Bài giảng Luật môi trường - Bài 5: Pháp luật về bảo vệ các nguồn tài nguyên

GIỚI THIỆU MÔN HỌC

LUẬT MÔI TRƯỜNG

Giảng viên: ThS. Nguyễn Thị Hằng

v1.0014112224

BÀI 5:

PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ

CÁC NGUỒN TÀI NGUYÊN

Giảng viên: ThS.Nguyễn Thị Hằng

2

v1.0014112224

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được khái niệm, vai trò tài nguyên.

• Trình bày được nội dung pháp luật về bảo vệ các

nguồn tài nguyên:

➢ Tài nguyên nước;

➢ Tài nguyên thủy sản;

➢ Tài nguyên rừng;

➢ Tài nguyên khoáng sản, không khí, đất.

3

v1.0014112224

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để học tốt bài học này, các bạn cần có các kiến

thức liên quan đến các môn học:

➢ Lý luận Nhà nước và pháp luật;

➢ Luật Hành chính;

➢ Luật Dân sự.

4

v1.0014112224

HƯỚNG DẪN HỌC

• Chuẩn bị tài liệu đầy đủ cho mô n học bao gồm: giá o

trì nh, văn bản phá p luật liên quan mô n học;

• Đọc tài liệu và tó m tắt những nội dung chí nh của bài;

• Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu

từng bài.

• Tham khảo một số Luật sau:

➢ Luật Bảo vệ mô i trường năm 2014;

➢ Luật Tài nguyên nước 2012;

➢ Luật Thủy sản 2003;

Hình 1.1: Minh họa

➢ Luật Bảo vệ và phá t triển rừng 2004;

➢ Luật Khoá ng sản 2010;

➢ Luật Đất đai 2013.

5

v1.0014112224

CẤU TRÚC NỘI DUNG

5.1

Khá i quá t chung

5.2

Nội dung phá p luật chí nh về bảo vệ cá c nguồn tài nguyên

6

v1.0014112224

5.1. KHÁ I QUÁ T CHUNG

5.1.1. Khái niệm tài

nguyên

5.1.2. Phân loại tài

nguyên

5.1.3. Vai trò của tài

nguyên

7

v1.0014112224

5.1.1. KHÁI NIỆM TÀI NGUYÊN

Tài nguyên là nguồn của cải thiên nhiên chưa khai thá c hoặc đang tiến hành

khai thá c. Như vậy, tài nguyên do tự nhiên sinh ra (như cá c loại khoá ng sản,

nguồn nước, rừng, đất đai,…) và là cá c yếu tố hợp thành mô i trường.

8

v1.0014112224

5.1.2. PHÂN LOẠI TÀI NGUYÊN

Tài nguyên có thể tá i tạo

được

Tài

nguyên

được chia

thành hai

loại

Tài nguyên khô ng thể tá i

tạo được.

9

v1.0014112224

5.1.3. VAI TRÒ CỦA TÀI NGUYÊN

Phương diện kinh tế

Phương diện chính trị

Phương diện môi trường

Phương diện khoa học

Vai trò của

tài ngyên

10

v1.0014112224

5.2. NỘI DUNG PHÁP LUẬT CHÍNH VỀ BẢO VỀ CÁC NGUỒN TÀI NGUYÊN

5.2.1. Pháp luật về bảo

vệ tài nguyên nước

5.2.2. Pháp luật về bảo

vệ nguồn lợi thủy sản

5.2.4. Pháp luật về

bảo vệ tài nguyên

khoáng sản

5.2.3. Pháp luật về bảo

vệ tài nguyên rừng

11

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC

Khái niệm

Nguồn nước: chỉ cá c dạng tí ch tụ nước

tự nhiên hoặc nhâ n tạo có thể khai thá c,

sử dụng được, bao gồm sô ng, suối,

kênh, rạch; biển, hồ, đầm, ao; cá c tầng

chứa nước dưới đất; mưa, băng, tuyết

và cá c dạng tí ch tụ nước khá c.

12

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC (tiếp theo)

Trách nhiệm quản lý nhà nước (Tự nghiên cứu)

Nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân

Khô ng thực hiện cá c hành vi gâ y tổn hại nguồn

nước: Điều 9, 15, 17 Luật Tài nguyên nước.

Khi khai thác nước phải nộp phí bảo vệ

môi trường

Nghĩa vụ

của tổ

chức, cá

nhâ n

Đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích

Phải tiến hành xin cấp giấy phé p khai thá c

13

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Những hành vi bị cấm

• Ngăn cản trá i phé p sự lưu thô ng tự nhiên của nguồn nước; cá c hành vi gâ y

bồi lấp dò ng chảy, san lấp ao, hồ cô ng cộng trá i phé p. Trong trường hợp san

lấp ao, hồ đã được giao để thay đổi mục đích sử dụng diện tí ch đất có mặt

nước phải được phé p của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định

của Luật Đất đai.

• Cản trở quyền khai thá c, sử dụng tài nguyên nước hợp phá p của tổ chức, cá

nhâ n khá c.

• Đưa vào nguồn nước cá c chất thải độc hại, nước thải chưa xử lý hoặc xử lý

chưa đạt tiêu chuẩn cho phé p. Xả nước thải, đưa cá c chất thải gâ y ô nhiễm

vào vùng bảo hộ vệ sinh của khu vực lấy nước sinh hoạt.

• Phá hoại cô ng trì nh bảo vệ, khai thá c, sử dụng tài nguyên nước, phò ng chống

và khắc phục hậu quả tá c hại do nước gâ y ra.

• Hành vi làm suy thoá i, cạn kiệt nghiêm trọng nguồn nước.

14

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Hệ thống giấy phép tài nguyên nước

Giấy phép thăm dò nước dưới đất

Hệ thống

giấy phé p

tài nguyên

nước

Giấy phé p khai thá c, sử dụng nước dưới đất

Giấy phé p khai thá c, sử dụng nước mặt

Giấy phé p xả nước thải vào nguồn nước

15

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Những trường hợp không xin phép nhưng phải đăng ký

• Khai thá c, sử dụng nước dưới đất để sản xuất nô ng nghiệp, lâ m nghiệp, nuô i trồng

thuỷ sản, sản xuất tiểu thủ cô ng nghiệp trong vùng mà tổng lượng nước khai thá c

vượt quá tổng lượng dò ng ngầm trung bì nh mùa kiệt.

• Chiều sâ u giếng khai thá c vượt quá mức quy định.

16

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Những trường hợp không phải xin phép

• Khai thá c, sử dụng nguồn nước mặt, nguồn nước dưới đất, nguồn nước biển với

quy mô nhỏ trong phạm vi gia đình cho mục đích sinh hoạt, sản xuất nô ng nghiệp,

lâ m nghiệp, nuô i trồng thuỷ sản, làm muối, sản xuất tiểu thủ cô ng nghiệp, thuỷ điện

và cho cá c mục đích khá c.

• Khai thá c, sử dụng nước mưa, nước mặt, nước biển trên đất đã được giao, được

thuê theo quy định của phá p luật.

• Khai thá c, sử dụng tài nguyên nước cho cá c mục đích lâ m nghiệp, giao thô ng thuỷ,

nuô i trồng thuỷ sản, hải sản, sản xuất muối, thể thao, giải trí , du lịch, y tế, an dưỡng,

nghiên cứu khoa học khô ng nhằm mục đích kinh doanh.

• Khai thá c nước dưới đất từ cá c cô ng trì nh thay thế có quy mô khô ng lớn hơn và

mực nước hạ thấp nhỏ hơn giới hạn cho phé p đã được xá c định trong giấy phé p,

nằm trong khu vực đã được cấp phé p.

• Xả nước thải vào nguồn nước với quy mô nhỏ trong phạm vi gia đình.

17

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Nguyên tắc cấp phép tài nguyên nước

• Cấp phé p phải đúng thẩm quyền, đúng đối tượng và trì nh tự, thủ tục theo quy định

của phá p luật;

• Phải bảo đảm lợi í ch của Nhà nước; quyền, lợi í ch hợp phá p của tổ chức, cá nhâ n

có liên quan và bảo vệ mô i trường theo quy định của phá p luật;

• Ưu tiên cấp phé p thăm dò , khai thá c, sử dụng tài nguyên nước để cung cấp nước

sinh hoạt;

• Khô ng gâ y cạn kiệt, ô nhiễm nguồn nước khi thực hiện việc thăm dò , khai thá c, sử

dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước;

• Khai thá c nước dưới đất trong một vùng khô ng được vượt quá trữ lượng nước khai

thá c của vùng đó; khi nước dưới đất tại vùng khai thá c đã đạt tới trữ lượng có thể

khai thá c thì khô ng được mở rộng quy mô khai thá c, nếu chưa có biện phá p xử lý,

bổ sung nhâ n tạo.

18

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Giấy phép bị đình chỉ hiệu lực

• Tổ chức, cá nhâ n được cấp giấy phé p vi phạm nội dung quy định của giấy phé p;

• Chủ giấy phé p tự ý chuyển nhượng giấy phé p;

• Chủ giấy phé p lợi dụng giấy phé p để tổ chức hoạt động khô ng quy định trong nội

dung giấy phé p.

• Thời gian đình chỉ hiệu lực của giấy phé p do cơ quan cấp giấy phé p quy định.

• Trong thời gian giấy phé p bị đình chỉ hiệu lực, thì chủ giấy phé p khô ng có cá c quyền

liên quan đến giấy phé p.

19

v1.0014112224

5.2.1. PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN NƯỚC ( tiếp theo)

Thu hồi giấy phép tài nguyên nước

• Tổ chức là chủ giấy phé p bị giải thể hoặc bị Toà á n tuyên bố phá sản; cá nhâ n

là chủ giấy phé p bị chết hoặc bị Toà á n tuyên bố là đã chết hoặc bị mất năng

lực hành vi dâ n sự hoặc bị tuyên bố mất tí ch;

• Giấy phé p được cấp nhưng khô ng sử dụng trong thời gian 12 thá ng liên tục

mà khô ng được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền về tài nguyên

nước cho phé p;

• Chủ giấy phé p vi phạm quyết định đình chỉ hiệu lực của giấy phé p;

• Chủ giấy phé p vi phạm nội dung quy định của giấy phé p, gâ y cạn kiệt, ô

nhiễm nghiêm trọng nguồn nước;

• Giấy phé p được cấp khô ng đúng thẩm quyền;

• Khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi giấy phé p vì lý do

quốc phò ng, an ninh hoặc vì lợi í ch quốc gia, lợi í ch cô ng cộng.

20

v1.0014112224

Bài giảng Luật môi trường - Bài 5: Pháp luật về bảo vệ các nguồn tài nguyên - Nguyễn Thị Hằng