Phân biệt tội cướp tài sản với các tội xâm phạm sở hữu khác

Download

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC CAÛNH SAÙT NHAÂN DAÂN // PHAÙP LUAÄT

PHAÂN BIEÄT TOÄI CÖÔÙP TAØI SAÛN

VÔÙI CAÙC TOÄI XAÂM PHAÏM SÔÛ HÖÕU KHAÙC

Trung tá, S. Nguyễn Đức ảo *

Tóm tắt nội dung: Việc phân biệt tội cướp tài sản với các tội xâm phạm sở hữu khác

có ý nghĩa quan trọng về mặt lý luận và thực tiễn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội

phạm nói chung, tội phạm xâm phạm sở hữu nói riêng, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia

(ANQG) và trật tự an toàn xã hội (TTATXH). Qua nghiên cứu các quy định của Bộ luật

Hình sự (BLHS) về tội cướp tài sản và các tội xâm phạm sở hữu, cũng như thực tế xét xử các

vụ án, bài viết này phân biệt các đặc điểm tội cướp tài sản với các tội xâm phạm sở hữu khác

và các ví dụ minh họa.

Quyền sở hữu là quyền cơ bản quan khác không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn

trọng của công dân được quy định trong Hiến có ý nghĩa lớn về mặt thực tiễn áp dụng pháp

pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt luật hình sự. Trong phạm vi bài này, chúng tôi

Nam. Điều 32 Hiến pháp nước Cộng hòa Xã chỉ tập trung phân tích những điểm khác nhau

hội chủ nghĩa Việt Nam quy định: “Mọi người giữa tội cướp tài sản với một số tội xâm phạm sở

có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của hữu khác trong BLHS.

cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu

sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp với tội cưỡng đoạt tài sản (Điều 135)

hoặc trong các tổ chức kinh tế khác. Quyền - Về khách thể của tội phạm: Tội cướp tài

sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp sản và tội cưỡng đoạt tài sản không những xâm

phạm đến quan hệ sở hữu về tài sản mà còn xâm

I. Phân biệt tội cướp tài sản (Điều 133)

luật bảo hộ.”

Để bảo vệ quyền này, tại Chương XIV Bộ phạm đến quan hệ nhân thân. Tuy nhiên, quan

luật Hình sự đã quy định các tội xâm phạm sở hệ nhân thân mà tội cướp tài sản xâm phạm rất

hữu làm cơ sở cho công tác đấu tranh phòng, đa dạng. Trong trường hợp người phạm tội thực

chống những hành vi xâm phạm sở hữu.

hiện hành vi dùng vũ lực tấn công nạn nhân để

Trong số các tội xâm phạm sở hữu tài chiếm đoạt tài sản, người phạm tội xâm phạm

sản thì tội cướp tài sản là tội nguy hiểm nhất. đến tính mạng, sức khoẻ của nạn nhân (có thể

Bởi lẽ nó không những xâm phạm đến quyền gây thiệt hại về thể chất cho nạn nhân, làm nạn

sở hữu về tài sản mà còn xâm phạm đến quan nhân chết, bị thương tích). Trong trường hợp

hệ nhân thân (tính mạng, sức khoẻ... của con người phạm tội thực hiện hành vi đe doạ dùng vũ

người). Ngoài ra, những vụ cướp tài sản còn làm lực ngay tức khắc để chiếm đoạt tài sản, người

cho quần chúng nhân dân hoang mang lo lắng, phạm tội xâm phạm đến tinh thần và sức khoẻ

không yên tâm lao động, sản xuất. Chính vì thế của nạn nhân (có thể làm nạn nhân sợ hãi và

tội cướp tài sản được quy định đầu tiên trong làm ảnh hưởng đến sức khoẻ nhưng không gây

Chương XIV của BLHS (các tội xâm phạm sở ra thương tích cho nạn nhân). Trong trường hợp

hữu). Tuy nhiên trong thực tiễn xảy ra nhiều vụ người phạm tội có hành vi khác làm cho người bị

việc mà các cán bộ của các cơ quan tư pháp tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự

cũng như các nhà nghiên cứu còn nhiều ý kiến được để chiếm đoạt tài sản, người phạm tội xâm

tranh luận về tội danh: tội cướp tài sản hay các phạm đến tính mạng, sức khoẻ của nạn nhân

---------------------------------------------------------------

* P. Trưởng Bộ môn Pháp luật - T51

tội xâm phạm sở hữu khác. Do vậy, việc phân

biệt tội cướp tài sản với các tội xâm phạm sở hữu

SOÁ 04 // QUYÙ II NAÊM 2014

PHAÙP LUAÄT // TAÏP CHÍ KHOA HOÏC CAÛNH SAÙT NHAÂN DAÂN

(có thể làm nạn nhân chết, bị thương tích) nhưng tức khắc nhằm chiếm đoạt tài sản. Còn hành vi

cũng có thể xâm phạm đến tự do của con người khách quan của tội cưỡng đoạt tài sản là hành

(bất ngờ khoá cửa ngoài, nhốt nạn nhân vào một đe doạ sẽ dùng vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản.

căn buồng rồi chiếm đoạt tài sản). Còn đối với

Hành vi đe dọa dùng vũ lực ngay tức

tội cưỡng đoạt tài sản, quan hệ nhân thân mà tội khắc trong tội cướp tài sản khác với hành vi đe

cưỡng đoạt tài sản xâm phạm không thể là tính doạ sẽ dùng vũ lực trong tội cưỡng đoạt tài sản.

mạng, tự do mà chỉ có thể là tinh thần và sức

ứ nhất, dấu hiệu “ngay tức khắc” để

khoẻ của nạn nhân bởi lẽ người phạm tội cưỡng chỉ sự nhanh chóng về mặt thời gian. Trong tội

đoạt tài sản chỉ có hành vi đe doạ sẽ dùng vũ cướp tài sản, việc đe dọa dùng vũ lực có thể

lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần của trở thành hiện thực ngay lập tức, tức là ngay tại

người khác nhằm chiếm đoạt tài sản.

- Về hành vi khách quan:

thời điểm hai bên có mặt tại hiện trường. Giữa

hành vi đe dọa dùng vũ lực và hành vi dùng vũ

+ Hành vi khách quan của tội cướp tài lực (nếu có) không có khoảng cách về mặt thời

sản có thể là hành vi: Dùng vũ lực hoặc có hành gian. Người phạm tội sau khi đe dọa thì sử dụng

vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình vũ lực ngay nếu người bị đe dọa không thực hiện

trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt hoặc có biểu hiện không thực hiện yêu cầu đưa

tài sản. Còn hành vi khách quan của tội cưỡng tài sản.

đoạt tài sản không có dạng hành vi đó. Như vậy

trong các vụ mà người phạm tội có hành vi dùng tiền cho tao, chống cự tao đâm chết”.

vũ lực như đánh đập nạn nhân để chiếm đoạt tài Trong trường hợp này B hiểu rằng nếu

sản thì không phải là tội cưỡng đoạt tài sản mà không đưa tiền cho A thì ngay lúc đó A sẽ đâm

phải xác định là tội cướp tài sản. B. Cho nên hành vi của A là hành vi đe doạ

Ví dụ: A gí dao vào cổ B doạ: “Đưa hết

Ví dụ: A vay nợ B 20.000.000 đồng, đến dùng vũ lực ngay tức khắc.

kỳ hạn nhưng A không trả nợ. Sau vài lần đòi

Còn hành vi đe doạ sẽ dùng vũ lực ở tội

nhưng A không trả, B đã rủ C và D đến nhà của cưỡng đoạt tài sản thì có khoảng cách nhất định

A để đòi nợ. Khi đến nơi, A vẫn không có tiền để về thời gian từ khi người phạm tội đe doạ đến lúc

trả. B nói “không có tiền trả thì tao xiết nợ”, người phạm tội có thể dùng được vũ lực.

rồi cùng C, D lấy các đồ đạc trong nhà A. A cản

Ví dụ: Lúc 11 giờ, ngày 11/10/2012, chị

lại liền bị B, C, D đấm đá túi bụi. Sau đó, B, C, D Hoàng Thị Mai là giáo viên trường tiểu học Ngô

lấy xe máy, ti vi, điện thoại di động của A mang Quyền thuộc huyện Núi Thành, tỉnh Quảng

về nhà.

Nam vừa đi làm về, đang mở cổng vào nhà thì

Trong vụ việc trên vẫn có ý kiến cho rằng đối tượng Lê Hoàng Hải (đối tượng vừa đi tù về)

B, C, D phạm tội cưỡng đoạt tài sản nhưng theo có nhà ở cùng xóm với chị Mai bất ngờ tiến đến

chúng tôi ý kiến trên là không chính xác vì B, gần và nói với chị Mai: “Tao biết mày là cô giáo

C, D đã đấm đá A túi bụi làm cho A tê liệt ý chí trường Ngô Quyền, trên đường từ trường về

phản kháng rồi lấy xe máy, ti vi, điện thoại di nhà mày có đi qua một đoạn đường vắng

động của A mang về nhà. Đây là hành vi dùng người, đưa cho tao 1 triệu, nếu không có

vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản, là hành vi khách ngày tao sẽ chặn đường giết chết mày”. Lúc

quan của tội cướp tài sản. Do đó B, C, D phạm đó Hải không có vũ khí hay công cụ phương tiện

tội cướp tài sản.

nào khác, xung quanh khu vực đó vẫn còn nhiều

Giả sử trong trường hợp trên B, C, D người qua lại. Chị Mai đã đưa tiền cho Hải và

không đấm đá A mà chỉ quát nạt, doạ đánh A để ngay sau khi Hải bỏ đi, chị đã báo vụ việc cho

lấy xe máy, ti vi, điện thoại di động của A mang Công an. Ngày hôm sau, Công an huyện Núi

về nhà, thì đó lại là hành vi đe doạ sẽ dùng vũ Thành, tỉnh Quảng Nam đã bắt giữ được Hải, ra

lực nhằm chiếm đoạt tài sản, là hành vi khách quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với

quan của tội cưỡng đoạt tài sản. Khi đó B, C, D Hải về tội cưỡng đoạt tài sản.

mới phạm tội cưỡng đoạt tài sản.

Ở tình huống trên, Lê Hoàng Hải nói với

+ Hành vi khách quan của tội cướp tài chị Mai: “... trên đường từ trường về nhà mày

sản có thể là hành vi: Đe doạ dùng vũ lực ngay có đi qua một đoạn đường vắng người, đưa

SOÁ 04 // QUYÙ II NAÊM 2014

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC CAÛNH SAÙT NHAÂN DAÂN // PHAÙP LUAÄT

cho tao 1 triệu, nếu không có ngày tao sẽ còn có nhiều người. Hoà đe doạ anh Truyền: “sẽ

chặn đường giết chết mày”. Lúc đó, Hải không đánh và phá xe”. Như vậy, Hoà đã có hành vi

có vũ khí hay công cụ phương tiện nào khác, đe dọa dùng vũ lực đối với anh Truyền nhưng

xung quanh khu vực đó vẫn còn nhiều người qua hành vi đó chưa đủ hung bạo để làm cho anh

lại. Như vậy, trong trường hợp này, nếu chị Mai Truyền lo sợ là Hoà sẽ xâm phạm nghiêm trọng

không đưa tiền cho Hải thì Hải không thể thực đến tính mạng, sức khoẻ của mình (nếu không

hiện hành vi dùng vũ lực ngay lúc đó để xâm đưa tiền cho Hoà). Hành vi đe dọa dùng vũ lực

phạm đến tính mạng của chị Mai. Nếu muốn này chưa có tính chất mãnh liệt, hung bạo đến

xâm phạm đến tính mạng của chị Mai thì phải mức có thể làm tê liệt ý chí của anh Truyền. Do

trải qua một khoảng thời gian nữa, Hải mới có đó, hành vi của Hoà là hành vi đe doạ sẽ dùng

thể phục kích tại đoạn đường vắng rồi thực hiện vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản, là hành vi khách

hành vi dùng vũ lực để xâm phạm đến tính mạng quan của tội cưỡng đoạt tài sản.

của chị Mai. Do đó, hành vi của Hải là hành vi đe

doạ sẽ dùng vũ lực nhằm chiếm đoạt tài sản, là có tính chất nhanh chóng và mãnh liệt như vậy

hành vi khách quan của tội cưỡng đoạt tài sản.

hay không cần phải dựa vào các tình tiết: Nội

Để đánh giá hành vi đe dọa dùng vũ lực

ứ hai, dấu hiệu “ngay tức khắc” để dung và hình thức của hành vi đe dọa; tương

chỉ sự mãnh liệt của hành vi đe doạ. Trong tội quan lực lượng giữa bên đe dọa và bên bị đe

cướp tài sản, hành vi đe doạ dùng vũ lực có tính dọa; hoàn cảnh, không gian và thời gian xảy ra

chất mãnh liệt, hung bạo đến mức có thể làm hành vi đe dọa; tình hình kinh tế xã hội nơi và lúc

tê liệt ý chí của người bị đe doạ. Ở đây, thông xảy ra hành vi đe doạ.

thường người phạm tội có sự kết hợp giữa việc

Dấu hiệu ngay tức khắc chỉ đòi hỏi người

sử dụng vũ khí, hung khí với những thái độ, cử phạm tội đã có hành vi, cử chỉ, thái độ thể hiện

chỉ, lời nói hung bạo để tạo cảm giác cho người ra bên ngoài là sẽ dùng vũ lực ngay tức khắc, mà

bị tấn công sợ và tin rằng người phạm tội sẽ không đòi hỏi họ phải thật sự có ý định sẽ dùng

sử dụng bạo lực ngay lập tức để gây thiệt hại vũ lực ngay tức khắc cũng như phải có đủ điều

nghiêm trọng đến tính mạng, sức khoẻ của họ kiện để dùng vũ lực ngay tức khắc hay không.

nếu chống cự lại việc chiếm đoạt tài sản.

Chẳng hạn như: Hành vi dùng súng giả,

Trường hợp hành vi đe dọa dùng vũ lực lựu đạn giả... đe dọa nhằm chiếm đoạt tài sản

chưa đến mức làm tê liệt ý chí phản kháng của vẫn là hành vi đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc

người bị đe dọa thì không phải là hành vi của tội của tội cướp tài sản.

cướp tài sản mà là hành vi của tội cưỡng đoạt

II. Phân biệt tội cướp tài sản (Điều

tài sản. Ví dụ: Vào lúc 08h ngày 10/11/2012, 133) với tội công nhiên chiếm đoạt tài sản

tại phường 6, quận Tân Bình, TPHCM, anh Mai (Điều 137)

Văn Truyền điều khiển xe ô tô 7 chỗ hiệu Innova

Tội cướp tài sản với tội công nhiên chiếm

của mình vào một cây xăng ven đường để đổ đoạt tài sản có những điểm khác nhau cơ bản

xăng. Khi anh Truyền vừa mở cửa xe thì một sau:

thanh niên tên Phạm Văn Hòa nhanh chóng tiến

- Về khách thể của tội phạm: Ngoài quan

đến chỗ anh Truyền và gằn giọng nói: “Cho tao hệ sở hữu, tội cướp tài sản còn xâm phạm đến

ít tiền mua ma túy, không thì tao sẽ đánh quan hệ nhân thân. Trong khi đó, tội công nhiên

mày và phá xe”. Trên người Hòa không có bất chiếm đoạt tài sản chỉ xâm phạm đến quan hệ

kỳ vũ khí hay công cụ phương tiện nào. Vì không sở hữu.

muốn phiền phức, anh Truyền đã đưa cho Hòa

500.000 đồng. Sau đó Hòa bỏ đi. Qua điều tra

- Về hành vi khách quan:

Hành vi khách quan của tội cướp tài sản

truy xét, Công an quận Tân Bình đã bắt giữ được là hành vi: Dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay

Hòa, ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị

đối với Hòa về tội cưỡng đoạt tài sản.

tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự

Ở tình huống trên, Hoà chỉ có một mình, được nhằm chiếm đoạt tài sản. Như vậy, người

trên người Hòa không có bất kỳ vũ khí hay công phạm tội cướp tài sản đã có hành vi làm cho

cụ phương tiện nào. Xung quanh cây xăng vẫn người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể

SOÁ 04 // QUYÙ II NAÊM 2014

PHAÙP LUAÄT // TAÏP CHÍ KHOA HOÏC CAÛNH SAÙT NHAÂN DAÂN

chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản.

Ví dụ: A và B đã phục kích ở một đoạn chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản.

đường vắng vẻ. Khi thấy C đi xe máy đến khu Đối với tội cướp giật tài sản, người phạm

người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể

vực này, A và B đã chặn C lại, đánh C gãy chân tội chỉ có hành vi công khai, nhanh chóng chiếm

rồi chiếm đoạt chiếc xe máy của C. Như vậy A đoạt tài sản của người khác. Người phạm tội

và B đã có hành vi dùng vũ lực tấn công C và không có ý thức đương đầu đối với nạn nhân,

đưa C vào tình trạng không thể chống cự được không có hành vi đè bẹp sự phản kháng của

để chiếm đoạt tài sản. Do đó, hành vi của A và nạn nhân như tội cướp tài sản. Chính vì vậy mà

B là hành vi phạm tội cướp tài sản.

hành vi chiếm đoạt tài sản ở tội cướp giật tài sản

Đối với tội công nhiên chiếm đoạt tài sản, phải diễn ra nhanh chóng. Vẫn có trường hợp

người phạm tội chỉ có hành vi lợi dụng tình trạng người phạm tội cướp giật tài sản dùng sức mạnh

khó khăn vướng mắc của nạn nhân (bản thân vật chất nhưng chỉ tác động vào tài sản để tạo

nạn nhân đang ở trong tình trạng không có điều điều kiện thuận lợi cho việc công khai, nhanh

kiện chống lại hành vi chiếm đoạt tài sản của chóng chiếm đoạt tài sản chứ không tác động

người phạm tội) để công khai chiếm đoạt tài sản vào nạn nhân nhằm đè bẹp sự phản kháng của

mà không cần phải nhanh chóng.

nạn nhân.

Ví dụ: A và B theo dõi C, phát hiện C vừa

Ví dụ: Tại một đoạn đường vắng, D đi xe

máy bị ngã gãy chân. E và F thấy vậy đã chiếm rút tiền ở một ngân hàng, bỏ tiền vào một chiếc

đoạt chiếc xe máy của D. Như vậy, E và F đã lợi cặp rồi xách cặp từ trong ngân hàng bước ra

dụng D bị gãy chân, tức là D đang ở trong tình phía ngoài. A đã bất ngờ từ phía sau đá mạnh

trạng khó khăn vướng mắc không có điều kiện vào chiếc cặp làm chiếc cặp văng về phía trước.

chống lại hành vi chiếm đoạt tài sản để chiếm Lúc đó B nhặt lấy cặp rồi A và B cùng nhanh

đoạt tài sản của D. Do đó hành vi của E và F là chóng bỏ chạy. Như vậy, A và B chỉ dùng sức

hành vi phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản. mạnh vật chất tác động vào tài sản để tạo điều

- Về giá trị tài sản bị chiếm đoạt:

kiện thuận lợi cho việc công khai, nhanh chóng

Ở tội cướp tài sản, pháp luật không quy chiếm đoạt tài sản chứ không tác động vào nạn

định tài sản bị chiếm đoạt phải có giá trị là bao nhân nhằm đè bẹp sự phản kháng của nạn

nhiêu. Còn ở tội công nhiên chiếm đoạt tài sản, nhân. Do đó, hành vi của A và B là hành vi phạm

tài sản bị chiếm đoạt phải có giá trị từ 2 triệu tội cướp giật tài sản.

đồng trở lên hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng gây

Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT

hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành - TANDTC - VKSNDTC - BCA - BTP ngày

chính về hành vi chiếm đoạt, hoặc đã bị kết án 25/12/2001 của Toà án nhân dân tối cao, Viện

về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư

mà còn vi phạm.

III. Phân biệt tội cướp tài sản (Điều đoạt được tài sản hoặc đã chiếm đoạt được tài

133) với tội cướp giật tài sản (Điều 136) sản, nhưng đã bị người bị hại hoặc người khác

Tội cướp tài sản với tội cướp giật tài sản giành lại, mà người phạm tội tiếp tục dùng vũ

có những điểm khác nhau cơ bản sau: lực, đe doạ dùng vũ lực ngay tức khắc tấn công

pháp quy định: Nếu người phạm tội chưa chiếm

- Về khách thể của tội phạm: Ngoài quan người bị hại hoặc người khác nhằm chiếm đoạt

hệ sở hữu, tội cướp tài sản còn xâm phạm đến cho được tài sản, thì trường hợp này không phải

quan hệ nhân thân. Trong khi đó, tội cướp giật là “hành hung để tẩu thoát” mà đã có đầy đủ

tài sản chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu.

- Về hành vi khách quan:

các dấu hiệu cấu thành tội cướp tài sản.

Như vậy, có thể phân thành các trường

Hành vi khách quan của tội cướp tài sản hợp sau:

là hành vi: Dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay

+ Trường hợp lúc đầu đối tượng có hành

tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị vi cướp giật tài sản nhưng chưa chiếm đoạt được

tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự tài sản (đang giằng co với nạn nhân), người

được nhằm chiếm đoạt tài sản. Như vậy, người phạm tội đã dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực

phạm tội cướp tài sản đã có hành vi làm cho ngay tức khắc nhằm chiếm đoạt tài sản thì truy

SOÁ 04 // QUYÙ II NAÊM 2014

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC CAÛNH SAÙT NHAÂN DAÂN // PHAÙP LUAÄT

cứu trách nhiệm hình sự đối với họ về tội cướp

tài sản.

Trong thực tiễn có trường hợp người

phạm tội cố tình mời nạn nhân uống rượu thật

+ Trường hợp người phạm tội đã chiếm nhiều. Sau khi nạn nhân say rượu thì người

đoạt được tài sản rồi nhưng chủ tài sản hoặc phạm tội chiếm đoạt tài sản của nạn nhân.

người khác đã lấy lại được tài sản đó hoặc đang Trong trường hợp này, có ý kiến cho rằng người

giằng co tài sản với người phạm tội, thì người phạm tội đã phạm tội cướp tài sản vì họ đã dùng

phạm tội dùng vũ lực… để chiếm đoạt tài sản thủ đoạn khác làm cho người bị tấn công lâm

cho bằng được thì truy cứu trách nhiệm hình sự vào tình trạng không thể chống cự được nhằm

đối với họ về tội cướp tài sản.

chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên theo quan điểm

+ Trường hợp việc dùng vũ lực, đe doạ của chúng tôi, việc nạn nhân uống rượu là do

dùng vũ lực là nhằm để tẩu thoát (kể cả khi tẩu tự bản thân họ quyết định, họ đã tự đưa mình

thoát cùng với tài sản đã chiếm đoạt được) thì vào tình trạng say rượu, tình trạng không có khả

truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cướp giật tài năng chống cự. Do đó, người phạm tội lợi dụng

sản và coi tình tiết dùng vũ lực ... là tình tiết tăng tình trạng say của nạn nhân để chiếm đoạt tài

nặng: hành hung để tẩu thoát.

sản của họ thì đó là hành vi lén lút, bí mật chiếm

IV. Phân biệt tội cướp tài sản (Điều đoạt tài sản, là hành vi khách quan của tội trộm

133) với tội trộm cắp tài sản (Điều 138)

Tội cướp tài sản với tội trộm cắp tài sản

có những điểm khác nhau cơ bản sau:

cắp tài sản.

Căn cứ vào Thông tư liên tịch số 02/2001/

TTLT - TANDTC - VKSNDTC - BCA- BTP ngày

- Về khách thể của tội phạm: Ngoài quan 25/12/2001 của Toà án nhân dân tối cao, Viện

hệ sở hữu, tội cướp tài sản còn xâm phạm đến kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư

quan hệ nhân thân. Trong khi đó, tội trộm cắp tài pháp:

sản chỉ xâm phạm đến quan hệ sở hữu.

- Về hành vi khách quan:

+ Trường hợp lúc đầu đối tượng có hành

vi trộm cắp tài sản nhưng chưa chiếm đoạt được

Hành vi khách quan của tội cướp tài sản tài sản thì bị phát hiện. Người phạm tội đã dùng

là hành vi: Dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực ngay vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc

tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị nhằm chiếm đoạt tài sản thì truy cứu trách nhiệm

tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự hình sự đối với họ về tội cướp tài sản.

được nhằm chiếm đoạt tài sản. Đối với tội trộm

+ Trường hợp người phạm tội đã chiếm

cắp tài sản, người phạm tội có hành vi bí mật, đoạt được tài sản rồi nhưng chủ tài sản hoặc

lén lút chiếm đoạt tài sản đang do người khác người khác đã lấy lại được tài sản đó hoặc đang

quản lý. Như vậy trong thực tiễn, vẫn có những giằng co tài sản đó với người phạm tội mà người

trường hợp nhầm lẫn giữa hành vi khác làm cho phạm tội dùng vũ lực… để chiếm đoạt tài sản

người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể cho bằng được thì xử lý về tội cướp tài sản.

chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản ở tội

+ Trường hợp việc dùng vũ lực, đe doạ

cướp tài sản với hành vi khách quan của tội trộm dùng vũ lực là nhằm để tẩu thoát (kể cả khi tẩu

cắp tài sản.

thoát cùng với tài sản chiếm đoạt được) thì định

Trường hợp người phạm tội có hành vi tội trộm cắp tài sản và coi tình tiết dùng vũ lực

khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình là tình tiết tăng nặng: hành hung để tẩu thoát.

trạng không thể chống cự được rồi lén lút chiếm

đoạt tài sản thì đó là hành vi phạm tội cướp tài

- Về giá trị tài sản bị chiếm đoạt:

Ở tội cướp tài sản, pháp luật không quy

sản. Ví dụ: A lén lút bỏ thuốc mê vào ly nước của định tài sản bị chiếm đoạt phải có giá trị là bao

B. Khi B uống ly nước đó thì bị mê man bất tỉnh. nhiêu. Còn ở tội trộm cắp tài sản, tài sản bị chiếm

Lợi dụng tình trạng này, A đã lấy tài sản của B. đoạt phải có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên hoặc

Trường hợp người phạm tội có hành vi lợi dưới 2 triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm

dụng tình trạng nạn nhân đang say rượu, đang trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi

bị bệnh ... nên đang trong tình trạng mê man, chiếm đoạt, hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt

bất tỉnh để chiếm đoạt tài sản thì đó là hành vi tài sản, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm./.

phạm tội trộm cắp tài sản.

SOÁ 04 // QUYÙ II NAÊM 2014

5 trang Thùy Anh 9300 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Phân biệt tội cướp tài sản với các tội xâm phạm sở hữu khác", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

phan_biet_toi_cuop_tai_san_voi_cac_toi_xam_pham_so_huu_khac.pdf