Giáo trình Hệ thống truyền động thủy khí - Chương 5: Ứng dụng và thiết kế hệ thống truyền động thủy lực

Ch−¬ng 5: øng dông vµ thiÕt kÕ hÖ thèng truyÒn  
®éng thñy lùc  
5.1. øng dông truyÒn ®éng thñy lùc  
5.1.1. Môc ®Ých  
Trong hÖ thèng truyÒn ®éng b»ng thñy lùc, phÇn lín do c¸c nhµ chÕ t¹o, s¶n xuÊt ra  
vµ cã nh÷ng yªu cÇu vÒ c¸c th«ng sè kü thuËt ®−îc x¸c ®Þnh vµ tiªu chuÈn hãa.  
Môc ®Ých cña ch−¬ng nµy lµ giíi thiÖu cho sinh viªn c¸c s¬ ®å l¾p cña hÖ thèng thñy  
lùc trong c¸c m¸y.  
5.1.2. C¸c s¬ ®å thñy lùc  
5.1.2.1. M¸y dËp thñy lùc ®iÒu khiÓn b»ng tay  
m
1.0  
a
A
1.2  
P T  
0.3  
1.1  
0.2  
T
P
b
0.1  
H×nh 5.1. M¸y dËp ®iÒu khiÓn b»ng tay  
0.1 B¬m; 0.2 Van trµn; 0.3 ¸p kÕ;  
1.1 Van mét chiÒu;  
1.2 Van ®¶o chiÒu 3/2, ®iÒu khiÓn b»ng tay g¹t;  
1.0 Xilanh.  
Khi cã tÝn hiÖu t¸c ®éng b»ng tay, xilanh A mang ®Çu dËp ®i xuèng. Khi th¶ tay ra,  
xilanh lïi vÒ.  
76  
5.1.2.2. C¬ cÊu rãt tù ®éng cho quy tr×nh c«ng nghÖ ®óc  
1.0  
1.0  
P
1.3  
1.2  
A
1.1  
A
P
B
T
1.1  
A
P
B
T
0.2  
T
0.3  
P
0.2  
T
0.3  
P
0.1  
0.1  
H×nh 5.2. S¬ ®å m¹ch thñy lùc c¬ cÊu rãt ph«i tù ®éng  
0.1 B¬m; 0.2 Van trµn; 0.3 ¸p kÕ;  
1.3 Van mét chiÒu;  
1.1 Van ®¶o chiÒu 4/2, ®iÒu khiÓn b»ng tay g¹t;  
1.0 Xilanh; 1.2 Van c¶n.  
§Ó chuyÓn ®éng cña xilanh, gµu xóc ®i xuèng ®−îc ªm, ta l¾p thªm mét van c¶n  
1.2 vµo ®−êng x¶ dÇu vÒ.  
5.1.2.3. C¬ cÊu n©ng h¹ chi tiÕt s¬n trong lß sÊy  
H×nh 5.3. C¬ cÊu n©ng h¹ chi tiÕt s¬n trong lß sÊy  
77  
1.0  
m
1.0  
B
m
1.2  
X
A
A
1.1  
A
P
B
T
B
T
1.1  
P
0.2  
T
0.3  
0.2  
T
0.3  
P
P
0.1  
0.1  
H×nh 5.4. S¬ ®å m¹ch thñy lùc n©ng h¹ chi tiÕt ®−îc s¬n trong lß sÊy  
0.1 B¬m; 0.2 Van trµn; 0.3 ¸p kÕ;  
1.1 Van ®¶o chiÒu 4/3, ®iÒu khiÓn b»ng tay g¹t;  
1.2 Van mét chiÒu ®iÒu khiÓn ®−îc h−íng chÆn;  
1.0 Xilanh.  
§Ó cho chuyÓn ®éng cña xilanh ®i xuèng ®−îc ªm vµ cã thÓ dõng l¹i vÞ trÝ bÊt kú,  
ta l¾p thªm van mét chiÒu ®iÒu khiÓn ®−îc h−íng chÆn 1.2 vµo ®−êng nÐn cña xilanh.  
5.1.2.4. C¬ cÊu kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng  
2
1
3
H×nh 5.5. C¬ cÊu kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng  
1. Xilanh; 2. Chi tiÕt; 3. Hµm kÑp.  
Khi t¸c ®éng b»ng tay, pitt«ng mang hµm kÑp di ®éng ®i ra, kÑp chÆt chi tiÕt. Khi  
gia c«ng xong, g¹t b»ng tay cÇn ®iÒu khiÓn van ®¶o chiÒu, pitt«ng lïi vÒ, hµm kÑp më  
ra.  
§Ó cho xilanh chuyÓn ®éng ®i tíi kÑp chi tiÕt víi vËn tèc chËm, kh«ng va ®Ëp víi  
chi tiÕt, ta sö dông van tiÕt l−u mét chiÒu.  
Trªn s¬ ®å, van tiÕt l−u mét chiÒu ®Æt ë trªn ®−êng ra vµ van tiÕt l−u ®Æt ë ®−êng  
vµo (h·y so s¸nh hai c¸ch nµy).  
78  
1.0  
1.0  
A
B
A
1.2  
1.2  
A
B
1.1  
1.1  
A
P
B
T
B
T
P
0.2  
T
0.3  
0.2  
T
0.3  
P
P
0.1  
0.1  
H×nh 5.6. S¬ ®å m¹ch thñy lùc c¬ cÊu kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng  
0.1 B¬m; 0.2 Van trµn; 0.3 ¸p kÕ;  
1.1. Van ®¶o chiÒu 4/2, ®iÒu khiÓn b»ng tay g¹t;  
1.2 Van tiÕt l−u mét chiÒu; 1.0 Xilanh.  
5.1.2.5. M¸y khoan bµn  
A
B
H×nh 5.7. M¸y khoan bµn  
79  
HÖ thèng thñy lùc ®iÒu khiÓn hai xilanh. Xilanh A mang ®Çu khoan ®i xuèng víi  
vËn tèc ®Òu ®−îc ®iÒu chØnh trong qu¸ tr×nh khoan, xilanh B lµm nhiÖm vô kÑp chÆt chi  
tiÕt trong qu¸ tr×nh khoan.  
Khi khoan xong, xilanh A mang ®Çu khoan lïi vÒ, sau ®ã xilanh B lïi vÒ më hµm  
1.0 (B)  
kÑp, chi tiÕt ®−îc th¸o ra.  
2.0 (A)  
A
P
B
T
P
2.4  
1.3  
1.2  
B
2.3  
2.2  
2.5  
T
B
1.1  
A
P
A
P
T
2.1  
2.6  
0.2  
T
B
A
P
0.1  
H×nh 5.8. S¬ ®å m¹ch thñy lùc c¬ cÊu kÑp chÆt chi tiÕt gia c«ng  
0.1 B¬m; 0.2 Van trµn;  
1.1. Van ®¶o chiÒu 4/2, ®iÒu khiÓn b»ng tay g¹t;  
1.2. Van gi¶m ¸p; 1.0 Xilanh A;  
1.3. Van mét chiÒu;  
2.1. Van ®¶o chiÒu 4/3, ®iÒu khiÓn b»ng tay g¹t;  
2.2. Bé æn tèc; 2.3. Van mét chiÒu;  
2.4. Van c¶n; 2.5. Van mét chiÒu;  
2.6. Van tiÕt l−u; 2.0. Xilanh B.  
§Ó cho vËn tèc trong qu¸ tr×nh kh«ng ®æi, mÆc dï träng thay cã thÓ t¶i ®æi, ta dïng  
bé æn tèc 2.2.  
¸p suÊt cÇn ®Ó kÑp chi tiÕt nhá, ta sö dông van gi¶m ¸p 1.2.  
80  
5.2. ThiÕt kÕ hÖ thèng truyÒn ®éng thñy lùc  
5.2.1. Môc ®Ých  
TÊt c¶ c¸c bé phËn trong hÖ thèng thñy lùc ®Òu cã nh÷ng yªu cÇu kü thuËt nhÊt  
®Þnh. Nh÷ng yªu cÇu ®ã chØ cã thÓ ®−îc tháa m·n, nÕu nh− c¸c th«ng sè c¬ b¶n cña  
c¸c bé phËn Êy ®−îc lùa chän thÝch hîp.  
C¸c c¬ cÊu chÊp hµnh, c¬ cÊu biÕn ®æi n¨ng l−îng, c¬ cÊu ®iÒu khiÓn vµ ®iÒu  
chØnh, còng nh− c¸c phÇn lín c¸c thiÕt bÞ phô kh¸c trong hÖ thèng thñy lùc ®Òu ®−îc  
tiªu chuÈn hãa.  
Do ®ã, viÖc thiÕt kÕ hÖ thèng thñy lùc th«ng th−êng lµ viÖc tÝnh to¸n lùa chän thÝch  
hîp c¸c c¬ cÊu trªn.  
5.2.2. ThiÕt kÕ hÖ thèng truyÒn ®éng thñy lùc  
Tr×nh tù: cã nh÷ng sè liÖu ban ®Çu vµ c¸c yªu cÇu sau  
+/ ChuyÓn ®éng th¼ng: t¶i träng F, vËn tèc (v, v’), hµnh tr×nh x,...;  
+/ ChuyÓn ®éng quay: momen xo¾n MX, vËn tèc (n, Ω);  
+/ ThiÕt kÕ s¬ ®å thiÕt bÞ;  
+/ TÝnh to¸n p, Q cña c¬ cÊu chÊp hµnh dùa vµo t¶i träng vµ vËn tèc;  
+/ TÝnh to¸n l−u l−îng vµ ¸p suÊt cña b¬m;  
+/ Chän c¸c phÇn tö thñy lùc (pb, Qb);  
+/ X¸c ®Þnh c«ng suÊt ®éng c¬ ®iÖn.  
5.2.2.1. TÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ thñy lùc chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn  
Fs  
A1  
A2  
x
d
m
D
Ft  
Q2  
Q1  
p1  
p2  
Fms  
pT  
p0  
Qb  
H×nh 5.9. S¬ ®å m¹ch thñy lùc chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn  
Tõ s¬ ®å thñy lùc ta cã:  
+/ Lùc qu¸n tÝnh: Fa = m.a  
(5.1)  
W
(Fa = L .a theo hÖ Anh)  
g
81  
+/ Lùc ma s¸t: Fms = m.g.f  
(5.2)  
(Fms = WL.f theo hÖ Anh)  
+/ Lùc ma s¸t trong xilanh Fs th−êng b»ng 10% lùc tæng céng, tøc lµ:  
Fms = 0,10.F  
(5.3)  
(5.4)  
+/ Lùc tæng céng t¸c dông lªn pitt«ng sÏ lµ:  
m.a  
F =  
+ Fms + Fs + Ft [daN]  
1000  
WL .a  
Theo hÖ Anh: F =  
+ Fms + Fs + Ft [lbf]  
32,2.12  
Trong ®ã:  
Ft - lùc do t¶i träng ngoµi g©y ra (ngo¹i lùc), daN (lbf);  
m - khèi l−îng chuyÓn ®éng, kg.s2/cm;  
WL - träng lùc, (lbf) ;  
a - gia tèc chuyÓn ®éng, cm/s2;  
Fms - lùc ma s¸t cña bé phËn chuyÓn ®éng, daN (lbf);  
Fs - lùc ma s¸t trong pitt«ng - xilanh, daN (lbf).  
Ta cã ph−¬ng tr×nh c©n b»ng tÜnh cña lùc t¸c dung lªn pitt«ng  
p1.A1 = p2.A2 + F  
(5.5)  
(5.6)  
§èi víi xilanh kh«ng ®èi xøng th× l−u l−îng vµo ≠ l−u l−îng ra  
A1  
Q1 = Q2.R víi R =  
(hÖ sè diÖn tÝch)  
A2  
Tõ ®ã ta x¸c ®Þnh ®−îc ®−êng kÝnh cña xilanh (D), ®−êng kÝnh cña cÇn pitt«ng (d)  
Cô thÓ:  
A1  
• §−êng kÝnh cña xilanh: D =2.  
(5.7)  
π
A1 − A2  
• §−êng kÝnh cña cÇn pitt«ng: d =2.  
(5.8)  
(5.9)  
π
§é sôt ¸p qua van sÏ tû lÖ víi b×nh ph−¬ng hÖ sè diÖn tÝch R, tøc lµ:  
p0 - p1 = (p2 - pT).R2  
Trong ®ã:  
p0 - ¸p suÊt dÇu cung cÊp cho van;  
p1, p2 - ¸p suÊt ë c¸c buång cña xilanh;  
pT - ¸p suÊt dÇu ra khái van;  
A1, A2 - diÖn tÝch hai phÝa cña pitt«ng.  
Tõ c«ng thøc (5.5), (5.9) ta t×m ®−îc p1 vµ p2  
p0.A2 + R2.  
(
F + pT .A2  
)
p1 =  
(5.10)  
A2.  
(
1+ R3  
)
82  
p0 − p1  
p2 = pT +  
(5.11)  
R2  
T−¬ng tù, khi pitt«ng lµm viÖc theo chiÒu ng−îc l¹i th×:  
p1 = pT + (p0 - p2).R2  
(5.12)  
(5.13)  
p0.A2.R3 + F + pT .A2.R  
p2 =  
A2.  
(
1+ R3  
)
L−u l−îng dÇu vµo xilanh ®Ó pitt«ng chuyÓn ®éng víi vËn tèc cùc ®¹i lµ:  
Q
1max = vmax.A1 [cm3/s]  
v
(5.14)  
(5.15)  
Q1max  
=
max .A1 [l/ph]  
16.7  
L−u l−îng dÇu ra khái hÖ thèng khi lµm viÖc víi vmax lµ:  
Q2max = vmax.A2 [cm3/s]  
vmax  
(5.16)  
(5.17)  
Q2max  
=
.A2 [l/ph]  
16.7  
L−u l−îng qua van tiÕt l−u vµ van ®¶o chiÒu ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc Torricelli:  
2.g  
Q = µ.Ax .  
. ∆p [cm3/s]  
(5.18)  
ρ
Trong ®ã:  
µ - hÖ sè l−u l−îng;  
Ax - diÕt diÖn mÆt c¾t cña khe hë [cm2];  
∆p = (p1 - p2) - ¸p suÊt tr−íc vµ sau khe hë [N/cm2];  
ρ - khèi l−îng riªng cña dÇu [kg/cm3].  
L−u l−îng cña b¬m: chän b¬m dùa vµo p vµ Q ⇒ N®c¬ ®iÖn  
Qb = n. V. ηv.10-3 [l/ph]  
(5.19)  
Trong ®ã:  
n - sè vßng quay [vg/ph];  
V - thÓ tÝch dÇu/vßng [cm3/vg];  
ηv - hiÖu suÊt thÓ tÝch [%].  
¸p suÊt cña b¬m:  
M.ηhm  
pb =  
.10 [bar]  
(5.20)  
(5.21)  
V
C«ng suÊt ®Ó truyÒn ®éng b¬m:  
pb.Q  
N =  
b .10−2 [kW]  
6.ηt  
Trong ®ã:  
M - M«men trªn trôc ®éng c¬ nèi víi b¬m [Nm];  
ηhm - hiÖu suÊt c¬ vµ thñy lùc [%];  
ηt - hiÖu suÊt toµn phÇn [%].  
83  
C«ng suÊt cÇn thiÕt cña ®éng c¬ ®iÖn lµ:  
N
N® =  
[kW]  
(5.22)  
ηt  
TÝnh vµ chän èng dÉn (èng hót, èng nÐn, èng x¶)  
+/ Chän vËn tèc ch¶y qua èng:  
• ë èng hót: v = 0,5 ÷ 1,5 m/s  
• ë èng nÐn: p < 50bar th× v = 4 ÷ 5 m/s  
p = 50 ÷ 100bar th× v = 5 ÷ 6 m/s  
p > 100bar th× v = 6 ÷ 7 m/s  
• ë èng x¶: v = 0,5 ÷ 1,5 m/s  
+/ Chän kÝch th−íc ®−êng kÝnh èng:  
Ta cã ph−¬ng tr×nh l−u l−îng ch¶y qua èng dÉn:  
Q = A.v  
(5.23)  
Trong ®ã:  
π.d2  
4
TiÕt diÖn: A =  
(5.24)  
(5.25)  
π.d2  
⇔ Q =  
.v  
4
Trong ®ã: d [mm];  
Q [lÝt/phót];  
v [m/s].  
Q
⇒ v =  
.102  
(5.26)  
(5.27)  
π
4
6.d2 .  
2.Q  
⇒ KÝch th−íc ®−êng kÝnh èng dÉn lµ: d =10.  
[mm]  
3.π.v  
5.2.2.2. TÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ thñy lùc chuyÓn ®éng quay  
HÖ thñy lùc thùc hiÖn chuyÓn ®éng quay còng ®−îc ph©n tÝch nh− hÖ thñy lùc  
chuyÓn ®éng th¼ng.  
M«men xo¾n t¸c ®éng lªn trôc ®éng c¬ dÇu bao gåm:  
+/ M«men do qu¸n tÝnh  
Ma = J.θ [Nm]  
(5.28)  
J - m«men qu¸n tÝnh khèi l−îng trªn trôc ®éng c¬ dÇu [Nms2];  
θ - gia tèc gãc cña trôc ®éng c¬ dÇu [rad/s2].  
+/ M«men do ma s¸t nhít trªn trôc ®éng c¬ dÇu MD [Nm].  
+/ M«men do t¶i träng ngoµi ML [Nm].  
+/ M«men xo¾n tæng céng Mx sÏ lµ:  
Mx = J. θ + MD + ML [Nm]  
(5.29)  
84  
J
ML, MD  
Q2  
Q1  
n®, Dm  
p1  
p2  
pT  
p0  
Qb  
H×nh 5.10. S¬ ®å m¹ch thñy lùc chuyÓn ®éng quay  
Theo ph−¬ng ph¸p tÝnh to¸n nh− hÖ chuyÓn ®éng th¼ng, ¸p suÊt p1 vµ p2 trong hÖ  
chuyÓn ®éng quay ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc  
⎛
⎞
p + p  
10.π.M  
⎛
⎜
⎞
⎟
0
T
⎜
⎜
⎟
⎟
p =  
+
[bar]  
(5.30)  
(5.31)  
1
2
Dm  
⎝
⎠
⎝
⎠
p2 = p0 - p1 + pT [bar]  
L−u l−îng ®Ó lµm quay trôc ®éng c¬ dÇu víi nmax  
nmax .Dm  
Q1 = Q2 =  
[l/ph]  
(5.32)  
1000  
Trong ®ã:  
max - sè vßng quay lín nhÊt cña trôc ®éng c¬ dÇu [vg/ph];  
n
Dm - thÓ tÝch riªng cña ®éng c¬ dÇu [cm3/vg].  
C«ng suÊt truyÒn ®éng ®éng c¬ dÇu  
p1.Q1.ηt  
N =  
[kW]  
(5.33)  
6.102  
(PhÇn tÝnh to¸n b¬m vµ ®−êng èng t−¬ng tù hÖ chuyÓn ®éng th¼ng)  
Trong hai bµi to¸n trªn, qu¸ tr×nh tÝnh to¸n ch−a tÝnh (quan t©m) ®Õn tæn thÊt ¸p  
suÊt vµ l−u l−îng trong c¸c phÇn tö vµ trong toµn hÖ thèng.  
5.2.2.3. C¸c vÝ dô  
VÝ dô 1: thiÕt kÕ hÖ thèng thñy lùc víi c¸c sè liÖu cho tr−íc:  
+/ T¶i träng: 100 tÊn  
+/ Träng l−îng G = 3000 KG  
85  
+/ VËn tèc c«ng t¸c: vmax = 320 (mm/phót)  
+/ VËn tèc ch¹y kh«ng: vmax = 427 (mm/phót)  
+/ Pitt«ng ®Æt th¼ng ®øng, h−íng c«ng t¸c tõ d−íi lªn  
+/ §iÒu khiÓn khiÓn tèc ®é b»ng van servo.  
Fs  
A1  
A2  
v
d
m
D
Ft  
Q2  
Q1  
p1  
p2  
Fms  
pT  
p0  
Qb  
H×nh 5.11. S¬ ®å m¹ch thñy lùc  
Bµi gi¶i:  
c Chän c¸c phÇn tö thñy lùc:  
+/ Xilanh t¶i träng  
+/ Van servo  
+/ ¾c quy thñy lùc  
+/ Läc cao ¸p (läc tinh)  
+/ §ång hå ®o ¸p suÊt  
+/ Van trµn  
+/ B¬m dÇu (b¬m b¸nh r¨ng)  
+/ Van c¶n.  
d Ph−¬ng tr×nh c©n b»ng lùc cña côm xilanh t¹o t¶i träng  
Fmsp A2  
A1  
vck  
Fmst  
vct  
d
D
Ft  
Fmsc Fqt  
Q2  
p1  
p2  
Q1  
Ta viÕt ph−¬ng tr×nh c©n b»ng lùc cña côm pitt«ng xÐt ë hµnh tr×nh c«ng t¸c (hµnh  
tr×nh ®i tõ d−íi lªn trªn cña pitt«ng)  
p1.A1 - p2.A2 - Ft - Fmsc - Fmsp - G - Fqt = 0  
Trong ®ã:  
(5.34)  
86  
p1: ¸p suÊt dÇu ë buång c«ng t¸c  
p2: ¸p suÊt ë buång ch¹y kh«ng  
π.D2  
4
A1: diÖn tÝch pitt«ng ë buång c«ng t¸c A1 =  
π.  
(
D2 − d2  
)
A2: diÖn tÝch pitt«ng ë buång ch¹y kh«ng A2 =  
4
Ft: t¶i träng c«ng t¸c Ft = 1000 (kN)  
G: träng l−îng cña khèi l−îng m, G = 300 (KG)  
Fmsp: lùc ma s¸t cña pitt«ng vµ xilanh  
Fmsc: lùc ma s¸t gi÷a cÇn pitt«ng vµ vßng ch¾n khÝt  
Fmst: lùc ma s¸t gi÷a khèi l−îng m vµ b¹c tr−ît  
Fqt: lùc qu¸n tÝnh sinh ra ë giai ®o¹n pitt«ng b¾t ®Çu chuyÓn ®éng.  
+/ Ta cã lùc ma s¸t cña pitt«ng vµ xilanh:  
Fmsp = µ.N  
(5.35)  
Trong ®ã:  
µ: hÖ sè ma s¸t. §èi víi cÆp vËt liÖu xilanh lµ thÐp vµ vßng g¨ng b»ng gang th×  
µ = (0,09 ÷ 0,15), chän µ = 0,1.  
N: lùc cña c¸c vßng g¨ng t¸c ®éng lªn xilanh vµ ®−îc tÝnh:  
N = π.D.b.(p2 + pk) + π.D.b.(z - 1).pk  
(5.36)  
D: ®−êng kÝnh pitt«ng (cm), theo d·y gi¸ trÞ ®−êng kÝnh tiªu chuÈn ta chän  
D = 27 (cm)  
b: bÒ réng cña mèi vßng g¨ng, chän b = 1 (cm)  
p2: ¸p suÊt cña buång mang cÇn pitt«ng, chän p2 = 5 (KG/cm2)  
z: sè vßng g¨ng, chän z = 3  
pk: ¸p suÊt tiÕp xóc ban ®Çu gi÷a vßng g¨ng vµ xilanh, pk = (0,7 ÷ 0,14)  
(KG/cm2), chän pk = 1 (KG/cm2)  
π.D.b.(p2 + pk): lùc cña vßng g¨ng ®Çu tiªn  
π.D.b.(z - 1).pk: lùc tiÕp xóc cña vßng g¨ng tiÕp theo  
⇒ Fmsp = 0,5.D  
+/ Lùc ma s¸t gi÷a cÇn pitt«ng vµ vßng ch¾n khÝt  
(5.37)  
(5.38)  
Fmsc = 0,15.f.π.d.b.p  
f: hÖ sè ma s¸t gi÷a cÇn vµ vßng ch¾n, ®èi víi vËt liÖu lµm b»ng cao su th×  
f = 0,5.D  
d: ®−êng kÝnh cÇn pitt«ng, chän d = 0,5.D  
b: chiÒu dµi tiÕp xóc cña vßng ch¾n víi cÇn, chän d = b  
p: ¸p suÊt t¸c dông vµo vßng ch¾n, chÝnh lµ ¸p suÊt p2 = 5 (KG/cm2)  
0,15: hÖ sè kÓ ®Õn sù gi¶m ¸p suÊt theo chiÒu dµi cña vßng ch¾n.  
⇒ Fmsc = 0,029.D2  
(5.39)  
+/ Lùc ma s¸t gi÷a khèi l−îng m vµ b¹c tr−ît  
87  
Fmst = 2.π.d.l.k  
d: ®−êng kÝnh trô tr−ît  
l: chiÒu dµi cña b¹c tr−ît  
(5.40)  
(5.41)  
k: hÖ sè phô thuéc vµo cÆp vËt liÖu cña trô vµ b¹c tr−ît  
Lùc nµy cã thÓ bá qua, v× ®Ó b¶o ®¶m chÕ ®é l¾p ghÐp vµ lµm viÖc.  
+/ Lùc qu¸n tÝnh  
G.v  
Fqt =  
g.t0  
g: gia tèc träng tr−êng, g = 9,81 (m/s2)  
G: khèi l−îng cña bé phËn chuyÓn ®éng, G = 300 (KG)  
v: vËn tèc lín nhÊt cña c¬ cÊu chÊp hµnh, vmax = 320 (mm/ph) ≈ 5,3 (mm/s)  
t0: thêi gian qu¸ ®é cña pitt«ng ®Õn chÕ ®é x¸c lËp, t0 =(0,01 ÷ 0,5)(s),  
chän t0 = 0,1(s)  
⇒ Fqt = 1,62 (KG)  
Thay c¸c gi¸ trÞ võa tÝnh vµo (5.34) ta cã:  
p1 = 179,56 (KG/cm2), chän p1 = 180 (KG/cm2).  
e Ph−¬ng tr×nh l−u l−îng  
+/ XÐt ë hµnh tr×nh c«ng t¸c  
Q1 = vct.Act  
(5.42)  
π
4
⇔ Q1 = vct.D2.  
Q1: l−u l−¬ng cÇn cung cÊp trong hµnh tr×nh c«ng t¸c  
vct: vËn tèc chuyÓn ®éng trong hµnh tr×nh c«ng t¸c  
(ë ®©y ta lÊy gi¸ trÞ vmax = 320mm/ph)  
D: diÖn tÝch bÒ mÆt lµm viÖc cña pitt«ng (D= 270 mm)  
⇒ Q1 ≈ 18312480 (mm3/ph) ≈ 18,3 (l/ph).  
+/ XÐt ë hµnh tr×nh lïi vÒ (t−¬ng tù)  
f TÝnh vµ chän c¸c thèng sè cña b¬m  
+/ L−u l−îng cña b¬m: Qb  
Ta cã: Qb = Q 1 (bá qua tæn thÊt)  
⇔ Qb = Qct = Q1 =18,3 (l/ph)  
+/ ¸p suÊt b¬m: pb  
pb = p0 =p1 = 180 (KG/cm2)  
pb .Qb  
+/ C«ng suÊt b¬m: Nb =  
(KW)  
(5.43)  
612  
180.18,3  
⇒ Nb =  
≈ 5,38(KW)  
612  
+/ C«ng suÊt ®éng c¬ ®iÖn dÉn ®éng b¬m  
88  
Nb  
Ta cã: N®c =  
(5.44)  
ηd.ηb  
N®c: c«ng suÊt cña ®éng c¬ ®iÖn  
ηb: hiÖu suÊt cña b¬m, ηb = (0,6 ÷ 0,9), chän ηb = 0,87  
ηd: hiÖu suÊt truyÒn ®éng tõ ®éng c¬ qua b¬m, chän ηd = 0,985 (theo gi¸o  
tr×nh “chi tiÕt m¸y” tËp 2 cña NguyÔn Träng HiÖp)  
5.38  
⇒ N®c =  
≈ 6,24(KW)  
0,985.0,87  
g TÝnh to¸n èng dÉn  
Ta cã l−u l−îng ch¶y qua èng:  
π.d2 .v  
Q =  
(5.45)  
(5.46)  
4
Q: l−u l−îng ch¶y qua èng (l/ph)  
d: ®−êng kÝnh trong cña èng (mm)  
v: vËn tèc ch¶y qua èng (m/s)  
2
π.  
(
10−3.d  
)
Q
103.60  
Q
v
C.thøc (5.45) ⇔  
=
⇒ d = 4,6.  
4
§èi víi èng nÐn th× v = (6 ÷ 7 m/s), chän v = 6 m/s  
18,3  
⇒ dn = 4,6.  
= 8,03(mm)  
6
§èi víi èng hót th× v = (0,5 ÷ 1,5 m/s), chän v = 1,5 m/s  
18,3  
⇒ dh = 4,6.  
=16,06(mm)  
1,5  
§èi víi èng x¶ th× v = (0,5 ÷ 1,5 m/s), chän v = 1,5 m/s  
18,3  
⇒ dx = 4,6.  
=16,06(mm)  
1,5  
VÝ dô 2: §Ó thùc hiÖn l−îng ch¹y dao cña m¸y tæ hîp, trong tr−êng hîp t¶i träng  
kh«ng ®æi, ng−êi ta dïng hÖ thèng thñy lùc nh− sau  
Sè liÖu cho tr−íc:  
Lùc ch¹y dao lín nhÊt:  
Fmax = 12000N.  
L−îng ch¹y dao nhá nhÊt:  
smin = vmin = 20 mm/ph.  
L−îng ch¹y dao lín nhÊt:  
smax = vmax = 500 mm/ph.  
Träng l−îng bµn m¸y:  
G = 4000 N.  
89  
§©y lµ hÖ thèng thñy lùc ®iÒu chØnh b»ng tiÕt l−u. L−îng dÇu ch¶y qua hÖ thèng  
®−îc ®iÒu chØnh b»ng van tiÕt l−u ®Æt ë ®−êng ra, vµ l−îng dÇu tèi thiÓu ch¶y qua van  
tiÕt l−u ta chän lµ Qmin = 0,1 l/ph.  
TÝnh to¸n vµ thiÕt kÕ hÖ thèng trªn.  
VÝ dô 3: Trong tr−êng hîp t¶i träng cña m¸y thay ®æi, hoÆc dao ®éng víi tÇn sè  
thÊp; cÇn phai l¾p bé æn tèc. Ta xÐt tr−êng hîp l¾p bé æn tèc trªn ®−êng vµo cña hÖ  
thèng thñy lùc  
C¸c sè liÖu cho tr−íc:  
T¶i träng lín nhÊt:  
Fmax = 20000 N.  
L−îng ch¹y dao nhá nhÊt:  
smin = vmin = 20 mm/ph.  
L−îng ch¹y dao lín nhÊt:  
smax = vmax = 1000 mm/ph.  
Träng l−îng bµn m¸y:  
G = 5000 N.  
HÖ sè ma s¸t:  
f = 0,2  
L−îng ch¹y dao cÇn thiÕt ®−îc ®iÒu chØnh b»ng van tiÕt l−u cña bé æn tèc vµ ta  
còng chän l−îng dÇu nhá nhÊt ch¶y qua van tiÕt l−u lµ:  
Qmin = 0,1 l/ph.  
TÝnh to¸n vµ thiÕt kÕ hÖ thèng trªn.  
VÝ dô 4: Trªn m¸y mµi, th−êng dïng hÖ thèng thñy lùc ®Ó thùc hiÖn chuyÓn ®éng  
th¼ng ®i vÒ cña bµn m¸y b»ng ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh tiÕt l−u.  
C¸c sè liÖu cho tr−íc:  
T¶i träng lín nhÊt:  
Fmax = 800 N.  
VËn tèc nhá nhÊt cña bµn m¸y:  
vmin = 100 mm/ph.  
VËn tèc lín nhÊt cña bµn m¸y:  
vmax = 20000 mm/ph.  
Träng l−îng bµn m¸y:  
G = 3000 N.  
HÖ sè ma s¸t:  
f = 0,2  
Ta chän l−îng dÇu tèi thiÓu qua van tiÕt l−u lµ:  
Qmin = 0,2 l/ph.  
TÝnh to¸n vµ thiÕt kÕ hÖ thèng trªn.  
VÝ dô 5: ThiÕt kÕ hÖ thèng thñy lùc thùc hiÖn chuyÓn ®éng quay víi c¸c sè liÖu cho  
tr−íc:  
90  
M«men lín nhÊt:  
M = 20 Nm  
Sè vßng quay lín nhÊt:  
nmax = 500 v/ph  
Sè vßng quay nhá nhÊt:  
nmin = 5 v/ph  
L−u l−îng riªng cña ®éng c¬ dÇu:  
Q® = 0,03 l/ph  
M«men riªng cña ®éng c¬ dÇu:  
M® = 0,41 N/bar.  
91  
pdf 16 trang Thùy Anh 13960 Free
Bạn đang xem tài liệu "Giáo trình Hệ thống truyền động thủy khí - Chương 5: Ứng dụng và thiết kế hệ thống truyền động thủy lực", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfgiao_trinh_he_thong_truyen_dong_thuy_khi_chuong_5_ung_dung_v.pdf