Phát huy hiệu quả của hội nghị khu vực thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG
PHÁT HUY HIỆU QUẢ CỦA HộI NGHỊ kHU VỰC THƯỜNG TRỰC
HộI ĐỒNG NHÂN DÂN CẤP TỉNH
Nguyễn Hoàng Sơn
ThS.-Vụ-Công-tác-đại-biểu-Văn-phòng-Quốc-hội.
Thông tin bài viết:
Tóm tắt:
Từ khóa: Hội đồng nhân dân, hội
nghị khu vực, chính quyền địa
phương.
Hội nghị khu vực Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp tỉnh
là một mô hình trao đổi kinh nghiệm hoạt động giữa Thường trực
HĐND các địa phương có điều kiện địa lý, kinh tế, xã hội tương đồng.
Mô hình này được hình thành từ hơn 20 năm trước và đã trở thành hoạt
động thường xuyên ở 6 khu vực HĐND trong cả nước với trung bình
12 hội nghị/năm.Theo các báo cáo của Ban Công tác đại biểu thì tính
hiệu quả và chất lượng của Hội nghị khu vực Thường trực HĐND cấp
tỉnh được đánh giá cao, những kinh nghiệm, giải pháp cụ thể được trình
bày tại Hội nghị là những kinh nghiệm quý giá được đúc rút từ thực
tiễn phong phú tại các địa phương. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa
có quy định mang tính pháp lý nào liên quan đến việc tổ chức và tiếp
thu ý kiến từ những Hội nghị này.
Lịch sử bài viết:
Nhận bài
Biên tập
Duyệt bài
: 15/10/2020
: 25/10/2020
: 28/10/2020
Article Infomation:
Key words: People’s Council,
regional
conference,
local
administrations.
Abstract:
Regional Conference of the Standing People’s Councils (People’s
Council) at the provincial level is a model for discussions of experience
among the Standing People’s Councils in localities with similar
geographical, economic, and social conditions. This model was
initiated more than 20 years ago and has become a regular activity in
6 regions in the country with an average of 12 conferences per year.
According to the reports of the Committee for Deputy Affairs of the
National Assembly, the quality of the Regional Conference of the
Standing Provincial People’s Council is highly appreciated, the specific
experiences and solutions interchanged at the conferences are valuable
lessons learned from provincial practices. However, up to now, there
are no legal regulations relating to the organization and collection of
lessons learned from these conferences.
Article History:
Received
: 15 Oct. 2020
Edited
: 25 Oct. 2020
: 28 Oct. 2020
Approved
rong thiết chế chính quyền địa
phương, HĐND là cơ quan đại diện
vực trên toàn quốc. Để đạt được mục tiêu
này, nhiều giải pháp đã được thực hiện, trong
đó có việc trao đổi kinh nghiệm hoạt động
giữa HĐND các địa phương. Cách đây 20
năm, Thường trực HĐND tỉnh Hà Tây đã đề
xuất sáng kiến tổ chức Hội nghị khu vực
Thường trực HĐND cấp tỉnh đầu tiên với sự
tham gia của 12 tỉnh, thành phố khu vực
Đồng bằng Sông Hồng và Duyên hải Bắc bộ.
Từ mô hình này, trên cả nước ngày nay đã
Tcho ý chí, nguyện vọng và quyền làm
chủ của nhân dân địa phương, là cơ quan
quyền lực nhà nước ở địa phương. Để đảm
bảo hiệu quả hoạt động của chính quyền địa
phương thì việc nâng cao chất lượng, hiệu
quả hoạt động của HĐND là nhiệm vụ rất
cần thiết và luôn được sự quan tâm đặc biệt
của cấp ủy Đảng các tỉnh, thành phố các khu
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
62
Số 21 (421) - T11/2020
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG
hình thành 6 khu vực; trong đó, Thường trực
HĐND các tỉnh/thành mỗi khu vực luân
phiên đăng cai tổ chức 2 hội nghị/năm.
Tại các hội nghị này, Thường trực
HĐND các tỉnh, thành phố không chỉ trao
đổi, chia sẻ kinh nghiệm mà còn đưa ra
nhiều kiến nghị, khuyến nghị về hoàn thiện
quy định của pháp luật cho phù hợp với thực
tế ở địa phương. Các tham luận trình bày tại
Hội nghị đều được chuẩn bị tốt về nội dung,
phản ánh sát thực trạng tình hình hoạt động
và giới thiệu nhiều kinh nghiệm bổ ích để
đại biểu tham gia Hội nghị tham khảo, rút
kinh nghiệm trong việc tiếp tục nâng cao
chất lượng, hiệu quả hoạt động của đại biểu
HĐND các cấp. Kết quả của các Hội nghị
khu vực Thường trực HĐND cấp tỉnh đã góp
phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt
động của HĐND trong khu vực nói riêng và
cả nước nói chung.
Do những kết quả mang lại cho hoạt
động của HĐND các cấp, Hội nghị khu vực
Thường trực HĐND cấp tỉnh đã trở nên quan
trọng với các địa phương và trở thành hoạt
động mang tính thường xuyên. Tuy nhiên,
tác động của Hội nghị mới chỉ dừng lại ở
phạm vi khu vực, các kiến nghị của Hội nghị
chưa có nhiều tác động đến việc xây dựng
và hoạch định chính sách, pháp luật. Trong
thời gian tới, để phát huy hiệu quả của Hội
nghị khu vực Thường trực HĐND cấp tỉnh,
tác giả cho rằng, cần thực hiện đồng bộ các
giải pháp sau:
tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và
phối hợp giữa các cơ quan dân cử. Thực tế
hiện nay cho thấy, mối quan hệ công tác giữa
UBTVQH và HĐND chủ yếu thông qua
“hướng dẫn” bằng văn bản trả lời địa phương
về các vấn đề liên quan đến tổ chức và hoạt
động của HĐND. Một kênh khác thể hiện vai
trò hướng dẫn của UBTVQH đối với HĐND
là qua trao đổi ở các diễn đàn như Hội nghị
khu vực. Tuy nhiên, việc tiếp cận gần gũi hơn
để lắng nghe và tiếp thu các phản ánh về thực
tiễn hoạt động của các cơ quan dân cử địa
phương qua kênh này chưa thực sự được
quan tâm đúng mức dù nhiệm kỳ gần đây đã
có sự tham dự nhiều hơn của lãnh đạo Quốc
hội và của các cơ quan của Quốc hội ở Hội
nghị khu vực Thường trực HĐND.
Để tăng cường hiệu quả hoạt động của
hệ thống các cơ quan dân cử thì việc gắn kết
giữa UBTVQH và HĐND thông qua Hội
nghị khu vực Thường trực HĐND cấp tỉnh
cần được coi là trách nhiệm của UBTVQH
và Đoàn ĐBQH địa phương. Điều này thể
hiện ở những điểm sau:
- Dưới góc độ nhiệm vụ và quyền hạn
thì UBTVQH là cơ quan được giao giám sát,
hướng dẫn hoạt động của HĐND1 nên Hội
nghị khu vực Thường trực HĐND cấp tỉnh
là kênh thông tin rất giá trị để lắng nghe các
ý kiến, nguyện vọng từ các cơ quan dân cử
địa phương để có những hướng dẫn, điều
chỉnh chính sách kịp thời.
- Dưới góc độ đại diện thì Hội nghị khu
vực Thường trực HĐND cấp tỉnh cần có sự
tham gia không chỉ của lãnh đạo Quốc hội,
đại diện UBTVQH mà còn của ĐBQH thuộc
các Đoàn ĐBQH địa phương bởi ĐBQH “là
người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của
Nhân dân ở đơn vị bầu cử ra mình và của
Nhân dân cả nước”2 có trách nhiệm “thu
thập và phản ánh trung thực ý kiến, kiến nghị
của cử tri với Quốc hội”3.
Thứ nhất, tăng cường sự gắn kết giữa
Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) và
HĐND.
Trong tổ chức nhà nước, Quốc hội là cơ
quan quyền lực nhà nước cao nhất, còn
HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa
phương. Hoạt động của HĐND chịu sự giám
sát và hướng dẫn của UBTVQH để đảm bảo
1 Điều 55 Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014.
2 Điều 21 Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014.
3 Điều 27 Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014.
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
63
Số 21 (421) - T11/2020
CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG
Thực tiễn hiện nay cho thấy, ở các địa
phương đã có sự phối hợp tốt giữa Thường
trực HĐND với Đoàn ĐBQH ở một số khía
cạnh như: trong tiếp công dân, xử lý đơn
thư khiếu nại, tố cáo; công tác giám sát và
sử dụng kết quả giám sát khi trùng nội dung;
liên kết thông tin về kết quả giải quyết kiến
nghị của cử tri, kết quả theo dõi, đôn đốc xử
lý đơn thư, khiếu nại, tố cáo của công dân.
Thứ hai, cần làm rõ hơn tính chất pháp
lý của Hội nghị khu vực Thường trực HĐND
cấp tỉnh.
có tác động tốt đến chất lượng, hiệu quả của
các Hội nghị này.
Một Nghị quyết như vậy còn có tính
ràng buộc đối với các cơ quan của Quốc hội,
cơ quan của UBTVQH, các đoàn ĐBQH
trong việc tham gia chủ động hơn vào hoạt
động trao đổi kinh nghiệm với cơ quan dân
cử địa phương, bao gồm cả việc tiếp thu các
kiến nghị từ Hội nghị khu vực Thường trực
HĐND cấp tỉnh, coi đây là một kênh thông
tin hữu ích từ cử tri địa phương để phản ánh
với Quốc hội; qua đó, nâng cao vai trò
“hướng dẫn” của UBTVQH đối với hoạt
động của HĐND.
Mặc dù Hội nghị khu vực Thường trực
HĐND cấp tỉnh mang lại lợi ích rất thiết
thực và hàng năm có trung bình 12 Hội nghị
khu vực Thường trực HĐND được tổ chức,
nhưng cho đến nay, ngoài Thông báo số
645/TB-BTCĐB ngày 13/09/2016 về Kết
luận của Chủ tịch Quốc hội giao Ban Công
tác đại biểu chủ trì, phối hợp với Thường
trực HĐND các tỉnh, thành phố để tổ chức
Hội nghị khu vực Thường trực HĐND cấp
tỉnh, chưa có văn bản nào quy định về các
vấn đề liên quan đến tổ chức và tiếp thu ý
kiến từ những Hội nghị này. Đây chính là
nguyên nhân dẫn đến tính chất pháp lý
không rõ ràng của Hội nghị khu vực Thường
trực HĐND cấp tỉnh. Để tạo cơ sở pháp lý
cho hoạt động của Hội nghị khu vực Thường
trực HĐND cấp tỉnh, trước hết cần tổng kết
20 năm tổ chức Hội nghị khu vực Thường
trực HĐND cấp tỉnh để tổng kết, đánh giá
kết quả của việc tổ chức các Hội nghị này
trong thời gian qua, qua đó chỉ ra những kết
quả đã được, những hạn chế, bất cập, chỉ ra
sự cần thiết xây dựng hành lang pháp lý cho
mô hình của hoạt động này. Trước mắt, để
tạo cơ sở pháp lý, UBTVQH cần ban hành
nghị quyết hướng dẫn tổ chức Hội nghị
Thường trực HĐND cấp tỉnh. Một Nghị
quyết của UBTVQH được ban hành để thay
thế cho nội dung Kết luận của Chủ tịch Quốc
hội kèm theo những quy định về tiếp thu ý
kiến từ các Hội nghị khu vực Thường trực
HĐND cấp tỉnh sẽ mang lại nhiều ý nghĩa,
Đối với HĐND các tỉnh/thành phố thì
nghị quyết UBTVQH về Hội nghị khu vực
Thường trực HĐND cấp tỉnh sẽ là nguồn
động viên lớn để các địa phương phối hợp
với Ban Công tác đại biểu trong công tác tổ
chức nhằm nâng cao chất lượng các Hội nghị
khu vực Thường trực HĐND cấp tỉnh.
Ngoài ra, mặc dù việc ban hành nghị
quyết của UBTVQH về Hội nghị khu vực
Thường trực HĐND cấp tỉnh không tác động
trực tiếp đến việc lập dự toán ngân sách của
địa phương cho Hội nghị khu vực nhưng là
một căn cứ để dự toán này được coi là khoản
chi cần thiết; qua đó nâng cao trách nhiệm
của Thường trực HĐND các tỉnh, thành phố
trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do
luật định.
*
*
*
Tóm lại, việc tham dự Hội nghị khu vực
Thường trực HĐND cấp tỉnh thuộc phạm vi
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của
UBTVQH, các cơ quan của Quốc hội và các
Đoàn ĐBQH. Việc tham dự tích cực của các
cơ quan này cùng với việc hoàn thiện pháp
luật về Hội nghị khu vực Thường trực
HĐND sẽ góp phần tăng cường vai trò
hướng dẫn của UBTVQH đối với hoạt động
của HĐND, tăng cường trách nhiệm của các
cơ quan của Quốc hội và của Thường trực
HĐND các địa phương trong việc duy trì và
phát huy tính hiệu quả của Hội nghị khu vực
Thường trực HĐND cấp tỉnh
n
NLẬGHPIÊPNHCÁỨPU
64
Số 21 (421) - T11/2020
Bạn đang xem tài liệu "Phát huy hiệu quả của hội nghị khu vực thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
phat_huy_hieu_qua_cua_hoi_nghi_khu_vuc_thuong_truc_hoi_dong.pdf

