Một số ý kiến về xử phạt vi phạm hành chính về hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa

MỘT SỐ Ý KIẾN VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH

VỀ HÀNH VI BUÔN BÁN HÀNG GIẢ MẠO

NHÃN HÀNG HÓA, BAO BÌ HÀNG HÓA

Lê Ngô Thảo Tiên, Thái Phạm Tuân, Vũ Đức Luân^*

Khoa Luật, Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh

GVHD: ThS. Đoàn Trọng Chỉnh

TÓM TẮT

Trong cuộc sống hằng ngày, việc mua sắm hàng hóa là một điều không thể thiếu. Mặc dù có

nhiều cách khác nhau để nhận biết chất lượng, nguồn gốc xuất xử, thương hiệu, nhãn hàng

hóa, nhãn hiệu hàng hóa. Tuy nhiên ngày nay nạn hàng giả các nhãn hiệu, bao bì của

những sản phẩm nổi tiếng ngày càng nhiều không chỉ trên thị trường Việt Nam mà còn trên

cả các nước toàn thế giới. Điều đó đã làm ảnh hưởng đến sức khỏe, tài sản của người tiêu

dùng, làm mất cân bằng trong hoạt động kinh doanh, cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, đặc

biệt hành vi buôn bán hàng giả còn xâm phạm đến quyền sở hữu trí tuệ về nhãn hàng hóa,

bao bì hàng hóa được pháp luật bảo vệ. Trong phạm vi bài báo này, nhóm tác giả phân tích

thực trạng áp dụng pháp luật và kiến nghị hoàn thiện pháp luật về xử phạt vi phạm hành

chính về buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hoá, bao bì hàng hóa.

Từ khóa: vi phạm hành chính, buôn bán hàng giả, giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng

hóa.

1 KHÁI NIỆM

Hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì theo cách hiểu thông thường là những hàng hóa có

nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa giả mạo tên thương nhân, địa chỉ của thương nhân khác;

giả mạo tên thương mại hoặc tên thương phẩm hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành,

mã vạch hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của thương nhân khác; hàng hóa có nhãn hàng hóa,

bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp

hàng hóa.

Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020) quy định tại khoản 1 Điều 2 quy

định vi phạm hành chính (VPHC) là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm

quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của

pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính. Từ đó, VPHC đối với hành vi buôn bán hàng

giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa là việc cá nhân, tổ chức thực hiện một, một số

hoặc tất cả các hoạt động chào hàng, bày bán, lưu giữ, bảo quản, vận chuyển, bán buôn,

bán lẻ, xuất khẩu, nhập khẩu và hoạt động khác đưa hàng những hàng hóa có nhãn hàng

2011

hóa, bao bì hàng hóa giả mạo tên thương nhân, địa chỉ của thương nhân khác; giả mạo tên

thương mại hoặc tên thương phẩm hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã vạch

hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của thương nhân khác; hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì

hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng

hóa vào lưu thông trên thị trường mà không phải là hành vi tội phạm và theo quy định của

pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.

Mặc dù, hành vi vi phạm về buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa gây

nguy hiểm cho xã hội, trật tự quản lí kinh tế và lợi ích của những người tiêu dùng nói riêng

nhưng mức độ vẫn chưa đủ căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy cần áp dụng xử

phạt bằng biện pháp hành chính đối với hành vi này. Căn cứ theo khoản 2 Điều 2 Luật xử

phạt vi phạm hành chính năm 2012 sửa đổi bổ sung 2020 số 67/2020/QH14 của Quốc hội

ngày 13/11/2020 đã định nghĩa cụ thể về xử phạt vi phạm hành chính là việc người có thẩm

quyền xử phạt áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ

chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm

hành chính.

Từ các khái niệm trên ta có thể hiểu xử phạt VPHC về nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa là

hoạt động áp dụng pháp luật, trong đó người có thẩm quyền áp dụng chế tài pháp luật hành

chính bằng hình thức xử phạt hay biện pháp khắc phục hậu quả đối với chủ thể vi phạm

hành chính là cá nhân hoặc tổ chức về buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng

hóa theo thủ tục do luật hành chính quy định, chủ thể vi phạm đó phải gánh chịu những hậu

quả so với trạng thái ban đầu.

2 QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT

2.1 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả mạo

nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa

Các nguyên tắc xử phạt VPHC đối với hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao

bì hàng hóa chịu sự điều chỉnh chung của nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính vì những

nguyên tắc này là những tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt nhằm bảo đảm đạt được mục đích,

yêu cầu của xử lý vi phạm hành chính. Tại khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính

2012 (sửa đổi, bổ sung 2020) quy định cụ thể về nguyên tắc khi xử lý vi phạm hành chính

như sau:

Thứ nhất, mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý

nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng

quy định của pháp luật;

Thứ hai, việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh chóng, công khai, khách

quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật;

Thứ ba, việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi

phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng;

Thứ tư, chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy

định. Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần. Nhiều người cùng thực hiện

2012

một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm

hành chính đó. Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành

chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm, trừ trường hợp hành vi vi phạm hành

chính nhiều lần được Chính phủ quy định là tình tiết tăng nặng;

Thứ năm, người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính. Cá

nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng

minh mình không vi phạm hành chính;

Thứ sáu, đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức

bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

2.2 Hình thức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả mạo

nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa

Đối với hành vi buôn bán hàng giả các tổ chức cá nhân vi phạm thực hiện với lỗi cố ý trực

tiếp và có đầy đủ nhận thức rõ được hành vi buôn bán hàng giả của mình là nguy hiểm cho

xã hội nhưng vì vụ lợi nên vẫn thực hiện, nhằm mục đích thu lợi bất chính. Chính vì tính

chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả gây ra của từng hành vi vi phạm hành chính nói chung

và hành vi về buôn bán hàng giả nói riêng là khác nhau. Vậy nên không thể áp dụng một

hình thức để xử phạt, pháp luật nước ta quy định tại Điều 21 Luật xử lý vi phạm hành chính

năm 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020) và Điều 4 Nghị Định 98/2020/NĐ-CP hình thức về các

hình thức xử phạt vi phạm hành chính bao gồm:

Một là, hình thức cảnh cáo được quy định một cách cụ thể tại Điều 22 Luật xử phạt hành

chính. Cảnh cáo được áp dụng đối với cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm

trọng, có tình tiết giảm nhẹ và theo quy định thì bị áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo hoặc

đối với mọi hành vi vi phạm hành chính do người chưa thành niên từ đủ 14 tuổi đến 16 tuổi

thực hiện. Cảnh cáo được quyết định bằng văn bản. Hình thức phạt cảnh cáo cùng với phạt

tiền được xem là hình thức phạt chính đối với hành vi buôn bán hàng giả được quy định tại

Điều 4 Nghị Định 98/2020/NĐ-CP.

Hai là, hình thức phạt tiền đổi với hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì

hàng hóa được quy định tại Điều 11 Nghị định 98/2020/NĐ-CP. Phạt tiền từ 1.000.000 đồng

đến 3.000.000 đồng trong trường hợp hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật có

trị giá dưới 3.000.000 đồng hoặc thu lợi bất hợp pháp dưới 5.000.000 đồng; phạt tiền từ

3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng trong trường hợp hàng giả tương đương với số lượng

của hàng thật có trị giá từ 3.000.000 đồng đến dưới 5.000.000 đồng hoặc thu lợi bất hợp

pháp từ 5.000.000 đồng đến dưới 10.000.000 đồng; phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến

10.000.000 đồng trong trường hợp hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật có trị

giá từ 5.000.000 đồng đến dưới 10.000.000 đồng hoặc thu lợi bất hợp pháp từ 10.000.000

đồng đến dưới 20.000.000 đồng; phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng trong

trường hợp hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật có trị giá từ 10.000.000 đồng

đến dưới 20.000.000 đồng hoặc thu lợi bất hợp pháp từ 20.000.000 đồng đến dưới

30.000.000 đồng; Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng trong trường hợp hàng

giả tương đương với số lượng của hàng thật có trị giá từ 20.000.000 đồng đến dưới

2013

30.000.000 đồng hoặc thu lợi bất hợp pháp từ 30.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng;

phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng trong trường hợp hàng giả tương đương

với số lượng của hàng thật có trị giá từ 30.000.000 đồng trở lên hoặc thu lợi bất hợp pháp từ

50.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Phạt tiền gấp hai lần các mức tiền phạt quy định tại khoản 1 Điều này đối với hành vi nhập

khẩu hàng giả hoặc hàng giả thuộc một trong các trường hợp sau đây: là thực phẩm, phụ

gia thực phẩm, chất bảo quản thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, thuốc, nguyên

liệu làm thuốc mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự; là thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy

sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trông thủy sản, sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi,

phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, giống vật nuôi; là mỹ phẩm,

trang thiết bị y tế, chất tẩy rửa, hoá chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong lĩnh

vực gia dụng và y tế, xi măng, sắt thép xây dựng, mũ bảo hiểm.

Ba là, các hình thức xử phạt bổ sung được quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định

98/2020/NĐ-CP. Đối với hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa

được quy định tại khoản 3 Điều 11 Nghị định này gồm tịch thu tang vật vi phạm đối với hành

vi vi phạm quy định tại Điều này, trừ trường hợp áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy

định tại điểm a hoặc điểm b khoản 4 Điều này, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ

hành nghề từ 01 tháng đến 03 tháng đối với hành vi vi phạm quy định tại Điều này trong

trường hợp vi phạm nhiều lần hoặc tái phạm.

2.3 Thẩm quyền và thời hiệu về xử phạt vi phạm hành chính về hành vi buôn bán hàng

giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa,

bao bì hàng hóa: hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa có trên

khắp các khu vực khác nhau và cách thức thực hiện, tính chất mức độ của các hành vi vi

phạm cũng khác nhau. Ngoài ra còn dựa vào chức năng. Đó cũng là căn cứ xác định thẩm

quyền của các cơ quan chức năng xử phạt vi phạm hành chính và quy định rõ theo từng

chức vụ, cấp bậc khác nhau từ Điều 81 đến Điều 87 Nghị định 98/2020/NĐ-CP ngày

26/08/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất,

buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các cơ quan như: Ủy

ban nhân dân các cấp, Quản lý thị trường, Công an nhân dân, Hải quan, Bộ đội Biên phòng,

Cảnh sát biển Việt Nam, Thanh tra.

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa,

bao bì hàng hóa. Việc xác định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính theo pháp luật hiện

hành đối với hành vi buôn bán hàng giả là rất quan trọng. Vậy nên khi cơ quan có thẩm

quyền áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính cần xem xét đền yếu tố thời hiệu

áp dụng. Để bảo đảm việc xử phạt một cách khách quan, kịp thời và đúng quy định pháp

luật, hơn hết vẫn có thể xử phạt các hành vi đã thực hiện nhưng gây hậu quả nghiêm trọng

cho đời sống xã hội. theo đó căn cứ vào khoản 1 Điều 6 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012

Sửa đổi bổ sung năm 2020 thì thời hiệu thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong trường

hợp hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa là 02 năm.

2014

3 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG

Chỉ tính riêng 9 tháng năm 2020, lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã tiến hành kiểm

tra, giám sát 9.449 vụ, với số tiền xử phạt vi phạm hành chính 5,65 tỷ đồng; Năm 2019 và 6

tháng đầu năm 2020, lực lượng QLTT đã chuyển cơ quan điều tra 176 vụ; đã khởi tố hình

sự 23 vụ; không khởi tố hình sự 55 vụ; đang tiếp tục điều tra 98 vụ, trong đó buôn bán, vận

chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu 79 vụ; gian lận thương mại 21 vụ; hàng giả 64 vụ; vi

phạm khác 12 vụ.³Như vậy, với những con số thống kê ở trên, chúng ta nhận thấy rằng,

tình hình vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả ngày càng gia tăng và giả ở

mọi mặt hàng với đa dạng về phương thức buôn bán đặc biệt là giả mạo nhãn hàng hóa,

bao bì hàng hóa.

Có thể thấy rõ hơn, ngày 25/01/2021, qua công tác quản lý, nắm bắt địa bàn Đội Quản lý thị

trường số 2 - Cục Quản lý thị trường tỉnh Hà Giang đã tiến hành kiểm tra đột xuất hộ kinh

doanh sửa chữa điện tử Châu Hà, địa chỉ thôn Lũng Loét, xã Ngọc Linh, huyện Vị Xuyên,

tỉnh Hà Giang, do Bà Đặng Thị Hà làm chủ. Qua kiểm tra phát hiện 06 đôi loa (12 chiếc) có

gắn nhãn hiệu JBL của Chủ thể quyền Harman Internationnal Industries, Incorporated (US),

8500 Balboa Boulevard, Northridge 91329, United of America, hiện đang được bảo hộ tại

Việt Nam. Tại thời điểm kiểm tra Bà Hà không xuất trình được hoá đơn, chứng từ liên quan

đến số hàng hoá nêu trên. Toàn bộ số hàng hóa nêu trên đã bị đội QLTT số 2 tạm giữ để

xác minh làm rõ. Ngày 25/02/2021, Sau khi kết thúc quá trình xác minh. Đội QLTT số 2 số đã

trình Cục Trưởng Cục QLTT tỉnh Hà Giang ra quyết định xử phạt bà Đặng Thị Hà với hành vi

trưng bày để bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu với số tiền xử phạt là 16.000.000 đồng, buộc

tiêu huỷ toàn bộ 06 bộ (12 chiếc) Loa là hàng hoá giả mạo nhãn hiệu trước sự chứng kiến

của các cơ quan chức năng.⁴

Qua số liệu trên ta có thể thấy số lượng các vụ việc bị xử phạt vi phạm hành chính đối với

hành vi buôn bán hàng giả rất nhiều và ngày càng tăng, hình thức một đa dạng. Trên thị

trường hàng hóa giả mạo, hàng hóa xâm phạm quyền ngày càng nhiều và khó phân biệt,

đặc biệt những nhóm hàng thuộc lĩnh vực công nghệ cao như thiết bị máy tính, thuốc chữa

bệnh hay nhóm hàng hóa phục vụ tiêu dùng như quần áo, mỹ phẩm,… Việc xâm phạm

quyền nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa còn xuất hiện ở nhóm hàng hóa có khả năng gây

hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe con người như thuốc bảo vệ thực vật, sắt

thép xây dựng, thực phẩm, đồ uống,… trong khi các cơ quan chức năng đang cố gắng hoàn

thiện hệ thống pháp luật về bảo hộ quyền nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa thì tính chất, mức

độ xâm phạm quyền nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa ngày càng diễn ra nghiêm trọng và

phức tạp.

3

an chỉ đạo 35 ộ Công Thương, ộ Công Thương Việt Nam, nguồn https://www.moit.gov.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-

tiet/luc-luong-quan-ly-thi-truong-su-thay-%C4%91oi-hieu-qua-sau-hon-hai-nam-to-chuc-mo-hinh-theo-nganh-doc-21455-

3301.html, truy cập ngày 30/04/2021.

⁴Trần Anh Tuấn, Cục QLTT Hà Giang, https://dms.gov.vn/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/ha-giang-xu-phat-gan-20-trieu-%C4%91ong-va-

buoc-tieu-huy-san-pham-loa-gia-nhan-hieu-jbl-%C4%91uoc-bao-ho-tai-viet-nam-29339-1.html, truy cập ngày 02/5/2021

2015

4 NHỮNG VƯỚNG MẮC VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN

Vướng mắc về khái niệm hàng giả: tại điểm b khoản 7 Điều 3 Nghị định 98/2020/NĐ-CP quy

định “Hàng hóa có ít nhất một trong các chỉ tiêu chất lượng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản

hoặc định lượng chất chính tạo nên giá trị sử dụng, công dụng của hàng hóa chỉ đạt mức từ

70% trở xuống so với mức tối thiểu quy định tại quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn chất

lượng đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa”. Việc quy định chỉ

tiêu chất lượng hàng hóa hay đặc tính kỹ thuật cơ bản để làm ngưỡng giá trị sử dụng, công

dụng giữa hàng thật và hàng giả là một điều tất yếu và có thể đo lường, tính toán, nhận biết

được. Tuy nhiên, với quy định định lượng chất chính tạo nên giá trị sử dụng, công dụng vẫn

chưa thể áp dụng được khi các văn bản quy phạm pháp luật hiện nay chưa đề cập đến vấn

đề này. Hàng hóa giải mạo về sở hữu trí tuệ là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ theo quy

định của Luật này bao gồm hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và giả mạo chỉ dẫn địa lý (sau đây

gọi là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu) quy định tại khoản 2 Điều này và hàng hóa sao chép lậu

quy định tại khoản 3 Điều này, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu là hàng hóa, bao bì của hàng

hóa có gắn nhãn hiệu, dấu hiệu trùng hoặc khó phân biệt với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang

được bảo hộ dùng cho chính mặt hàng đó mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu

hoặc của tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý, hàng hóa sao chép lậu là bản sao được sản xuất

mà không được phép của chủ thể quyền tác giả hoặc quyền liên quan. Khoản 4 Điều 124

Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 (SĐ, BS 2009, 2019) mức phạt, thẩm quyền xử phạt vi phạm

hành chính đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được thực hiện theo quy định

của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Giữa quy định về hàng giả và hàng xâm phạm

quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam đã sự chồng chéo không rõ ràng. Nghĩa là trong hàng giả

có một bộ phận về hình thức thuộc hàng giả là hàng xâm phạm quyền sở trí tuệ và khi áp

dụng xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả thì cơ quan chức năng

phải xác định đó là hành vi nào trong số hành vi hàng giả để lựa chọn cơ sở pháp lý áp dụng

cho phù hợp với hành vi đó.

Hoàn thiện pháp luật về khái niệm hàng giả: hoàn thiện khái niệm hàng giả là một việc làm

hết sức quan trọng, là cơ sở để cơ quan chức năng xác định một mặt hàng được xem là

hàng giả. Vì thế khái niệm hàng giả nên quy định theo hướng: cần có sự quy định rõ thế nào

là đặc tính kỹ thuật cơ bản tạo nên giá trị, công dụng của hàng hóa ở văn bản hướng dẫn

Nghị định hoặc ban hành ra văn bản mới sửa đổi Nghị định tại điểm b khoản 7 Điều 3 Nghị

định 98/2020/NĐ-CP quy định: “Hàng hóa có ít nhất một trong các chỉ tiêu tiêu chuẩn chất

lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật tạo nên giá trị sử dụng, công dụng của hàng hóa chỉ đạt mức

từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố

áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa”. Tạo điều kiện thuận lợi trong việc áp dụng

văn bản xử lý hành vi một cách dễ dàng. Cần quy định rõ nét hơn hoặc bỏ quy định hành vi

hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ sẽ làm cho văn bản xử phạt vi phạm hành chính về hành

vi buôn bán hàng giả sẽ không còn chồng chéo với các văn bản về xử phạt vi phạm hành

chính về quyền sở hữu trí tuệ. Ngoài ra cần quy định thêm về hành vi xâm phạm đến kiểu

dáng công nghiệp.

2016

Vướng mắc về xử phạt vi phạm hành chính đối với từng hành vi buôn bán hàng giả: mặc dù

Chính Phủ nước ta vừa ban hành Nghị định 98/2020/NĐ-CP ngày 26/08/2020 của Chính

phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán

hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực từ ngày 15/10/2020,

Nghị định này đã thay thế cho Nghị định 185/2013/NĐ-CP và Nghị định 124/2015/NĐ-CP.

Thế nhưng mức phạt tiền vẫn chưa tương xứng còn “quá thấp” với khoản lợi nhuận mà tổ

chức, cá nhân thực hiện hành vi. Theo đó việc xử phạt vi phạm hành chính hiện nay vẫn

chưa đủ mạnh để răn đe, nhưng cũng có một số chế tài xử lý vi phạm về hàng giả quá nặng

và chưa đến mức thực việc mức phạt như thế. Ngoài ra, trong quá trình thực hiện việc xử

phạt, tại địa phương các tỉnh thành còn thiếu trung tâm giám định hàng hóa. Hơn hết, việc

phối hợp để phát hiện, kiểm tra, xử phạt của các cơ quan có thẩm quyền còn thiếu sự phối

hợp từ các bên, nhất là doanh nghiệp bị các chủ thể vi phạm làm giả hàng hóa.

Giải pháp về xử phạt vi phạm hành chính đối với từng hành vi buôn bán hàng giả: cần quy

định mức hình phạt tăng hơn nữa để tương xứng với hậu quả và nguồn lợi thu được của cá

nhân, tổ chức vi phạm hành chính gây ra. Cần nâng cao công tác phối hợp với nhau trong

việc điều tra, phối hợp, xử phạt và ngăn chặn vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán

hàng giả. Công tác đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho doanh nghiệp và người

tiêu dùng, nhất là nhận thức về hàng giả và quyền sở hữu trí tuệ. Ý thức bảo vệ thương

hiệu, uy tín của mình, phối hợp tốt với các lực lượng chức năng, với cộng đồng xã hội ngày

càng được nâng cao. Cần nhanh chóng xây dựng các trung tâm giám định hàng hóa ở các

tỉnh thành chưa có trung tâm. Đối với tỉnh thành đã có hệ thống máy móc giám định hàng

hóa thì cần đẩy mạnh việc hiện đại hóa hệ thống máy móc nhằm giám định hàng hóa cho ra

kết quả nhanh không ảnh hưởng tới công tác xử phạt.

5 KẾT LUẬN

Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi buôn bán hàng giả là một biện pháp thích hợp

để xử lý vi phạm một cách nhanh chóng, hiệu quả và ngăn chặn các hậu quả phát sinh. Góp

phần vào việc đấu tranh chống hành vi buôn bán hàng giả nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà

nước, của xã hội và của người tiêu dùng. Đứng trước tình hình như vậy, về phía văn bản

pháp luật cần có sự sửa đổi, bổ sung để đảm bảo thích hợp cho việc điều chỉnh hành vi.

Đảm bảo chế tài xử lý sẽ tương đương với hành vi mà tổ chức, cá nhân thực hiện việc buôn

bán hàng giả.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Ban chỉ đạo 35 Bộ Công Thương, Bộ Công Thương Việt Nam, nguồn

https://www.moit.gov.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/luc-luong-quan-ly-thi-truong-su-

thay-%C4%91oi-hieu-qua-sau-hon-hai-nam-to-chuc-mo-hinh-theo-nganh-doc-21455-

3301.html, truy cập ngày 30/04/2021.

[2] Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020) ngày 13/11/2020 của

Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2017

[3] Nghị định 98/2020/NĐ-CP ngày 26/08/2020 của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ

nghĩa Việt Nam quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản

xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

[4] Trần Anh Tuấn, Cục QLTT Hà Giang, https://dms.gov.vn/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/ha-giang-

xu-phat-gan-20-trieu-%C4%91ong-va-buoc-tieu-huy-san-pham-loa-gia-nhan-hieu-jbl-

%C4%91uoc-bao-ho-tai-viet-nam-29339-1.html, truy cập ngày 02/05/2021.

2018