Giáo trình Giáo dục quốc phòng và an ninh - Bài 4: Chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt nam luôn

phải chống lại kẻ thù xâm lược mạnh hơn nhiều lần về quân sự, kinh tế, khoa

học công nghệ,…. Song với tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước, ý chí kiên cường,

với cách đánh mưu trí, sáng tạo, dân tộc ta đã đánh thắng tất cả kẻ thù xâm lược,

viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc như chiến thắng Bạch Đằng, Như

Nguyệt, Chương Dương, Hàm Tử… Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời,

tinh thần yêu nước và truyền thống đánh giặc của quân dân ta lại được phát huy

lên một tầm cao mới và phương thức chiến tranh nhân dân trở thành một nét đặc

sắc trong lịch sử đấu tranh hào hùng của dân tộc ta, lại càng có giá trị hơn trong

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam trong tình hình mới.

Bài giảng được biên soạn dựa trên cơ sở Giáo trình giáo dục quốc phòng –

an ninh, tập một, dùng cho đại học, cao đẳng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam,

năm 2014.

1

Phần I

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ

CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC

I. KHÁI NIỆM.

Chiến tranh nhân dân Việt Nam là quá trình sử dụng tiềm lực của đất

nước, nhất là tiềm lực về quốc phòng an ninh, nhằm đánh bại ý đồ xâm lược lật

đổ của kẻ thù đối với cách mạng nước ta.

II. MỤC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG TÁC CHIẾN CỦA CHIẾN TRANH NHÂN DÂN

BẢO VỆ TỔ QUỐC.

1. Mục đích của chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc.

Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ,

bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và nền văn hóa; bảo vệ Đảng, Nhà

nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc; bảo vệ an

ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và nền văn hóa; giữ vững ổn định chính trị

và môi trường hòa bình, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

2. Đối tượng tác chiến của chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc.

a) Đối tượng tác chiến:

Trong xu thế hội nhập hiện nay việc phân biệt đối tượng và đối tác cần phải

phân biệt rõ đâu là đối tượng tác chiến của ta và đâu là đối tác làm ăn với chúng

ta.

Ví dụ quân đội Mỹ đem quân xâm lược nước ta và các nhà doanh nghiệp và

nhân dân Mỹ làm ăn kinh tế với chúng ta. Thì quân đội Mỹ là đối tượng tác

chiến của chúng ta nhưng các nhà doanh nghiệp và nhân dân Mỹ là đối tác làm

kinh tế với chúng ta. Do vậy phải phân biệt rõ đối tượng và đối tác chứ không

thể cho cả đối tượng và đối tác là một.

Do vậy đối tượng tác chiến của chúng ta là bất kể kẻ nào có hành động phá

hoại, xâm lược, lật đổ cách mạng nước ta đều là đối tượng tác chiến của ta.

Hiện nay các thế lực thù địch đang thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình”

bạo loạn lật đổ để xoá bỏ chủ nghĩa xã hội ở nước ta và sẵn sàng sử dụng lực

lượng vũ trang hành động

b) Âm mưu, thủ đoạn chủ yếu của kẻ thù:

- Âm mưu:

+ Đối với thế giới:

Âm mưu cơ bản, mục tiêu xuyên suốt của chủ nghĩa đế quốc và các thế

lực thù địch không hề thay đổi. Chúng tìm mọi thủ đoạn, biện pháp nhằm xoá bỏ

chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới, chống phá các phong trào cách

mạng, phong trào tiến bộ phát triển.

2

+ Đối với cách mạng Việt Nam.

Thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình” bạo loạn lật đổ, kết hợp tiến

công quân sự từ ngoài vào khi có thời cơ nhằm lật đổ Đảng Cộng sản, xoá bỏ

chế độ XHCN ở nước ta, đưa nước ta phát triển theo con đường tư bản chủ

nghĩa, phụ thuộc vào chúng.

Thực tế đã diễn ra ở nhiều nơi như: Thái Bình, Tây Nguyên (2004); Tôn

giáo: Nhà thờ Thái Hà (Hà Nội), nhà thờ Tam Toà (Đồng Hới – Quảng Bình),

nhà thờ Lăng Cô Quảng Trị (2009).

- Thủ đoạn:

+ Thực hiện cách đánh nhanh, thắng nhanh, kết hợp tiến công bằng quân

sự từ bên ngoài vào với các hành động bạo loạn, lật đổ từ bên trong của lực

lượng phản cách mạng nội địa; đồng thời kết hợp với các biện pháp phi vũ trang

để lừa bịp dư luận.

+ Lực lượng tham gia với quân đông, vũ khí trang bị hiện đại.

+ Khi tiến công thường trong giai đoạn đầu sẽ bao vây, phong tỏa, sau sử

dụng hỏa lực đánh bất ngờ, ồ ạt. Giai đoạn thực hành thôn tính lãnh thổ có thể

đồng thời hỗ trợ lật đổ từ bên trong của các lực lượng phản động và sử dụng

biện pháp chính trị ngoại giao để lừa bịp dư luận.

+ Liên minh liên kết đồng minh để tăng sức mạnh kinh tế, quân sự (Iraq

1991 – 16 nước; Mỹ, Nato tiến công Nam Tư 1996; Iraq 2003; Apghanistan

2001).

c) Tiến hành chiến tranh xâm lược, kẻ địch có những mặt mạnh, yếu sau:

- Mặt mạnh:

+ Chúng có tiềm lực quân sự, kinh tế, khoa học kĩ thuật.

+ Có thể cấu kết được với lực lượng phản động nội địa, thực hiện ngoài

đánh vào trong đánh ra.

- Mặt yếu:

+ Đây là cuộc chiến tranh xâm lược, phi nghĩa, nhất định sẽ bị nhân loại

phản đối lên án.

+ Dân tộc ta có truyền thống chống ngoại xâm kiên cường, bất khuất.

+ Địa hình thời tiết nước ta phức tạp khó khăn cho việc triển khai sử dụng

lực lượng, phương tiện.

III. TÍNH CHẤT, ĐẶC ĐIỂM CỦA CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ

QUỐC.

Chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc nhằm đánh bại chiến tranh xâm lược

của kẻ thù để giải phóng thống nhất, bảo vệ nền độc lập của tổ quốc là nhiệm vụ

quan trọng, thường xuyên của dân tộc ta.

3

Từ cuối thế kỷ thứ X nước ta là một quốc gia độc lập, nhân dân ta luôn

phải tiến hành các cuộc chiến tranh chính nghĩa để bảo vệ tổ quốc và giải phóng

thồng nhất đất nước. Đánh bại nhiều thế lực phong kiến xâm lược nước ngoài

tiêu biểu như:Ngô quyền đánh tan quân Nam hán trên sông Bạch đằng giành độc

lập, Nhà Lý đánh bại quân xâm lược Tống; Nhà Trần 3 lần đánh tan quân xâm

lược Nguyên Mông; Lê Lợi, Nguyễn Trãi đánh thắng quân Minh; Quang Trung

Nguyễn Huệ chiến thắng quân xâm lược nhà Thanh (phía Bắc), quân xâm lược

Xiêm (phía Nam).

Từ cuối thế kỷ XIX (năm 1858) nhân dân Việt Nam phải đương đầu

chống lại sự đô hộ xâm lược của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ để giải phóng đất

nước, giành độc lập tự do cho dân tộc.

Sau năm 1975 nhân dân ta tiếp tục các cuộc chiến tranh chống xâm lấn

biên giới Tây Nam và phía Bắc để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Ngày nay đất nước có hoà bình thống nhất cả nước đang thực hiện sự

nghiệp đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thực hiện 2 nhiệm vụ

chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, nhân dân ta cần nắm

chắc những tính chất và đặc điểm của cuộc chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc

trên những mặt sau:

1. Tính chất của chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc.

a) Là cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện, lấy lực lượng vũ trang nhân

dân gồm ba thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ) làm

nòng cốt dưới sự lãnh đạo của Đảng Công sản Việt Nam.

- Ý nghĩa:

Đây là cuộc chiến tranh toàn dân, toàn diện được phát triển cao trong lịch

sử của dân tộc ta, dựa trên cơ sở vai trò của quần chúng nhân dân lao động đối

với sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

- Nội dung:

+ Là cuộc chiến tranh toàn dân.

● Trong lịch sử chống giặc ngoại xâm:

Thực hiện toàn dân đánh giặc là một trong những nét độc đáo trong nghệ

thuật chiến tranh nhân dân của cha ông ta. Nét độc đáo trong chiến tranh toàn

dân của dân tộc ta đó là: Hễ kẻ thù đụng đến nước ta thì “Vua tôi đồng lòng, anh

em hoà mục, cả nước chung sức, trăm họ là binh” để chiến đấu bảo vệ quê

hương, bảo vệ xã tắc.

♦ Thiếu niên:

Trần Quốc Toản căm giận quân xâm lược nghiến răng bóp nát quả cam

trên tay vì không được dự bàn việc nước. Đã dựng cờ “phá cường địch báo

hoàng ân” cùng toàn dân xông ra chiến trận đánh giặc.

4

♦ Phụ nữ:

Hai Bà Trưng (40) với lời thề “Một xin rửa sạch nước thù, hai xin đem lại

nghiệp xưa họ Hùng, ba kẻo oan ức thù chồng, bốn xin vẻn vẹn sở công lệnh

này”.

Triệu Thị Trinh (248) người con gái núi Nưa (Triệu Sơn – Thanh Hoá)

với ý chí “Cưỡi trên sóng dữ, chém cá kình ở Biển Đông… quyết không làm tỳ

thiếp cho người”.

♦ Cụ già:

Các cụ bô lão ở hội nghị Diên Hồng bàn việc đánh giặc giữ nước với ý chí

quyết đánh (ý chí đồng lòng cao).

♦ Quân sĩ:

Lời thề quyết chiến bằng 2 chữ “Sát thát” thích trên cánh tay thể hiện tinh

thần dân tộc kiên cường ý chí bảo vệ tổ quốc.

♦ Tướng cầm quân:

Lý Thường Kiệt “Nam quốc sơn hà nam đế cư…” năm 1077.

Trần Thủ Độ “Đầu tôi chưa rơi xuống đất…” năm 1258.

Trần Quốc Tuấn “Hịch tướng sĩ” – “Bệ hạ hãy chém đầu tôi rồi hãy hàng”

Nguyễn Trãi “Đại cáo bình ngô” năm 1427.

Nguyễn Huệ “Hổ trướng khu cơ”, “Hành quân thần tốc táo bạo” năm

1789.

● Từ khi có Đảng lãnh đạo:

Dưới sự lãnh đạo của Đảng với đường lối chiến tranh nhân dân đúng đắn

đã động viên toàn dân kháng chiến, giáo dục cho toàn dân tham gia kháng chiến.

Đó là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân. Sức mạnh của chiến tranh nhân

dân đã được phát triển cao trong lịch sử của dân tộc với phương châm lãnh đạo,

chỉ đạo chiến lược,sách lược đúng đắn trong từng giai đoạn của cách mạng.

♦ Lực lượng:

Toàn dân kháng chiến, toàn dân tiến hành chiến tranh, toàn dân là một ý

chí. Thực hiện mỗi người dân là một chiến sỹ, mỗi làng xóm, thôn bản, xã

phường là một pháo đài đánh giặc. Tạo thành những vành đai chiến đấu để bám

đất, bám làng xây dựng thế trận, hình thành thế thiên la địa võng để đánh giặc.

♦ Hồ Chí Minh:

Khởi nghĩa toàn dân, kháng chiến toàn dân được cả dân tộc hưởng ứng

phản ánh trong lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác Hồ: “Bất kỳ đàn ông,

đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không phân chia đảng phái, dân tộc, tôn

giáo. Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh Thực dân Pháp cứu lấy tổ

5

quốc”. “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, ai không có gươm thì

dùng cuốc thuổng, gậy gộc, ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước”.

Bác Hồ:

“Toàn dân kháng chiến

Toàn diện kháng chiến

Chí ta đã quyết

Lòng ta đã đồng

Tiến lên chiến sỹ đồng bào

Nước ta nhất định được độc lập

Dân ta nhất định được tự do”.

Từ lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch đã được nhân dân hưởng ứng đồng lòng.

đồng bào cả nước từ nông thôn đến thành thị, từ đồng bằng đến miền núi đã nhất

tề đứng lên đánh giặc.

♦ Thế trận:

Thế trận được hình thành trên cả nước kết hợp chặt chẽ trong các làng,

bản thôn xóm – thế trận quốc phòng toàn dân gắn chặt với thế trận chiến tranh

nhân dân rộng khắp. Biết dựa vào thế thiên hiểm của địa hình rừng núi, sông

suối, kênh rạch để phát huy cao nhất nghệ thuật chiến tranh nhân dân để toàn

dân đánh giặc.

♦ Phương thức tác chiến:

Tiến hành chiến tranh toàn dân, thực hiện toàn dân đánh giặc để phát huy

cao nhất của nghệ thuật chiến tranh nhân dân nhưng phải lấy lực lượng vũ trang

3 thứ quân làm nòng cốt. Kết hợp tác chiến nhỏ, lẻ đánh quấy nhiễu, đánh cắt

giao thông, đánh cho địch mất ăn, mất ngủ của lực lượng du kích. Thực hành các

trận đánh vừa để tiêu hao tiêu diệt lực lượng địch buộc địch phải phân tán, kéo

căng dàn mỏng đối phó để phá thế trận của địch, buộc địch vào thế bị động của

bộ đội địa phương. Bộ đội chủ lực phối hợp với du kích, bộ đội địa phương thực

hiện trận đánh lớn chủ chốt, trận đánh quan trọng quyết định, đánh hiệp đồng

các quân binh chủng để giành thắng lợi trong chiến đấu và kết thúc chiến tranh.

+ Là cuộc chiến tranh toàn diện:

Kẻ thù có sức mạnh to lớn cả tiềm lực kinh tế, quân sự, có sự hỗ trợ của

đồng minh vì vậy ta phải tiến hành chiến tranh toàn dân, thực hiện toàn dân đánh

giặc nhưng phải đánh giặc toàn diện trên tất cả các mặt trận (quân sự, chính trị,

kinh tế, văn hoá,ngoại giao…), tạo ra sức mạnh tổng hợp to lớn nhất của cả

nước để đánh thắng kẻ thù.

Đánh giặc toàn diện nhưng phải lấy đòn quân sự làm chủ yếu, đánh địch

bằng các loại vũ khí từ thô sơ, truyền thống tự tạo, vũ khí tương đối hiện đại với

6

vũ khí hiện đại phát huy sở trường cách đánh của LLVT 3 thứ quân để giành

thắng lợi trong chiến đấu kết thúc chiến tranh.

+ Đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Chiến tranh toàn dân, toàn diện nhưng phải đặt dưới sự lãnh đạo của đảng

vì đảng vạch ra đường lối, sách lược, chiến lược đúng đắn nhất để lãnh đạo, chỉ

đạo toàn dân tiến hành chiến tranh. Từ đó Đảng tập hợp, quy tụ, động viên được

đông đảo sức mạnh của toàn thể nhân dân đoàn kết thành một khối thống nhất,

để chiến đấu và chiến thắng kẻ thù giành độc lập tự do, thống nhất cho dân tộc.

b) Là cuộc chiến tranh chính nghĩa, tự vệ cách mạng, nhằm bảo vệ độc lập tự do

của dân tộc, bảo vệ độc lập chủ quyền, thồng nhất toàn vẹn lãnh thổ của đất

nước, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ XHCN, bảo vệ nhân dân và và mọi thành quả

của cách mạng.

- Ý nghĩa:

Đây là tính chất quan trọng quyết định đến khả năng động viên, tập hợp,

quy tụ đông đảo lực lượng của toàn dân, phát huy khối đai đoàn kết toàn dân tộc

để chiến đấu và chiến thắng kẻ thù.

- Nội dung:

Chiến tranh chính nghĩa, tự vệ, cách mạng để bảo vệ vững chắc độc lập,

chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ tổ quốc. Bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân

dân, chế độ XHCN, bảo vệ sự nghiệp đổi mới, CNH – HĐH đất nước. Bảo vệ

lợi ích quốc gia dân tộc – nền văn hoá, môi trường hoà bình thống nhất.

+ Chính nghĩa: Mục đích chính trị của cuộc CTNDBVTQ của nhân dân

ta là cuộc chiến tranh chống lại kẻ thù xâm lược để bảo vệ độc lập, chủ quyền

thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của TQ – Bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân, chế độ

XHCN.

+ Tự vệ: CTNDBVTQ của nhân dân ta là để bảo vệ mình, bảo vệ quyền

sống, quyền tồn tại và phát triển, bảo vệ tự do, bình đẳng, chống lại sự đô hộ, áp

bức bóc lột, trà đạp lên giá trị nhân phẩm của con người. bảo vệ lợi ích cá nhân,

quốc gia, dân tộc.

+ Cách mạng: Bảo vệ nền độc lập, tự do lựa chọn chế độ chính trị, con

đường đi lên phát triển của mỗi dân tộc, nó phù hợp với luật pháp, công ước

quốc tế đã được LHQ công nhận. Phù hợp với nhân dân các dân tộc tiến bộ, yêu

chuộng hoà bình trên thế giới.

c) Là cuộc chiến tranh hiện đại (hiện đại về vũ khí, trang bị, tri thức và nghệ

thuật quân sự).

- Các cuộc chiến tranh hiện nay kẻ thù thường sử dụng vũ khí hiện đại –

vũ khí CNC. Thực hiện đòn đánh bằng sức mạnh hỏa lực quân sự vượt trội, đánh

đòn phủ đầu đầu tiên bằng sức mạnh tổng lực với phương châm tác chiến “đánh

nhanh, thắng nhanh, giải quyết nhanh” phương thức tác chiến không bộ “Đổ

7

bộ đường bộ, đường không, đổ bộ đường biển” đánh vào các mục tiêu chiến

lược, cơ quan đầu não, các mục tiêu là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá,

khoa học kĩ thuật, không gian không phân biệt “ hậu phương, tiền phương”.

- Tác chiến của ta: phát huy sức mạnh toàn dân, thế trận chiến tranh nhân

dân rộng khắp, thế trận đã được xây dựng sẵn trong chiến lược phòng thủ đất

nước (khu vực phòng thủ ở các tỉnh, thành phố). Thực hiện đánh địch từ xa,

ngay từ đầu, đánh kiên quyết bằng tất cả sức mạnh to lớn nhất.

- Kết hợp tác chiến của các LLVT với sử dụng vũ khí theo sở trường cách

đánh của LLVT 3 thứ quân (Vũ khí thô sơ, truyền thống - tương đối hiện đại -

hiện đại), kết hợp với thế bố trí và thế thiên hiểm của địa hình để hạn chế vũ khí

của địch. Hình thành cách đánh linh hoạt sáng tạo, bất ngờ để đánh địch từ cục

bộ đến toàn bộ chủ động giành thắng lợi trong chiến tranh.

2. Đặc điểm của chiến tranh nhân dân.

- Trong bối cảnh quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, chúng ta tiến hành

chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, nhằm góp phần thực hiện những mục tiêu

lớn của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Do đó,

chúng ta có thể tập hợp, động viên và phát huy cao độ đông đảo được sức mạnh

của toàn dân cả nước, chung sức đánh giặc.

- Trong cuộc chiến tranh, nhân dân ta phải bảo vệ được độc lập thống

nhất, toàn vẹn lãnh thổ và chế độ XHCN. Mặt khác, cuộc chiến tranh mang tính

độc lập, tự chủ, tự lực tự cường, dựa vào sức mình là chính, nhưng đồng thời

cũng tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, tạo sức

mạnh tổng hợp của quốc gia va quốc tế, dân tộc và thời đại để đánh thắng chiến

tranh xâm lược của kẻ thù.

- Chiến tranh diễn ra khẩn trương, quyết liệt, phức tạp ngay từ đầu và

trong suốt quá trình chiến tranh.

- Hình thái đất nước được chuẩn bị sẵn sàng, thế trận quốc phòng toàn

dân, an ninh nhân dân và chiến tranh nhân dân được củng cố ngày càng vững

chắc, có điều kiện để phát huy sức mạnh tổng hợp chủ động đánh địch ngay từ

đầu và lâu dài.

Phần II

QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG TRONG

CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC

Tình hình thế giới hiện nay có nhiều diễn biến bất ngờ khó lường. Các

cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột dân tộc tôn giáo. Hoạt

động li khai, chống phá, can thiệp, lật đổ bằng sắc màu, dân chủ, tự do, nhân

quyền, chạy đua vũ trang với tính chất quy mô ngày càng phức tạp.

Nhân dân Việt Nam mong muốn hoà bình để xây dựng và phát triển đất

nước, mở rộng quan hệ hợp tác với tất cả các nước trên thế giới “Việt Nam

8

muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới” trên nguyên tắc bình đẳng, cùng

có lợi, tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công

việc nội bộ của nhau, không đe doạ sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực hai bên

cùng có lợi. Nhưng chúng ta phải chuẩn bị cho đất nước cả thế và lực để bảo vệ

đất nước trong mọi tình huống.

Nếu đất nước phải đối mặt với một cuộc chiến tranh xâm lược mới của kẻ

thù, chúng ta cần lắm vững những quan điểm cơ bản sau đây:

I. TIẾN HÀNH CHIẾN TRANH NHÂN DÂN, THỰC HIỆN TOÀN DÂN ĐÁNH

GIẶC LẤY LỰC LƯỢNG VŨ TRANG GỒM BA THỨ QUÂN LÀM NỒNG

CỐT. KẾT HỢP TÁC CHIẾN CỦA LỰC LƯỢNG VŨ TRANG ĐỊA PHƯƠNG

VỚI TÁC CHIẾN CỦA BINH ĐOÀN CHỦ LỰC.

1. Vị trí:

Là quan điểm cơ bản xuyên suốt, thể hiện tính nhân dân sâu sắc, cuộc

chiến tranh. Khẳn định, đây là cuộc chiến tranh của dân, do dân, vì dân với tinh

thần đầy đủ nhất. Là cơ sở điều kiện để phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp

của cuộc chiến tranh.

2. Nội dung thể hiện:

- Trong điều kiện mới, ta vẫn phải “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch

nhiều”, để đánh thắng những đội quân mạnh hơn ta gấp nhiều lần, Đảng ta

không chỉ dựa và lực lượng vũ trang mà phải dựa vào sức mạnh của toàn dân,

tiến hành chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc…

- Động viên toàn dân đánh giặc, chúng ta phải động viên và tổ chức quần

chúng cùng lực lượng vũ trang nhân dân trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến

đấu chống lại chiến tranh xâm lược của kẻ thù. Đánh giặc bằng mọi thứ vũ khí

có trong tay, bằng cách đánh độc đáo sáng tạo…

- Toàn dân đánh giặc phải có lực lượng nòng cột là lực lượng vũ trang

nhân dân gồm ba thứ quân: dân quân tự vệ, bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực.

+ Dân quân tự vệ làm nòng cốt cho phong trào toàn dân đánh giặc ở cơ

sở, phục vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu, phối hợp với bộ đội địa phương, bộ

đội chủ lực tác chiến. Thực hiện đánh nhỏ lẻ, đánh ngày, đánh đêm, đánh mọi

lúc, mọi nơi để bảo vệ địa bàn, bảo vệ địa phương.

+ Bộ đội địa phương cùng với dân quân tự vệ làm nòng cốt cho phong

trào chiến tranh nhân dân tại địa phương: Thực hiện những trận đánh vừa để tiêu

hao tiêu diệt một phần lực lượng của địch. Đánh buộc địch phải dàn mỏng, phân

tán, kéo căng lực lượng để buộc địch đối phó theo cách đánh của ta – Thực hiện

phá vỡ thế trận của địch, tạo lập thế trận có lợi cho ta.

+ Bộ đội chủ lực và lực lượng vũ trang địa phương làm nòng cốt cho toàn

dân đánh giặc trên cả nước. Tác chiến quy mô lớn, thực hiện các trận đánh lớn,

then chốt quan trọng, quyết định, tác chiến hiệp đồng quân binh chủng giành

thắng lợi trong chiến tranh.

9

- Kết hợp tác chiến rộng rãi của lực lượng vũ trang địa phương thực hiện

các trận đánh nhỏ lẻ, trận đánh vừa để tiêu hao lực lượng địch trên khắp các

chiến trường. Buộc địch phải đối phó theo cách đánh của ta, làm cho địch phân

tán, dàn mỏng lực lượng dẫn đến sa lầy, mất thế chủ động, lúng túng trong đối

phó. Các binh đoàn chủ lực dựa vào thế thiên hiểm của địa hình, tác chiến của

lực lượng vũ trang địa phương để tạo thế trận, lập thế trận hình thành cách đánh

chiến dịch ở các quy mô lớn. Thực hiện tác chiến hiệp đồng các quân binh

chủng, phát huy sức mạnh tổng lực của các lực lượng vũ trang, thực hiện đòn

đánh quân sự chí mạng để kết thúc trận đánh, kết thúc chiến tranh.

- Tiến hành chiến tranh toàn dân đó là truyền thống của ông cha ta, dân

tộc ta từ ngàn xưa. Ngày nay, chúng ta phải kế thừa và phát huy truyền thống ấy

lên một trình độ mới phù hợp với điều kiện mới, thực hiện chiến tranh toàn dân

đánh thắng cuộc tiến công xâm lược của địch.

3. Biện pháp thực hiện:

- Tăng cường giáo dục quốc phòng cho mọi tầng lớp nhân dân, nhất là thế

hệ trẻ nói chung và sinh viên nói riêng.

- Không ngừng chăm lo xây dựng các LLVT vững mạnh toàn diện, đặt

biệt chất lượng về chính trị.

- Không ngừng nghiên cứu nghệ thuật quân sự, nghiên cứu các cuộc chiến

tranh trên thế giới để phát triển nghệ thuật quân sự lên tầm cao mới. Xây dựng

tỉnh (thành phố) thành khu vực phòng thủ vững chắc…

II. TIẾN HÀNH CHIẾN TRANH TOÀN DIỆN, KẾT HỢP ĐẤU TRANH QUÂN

SỰ VỚI ĐẤU TRANH CHÍNH TRỊ, NGOẠI GIAO, KINH TẾ, LẤY ĐẤU

TRANH QUÂN SỰ LÀ CHỦ YẾU, LẤY THẮNG LỢI TRÊN CHIẾN TRƯỜNG

LÀ YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH GIÀNH THẮNG LỢI TRONG CHIẾN TRANH.

1. Vị trí:

Quan điểm trên có vai trò quan trọng, vừa mang tính chỉ đạo và hướng

dẫn hành động cụ thể để giành thắng lợi trong chiến tranh.

2. Nội dung:

- Chiến tranh là thử thách toàn diện, cả sức mạnh vật chất và sức mạnh

tinh thần của quốc gia, nhưng chiến tranh của ta là cuộc chiến tranh chính nghĩa,

tự vệ cách mạng, do đó chúng ta phải tiến hành chiến tranh toàn diện, tiến công

địch trên mặt trận quân sự, kết hợp chặt chẽ với mặt trận chính trị, ngoại giao,

kinh tế…mới giành thắng lợi.

+ Mặt trận quân sự là hình thức đấu tranh cơ bản giữ vai trò trực tiếp để

tiêu hao, tiêu diệt lực lượng quân sự của địch.

+ Mặt trận chính trị là nêu cao được chính nghĩa của ta, vạch trần bản chất

xâm lược phi nghĩa và tội ác dã man của địch. Có tiến hành đấu tranh chính trị

mới kịp thời dạp tan mọi âm mưu luận điệu xuyên tạc, lừa gạt và chia rẽ của kẻ

10

thù, mở rộng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc làm cho bọn hiếu chiến

xâm lược ngày caàng bị cô lập và suy yếu về chính trị, tạo thuận lợi cho các mặt

đấu tranh khác.

+ Mặt trận ngoại giao là mặt trận ta nêu cao tính chính nghĩa, tự vệ, cách

mạng để tranh thủ sự đồng tình của bạn bè quốc tế, nhân dân tiến bộ trên thế

giới.

+ Mặt trận kinh tế nhằm duy trì và phát triển kinh tế đát nước, bảo đàm

nhu cầu vật chất cho chiến tranh, kiềm chế và làm suy yếu nền kinh tế của địch.

Làm thất bại mọi âm mưu và hành động phá hoại của các thế lực thù địch nhằm

chống phá ta về kinh tế.

+ Mặt trận văn hoá tư tưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là vũ khí hết

sức lợi hại trong cuộc chiến toàn diện giữa ta và địch nhằm nâng cao cảnh giác

cách mạng, vạch trần các thủ đoạn phá hoại về tư tưởng, góp phần làm thất bại

một bước “ diến biến hoà bình” của các thế lực thù địch. Bảo vệ sự trong sáng

của chủ nghĩa Mác - Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Kiên định mục tiêu, lý

tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mácc - Lê Nin,

tư tưởng Hố chí Minh, sự lãnh đạo và nguyên tắc hoạt động của đảng, Kiên định

đường lối đổi mới của Đảng

- Tất cả các mặt trận đấu tranh phải kết hợp chặt chẽ với nhau, hỗ trợ cho

nhau và tạo cho đấu tranh quân sự giành thắng lợi trên chiến trường và cùng với

đấu tranh quân sự tạo nên sức mạnh tổng hợp lớn giành thắng lợi cho cuộc chiến

tranh.

- Lịch sử chứng minh nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến toàn diện,

đấu tranh với địch trên nhiều mặt trận nhờ đó mà thắng lợi, giành và giữ nền độc

lập dân tộc.

3. Biện pháp thực hiện:

- Đảng phải có đường lối chiến lược, sách lược đúng, tạo thế và lực cho

từng mặt trận đấu tranh tạo nên sức mạnh, trước mắt đấu tranh làm thất bại chiến

lược “Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của địch. Đồng thời, động viên sức

mạnh của toàn dân tiến hành đấu tranh trên các mặt trận khi kẻ thù phát động

chiến tranh xâm lược.

- Phải vận dụng sáng tạo nhiều hình thức và biện pháp đấu tranh, có nghệ

thuật chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ, song, phải luôn lấy đấu tranh quân sự là chủ

yếu, lấy thắng lợi trên chiến trường là yếu tố quyết định để kết thúc chiến tranh.

III. CHUẨN BỊ MỌI MẶT TRÊN CẢ NƯỚC CŨNG NHƯ TỪNG KHU VỰC

ĐỦ SỨC ĐÁNH ĐƯỢC LÂU DÀI, RA SỨC THU HẸP KHÔNG GIAN, RÚT

NGẮN THỜI GIAN CỦA CHIẾN TRANH, GIÀNH THẮNG LỢI CÀNG SỚM

CÀNG TỐT.

1. Vị trí:

11

Đây là quan điểm có vị trí quan trọng để chỉ đạo về công tác chuẩn bị và

tiến hành chiến tranh.

2. Nội dung và biện pháp:

Quan điểm này thể hiện sự vận dụng quy luật không gian và thời gian

trong chiến tranh, trước hết ta chuẩn bị mọi mặt trên cả nước cũng như từng khu

vực, đủ sức đánh được lâu dài, ra sức tạo thời cơ, nắm vững thời cơ, chủ động

đối phó và giành thắng lợi trong thời gian cần thiết. Trên cơ sở đó ta mới dồn

sức rút ngắn thời gian của chiến tranh, giành thắng lợi càng sớm càng tốt, kiên

quyết ngăn chặn không cho chúng mở rộng để thu hẹp không gian chiến tranh.

Mặt khác, phải chuẩn bị sẵn sàng để thắng địch trong điều kiện chiến tranh mở

rộng.

IV. KẾT HỢP KHÁNG CHIẾN VỚI XÂY DỰNG, VỪA CHIẾN ĐẤU VỪA

SẢN XUẤT, THỰC HIỆN TIẾT KIỆM, GIỮ GÌN VÀ BỒI DƯỠNG LỰC

LƯỢNG TA CÀNG ĐÁNH CÀNG MẠNH.

1. Vị trí:

Đây là quan điểm chỉ đạo kết hợp chặt chẽ 2 nhiệm vụ chiến lược xây

dựng và bảo vệ tổ quốc – XHCN.

2. Nội dung và biện pháp:

Cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc nếu xảy ra sẽ rất ác liệt, tổn thất về

người và tiêu hao khối lượng vật chất rất lớn. Nhu cầu đảm bảo hậu cần kỹ thuật

cho chiến tranh đòi hỏi rất cao và khẩn trương. Vì vậy, trong chiến tranh phải

vừa kháng chiến, vừa duy trì và đẩy mạnh sản xuất đảm bảo nhu cầu vật chất kỹ

thuật cho chiến tranh, ổn định đời sống nhân dân; đồng thời phải thực hành tiết

kiệm trong xây dựng và trong chiến tranh, lấy của địch đánh địch, giữ gìn và bồi

bưỡng lực lượng ta, không ngừng tăng thêm tiềm lực cho chiến tranh, càng đánh

ta càng mạnh.

V. KẾT HỢP VỚI ĐẤU TRANH QUÂN SỰ VỚI ĐẢM BẢO AN NINH CHÍNH

TRỊ, GIỮ GÌN TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI, TRẤN ÁP KỊP THỜI MỌI ÂM

MƯU VÀ HÀNH ĐỘNG PHÁ HOẠI, GÂY BẠO LOẠN.

1. Vị trí:

Đây là quan điểm chỉ đạo chiến tranh toàn diện vừa đánh địch bên ngoài

vừa trấn áp bên trong với bọn phản động làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của

địch.

2. Nội dung và biện pháp:

Nếu chiến tranh nổ ra, địch sẽ tăng cường đánh phá bằng nhiều biện pháp

nhiều biện pháp: tiến hành chiến tranh tâm lý, chiến tranh gián điệp, lợi dụng

vấn đề dân tộc, tôn giáo, các tổ chức phản động để kích động, chia rẽ, làm mất

ổn định chính trị, gây rối loạn lật đổ ở hâu phương ta để phối hợp lực lượng tiến

12

công từ ngoài vào. Cho nên, đi đôi với đấu tranh quân sự trên chiến trường để

đánh bại kẻ thù xâm lược từ bên ngoài vào, ta phải kịp thời trấn áp mọi âm mưu,

hành động phá hoại, gây bạo loạn lật đổ của các thế lực phản động trong nước,

giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

VI. KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI, PHÁT

HUY TINH THẦN TỰ LỰC, TỰ CƯỜNG, TRANH THỦ SỰ GIÚP ĐỠ CỦA

QUỐC TẾ, SỰ ĐỒNG TÌNH ỦNG HỘ CỦA NHÂN DÂN TIẾN BỘ TRÊN THẾ

GIỚI.

1. Vị trí:

Đây là quan điểm chỉ đạo việc kết hợp nội lực với ngoại lực tạo sức mạnh

tổng hợp trong chiến tranh.

2. Nội dung và biện pháp:

- Cuộc chiến tranh xâm lược của địch là tàn bạo và vô nhân đạo sẽ bị nhân

dân trên toàn thế giới phản đối.

Kẻ thù tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược vào một nước có độc lập, chủ

quyền dưới bất kỳ nguyên cớ gì cũng là phi nghĩa, phi nhân đạo. Tàn phá dã

man gây đau thương chết chóc cho con người. Vì vậy dứt khoát sẽ được nhân

dân tiến bộ, yêu chuộng hoà bình trên thế giới phản đối

- Đoàn kết mở rộng quan hệ, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân yêu

chuộng hoà bình trên toàn thế giới kể cả nhân dân nước có quân xâm lược.

- Nêu cao tính chính nghĩa của cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc của dân

tộc để quy tụ tập hợp sức mạnh toàn dân vào cuộc chiến tranh. Tăng cường mở

rộng, quan hệ với nhân dân thế giới, làm cho thế giới hiểu rõ tính chính nghĩa, tự

vệ của dân tộc ta trong cuộc chiến tranh. Từ đó tranh thủ ủng hộ tinh thần, vật

chất của nhân dân thế giới. Đặc biệt là nhân dân trong nước của những nước tiến

hành và tham gia cuộc chiến tranh. Tạo sức mạnh tổng hợp để tiến hành chiến

tranh thắng lợi.

Phần III

MỘT SỐ NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA

CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC

I. TỔ CHỨC THẾ TRẬN CHIẾN TRANH NHÂN DÂN

1. Khái niệm:

Thế trận chiến tranh nhân dân là sự tổ chức bố trí lực lượng để tiến hành

chiến tranh và hoạt động tác chiến.

2. Nội dung:

- Thế trận chiến tranh nhân dân được bố trí rộng khắp trên cả nước nhưng

phải có trọng tâm, trọng điểm.

13

+ Thế trận chiến tranh nhân dân bố trí rộng khắp: Bố trí thế trận là phải

biến cả nước là một chiến trường, ở đâu có nhân dân là có chiến trường, ở đâu

có dân là có người đánh giặc. Đánh giặc mọi lúc mọi nơi, bằng tất cả các loại vũ

khí làm cho kẻ thù phải phân tán ra đối phó, dàn mỏng ra đối phó. Kết hợp dùng

kế, dùng mưu, thế hiểm của địa hình buộc địch đánh theo cách của ta, làm cho

địch ra lầy, lúng túng, mất quyền chủ động để ta đánh địch bằng sức mạnh của

lực lượng vũ trang 3 thứ quân.

+ Trọng tâm, trọng điểm:

Bố trí lực lượng chiến tranh nhân dân phải tập trung trên những hướng,

mục tiêu chiến lược quan trọng như: trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá – xã

hội, khoa học công nghệ… Trên những địa bàn trọng yếu những nơi dự kiến

địch sẽ dồn lực lượng, đánh phủ đầu, đầu tiên như: biên giới, bờ biển, đảo, thành

phố, khu công nghiệp, địa hình khống chế tạo bàn đạp…

+ Xây dựng khu vực phòng thủ vững mạnh toàn diện, có khả năng độc lập

tác chiến, phối hợp với bộ đội chủ lực, đơn vị bạn để đánh liên tục dài ngày, liên

kết được thế trận làng – nước – thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp.

+ Khu vực phòng thủ phải được xây dựng vững chắc, kiên cố ngay từ thời

bình, phù hợp với chiến lược xây dựng và BVTQ. Vừa bảo đảm phát triển kinh

tế, giữ vững ổn đinh an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, vừa đầy đủ các căn

cứ chiến đấu, căn cứ hậu cần kĩ thuật để chiến đấu và chi viện cho chiến đấu.

+ Khu vực phòng thủ phải phát huy được cách đánh sở trường của dân

quân tự vệ, bộ đội địa phương. Kết hợp hiệp đồng phối hợp với bộ đội chủ lực

để đánh địch liên tục, dài ngày, tạo ra thế trận liên kết để đánh giặc.

II. TỔ CHỨC LỰC LƯỢNG CHIẾN TRANH NHÂN DÂN.

- Lực lượng chiến tranh nhân dân là toàn dân đánh giặc, đánh giặc toàn

diện, lấy lực lượng vũ trang nhân dân gồm ba thứ quân làm nòng cốt.

+ Lực lượng tiến hành chiến tranh là toàn thể nhân dân tham gia đánh

giặc. Người người đánh giặc, nhà nhà đánh giặc, tạo thế trận liên hoàn làng xã

đánh giặc.

+ Đánh giặc toàn diện trên tất cả các mặt trận: chính trị, kinh tế, văn hoá

tư tưởng, khoa học công nghệ, đối ngoại… tạo sức mạnh tổng hợp to lớn nhất để

phát huy sức mạnh chiến tranh nhân dân.

+ Lực lượng chiến tranh nhân dân là toàn thể nhân dân, đánh giặc toàn

diện nhưng phải lấy lực lượng vũ trang nhân dân, tác chiến của lực lượng vũ

trang nhân dân ba thứ quân làm nòng cốt để hướng dẫn nhân dân tiến hành chiến

tranh. Thực hiện trận đánh tiêu diệt địch trên chiến trường bằng sức mạnh quân

sự để giành thắng lợi trong chiến tranh.

- Lực lượng toàn dân được tổ chức chặt chẽ thành lực lượng quần chúng

rộng rãi - lực lượng đấu tranh chính trị của đông đảo quần chúng rộng rãi trên

14

các mặt trận, nhất là trên mặt trận binh vận, ngoại giao và lực lượng quân sự

bằng các trận đánh trên các chiến trường để giành thắng lợi trong chiến tranh.

- Lực lượng vũ trang nhân dân được xây dựng vững mạnh toàn diện, coi

trọng cả số lượng, chất lượng, trong đó lấy chất lượng làm chính, lấy xây dựng

chính trị làm cơ sở.

+ Thực hiện chiến tranh nhân dân là phải biết xây dựng phát triển lực

lượng vũ trang nhân dân ngày càng vững mạnh. Đặc biệt coi trong xây dựng

quân đội nhân dân, công an nhân dân ngày càng chất lượng cao, theo hướng

cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từ bước hiện đại, có vũ khí trang bị hiện đại,

trình độ tác chiến, khả năng cơ động cao, hiệp đồng tác chiến tốt.

+ Lực lượng vũ trang nhân dân được xây dựng vững mạnh toàn diện,

nhưng đặc biệt phải xây dựng bản chất chính trị vững vàng, mang bản chất giai

cấp công nhân, trung thành tuyệt đối với Đảng, tổ quốc, nhân dân và mục tiêu

XHCN. Đây là nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc chiến tranh nhân dân bảo

vệ tổ quốc.

Như lời kêu gọi của chủ tịch Hồ Chí Minh: “Bất kì đàn ông, đàn bà, bất

kì người già người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, hễ là

người Việt Nam thì đứng lên đánh thực dân Pháp, cứu Tổ quốc”.

III. PHỐI HỢP CHẶC CHẼ GIỮA CHỐNG QUÂN ĐỊCH TIẾN CÔNG TỪ

BÊN NGOÀI VÀO VỚI BẠO LOẠN LẬT ĐỔ TỪ BÊN TRONG.

Cuộc chiến tranh xâm lược nước ta, kẻ thù sẽ tiến công từ bên ngoài vào

với hành động bạo loạn lật đổ từ bên trong, thực hiện đánh nhanh, giải quyết

nhanh buộc ta phải khuất phục. Để chống lại âm mưu thủ đoạn của kẻ thù,

chúng ta phải giữ vững ổn định chính trị, có kế hoạch và phương án kịp thời dập

tắt bạo loạn, không để kẻ thù trong, giặc ngoài kết cấu với nhau.

Trong quá trình chuẩn bị lực lượng vũ trang phải có kế hoạch, phương án

tác chiến và được quán triệt tới mọi người, kết hợp giải quyết tốt các tình huống

chiến đấu diễn ra.

KẾT LUẬN

Chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN ta phải lấy ít đánh

nhiều, lấy nhỏ đánh lớn, chống lại kẻ thù xâm lược có tiềm lực quân sự kinh tế

lớn hơn ta nhiều lần. Con đường đi đến thắng lợi của nhân dân ta vẫn phải tiến

hành chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, đánh địch bằng cả quân sự,

chính trị, ngoại giao... bằng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, kết hợp

với lực lượng tại chỗ và lực lượng cơ động, đánh địch trên mọi địa bàn, mọi địa

hình của đất nước. Từ tính chất và đặc điểm của cuộc chiến tranh này, chúng ta

phải nắm vững và vận dụng sáng tạo những quan điểm của Đảng trong chiến

tranh bảo vệ Tổ quốc, xây dựng phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam. Trước

hết mỗi sinh viên càng gắn sức học tập, góp sức mình vào sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.

15

HƯỚNG DẪN NGHIÊN CỨU

1. Khái niệm, mục đích, tính chất của cuộc chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc.

Phân tính làm rõ tính chất chính nghĩa, tự vệ cách mạng của chiến tranh nhân

dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN?

2. Nêu những quan điểm của Đảng về chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc

NXHCN? Trình bày vị trí, nội dung và biện pháp tiến hành chiến tranh toàn

dân?

3. Tại sao phải tiến hành chiến tranh toàn dân, toàn diện?

16