Chương trình 592: Góp phần hình thành doanh nghiệp kh&cn và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức KH&CN công lập
Diễn đàn khoa học và công nghệ
chương trình 592: góp phần hình thành doanh nghiệp Kh&Cn
và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Kh&Cn công lập
Trần Văn Nghĩa1, Trần Ngọc Hà2
1chủ nhiệm chương trình 592
2thư ký Bcn chương trình 592
Với mục tiêu góp phần hình thành và phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ (KH&CN),
cơ sở ươm tạo doanh nghiệp KH&CN; nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực tự chủ của tổ chức
KH&CN công lập…, ngày 22/5/2012 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định sꢀ 592/QĐ-TTg phê
duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN và tổ chức KH&CN công lập thực hiện cơ
chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm (Chương trình 592). Sau 5 năm chính thức triển khai các nhiệm vụ hỗ
trợ (từ năm 2015), Chương trình cơ bản đã thực hiện đầy đủ các nội dung theo Quyết định của Thủ
tướng Chính phủ, hướng đến mục tiêu góp phần hình thành và phát triển doanh nghiệp KH&CN và
hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực tự chủ của tổ chức KH&CN công lập.
Bên cạnh những vướng mắc cần khắc phục, tác giả kiến nghị Chương trình 592 cần tiếp tục được
thực hiện nhằm phát triển mạnh hơn nữa sꢀ lượng doanh nghiệp KH&CN và nâng cao hiệu quả hoạt
động của tổ chức KH&CN công lập.
được thể hiện ở những khía cạnh cụ động hợp tác, liên doanh, liên kết
nhiều công nghệ đã được ứng dụng hiệu
quả vào sản xuất, kinh doanh
thể sau:
Giúp nâng cao tiềm lực KH&CN
với các viện nghiên cứu, trường đại
học để cùng giải quyết những vấn đề
KH&CN của doanh nghiệp.
Tính từ thời điểm bắt đầu triển
khai các nhiệm vụ hỗ trợ của Chương
trình 592 (năm 2015), Bộ KH&CN đã
xét chọn và phê duyệt thực hiện gần
30 dự án KH&CN. Nhiều công nghệ
đã được hoàn thiện, ứng dụng hiệu
quả vào sản xuất, kinh doanh, tạo ra
các sản phẩm hàng hóa có sức cạnh
tranh trên thị trường.
của đơn vị chủ trì: thông qua việc
triển khai dự án hoàn thiện công
nghệ, phát triển các mô hình ứng
dụng KH&CN, khóa đào tạo, tập
huấn, nhiều tổ chức KH&CN đã nâng
cao tiềm lực (nhân lực, vật lực), hình
thành bộ phận nghiên cứu và triển
khai (R&D) trong doanh nghiệp như
Công ty Dược phẩm CPC1 (Hà Nội),
HTX Linh Dược Sơn (Hòa Bình),
Công ty TNHH MTV Traphacosapa,
Công ty CP rượu bia nước giải khát
Aroma... Nhiều doanh nghiệp đã
dành kinh phí đầu tư cho KH&CN
với mức đầu tư tăng hàng năm1; chủ
Góp phần nâng cao hiệu quả sản
xuất, kinh doanh của doanh nghiệp,
đónggópvàopháttriểnkinhtế, xãhội:
100% các kết quả KH&CN, quy trình
công nghệ được ứng dụng vào thực
tiễn, sản xuất ra các sản phẩm mới
có giá trị kinh tế cao, thương mại hóa
tốt trên thị trường, đóng góp lớn vào
tăng trưởng của doanh nghiệp, như
sản phẩm gốm sứ của Công ty TNHH
Quang Vinh (dự án Hoàn thiện quy
trình công nghệ và dây chuyền thiết
bị sản xuất gốm sứ mỹ nghệ cao cấp
ở quy mô công nghiệp)2; sản phẩm
Theo số liệu thống kê, Chương
trình 592 đã hỗ trợ hoàn thiện 86 quy
trình công nghệ/dây chuyền thiết bị/
phần mềm; xây dựng, ban hành 26
bộ tiêu chuẩn cơ sở cho sản phẩm;
phát triển được 36 mô hình trình
diễn công nghệ và mô hình sản xuất
thương mại các sản phẩm; 58 sản
phẩm được thương mại hóa đạt kết
quả tốt; đào tạo được 60 cán bộ kỹ
thuật, và bồi dưỡng, tập huấn cho
gần 600 người triển khai công nghệ
của dự án. Hiệu quả của các dự án
1công ty cPc1 đã dành 16 tỷ đồng đầu tư cho
Kh&cn (tăng 50%/năm); Viện KhKt nông
lâm nghiệp miền núi phía Bắc dành 500 triệu
đồng (tăng hàng năm khoảng 3%); công ty
tnhh Quang Vinh: 300 triệu đồng (tăng 15%
/năm).
2theo báo cáo của công ty, kết quả của dự án
đóng góp vào mức tăng trưởng của đơn vị ước
đạt 12%/năm. sản phẩm Kh&cn của dự án có
khả năng tăng thị phần trong nước từ 3% năm
2018 lên 15% trong 5 năm tới.
11
Số 3 năm 2021
Diễn đàn Khoa học và Công nghệ
Thuốc tiêm Palonosetron - một sản phẩm
của Công ty CPC1.
Sản phẩm gốm sứ của Công ty TNHH Quang vinh.
thuốc tiêm Palonosetron, Carbetocin
và thuốc khí dung Budesonid của
Công ty Dược phẩm CPC1 (dự án
lâm nông nghiệp Quảng Ninh, sản
phẩm giống cây ăn quả, hoa lan do
Viện Nghiên cứu và Phát triển Vùng
(Bộ KH&CN) nhân giống…
triển doanh nghiệp KH&CN, đạt mục
tiêu kép vừa nâng cao năng lực cho
tổ chức KH&CN công lập vừa phát
Hoàn thiện quy trình sản xuất thuốc triển doanh nghiệp KH&CN: 05 tổ
chức; hỗ trợ trực tiếp tổ chức KH&CN
công lập để thành lập doanh nghiệp
KH&CN: 6 doanh nghiệp.
tiêm Palonosetron, Carbetocin và
thuốc khí dung Budesonid quy mô
công nghiệp sử dụng công nghệ
BFS - Blow-Fill-Seal)3; sản phẩm
maltodextrin, nha maltose và bột
protein của Công ty CP thực phẩm
Minh Dương (dự án Hoàn thiện công
nghệ sản xuất một số sản phẩm
(maltodextrin, nha maltose và bột
protein) từ gạo ứng dụng trong công
nghiệp thực phẩm)4…
Góp phần tạo công ăn, việc làm
cho người dân: các dự án đã góp
phần giải quyết việc làm cho nhiều
lao động của địa phương, nơi đơn vị
chủ trì triển khai dự án. Tổng hợp từ
các dự án cho thấy, đã tạo được việc
làm mới cho hàng trăm lao động tại
các địa phương - một kết quả rất có
ý nghĩa đối với người dân ở địa bàn
thực hiện dự án.
Góp phần nâng cao năng lực tự
chủ của tổ chức KH&CN công lập:
một số dự án do tổ chức KH&CN chủ
trì triển khai thành công đã tạo ra
nhiều sản phẩm có khả năng thương
mại hóa tốt, mang lại nguồn thu cho
tổ chức KH&CN, giꢀp nâng cao năng
lực tự chủ cho tổ chức KH&CN công
lập, như các sản phẩm giống cây
dược liệu thuộc dự án Hoàn thiện
công nghệ nhân giống In vitro và
nuôi trồng một số cây thuốc quý có
giá trị kinh tế cao (Lan kim tuyến -
Anoectochilus setaceus Blume, Đinh
lăng - Polycias fruticosa L. Harms.,
Gừng gió - Zingber zerumber sm.),
chè chất lượng cao do Viện KHKT
Nông lâm nghiệp miền nꢀi phía Bắc
chủ trì; sản phẩm nước mắm của
Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN
tỉnh Hà Tĩnh, giống cây lâm nghiệp
của Trung tâm Khoa học và sản xuất
những vướng mắc cần tháo gỡ
Hình thành và phát triển doanh
nghiệp KH&CN: Chương trình 592
đã hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp
hoàn thiện công nghệ ra sản phẩm
mới: 15 doanh nghiệp; hỗ trợ chuyển
giao công nghệ từ tổ chức KH&CN
công lập sang doanh nghiệp để phát
Bên cạnh những kết quả đạt
được, quá trình triển khai, quản lý và
thực hiện Chương trình 592 cũng gặp
một số khó khăn, vướng mắc như:
- Thời gian thực tế triển khai các
dự án hỗ trợ của Chương trình ngắn
nên số lượng dự án được hỗ trợ từ
Chương trình chưa nhiều, quy mô dự
án còn khiêm tốn; nhiều tổ chức, cá
nhân đề xuất dự án tham gia nhưng
Chương trình lại hết thời gian thực
hiện.
3Kết quả của dự án đóng góp vào mức tăng
trưởng của cPc1 ước đạt 50%/năm. sản phẩm
có khả năng tăng thị phần trong nước từ 5 lên
10% trong 5 năm tới.
4Kết quả của dự án đã đóp góp vào tăng trưởng
của đơn vị ước đạt 10%/năm.
- Quy trình, thủ tục xét chọn,
12
Số 3 năm 2021
Diễn đàn khoa học và công nghệ
KH&CN công lập góp phần nâng
cao tiềm lực KH&CN quốc gia, Ban
Chủ nhiệm Chương trình đề nghị
trong thời gian tới, trên cơ sở tổng kết
những kết quả đạt được, khắc phục
những tồn tại hạn chế, Chương trình
592 sẽ tiếp tục được phê duyệt thực
hiện theo quan điểm, nguyên tắc sau:
- Tiếp tục quán triệt chủ trương
“coi doanh nghiệp và các đơn vị dịch
vụ công là trung tâm của đổi mới ứng
dụng và chuyển giao công nghệ, là
nguồn cầu quan trọng nhất của thị
trường KH&CN”; khuyến khích, hỗ
trợ hình thành và phát triển doanh
nghiệp KH&CN, huy động các nguồn
lực xã hội để phát triển doanh nghiệp
KH&CN; hỗ trợ, tạo điều kiện thuận
lợi cho doanh nghiệp trong việc triển
khai ứng dụng các kết quả nghiên
cứu khoa học và phát triển công
nghệ vào sản xuất, kinh doanh, thꢀc
đẩy thương mại hóa các sản phẩm
hàng hóa là kết quả của hoạt động
KH&CN.
Sản phẩm chè chất lượng cao của viện KHKT Nông lâm nghiệp miền núi phía bắc.
tuyển chọn, thẩm định kinh phí, phê
duyệt nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia
đã được cải thiện đáng kể nhưng nhìn
chung vẫn còn khá rườm rà, gây tâm
lý e ngại cho các tổ chức có ý định
tham gia Chương trình; việc áp dụng
quy trình quản lý dự án của Chương
trình giống với quy trình quản lý nhiệm
vụ KH&CN cấp quốc gia còn bất cập.
Cụ thể: nhiệm vụ KH&CN cấp quốc
gia có những tiêu chí, yêu cầu nhất
định, trong khi Chương trình 592 với
tính chất là một chương trình hỗ trợ
nên quy mô của các dự án thường
nhỏ (doanh nghiệp KH&CN chủ yếu
là doanh nghiệp nhỏ và vừa), nhưng
vẫn phải làm theo quy trình chặt chẽ
của quản lý nhiệm vụ cấp quốc gia
đôi khi gây bất cập cho công tác
quản lý và thực hiện.
bên ngoài sử dụng chung thiết bị); hỗ
trợ đào tạo, tập huấn tại cơ sở ươm
tạo… Nhiều nội dung của Chương
trình chưa được triển khai cũng đã
ảnh hưởng đến mục tiêu của Chương
trình.
- Số lượng lớn đối tượng tham gia
Chương trình là doanh nghiệp, đòi
hỏi tiến độ phê duyệt dự án nhanh để
kịp kế hoạch sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, quy trình xét chọn nhiệm
vụ KH&CN cấp quốc gia hiện nay
phải qua nhiều bước, gây ra độ “trễ”,
không theo kịp với tiến độ sản xuất,
kinh doanh của doanh nghiệp…
- Tiếp tục hỗ trợ nâng cao năng
lực và hiệu quả hoạt động của các tổ
chức KH&CN công lập: hỗ trợ nâng
cao tiềm lực; năng lực nghiên cứu,
chuyển giao, ứng dụng, thương mại
hoá các kết quả nghiên cứu khoa học
và phát triển công nghệ để nâng cao
năng lực hoạt động theo hướng tự
chủ, góp phần xây dựng, phát triển
hệ thống tổ chức KH&CN mạnh,
nâng cao tiềm lực KH&CN của quốc
gia.
thay lời kết
Phát triển các doanh nghiệp
KH&CN và nâng cao năng lực tự chủ
của hệ thống tổ chức KH&CN công
lập là chủ trương đꢀng đắn của Đảng
và Nhà nước, tiếp tục được khẳng
định trong nhiều văn bản của Đảng
và Chính phủ.
- Tăng cường liên kết, hợp tác giữa
tổ chức KH&CN (viện nghiên cứu,
trường đại học) với doanh nghiệp để
gắn kết nghiên cứu khoa học với hoạt
động đào tạo và sản xuất kinh doanh,
đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao,
ứng dụng, thương mại hóa kết quả
KH&CN, đổi mới công nghệ, đào tạo
nhân lực ?
- Một số nội dung quy định tại
Thông tư số 19/2016/TT-BKHCN
(Thông tư 19) khó triển khai trên
thực tế như hỗ trợ trang thiết bị dùng
chung cho cơ sở ươm tạo; hỗ trợ sử
dụng trang thiết bị, dịch vụ tại các
phòng thí nghiệm trọng điểm quốc
gia (hiện nay phòng thí nghiệm trọng
điểm quốc gia chưa có cơ chế cho
Để tiếp tục thꢀc đẩy phát triển
doanh nghiệp KH&CN, đẩy mạnh
việc ứng dụng, thương mại hóa kết
quả KH&CN, nâng cao năng lực,
hiệu quả hoạt động của các tổ chức
13
Số 3 năm 2021
3 trang
18680
Free
Bạn đang xem tài liệu "Chương trình 592: Góp phần hình thành doanh nghiệp kh&cn và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức KH&CN công lập", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- chuong_trinh_592_gop_phan_hinh_thanh_doanh_nghiep_khcn_va_na.pdf
