND². Theo đó,

Ủy viên UBND là người đứng đầu cơ quan

chuyên môn và ủy viên phụ trách quân sự,

ủy viên phụ trách công an. Quy định này

hướng tới mục đích tăng cường trách nhiệm

cá nhân người đừng đầu cơ quan chuyên

môn đối với hoạt động chung của UBND.

Hoạt động theo dõi, trao đổi của UBND

được kịp thời, thường xuyên, định kỳ hơn

khi tất cả người đứng đầu cơ quan chuyên

môn của UBND đều có quyền và trách

nhiệm tham gia phiên họp của UBND, có

quyền biểu quyết các vấn đề thuộc thẩm

quyền của UBND cùng cấp. Đồng thời,

HĐND có cơ chế giám sát toàn diện hơn

đối với hoạt động của UBND thông qua

quyền lấy phiếu, bỏ phiếu tín nhiệm, miễn

nhiệm, bãi nhiệm các Ủy viên UBND. Điều

này tạo sự bình đẳng, công bằng trong gánh

chịu trách nhiệm cá nhân và là động lực để

tăng cường hiệu quả, chất lượng quản lý

điều hành của tập thể UBND và của cá nhân

người đứng đầu cơ quan chuyên môn.

Theo quy định của Luật Cán bộ, công

chức, người giữ chức danh bộ trưởng là

cán bộ. Nhiệm kỳ hoạt động của Chính

phủ theo nhiệm kỳ hoạt động của Quốc

hội. Tương ứng với đó, nhiệm kỳ hoạt

động của các thành viên Chính phủ đồng

nhất với thời gian giữ chức danh bộ

trưởng, người đứng đầu cơ quan ngang

bộ và theo nhiệm kỳ Quốc hội. Quốc hội

là chủ thể có quyền phê chuẩn đề nghị của

Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm

²Khoản 1 của các Điều 20, 27, 41, 48 Luật Tổ chức CQĐP.

Số 09(433) - T5/2021

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

một cá nhân giữ chức danh bộ trưởng,

đồng thời là thành viên Chính phủ.

quyền của Chủ tịch UBND và theo trình tự

thủ tục về điều kiện bổ nhiệm được pháp

luật quy định⁷.

Tuy nhiên, khi quy định này được áp

dụng ở chính quyền địa phương sẽ không

hợp lý bởi các lý do sau:

Thứ ba, về thời điểm và thời gian thực

hiện nhiệm vụ: Ngay sau khi được HĐND

bầu, ủy viên UBND thực hiện nhiệm vụ,

quyền hạn của mình⁸, thời gian giữ chức

danh Ủy viên UBND theo nhiệm kỳ của

HĐND hoặc đến khi HĐND bỏ phiếu

miễn nhiệm, bãi nhiệm chức danh ủy

viên UBND. Trong khi đó, quyết định bổ

nhiệm người đứng đầu cơ quan chuyên

môn là văn bản hành chính, thời điểm

thực hiện nhiệm vụ phụ thuộc vào hiệu

lực thi hành của văn bản đó. Thời gian

hoạt động của người đứng đầu cơ quan

chuyên môn tính theo tuổi công tác của

cá nhân người được bổ nhiệm. Hiện nay,

quy trình bổ nhiệm người đứng đầu cơ

quan chuyên môn được thực hiện theo

Quyết định số 27/2003/QĐ - TTg ngày

19/02/2003 của Thủ tướng Chỉnh phủ

về việc ban hành Quy chế bổ nhiệm, bổ

nhiệm lại, luân chuyển, từ chức, miễn

nhiệm cán bộ, công chức lãnh đạo.

Thứ nhất, về địa vị pháp lý: Theo

nguyên tắc, UBND là cơ quan chấp

hành của HĐND, nhiệm kỳ hoạt động

của UBND theo nhiệm kỳ hoạt động của

HĐND³. Do đó, nhiệm kỳ hoạt động của

ủy viên UBND gắn với nhiệm kỳ của

HĐND. Ủy viên UBND là chức danh kiêm

nhiệm, quy định trách nhiệm tham gia của

cá nhân đối với tập thể của UBND. Căn cứ

Luật Cán bộ, công chức, người giữ chức

danh ủy viên UBND được hiểu là cán bộ⁴.

Trong khi đó, người được bổ nhiệm chức

vụ đứng đầu cơ quan chuyên môn của

UBND là công chức⁵. Điều này một lần

nữa được khẳng định tại khoản 1, khoản

2 Điều 6 Nghị định số 06/2010/NĐ -

CP ngày 25/01/2010 của Chính phủ quy

định những người là công chức.

Thứ hai, về quy trình hình thành chức

danh: Theo quy định hiện hành, Ủy viên

UBND là chức danh do HĐND bầu thực

hiện theo quy trình bầu cử trên cơ sở giới

thiệu của Chủ tịch UBND⁶. Đối với chức

danh người đứng đầu cơ quan chuyên môn

của UBND được thiết lập theo cơ chế bổ

nhiệm. Quyết định bổ nhiệm người đứng

đầu cơ quan chuyên môn thuộc thẩm

Xuất phát từ địa vị pháp lý khác nhau,

có hai cơ chế riêng biệt hình thành chức

danh bầu cử (ủy viên UBND) và chức

danh hành chính (người đứng đầu cơ

quan chuyên môn của UBND), thể hiện

thông qua sự độc lập, riêng biệt từ chủ thể

có quyền quyết định, trình tự thủ tục thực

³Điều này đã được quy định tại các luật về tổ chức HĐND và UBND (Ví dụ khoản 3 Điều 10 Luật Tổ chức

CQĐP năm 2015, khoản 2 Điều 6 Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003….),

⁴Khoản 1 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức.

⁵Khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức.

⁶Khoản 4 Điều 83 Luật Tổ chức CQĐP.

Quy định tại khoản 3 Điều 6 Nghị quyết số 24/2014/NĐ - CP ngày 04/4/2014 của Chính phủ quy định tổ

chức các cơ quan chuyên môn thuôc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; khoản 4 Điều 5 Nghị định

số 37/2014/NĐ – CP ngày 05/5/2014 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban

nhân dân huyện, quận, thị xã thành phố thuộc tỉnh.

⁸Khoản 4, khoản 9 Điều 83 Luật Tổ chức CQĐP.

Số 09(433) - T5/2021

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

hiện, hệ thống văn bản áp dụng, thời điểm

và thời gian thực hiện nhiệm vụ của ủy

viên UBND và người đứng đầu cơ quan

chuyên môn của UBND. Vì vậy, khi Luật

Tổ chức CQĐP năm 2015 đồng nhất hai

chức danh trong một chủ thể nhưng vẫn

giữ nguyên các quy định trong các văn

bản pháp luật khác có liên quan về trình

tự thủ tục thì tất yếu sẽ có những vướng

mắc, mâu thuẫn.

năm 2015 không thể áp dụng trong mọi

trường hợp, mọi thời điểm.

Ngoài ra, hai cơ chế chức danh khác

nhau nhưng được quy định chung cho một

chủ thể sẽ dẫn đến tình trạng hình thức ở

ít nhất một trong hai quy trình hoàn thiện

chức danh. Nếu việc bầu Ủy viên UBND có

trước thì quy trình bổ nhiệm của Chủ tịch

UBND sẽ hình thức; ngược lại, nếu việc

bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan chuyên

môn có trước thì quy trình bầu của HĐND

sẽ hình thức.

Chức danh nào có trước, làm tiền đề, điều

kiện để xem xét, quyết định cho việc thực

hiện quy trình hoàn thiện chức danh còn lại?

Trong trường hợp người được HĐND bầu

làm Ủy viên UBND nhưng không đủ điều

kiện bổ nhiệm làm người đứng đầu cơ quan

chuyên môn của UBND hoặc khi được bổ

nhiệm làm người đứng đầu cơ quan chuyên

môn của UBND nhưng không được HĐND

tín nhiệm bầu làm Ủy viên UBND sẽ giải

quyết thế nào?

Nhiệm kỳ HĐND 2016 - 2021 là

nhiệm kỳ đầu tiên thực hiện Luật Tổ chức

CQĐP năm 2015. Hướng dẫn số 1138/

HD - UBTVHQ13 của Ủy ban thường vụ

Quốc hội về một số nội dung tại kỳ họp

thứ nhất, nhiệm kỳ HĐND 2016 - 2021

(Hướng dẫn số 1138) quy định quy trình

bầu Ủy viên UBND⁹:

1. Chủ tịch UBND trình danh sách giới

thiệu các Ủy viên UBND. Tờ trình của Chủ

tịch UBND về việc giới thiệu người ứng

cử vào chức vụ Ủy viên UBND phải nêu

rꢀ chức vụ tại cơ quan chuyên môn của

UBND hoặc lĩnh vực công tác phụ trách

mà người đó dự kiến sẽ đảm nhiệm sau

khi được bầu làm Ủy viên UBND. Ủy viên

UBND khóa mới thực hiện nhiệm vụ ngay

sau khi được HĐND bầu.

Thời gian hoạt động chức danh của

Ủy viên UBND được tính từ khi HĐND

bầu đến hết nhiệm kỳ của HĐND hoặc

khi HĐND miễn nhiệm, bãi nhiệm, trong

khi đó thời gian thực hiện nhiệm vụ của

người đứng đầu cơ quan chuyên môn

phụ thuộc vào thời điểm công tác của cá

nhân. Với cơ chế hoạt động theo chế độ

hội nghị, quyết định theo đa số thì việc

HĐND miễn nhiệm, bãi nhiệm chức danh

Ủy viên UBND hiếm khi trùng hợp với

thời điểm kết thúc việc thực nhiệm vụ

được quy định tại quyết định của Chủ tịch

UBND bổ nhiệm người giữ chức vụ đứng

đầu cơ quan chuyên môn của UBND.

Như vậy, luôn có một khoảng thời gian

Ủy viên UBND không là người đứng đầu

cơ quan chuyên môn hoặc ngược lại. Điều

đó cho thấy, quy định tại khoản 1 của các

Điều 20, 27, 41, 48 Luật Tổ chức CQĐP

2. Căn cứ vào kết quả bầu của HĐND,

Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện ra

quyết định bổ nhiệm Ủy viên UBND vào

chức danh người đứng đầu cơ quan chuyên

môn tương ứng thuộc UBND cùng cấp (trừ

Ủy viên phụ trách công an và Ủy viên phụ

trách quân sự).

Theo quy định này, quy trình HĐND

bầu chức danh Ủy viên UBND được tiến

⁹Ý 7 điểm a mục 5 Hướng dẫn 1138/HD - UBTVQH14.

Số 09(433) - T5/2021

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

hành trước, làm căn cứ để Chủ tịch UBND

bổ nhiệm người đứng đầu cơ quan chuyên

môn. Cách hiểu này phù hợp với lập luận:

UBND là cơ quan chấp hành của HĐND,

hoạt động theo nhiệm kỳ của HĐND. Do

vậy, cơ quan chuyên môn của UBND

cũng phải theo nhiệm kỳ của HĐND.

Bên cạnh đó, Hướng dẫn số 1138 chỉ

là văn bản thực hiện tại kỳ họp thứ nhất

HĐND nhiệm kỳ 2016 - 2021, không là

căn cứ để áp dụng thực hiện quy trình bầu

Ủy viên UBND tại các kỳ họp khác của

HĐND trong nhiệm kỳ 2016 - 2021 và của

các nhiệm kỳ tiếp theo. Cho đến nay, việc

bầu Ủy viên UBND và bổ nhiệm người

đứng đầu cơ quan chuyên môn chưa được

hướng dẫn, giải thích để tạo sự thống nhất

trong nhận thức và thực hiện. Trong khi

đó, việc thay đổi nhân sự trong nhiệm kỳ

hoạt động của HĐND, UBND luôn có khả

năng xảy ra vào bất kỳ thời điểm nào vì

các lý do cá nhân như luân chuyển công

tác, nghỉ chế độ hưu trí, sức khỏe hay do vi

phạm pháp luật.

Về mặt pháp lý, Hướng dẫn số 1138

đã xác định mối quan hệ trong trình tự

bầu Ủy viên UBND là người đứng đầu

cơ quan chuyên môn thuộc UBND. Tuy

nhiên, trên thực tế, đa số nhân sự khi được

Chủ tịch UBND giới thiệu để HĐND bầu

làm Ủy viên UBND đã được Chủ tịch

UBND bổ nhiệm giữ chức vụ người đứng

đầu cơ quan chuyên môn của UBND

theo Quyết định số 27/2003/QĐ - TTg.

Chính vì vậy, sau khi HĐND bầu Ủy

viên UBND, việc UBND bổ nhiệm người

đứng đầu cơ quan chuyên môn của UBND

không được thực hiện thống nhất. Theo

thống kê, đối với chính quyền cấp tỉnh

có 38 địa phương ban hành quyết định

bổ nhiệm chức danh Ủy viên UBND giữ

chức vụ người đứng đầu cơ quan chuyên

môn thuộc UBND, 25 địa phương không

ban hành quyết định bổ nhiệm Ủy viên

UBND giữ chức vụ người đứng đầu cơ

quan chuyên môn thuộc UBND; trong

số 38 địa phương thực hiện theo Hướng

dẫn số 1138 thì có nhiều quyết định hoặc

không đúng với quy định của Luật Tổ

chức CQĐP hoặc không đúng với Quyết

định số 27/2003/QĐ - TTg về thời hạn bổ

nhiệm, quy trình lấy ý kiến các cơ quan

đoàn thể¹⁰. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn

chưa được cơ quan có thẩm quyền khắc

phục, và cũng chưa có hướng dẫn để áp

dụng cho các nhiệm kỳ tới.

3. Đề xuất hướng giải quyết

Yêu cầu về tính thống nhất giữa các quy

định của pháp luật và giảm thiểu tính hình

thức trong hoạt động của HĐND, UBND

đối với công tác nhân sự, không chỉ đơn

thuần là việc đưa ra trình tự chức danh nào

có trước, chức danh nào có sau như Hướng

dẫn số 1138 mà cần phải xuất phát từ bản

chất khác nhau của hai chức danh để giải

quyết vấn đề. Một quy định không phản

ánh đúng địa vị pháp lý của đối tượng sẽ

khó thống nhất, đồng bộ, thậm chí gây mâu

thuẫn, chồng chéo trong thực hiện. Điều đó

trước mắt ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động

của đối tượng thực thi pháp luật và lâu dài

sẽ tác động tiêu cực đến ý thức pháp luật

của xã hội.

Từ những bất cập trên, việc sửa đổi các

quy định có liên quan của Luật Tổ chức

CQĐP hoặc ban hành văn bản hướng dẫn

10 Báo cáo số 2654/BC - BNV ngày 11/6/2018 của Bộ Nội vụ về việc bổ nhiệm Ủy viên UBND cấp tỉnh, cấp

huyện giữ chức vụ người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cùng cấp.

Số 09(433) - T5/2021

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

thực hiện là điều các cơ quan có thẩm

quyền cần xem xét, giải quyết. Giải pháp

đặt ra là sửa đổi các quy định của các khoản

1 của các Điều 20, 27, 41, 48 Luật Tổ chức

CQĐP năm 2015 hoặc các nội dung liên

quan trong các luật khác để bảo đảm thực

hiện các điều này hoặc ban hành một văn

bản hướng dẫn.

chuyên môn để nhận được sự tín nhiệm của

HĐND. Khi người đứng đầu cơ quan chuyên

môn không được HĐND tín nhiệm bầu làm

Ủy viên UBND thì Chủ tịch UBND sẽ có căn

cứ, cơ sở để xem xét lại quyết định bổ nhiệm

của mình nhằm lựa chọn nhân sự phù hợp hơn

(ví dụ như cấp phó của người đứng đầu cơ

quan chuyên môn cũng được giới thiệu làm

Ủy viên UBND).

Để khắc phục các bất cập nêu trên, tác

giả đề xuất một số phương án sau:

Đây là giải pháp tối ưu, vừa bảo đảm

tính ổn định với các văn bản pháp luật

hiện có về quy trình bổ nhiệm cán bộ,

công chức và các văn bản về hoạt động

giám sát của HĐND đối với UBND vừa

không tác động đến các chính sách khác

của hệ thống chính trị về công tác quản lý

cán bộ, công chức.

Phương án thứ nhất: Sửa đổi các quy

định của các khoản 1 của các Điều 20, 27,

41, 48 Luật Tổ chức CQĐP năm 2015.

Từ thực tế hoạt động bầu Ủy viên

UBND và bổ nhiệm người đứng đầu

cơ quan chuyên môn của các nhiệm kỳ

trước, trên cơ sở kế thừa các quy định

của các Luật Tổ chức HĐND và UBND

trước kia, Luật Tổ chức CQĐP năm 2015

cần được sửa đổi theo hướng quy định

thẩm quyền của HĐND trong việc bầu

Ủy viên UBND và quy định khung số

lượng tối thiểu, tối đa Ủy viên UBND để

đảm bảo hiệu quả hoạt động của UBND.

Trong đó, số lượng thành viên UBND

được mở rộng tương ứng với số cơ quan

chuyên môn của từng đơn vị hành chính

nhưng không gắn kết yếu tố điều kiện “là

người đứng đầu cơ quan chuyên môn” để

HĐND bầu Ủy viên UBND.

Phương án thứ hai: Sửa đổi các quy

định của Luật Tổ chức CQĐP năm 2015

về thẩm quyền của HĐND và một số quy

định của các văn bản pháp luật khác có

liên quan.

Trong trường hợp vẫn giữ các quy định

tại các khoản 1 của các Điều 20, 27, 41, 48

Luật Tổ chức CQĐP năm 2015 thì cần sửa

đổi các quy định của Luật Tổ chức CQĐP

năm 2015 về thẩm quyền của HĐND và

một số quy định của các văn bản pháp luật

khác nhằm bảo đảm sự thống nhất các yếu

tố: Chủ thể quyết định, trình tự thủ tục,

thời hạn thực hiện nhiệm vụ của hai chức

danh này. Theo phương án này, trước hết,

cần bổ sung thẩm quyền của HĐND trong

việc quyết định nhân sự người đứng đầu cơ

quan chuyên môn và được thực hiện trong

cùng một hệ thống văn bản của HĐND

với tinh thần HĐND bầu Ủy viên UBND

thì đồng thời là người đứng đầu cơ quan

chuyên môn. Mô hình này được áp dụng

Việc mở rộng thành viên UBND tương

ứng với số cơ quan chuyên môn của UBND

cũng đảm bảo mục đích nâng cao hiệu quả

hoạt động của chính quyền địa phương như

mong muốn của Luật Tổ chức CQĐP năm

2015. Ngoài ra, hướng sửa đổi này cũng là

biện pháp thúc đẩy sự cố gắng, cạnh tranh

giữa các cá nhân người đứng đầu cơ quan

Số 09(433) - T5/2021

CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

theo cách mà chính quyền trung ương đang

thực hiện đối với quy trình phê chuẩn đề

nghị bổ nhiệm bộ trưởng, thủ trưởng cơ

quan ngang bộ của Chính phủ. Khi đó, Ủy

viên UBND và người đứng đầu cơ quan

chuyên môn được đồng nhất trong một quy

trình thực hiện, do một chủ thể quyết định.

Phương án thứ ba: Ban hành văn bản

hướng dẫn áp dụng cho đối tượng Ủy viên

UBND là người đứng đầu cơ quan chuyên

môn của UBND.

Đây là giải pháp được đưa ra bảo đảm

tính ổn định của Luật Tổ chức CQĐP năm

2015 và các văn bản pháp luật khác. Theo

đó, Chính phủ, căn cứ vào thẩm quyền quy

định tại khoản 3 Điều 25 Luật Tổ chức

Chính phủ năm 2015¹¹, khoản 1 Điều 19

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật

năm 2015¹²để ban hành văn bản quy định

về quy chế bổ nhiệm đối với đối tượng ủy

viên UBND là người đứng đầu cơ quan

chuyên môn.

Tuy nhiên, đây không phải là giải pháp

hiệu quả và khả thi vì quy trình này sẽ tiếp

tục gặp phải những trở ngại xuất phát từ sự

khác biệt giữa chính quyền trung ương và

chính quyền địa phương. Bởi lẽ, khó bảo

đảm tính độc lập trong hoạt động điều hành

của UBND khi nhân sự người đứng đầu cơ

quan chuyên môn của UBND phụ thuộc

hoàn toàn vào quyết định của HĐND. Trong

trường hợp trao quyền cho HĐND, mọi sự

thay đổi nhân sự Ủy viên UBND đồng thời

là người đứng đầu cơ quan chuyên môn

phải được miễn nhiệm, bãi nhiễm tại kỳ họp

HĐND. Điều này không phù hợp với cơ chế

hoạt động của HĐND. Ngoài ra, việc xác

định độ tuổi công tác của người đứng đầu

cơ quan chuyên môn không thể áp dụng như

đối với bộ trưởng, thành viên Chính phủ vì

phải bảo đảm tính đồng bộ với các quy định

của pháp luật về cán bộ công chức, thời gian

công tác, những tác động tới chính sách tiền

lương, bảo hiểm đối với một lượng nhân sự

lớn giữ chức danh Ủy viên UBND, người

đứng đầu cơ quan chuyên môn ở cấp tỉnh,

cấp huyện như hiện nay. Do vậy, cần phải

cân nhắc nhiều yếu tố từ cơ chế thực hiện

đến các quy định hiện hành như Luật Bảo

hiểm, Luật Cán bộ, công chức… khi lựa

chọn giải pháp này.

4. Thay cho lời kết

Quy định Ủy viên UBND là người đứng

đầu cơ quan chuyên môn của UBND được

quy định tại Luật Tổ chức CQĐP năm

2015 có những ưu điểm và hạn chế như

đã phân tích trên đây. Vì vậy, khi không

giải quyết được gốc rễ của vấn đề xuất

phát từ sự khác nhau giữa địa vị pháp lý

của một chức danh bầu cử với chức danh

hành chính thì đương nhiên sẽ có những

khó khăn, vướng mắc, những mong muốn

về ưu điểm quy định đó mang lại không

được phát huy. Các vấn đề về xung đột

pháp luật, tình trạng quy phạm không được

triển khai là khó tránh khỏi. Do vậy, các

giải pháp nêu trên được đưa ra có thể là

gợi mở để các cơ quan có thẩm quyền xem

xét, lựa chọn nhằm giải quyết vấn đề, đặc

biệt trong bối cảnh kỳ họp thứ nhất HĐND



nhiệm kỳ 2021 - 2026 đang đến gần

¹¹Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ đối với chính quyền địa phương: “3. Lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn,

thanh tra, kiểm tra hoạt động của UBND các cấp”.

¹²Chính phủ ban hành nghị định để quy định: “1. Chi tiết điều, khoản, điểm được giao trong luật, nghị quyết

của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước”.

Số 09(433) - T5/2021

7 trang Thùy Anh 9680 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Quy trình bầu ủy viên Ủy ban nhân dân", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

quy_trinh_bau_uy_vien_uy_ban_nhan_dan.pdf