Phân loại tranh chấp thương mại và ý nghĩa của việc phân loại đó (Phần 1)
PHÂN LOẠI TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI VÀ Ý NGHĨA
CỦA VIỆC PHÂN LOẠI ĐÓ
(CLASSIFICATION OF TRADE DISPUTES AND THE MEANING
OF THAT)
Nguyễn Trung Tín1, Nguyễn Thị Thuận2, Lương Thị Bích Ngân3
Trung Tin Nguyen, Thi Thuan Nguyen, Bich Ngan Luong Thi
Khoa Luật, Trường Đại học Duy Tân, 03 Quang Trung, Đà Nẵng, Việt Nam
Faculty of Law, Duy Tan University, 03 Quang Trung, Da Nang, Vietnam
Tóm tắt
Trong nền kinh tế thị trường hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay ở nước ta,
có rất nhiều tranh chấp thương mại phát sinh. Việc giải quyết thỏa đáng và nhanh
chóng các tranh chấp ấy có ý nghĩa góp một phần quan trọng vào sự thúc đẩy nền kinh
tế thị trường phát triển lành mạnh. Để thực hiện được công việc đó, theo chúng tôi,
việc nhận diện từng loại tranh chấp thương mại và hiểu được ý nghĩa của nó có vai trò
đặc biệt quan trọng. Bài viết này tập trung làm rõ thêm việc phân loại các tranh chấp
thương mại và chỉ ra ý nghĩa của phân loại đó.
Từ khóa: Tranh chấp thương mại, phân loại
Abstract
In the economy of the current deep international integration market in our
country, many trade disputes arise. The quick and satisfactory settlement of these
disputes has an important contribution to promoting the healthy development of the
market economy in our country. To do that, in our opinion, identifying each type of
commercial dispute and understanding its meaning is particularly important. This
article focuses on further clarifying the classification of commercial disputes and its
implications.
Keywords:Trade disputes, classify.
1 Nguyên Phó Tổng biên tập Tạp chí Nhà nước và pháp luật, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội
Việt Nam
2 Trưởng khoa Luật – Đại học Duy Tân, thành phố Đà Nẵng
3 Giảng viên Khoa Luật - Đại học Duy Tân, thành phố Đà Nẵng
a. Giới thiệu chung về tranh chấp thương mại và phân loại tranh chấp thương
mại
Hoạt động kinh doanh, thương mại luôn tồn tại hoặc phát sinh những tranh chấp
như một tất yếu khách quan không thể không có. Những quan hệ thương mại càng đa
dạng và phức tạp thì khả năng phát sinh tranh chấp càng lớn. Chính vì vậy, việc nắm
rõ những loại tranh chấp thương mại là cơ sở để phân loại và đơn giản hóa hoạt động
có tranh chấp, cũng là điều kiện đưa ra những biện pháp giải quyết tranh chấp phù hợp
tránh để lại những hậu quả nặng nề trong quan hệ kinh tế nói chung.
Trước hết, cần hiểu thế nào là tranh chấp thương mại. Có nhiều cách hiểu khác
nhau về dạng tranh chấp này, song từ góc độ pháp lý, có thể định nghĩa tranh chấp
thương mại như sau: Tranh chấp thương mại là sự bất đồng quan điểm giữa các bên
về việc một hoặc một số bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ mà
mình cam kết trong hoạt động thương mại gây thiệt hại tới lợi ích chính đáng của một
hoặc một số bên khác[1, tr. 432]
Từ thuật ngữ “Tranh chấp thương mại” có thể thấy, bản chất của nó chính là một
loại tranh chấp đặt trong quan hệ lĩnh vực thương mại. Tranh chấp này được thể hiện
bằng sự bất đồng quan điểm giữa các bên, được hiểu là sự nhìn nhận các vấn đề trái
ngược nhau từ phía - gắn với các chủ thể (ví dụ, bên bán cho rằng bên mua đã giao
hàng cho mình không đúng chất lượng theo hợp đồng đã được ký kết, song bên mua thì
không thừa nhận điều đó).
Ở đây, chúng tôi không tập trung phân tích việc hiểu thế nào cho đúng về tranh
chấp thương mại, mà tập trung phân tích việc phân loại các tranh chấp thương mại và
ý nghĩa của việc phân loại đó.
Theo Điều 30 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (BLTTDS), các tranh chấp
thương mại được chia ra làm năm loại. Đó là:
- Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá nhân, tổ
chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi nhuận;
- Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ giữa cá nhân, tổ
chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận;
- Tranh chấp giữa người chưa phải là thành viên công ty nhưng có giao dịch về
chuyển nhượng phần vốn góp với công ty, thành viên công ty;
- Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty; tranh chấp giữa công ty
với người quản lý trong công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc thành viên Hội đồng quản
trị, giám đốc, tổng giám đốc trong công ty cổ phần, giữa các thành viên của công ty
với nhau liên quan đến việc thành lập, hoạt động, giải thể, sáp nhập, hợp nhất, chia,
tách, bàn giao tài sản của công ty, chuyển đổi hình thức tổ chức của công ty;
- Các tranh chấp khác về kinh doanh, thương mại, trừ trường hợp thuộc thẩm
quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp luật.
b. Một số vấn đề về phân loại tranh chấp thương mại cần trao đổi và ý nghĩa của
việc phân loại đó
Các tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá nhân,
tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi nhuận (hoạt động
kinh doanh, thương mại bao gồm: Mua bán hàng hóa; Cung ứng dịch vụ; Phân phối;
Đại diện, đại lý; Ký gửi; Thuê, cho thuê, thuê mua; Xây dựng; Tư vấn, kỹ thuật; Vận
chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường sắt, đường bộ, đường thuỷ nội địa; Vận
chuyển hàng hóa, hành khách bằng đường hàng không, đường biển; Mua bán cổ ph
iếu, trái phiếu và giấy tờ có giá khác; Đầu tư tài chính, ngân hàng; Bảo hiểm; Thăm
dò, khai thác);
Các nhà làm luật không nói rõ là các tranh chấp trên được phân loại căn cứ vào
cơ sở nào. Nhưng căn cứ vào các loại tranh chấp đó và các quy định liên quan, chúng
ta dễ dàng hiểu được rằng các nhà làm luật đã căn cứ vào lĩnh vực để phân chia các tranh
chấp thương mại.
Theo chúng tôi, việc phân chia như vậy chưa cho thấy đầy đủ các loại tranh chấp
thương mại phát sinh trong cuộc sống. Bởi vì, căn cứ vào tính chất quốc tế (yếu tố
nước ngoài), các tranh chấp thương mại còn có thể chia thành hai loại là: Tranh chấp
thương mại có yếu tố nước ngoài và tranh chấp thương mại không có yếu tố nước
ngoài.
Vì mỗi một loại tranh chấp có những đặc thù riêng, liên quan tới tư cách pháp
lý các chủ thể, liên quan đến quyền và nghĩa vụ của họ khi ký kết hợp đồng cũng như
khi thực hiện hợp đồng và liên quan đến quá trình giải quyết tranh chấp. Nên nếu việc
phân loại không rõ ràng, thì khả năng nhận diện chính xác sẽ không được đảm bảo,
dẫn đến hệ quả giải quyết tranh chấp không thỏa đáng.
Trước hết, cần nhận diện các tranh chấp thương mại được phân chia theo lĩnh
vực. Hai vấn đề cần làm rõ ở đây là: Xem xét từng loại tranh chấp, xem tranh chấp đó
khác gì với loại tranh chấp dân sự; từ đó khẳng định được ý nghĩa của việc phân chia
theo lĩnh vực thương mại
4 trang
9180
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phân loại tranh chấp thương mại và ý nghĩa của việc phân loại đó (Phần 1)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phan_loai_tranh_chap_thuong_mai_va_y_nghia_cua_viec_phan_loa.pdf
