Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần 1) - Trường Đại học Huế
Mã số: TPG/K - 20 - 33
1663-2020/CXBIPH/12-190/TP
CHỦ BIÊN
TS. Nguyễn Ngọc Kiện
THAM GIA BIÊN SOẠN
Chương 1, 2
S. Nguyễn ị Xuân
TS. Nguyễn Ngọc Kiện
Ch
S. Dương ị Cẩm Nhung
S. Trần Văn Hải
4, 5, 6, 7, 10
hương 8, 9
S. Nguyễn ị Bìn
TS. Nguyễn M
Chương 11
Chương 12, 16
TS. Hà
TS. Nạnh Hùng
Chương 13, 14
Chương 15
TS. Nguyễn Ngọc Kiện
TS. Hà Lệ ủy
4
HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH
(eo Quyết định số 55/QĐ-ĐHL-KHCN ngày 11/01/2020
của Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Huế)
Chủ tịch Hội đồng:
PGS.TS. Đoàn Đức Lương
Trường Đại học Luật, Đại học Huế
Ủy viên Phản biện 1:
TS. Trịnh Quốc Toản
Trường Đại học Duy Tân, Đ
Ủy viên Phản biệ
PGS.TS. Đi
Học viện hội - Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Ủy viên:
TS. Nguyễn Văn Bường
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh ừa iên Huế
ư ký Hội đồng:
TS. Cao Đình Lành
Trường Đại học Luật, Đại học Huế
5
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU
19
21
Chương 1
NHẬP MÔN LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LUẬT HÌNH SỰ
VIỆT NAM
21
21
24
27
1.1. Khái niệm luật hình sự Việt Nam
1.2. Khoa học luật hình sự Việt Na
1.3. Nhiệm vụ của luật hình sự
2. CÁC NGUYÊN TẮC ỦA LUẬT HÌNH
SỰ VIỆT NAM
30
30
31
32
2.1. Nguyên tắc phội chủ nghĩa
2.2. Nguyên ủ xã hội chủ nghĩa
2.3. Nguyêân đạo xã hội chủ nghĩa
2.4. Nguyên tắc kết hợp hài hoà chủ nghĩa yêu nước và
đoàn kết quốc tế
2.5. Nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước
pháp luật
2.6. Nguyên tắc không tránh khỏi trách nhiệm hình sự
và hình phạt
33
34
34
35
2.7. Nguyên tắc trách nhiệm trên cơ sở lỗi
2.8. Nguyên tắc phân hoá trách nhiệm tuỳ thuộc vào
các tình tiết của việc thực hiện tội phạm
36
36
2.9. Nguyên tắc cá thể hoá trách nhiệm và hình phạt
7
Giáo trình LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Phần chung)
2.10. Nguyên tắc công bằng
37
37
37
39
52
54
3. NGUỒN CỦA LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
3.1. Khái niệm nguồn của luật hình sự Việt Nam
3.2. Cấu tạo của Bộ luật Hình sự Việt Nam năm 2015
3.3. Giải thích Bộ luật Hình sự
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 2
TỘI PHẠM VÀ PHÂN LOẠI TỘI PHẠM
55
55
55
56
64
68
68
68
70
75
1. KHÁI NIỆM VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA TỘI PHẠM
1.1. Khái niệm tội phạm
1.2. Các đặc điểm của tội phạm
1.3. Phân biệt tội phạm với cáháp luật khác
1.4. Ý nghĩa khái niệm t
2. PHÂN LOẠI TỘ
2.1. Cơ sở phâạm
2.2. Phân m theo Bộ luật Hình sự năm 2015
CÂU HỎI HNG DẪN ÔN TẬP
Chương 3
CẤU THÀNH TỘI PHẠM
77
77
78
78
79
81
1. CÁC YẾU TỐ CỦA TỘI PHẠM
2. KHÁI NIỆM CẤU THÀNH TỘI PHẠM
2.1. Khái niệm
2.2. Đặc điểm của cấu thành tội phạm
3. PHÂN LOẠI CẤU THÀNH TỘI PHẠM
3.1. Căn cứ tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội
của hành vi phạm tội
81
8
MỤC LỤC
3.2. Căn cứ đặc điểm cấu trúc của cấu thành tội phạm
4. Ý NGHĨA CỦA CẤU THÀNH TỘI PHẠM
85
86
4.1. Cấu thành tội phạm là cơ sở pháp lý của trách
nhiệm hình sự
86
87
4.2. Cấu thành tội phạm là cơ sở pháp lý để định tội danh
4.3. Cấu thành tội phạm là cơ sở pháp lý để định khung
hình phạt
87
88
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 4
KHÁCH THỂ CỦA TỘI PHẠ
89
89
91
91
91
92
93
93
94
94
1. KHÁI NIỆM
2. PHÂN LOẠI KHÁCH THI PHẠM
2.1. Khách thể chung củ
2.2. Khách thể loại m
2.3. Khách thcủa tội phạm
3. ĐỐI TC ĐỘNG CỦA TỘI PHẠM
3.1. Khái niệm
3.2. Các loại đối tượng tác động của tội phạm
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 5
MẶT KHÁCH QUAN CỦA TỘI PHẠM
96
96
97
97
98
1. KHÁI NIỆM
2. HÀNH VI KHÁCH QUAN CỦA TỘI PHẠM
2.1. Khái niệm
2.2. Các hình thức của hành vi khách quan của tội phạm
9
Giáo trình LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Phần chung)
3. HẬU QUẢ CỦA TỘI PHẠM
100
101
4. MỐI QUAN HỆ NHÂN QUẢ GIỮA HÀNH VI VÀ
HẬU QUẢ CỦA TỘI PHẠM
5. NHỮNG BIỂU HIỆN KHÁC TRONG MẶT
KHÁCH QUAN CỦA TỘI PHẠM
102
103
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 6
CHỦ THỂ CỦA TỘI PHẠM
1. KHÁI NIỆM CHỦ THỂ CỦA TỘI PHẠM
104
104
2. DẤU HIỆU PHÁP LÝ CỦA CHỦ TLÀ CÁ
NHÂN PHẠM TỘI
105
106
106
109
2.1. Năng lực trách nhiệm hình s
2.2. Tuổi chịu trách nhiệm h
3. CHỦ THỂ ĐẶC BIỆI PHẠM
4. VẤN ĐỀ NHNGƯỜI PHẠM TỘI
TRONG LUẬT HÌN
111
112
CÂU HỎDẪN ÔN TẬP
Chương 7
MẶT CHỦ QUAN CỦA TỘI PHẠM
113
113
114
115
116
118
119
119
120
1. KHÁI NIỆM
2. DẤU HIỆU LỖI
2.1. Lỗi cố ý
2.2. Lỗi vô ý
2.3. Trường hợp hỗn hợp lỗi
3. ĐỘNG CƠ VÀ MỤC ĐÍCH PHẠM TỘI
3.1. Động cơ phạm tội
3.2. Mục đích phạm tội
10
MỤC LỤC
4. SAI LẦM VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA SAI LẦM ĐỐI
VỚI VẤN ĐỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
121
121
122
124
4.1. Sai lầm về pháp luật
4.2. Sai lầm về sự việc
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 8
CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN TỘI PHẠM
125
1. KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA CỦA CÁC GIAI ĐOẠN
THỰC HIỆN TỘI PHẠM
125
125
126
126
126
128
128
129
129
130
131
131
132
133
133
1.1. Khái niệm các giai đoạn thực hiện
1.2. Ý nghĩa của các giai đoạn thựhạm
2. CHUẨN BỊ PHẠM TỘI
2.1. Khái niệm chuẩn bị
2.2. Đặc điểm của ạm tội
2.3. Các dạng a hành vi chuẩn bị phạm tội
3. PHẠM ƯA ĐẠT
3.1. Khái niệm phạm tội chưa đạt
3.2. Các đặc điểm của phạm tội chưa đạt
3.3. Các dạng thể hiện của hành vi phạm tội chưa đạt
3.4. Phân loại các trường hợp phạm tội chưa đạt
4. TỘI PHẠM HOÀN THÀNH
5. TỰ Ý NỬA CHỪNG CHẤM DỨT VIỆC PHẠM TỘI
5.1. Khái niệm tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội
5.2. Các điều kiện của tự ý nửa chừng chấm dứt việc
phạm tội
135
11
Giáo trình LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Phần chung)
5.3. Trách nhiệm hình sự trong trường hợp tự ý nửa
chừng chấm dứt việc phạm tội
136
137
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 9
ĐỒNG PHẠM
138
1. KHÁI NIỆM ĐỒNG PHẠM VÀ CÁC DẤU HIỆU
CỦA ĐỒNG PHẠM
138
138
139
142
142
143
144
144
145
145
146
148
1.1. Khái niệm đồng phạm
1.2. Các dấu hiệu của đồng phạm
2. CÁC LOẠI NGƯỜI ĐỒNG PHẠM
2.1. Người tổ chức
2.2. Người xúi giục
2.3. Người thực hành
2.4. Người giúp sức
3. CÁC HÌNH THG PHẠM
3.1. Phân loạiệu chủ quan
3.2. Phân dấu hiệu khách quan
4. TRÁCH NIỆM HÌNH SỰ TRONG ĐỒNG PHẠM
4.1. Nguyên tắc xác định trách nhiệm hình sự của
những người đồng phạm
148
149
151
4.2. Các vấn đề liên quan đến việc xác định trách nhiệm
hình sự trong đồng phạm
5. MỘT SỐ TỘI DANH ĐIỂN HÌNH LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỒNG PHẠM
5.1. Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác
phạm tội mà có
151
152
5.2. Tội che giấu tội phạm
12
MỤC LỤC
5.3. Tội không tố giác tội phạm
153
155
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 10
NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ
TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
1. KHÁI NIỆM NHỮNG TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ
TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
156
156
2. CÁC TRƯỜNG HỢP LOẠI TRỪ TRÁCH NHIỆM
HÌNH SỰ
157
157
161
164
169
2.1. Sự kiện bất ngờ
2.2. Tình trạng không có năng lực trácình sự
2.3. Phòng vệ chính đáng
2.4. Tình thế cấp thiết
2.5. Một số trường hợtrách nhiệm hình
sự khác
174
181
CÂU HỎI HƯÔN TẬP
ương 11
TRÁCH NM HÌNH SỰ VÀ HÌNH PHẠT
1. TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
183
183
183
189
192
197
201
201
204
206
1.1. Khái niệm, đặc điểm của trách nhiệm hình sự
1.2. Cơ sở và điều kiện của trách nhiệm hình sự
1.3. Miễn trách nhiệm hình sự
1.4. ời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự
2. KHÁI NIỆM VÀ MỤC ĐÍCH CỦA HÌNH PHẠT
2.1. Khái niệm hình phạt
2.2. Mục đích của hình phạt
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
13
Giáo trình LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Phần chung)
Chương 12
HỆ THỐNG HÌNH PHẠT VÀ CÁC BIỆN PHÁP TƯ PHÁP
207
207
207
208
216
1. HỆ THỐNG HÌNH PHẠT
1.1. Khái niệm hệ thống hình phạt
1.2. Các hình phạt chính đối với người phạm tội
1.3. Các hình phạt bổ sung đối với người phạm tội
1.4. Các hình phạt có thể áp dụng là hình phạt chính
hoặc có thể áp dụng là hình phạt bổ sung đối với người
phạm tội
223
227
227
230
238
2. CÁC BIỆN PHÁP TƯ PHÁP
2.1. Khái niệm biện pháp tư pháp
2.2. Các biện pháp tư pháp đi phạm tội
CÂU HỎI HƯỚNG DẪ
QUYHÌNH PHẠT
239
239
239
1. QUY ĐG VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT
1.1. Quy địnủa Bộ luật Hình sự
1.2. Tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của
hành vi phạm tội
241
242
243
248
1.3. Nhân thân người phạm tội
1.4. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự
1.5. Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự
1.6. Các tình tiết đã được Bộ luật Hình sự quy định
là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không
được coi là tình tiết giảm nhẹ hoặc không được coi là tình
tiết tăng nặng khi quyết định hình phạt
258
14
MỤC LỤC
2. QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT TRONG CÁC
TRƯỜNG HỢP CỤ THỂ
259
259
2.1. Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của
khung hình phạt được áp dụng
2.2. Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm
nhiều tội
263
265
2.3. Tổng hợp hình phạt của nhiều bản án
2.4. Quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị
phạm tội, phạm tội chưa đạt
269
271
272
2.5. Quyết định hình phạt trong trường hợng phạm
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 14
TRÁCH NHIỆM HÌI VỚI
PHÁP NHÂN THƯPHẠM TỘI
273
273
276
1. KHÁI NIỆM, CHỊU TRÁCH NHIỆM
HÌNH SỰ CỦA PHTHƯƠNG MẠI PHẠM TỘI
2. CÁC ĐN CHỊU TRÁCH NHIỆM HÌNH
SỰ CỦA PHÁP NN THƯƠNG MẠI PHẠM TỘI
3. CÁC LOẠI HÌNH PHẠT VÀ BIỆN PHÁP TƯ
PHÁP ÁP DỤNG ĐỐI VỚI PHÁP NHÂN THƯƠNG MẠI
PHẠM TỘI
278
278
3.1. Các loại hình phạt
3.2. Biện pháp tư pháp áp dụng đối với pháp nhân
thương mại phạm tội
281
4. CĂN CỨ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT ĐỐI VỚI
PHÁP NHÂN THƯƠNG MẠI PHẠM TỘI
283
285
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
15
Giáo trình LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Phần chung)
Chương 15
TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI
286
286
1. ĐƯỜNG LỐI XỬ LÝ NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI
PHẠM TỘI
1.1. Khái niệm người dưới 18 tuổi phạm tội và đặc
điểm tâm lý của người chưa thành niên
286
288
1.2. Nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội
2. CÁC BIỆN PHÁP GIÁM SÁT, GIÁO DỤC VÀ BIỆN
PHÁP TƯ PHÁP ÁP DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜDƯỚI 18
TUỔI PHẠM TỘI
291
291
295
2.1. Các biện pháp giám sát, giáo ng đối với
người dưới 18 tuổi phạm tội
2.2. Biện pháp tư pháp i với người dưới 18
tuổi phạm tội
3. CÁC HÌNH DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI
DƯỚI 18 TUỔI I
298
298
298
299
299
3.1. Cảnh c
3.2. Phạt tiền
3.3. Cải tạo không giam giữ
3.4. Tù có thời hạn
4. QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT ĐỐI VỚI NGƯỜI
DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI
301
301
301
4.1. Quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị
phạm tội, phạm tội chưa đạt
4.2. Quyết định hình phạt trong trường hợp phạm
nhiều tội, tổng hợp hình phạt của nhiều bản án
16
MỤC LỤC
4.3. Giảm mức hình phạt đã tuyên
303
303
304
4.4. a tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
Chương 16
CÁC CHẾ ĐỊNH
LIÊN QUAN ĐẾN CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT
305
305
305
1. THỜI HIỆU THI HÀNH BẢN ÁN
1.1. Khái niệm
1.2. Điều kiện để người thi hành bản án được hưởng
thời hiệu thi hành bản án
306
307
1.3. Các trường hợp không áp dụnthi hành
bản án
2. MIỄN HÌNH PHẠT, P HÀNH HÌNH
PHẠT, GIẢM MỨC HÌNH TUYÊN
307
307
308
312
317
317
2.1. Miễn hình p
2.2. Miễn cình phạt
2.3. Giảm mnh phạt đã tuyên
3. ÁN TREO
3.1. Khái niệm án treo
3.2. Điều kiện cho người bị kết án phạt tù được hưởng
án treo
318
321
3.3. ời gian thử thách và cách tính thời gian thử thách
3.4. Về việc giao người được hưởng án treo cho Ủy ban
nhân dân cấp xã, đơn vị quân đội giám sát, giáo dục
322
324
17
3.5. Về nghĩa vụ của người được hưởng án treo trong
thời gian thử thách
Giáo trình LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM (Phần chung)
3.6. Về việc giải quyết trường hợp người được hưởng
án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật i
hành án hình sự và trường hợp người được hưởng án treo
phạm tội mới trong thời gian thử thách
325
326
328
328
328
3.7. Về việc rút ngắn thời gian thử thách của án treo
4. THA TÙ TRƯỚC THỜI HẠN CÓ ĐIỀU KIỆN
4.1. Khái niệm
4.2. Điều kiện tha tù trước thời hạn có điều kiện
4.3. Các trường hợp không áp dụng quy định về tha tù
trước thời hạn có điều kiện
331
332
334
4.4. ời gian thử thách và nghĩa vụ bị kết
án trong thời gian thử thách
4.5. Hậu quả của việc người bhạm nghĩa vụ
trong thời gian thử thách
5. HOÃN CHẤP HNH PHẠT TÙ, TẠM
ĐÌNH CHỈ CHẤP HÀPHẠT TÙ
335
335
341
347
347
348
350
351
352
354
355
5.1. Hoãn cình phạt tù
5.2. Tạm đìchấp hành hình phạt tù
6. XÓA ÁN TÍCH
6.1. Khái niệm
6.2. Đương nhiên được xóa án tích
6.3. Xóa án tích theo quyết định của Tòa án
6.4. Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt
6.5. Cách tính thời hạn xóa án tích
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN ÔN TẬP
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
18
LỜI GIỚI THIỆU
Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu và vận dụng của
người học, Trường Đại học Luật, Đại học Huế tổ chức biên soạn
Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung).
Giáo trình là hệ thống chuẩn kiến thức đào tạo về ngành luật
hình sự, được biên soạn trên cơ sở kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu
khoa học của đội ngũ giảng viên và nhà khoa huy tín.
Giáo trình thể hiện chính sách hình sách pháp luật
hình sự trong hoàn cảnh kinh tế, xã ha hiện nay, đồng thời,
cụ thể hóa tinh thần của Hiến phát mới ban hành trong việc
bảo đảm, bảo vệ quyền con n
Giáo trình coi trọnn các kỹ năng của người học, gắn
với đổi mới phươnng dạy. Bên cạnh đó, Giáo trình còn
mang tính thực năng ứng dụng của người học sau khi tốt
nghiệp khóa đào nhân luật.
Quá trình biên soạn khó tránh khỏi thiếu sót nhất định, Trường
Đại học Luật, Đại học Huế mong nhận được ý kiến góp ý chân thành
để Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần chung) được hoàn thiện
hơn trong lần tái bản.
Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!
ừa iên Huế, tháng 6 năm 2020
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT, ĐẠI HỌC HUẾ
19
20
Tải về để xem bản đầy đủ
182 trang
13400
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần 1) - Trường Đại học Huế", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_luat_hinh_su_viet_nam_phan_1_truong_dai_hoc_hue.pdf
