Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 9: Luật hôn nhân và gia đình - Nguyễn Nam Hà
BÀI 9
2 TIẾT
I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT HN & GĐ
1. Khái niệm
Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng
sau khi đã kết hôn
Gia đình là tập hợp những người gắn bó
với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống
hoặc do quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh
các nghĩa vụ và quyền giữa họ với nhau
theo quy định của Luật HN&GĐ
I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT HN& GĐ
Luật Hôn nhân và Gia đình là một
ngành luật độc lập trong hệ thống pháp
luật Việt Nam, gồm các quy phạm pháp
luật điều chỉnh các quan hệ về hôn nhân,
gia đình, quan hệ nhân thân và tài sản.
I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT HN& GĐ
2. Đối tượng điều chỉnh
Là các mối quan hệ xã hội trong lĩnh vực
hôn nhân và gia đình:
Quan hệ nhân thân
Quan hệ tài sản giữa vợ và chồng
Quan hệ giữa cha mẹ và con cái
Quan hệ giữa những người thân thích
ruột thịt khác
I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT HN& GĐ
3. Phương pháp điều chỉnh
Phương pháp điều chỉnh của Luật Hôn
nhân và Gia đình dựa trên phương pháp
điều chỉnh của Bộ luật Dân sự:
Bình đẳng
Tự định đoạt
I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT HN& GĐ
3. Phương pháp điều chỉnh
• Trong quan hệ HN & GĐ: QUYỀN đồng
thời là NGHĨA VỤ của chủ thể
• Các chủ thể khi thực hiện quyền & nghĩa
vụ của mình phải xuất phát từ lợi ích chung
của gia đình
• Các chủ thể KHÔNG được phép bằng sự
thỏa thuận để làm thay đổi những quyền và
nghĩa vụ mà luật qui định
• Quy phạm Luật HN&GĐ luôn gắn với quy
phạm đạo đức, phong tục tập quán…
I. KHÁI QUÁT VỀ LUẬT HN& GĐ
4. Những nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn
nhân và Gia đình (Đ.2)
Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ
Một vợ - một chồng
Bình đẳng vợ chồng, bình đẳng nam nữ,
không phân biệt tôn giáo, dân tộc
Bảo vệ phụ nữ & trẻ em trong gia đình
Không phân biệt đối xử giữa các con
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
1. KẾT HÔN
Kết hôn là việc NAM và NỮ xác lập
quan hệ vợ chồng theo quy định của pháp
luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
1.1. Điều kiện kết hôn: (Đ.9)
1. Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18
tuổi trở lên;
2. Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện
quyết định, không ép buộc, lừa dối, cưỡng
ép / cản trở;
3. Không thuộc trường hợp cấm kết hôn quy
định tại Đ.10 của Luật HN&GĐ.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Điều 10. Những trường hợp cấm kết hôn
1. Người đang có vợ / có chồng;
2. Người mất năng lực hành vi dân sự;
3. Giữa những người cùng dòng máu về trực hệ;
giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;
4. Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi; giữa người đã
từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với
con dâu, mẹ vợ với con rể, bố dượng với con
riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
5. Giữa những người cùng giới tính.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Tình huống:
Ông A nhận B làm con nuôi. Ông A có con gái là
chị C. B và C phát sinh tình cảm, quyết định tiến tới
hôn nhân.
Trước ngày cưới, anh D (người yêu cũ của C)
đến ngăn cản đám cưới với lý do B và C là anh em.
D dọa nếu không hủy đám cưới, sẽ làm đơn tố
cáo lên chính quyền
Hỏi: Ai đúng? Ai sai?
TÌNH HUỐNG KẾT HÔN
GIA ĐÌNH A
GIA ĐÌNH B
ANH TRAI
ANH TRAI
EM GÁI
EM GÁI
KẾT HÔN
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Điều 11. Đăng ký kết hôn
1. Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước
có thẩm quyền thực hiện theo nghi thức quy định tại
Điều 14 Luật HN&GĐ.
* Mọi nghi thức kết hôn không theo quy định Luật
HN&GĐ đều không có giá trị pháp lý
* Nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với
nhau như vợ chồng thì không được pháp luật công nhận
là vợ chồng.
* Vợ chồng đã ly hôn muốn kết hôn lại với nhau cũng
phải đăng ký kết hôn.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Điều 12. Thẩm quyền đăng ký kết hôn
* Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú
của một trong hai bên kết hôn là cơ quan đăng ký
kết hôn.
* Cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự
Việt Nam ở nước ngoài là cơ quan đăng ký kết
hôn giữa công dân Việt Nam với nhau ở nước
ngoài.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Điều 16. Hủy việc kết hôn trái pháp luật
* Kết hôn trái pháp luật là việc xác lập quan hệ
vợ chồng có đăng ký kết hôn nhưng vi phạm điều
kiện kết hôn do pháp luật quy định
* Tòa án quyết định việc hủy kết hôn trái pháp
luật và gửi bản sao quyết định cho cơ quan đã
thực hiện việc đăng ký kết hôn.
* Căn cứ vào quyết định của Tòa án, cơ quan
đăng ký kết hôn xóa đăng ký kết hôn trong Sổ
đăng ký kết hôn.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Điều 17. Hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn
trái pháp luật
1. Nam, nữ phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng.
2. Quyền lợi của con được giải quyết như trường
hợp cha mẹ ly hôn.
3. Tài sản: tài sản riêng của ai thì vẫn thuộc quyền
sở hữu của người đó; tài sản chung được chia
theo thỏa thuận của các bên; nếu không thỏa
thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết, có tính
đến công sức đóng góp của mỗi bên; ưu tiên bảo
vệ phụ nữ và con.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Tình huống:
Anh A kết hôn hợp pháp với chị B năm 2000, có đăng ký
kết hôn. Tháng 03/2004, anh A chung sống như vợ chồng
với chị C, có một con chung sinh năm 2005. Tháng
06/2005, chị B phát hiện được sự việc trên và yêu cầu anh
A chấm dứt quan hệ trái pháp luật với chị C, song anh A
vẫn cố tình vi phạm.
Để bảo vệ quyền lợi cho mình, chị B đã làm đơn yêu cầu
Tòa án huyện K hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh A
và chị C và Tòa án đã thụ lý đơn của chị B
Tòa án huyện K đã ra quyết định tuyên hủy việc kết hôn
trái pháp luật giữa anh A và chị C.
Theo bạn, Tòa án đã giải quyết như vậy là đúng hay sai?
Tại sao?
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
Trả lời:
Tòa án giải quyết như vậy là sai. Vì anh A và
chị C chưa thực hiện việc đăng ký kết hôn
trước cơ quan có thẩm quyền đăng ký kết
hôn theo khoản 1 điều 11 LHNGD . Nếu có
yêu cầu hủy việc đăng ký hôn của chị B, thì
tòa án không tuyên bố hủy kết hôn trái pháp
luật mà tuyên bố không công nhận họ là vợ
chồng.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
2. Quan hệ giữa vợ và chồng
Quyền và nghĩa vụ về nhân thân
Quyền và nghĩa vụ về tài sản
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN
2.1. Quyền và nghĩa vụ về nhân thân
- Lợi ích tinh thần
VỢ CHỒNG CÓ
- Tình cảm, tình yêu
- Sự tôn trọng
NGHĨA VỤ
NHÂN THÂN
GÌ ĐỐI
- Quan hệ giữa các thành
viên.
VỚI NHAU?
Tải về để xem bản đầy đủ
46 trang
18261
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Pháp luật đại cương - Bài 9: Luật hôn nhân và gia đình - Nguyễn Nam Hà", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_phap_luat_dai_cuong_bai_9_luat_hon_nhan_va_gia_din.pdf
