Tình hình, nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa tội phạm cưỡng đoạt tài sản do băng nhóm tội phạm gây ra từ thực tiễn tỉnh Thái Bình

TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA...

TỘI PHẠM CƯỠNG ĐOẠT TÀI SẢN DO BĂNG NHÓM TỘI PHẠM

GÂY RA TỪ THỰC TIỄN TỈNH THÁI BÌNH

BÙI THANH BÌNH*

Trong thời gian qua, tình hình tội phạm nói chung và tình hình tội phạm cưỡng đoạt

tài sản (CĐTS) do băng nhóm gây ra nói riêng xảy ra trên địa bàn tỉnh Thái Bình có diễn

biến phức tạp, gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong quần chúng nhân dân. Mặc dù các

lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã áp dụng nhiều biện pháp khác nhau để đấu tranh

phòng ngừa loại tội phạm này, tuy nhiên hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế. Bài viết phân

tích tình hình tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra, chỉ ra những nguyên nhân và điều

kiện của tình hình tội phạm trên cũng như đề xuất các biện pháp phòng ngừa tội phạm loại

này trên địa bàn tỉnh Thái Bình.

Từ khóa: Phòng ngừa tội phạm, cưỡng đoạt tài sản, cảnh sát hình sự, tỉnh Thái Bình.

Ngày nhận bài: 20/9/2020; Biên tập xong: 22/9/2020; Duyệt đăng: 22/9/2020

Recently, the crime situation generally and the crime of property appropriation caused

by gangs particularly in Thai Binh province having complicated developments that causes

confusion and anxiety for people. Despite diﬀerent applied measures in ﬁghting against

this type of crime, the eﬀectiveness is still limited. This article analyzes the situation of

the crime of property appropriation caused by gangs; its causes and conditions as well as

proposes measures to prevent this type of crime in Thai Binh province.

Keywords: Crime prevention, property appropriation, criminal polices, Thai Binh province.

1. Tình hình tội phạm cưỡng đoạt tài Trong đó có 58 vụ/126 bị can phạm tội

CĐTS; 43 vụ/111 bị can CĐTS do băng

nhóm tội phạm gây ra, chiếm 72,41% tổng

số vụ CĐTS xảy ra trên địa bàn toàn tỉnh.

Tính trung bình mỗi năm toàn tỉnh Thái

Bình đã điều tra, khám phá 463,8 vụ/613

bị can; 9,6 vụ/21 bị can phạm tội CĐTS;

trong đó có 7,1 vụ/18,5 bị can phạm tội

CĐTS do băng nhóm gây ra. Như vậy,

nếu so sánh với số vụ/bị can phạm tội

xâm phạm sở hữu bị khởi tố thì mức độ

của tình hình tội CĐTS nói chung và tình

hình tội phạm CĐTS do băng nhóm gây

sản do băng nhóm tội phạm gây ra trên

địa bàn tỉnh Thái Bình từ tháng 1/2015

đến tháng 6/2020

Trên cơ sở nghiên cứu báo cáo tổng kết

công tác hàng năm của Phòng Cảnh sát

hình sự Công an tỉnh Thái Bình giai đoạn

từ tháng 01/2015 đến hết tháng 6/2020 (số

liệu thống kê thường xuyên) và 10 hồ sơ vụ

án hình sự được lựa chọn ngẫu nhiên trong

tổng số hồ sơ vụ án hình sự về tội CĐTS,

chúng tôi rút ra được một số đặc điểm về

tình hình tội phạm CĐTS do băng nhóm

gây ra trên địa bàn tỉnh Thái Bình như sau:

1

ra chiếm một tỷ lệ không lớn.

Về diễn biến của tình hình tội phạm

Lấy số định gốc là năm 2015, tình hình

tội CĐTS do băng nhóm gây ra có diễn

biến như sau:

Về mức độ của tình hình tội phạm

Trong 06 năm, trên địa bàn toàn tỉnh

đã khởi tố 2783 vụ/3678 bị can phạm tội

thuộc nhóm các tội xâm phạm sở hữu. ^*Khoa Cảnh sát hình sự, Học viện Cảnh sát nhân dân

Số chuyên đề 03 - 2020

Khoa học Kiểm sát 59

TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA...

Bảng 1. Mức độ của tình hình tội CĐTS do băng nhóm gây ra trên địa bàn tỉnh ái Bình

giai đoạn 2015 – 2020 trong so sánh định gốc

Năm

2015

Số vụ

100%

166%( +66%)

150%( + 50%)

83 % (- 16%)

83% (-16)

Số bị can

100%

138%% ( + 38%)

127 % ( + 27%)

72% ( -28 %)

61% ( - 39 %)

116% (+ 16%)

6

10

9

18

25

23

13

11

21

2016

2017

2018

2019

5

8

T6/ 2020

133% (+ 33%)

Như vậy, xu hướng của tình hình tội

CĐTS do băng nhóm gây ra tăng giảm

không đều trong cả giai đoạn. Cụ thể:

Từ năm 2015 đến năm 2016, số vụ CĐTS

do băng nhóm gây ra có xu hướng tăng

nhanh (tăng 04 vụ và 07 bị can) nhưng

lại giảm trong giai đoạn 2016-2018 (giảm

05 vụ và 12 đối tượng phạm tội). Từ năm

2018 đến năm 2019, số vụ và đối tượng

phạm tội này có xu hướng giảm so với

những giai đoạn trước.

tự, an toàn xã hội trước, trong và sau khi

kế hoạch được triển khai.

Về cơ cấu của tình hình tội phạm

Đặc trưng cơ bản của các băng nhóm

tội phạm là hình thức phạm tội có tổ

chức, có sự câu kết chặt chẽ giữa những

người thực hiện tội phạm; thể hiện mức

độ phân hóa vai trò, nhiệm vụ cụ thể về

mặt khách quan của người đồng phạm.

Mục đích phạm tội là nhằm chiếm đoạt

tài sản bằng những thủ đoạn đe doạ sẽ

dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác làm cho

người có trách nhiệm về tài sản lo sợ mà

phải giao tài sản cho người phạm tội.

Xuất phát từ những đặc điểm cấu thành

tội phạm tội CĐTS và những đặc điểm

tội phạm học của tội phạm này, chúng ta

sẽ làm rõ cơ cấu của tình hình tội phạm

CĐTS do băng nhóm gây ra, qua đó góp

phần làm sáng tỏ các yếu tố tiêu cực

thuộc nguyên nhân và điều kiện của tình

hình tội CĐTS, sẽ được đề cập ở phần 2.

Hiện tượng giảm số lượng CĐTS do

băng nhóm gây ra có thể được lý giải bởi

đây là năm tiếp tục triển khai Kết luận số

86/KL–TW về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số

05 về tăng cường lãnh đạo công tác đảm

bảo an ninh quốc gia trong tình hình mới;

Chỉ thị số 48/CT–TW của Bộ Chính trị về

tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với

công tác phòng, chống tội phạm trong

tình hình mới. Thực hiện Quyết định số

4170/QĐ-BCA-C41 ngày 14/11/2017 của

Bộ trưởng Bộ Công an phê duyệt Đề án

“Phòng, chống các loại tội phạm có tổ

chức, tội phạm xuyên quốc gia giai đoạn

2017 - 2020”, Ủy ban nhân dân tỉnh Thái

Bình đã ban hành Kế hoạch số 33/KH-

BCĐ thực hiện đề án phòng, chống các

loại tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên

quốc gia giai đoạn 2018 – 2020, Lãnh đạo

của Công an tỉnh mở nhiều đợt tấn công

trấn áp tội phạm, đảm bảo an ninh trật

Về độ tuổi: Cơ cấu độ tuổi của đối

tượng phạm tội CĐTS do băng nhóm

gây ra trên địa bàn tỉnh Thái Bình không

đồng đều. Số đối tượng trong nhóm tuổi

từ 18 đến 30 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất

(khoảng 60%); theo sau là số đối tượng

trong nhóm tuổi dưới 18 tuổi (chiếm

khoảng 25%); số đối tượng trong nhóm

tuổi trên 30 tuổi chiếm tỷ lệ thấp nhất

60 Khoa học Kiểm sát

Số chuyên đề 03 - 2020

BÙI THANH BÌNH

(chiếm khoảng 15%). Tuy chiếm tỷ lệ các đối tượng phạm tội CĐTS là lao động

thấp song số bị can phạm tội CĐTS trong

nhóm dưới 18 tuổi có diễn biến phức tạp,

có nhiều tổ chức tội phạm dưới hình thức

các băng nhóm tội phạm CĐTS tập trung

các đối tượng dưới 18 tuổi để thực hiện

hành vi phạm tội. Thậm chí, trong một số

vụ án, các đối tượng dưới 18 tuổi là đối

tượng chủ mưu, cầm đầu. Các đối tượng

này phần lớn là các đối tượng lười học,

bỏ học, nghiện game online, ham chơi,

đua đòi, bỏ nhà lang thang, không có

nghề nghiệp, sau đó cấu kết, móc nối hình

thành băng nhóm tội phạm để thực hiện

hành vi CĐTS với tính chất manh động,

táo bạo và liều lĩnh.

tự do (chiếm khoảng 50%); đối tượng là

học sinh, sinh viên phạm tội CĐTS do

băng nhóm gây ra (chiếm 24%); có nghề

nghiệp khác (chiếm khoảng 10%). Trong

đó, số đối tượng là học sinh, sinh viên

phạm tội CĐTS do băng nhóm gây ra tuy

chiếm tỷ lệ thấp nhưng có diễn biến phức

tạp, tăng giảm không đồng đều trong cả

giai đoạn.

Về phương thức, thủ đoạn: Để thực hiện

hành vi phạm tội, các đối tượng đều tiến

hành nghiên cứu về người bị hại, những

thông tin, tài liệu mà đối tượng có thể sử

dụng để uy hiếp, khống chế người bị hại

hoặc có sự chuẩn bị về công cụ, phương

tiện để đe dọa và tiếp cận người bị hại.

Về giới tính: Các đối tượng phạm tội

CĐTS do băng nhóm gây ra trên địa bàn

tỉnh Thái Bình trong giai đoạn từ năm

2015 đến hết tháng 6/2020 chủ yếu là nam

giới (chiếm khoảng 95%); các đối tượng

nữ giới chiếm tỷ lệ thấp (chiếm 5%)¹. Mặc

dù, các đối tượng nữ giới chiếm tỷ lệ thấp

hơn nhưng ngoài tham gia thực hiện hành

vi CĐTS với vai trò giúp sức, không giữ

vai trò trọng yếu thì cũng có những đối

tượng là nữ giới giữ vai trò chủ mưu, cầm

đầu trong các băng nhóm để thực hiện

hành vi CĐTS.

Điển hình như vụ án Nguyễn Thị

Dương–NguyễnXuânĐường(tứcĐường

“Nhuệ”, sinh năm 1971), trú tại số nhà

366, đường Lê Quý Đôn, tổ 22, phường

Kỳ Bá, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái

Bình. Từ tháng 12/2017, bằng nhiều thủ

đoạn đe dọa, gây rối, khống chế, Nguyễn

Xuân Đường và đồng bọn đã buộc Công

ty Thành Phát - là công ty làm dịch vụ hỏa

táng cho Công ty Cổ phần dịch vụ tang lễ

Hoàng Long (tỉnh Nam Định) phải ngừng

hoạt động tại Thái Bình. Tiếp đó, Nguyễn

Xuân Đường cùng Ninh Đức Lợi đã tìm

cách thâu tóm địa bàn bằng cách tự tuyên

bố là Chủ tịch cái gọi là “Hiệp hội tang lễ”

(đã được các công ty dịch vụ tang lễ thành

lập từ trước, nhưng không xin phép chính

quyền công nhận).

Về trình độ học vấn: Đối tượng phạm

tội CĐTS do bang nhóm gây ra trên địa

bàn tỉnh Thái Bình giai đoạn này phần

lớn có trình độ học vấn Trung học cơ sở

và Trung học phổ thông (chiếm khoảng

68%); khoảng 22% đối tượng có trình độ

tiểu học và khoảng 10% đối tượng có trình

độ cao đẳng, đại học.

Đường đã đứng ra phân chia địa bàn

hoạt động cho các công ty dịch vụ tang lễ

và tự ý đặt ra quy định về các khoản nộp

bắt buộc tính trên số ca hỏa táng (được gọi

là hội phí và quỹ từ thiện) là 500.000 đồng/

ca hỏa táng. Toàn bộ số tiền đó do Đường

Về nghề nghiệp: Nghiên cứu ngẫu nhiên

10 hồ sơ vụ án hình sự cho thấy: Phần lớn

^1ꢀNguồn số liệu thống kê Phòng hình sự, Công an

tỉnh Thái Bình

Số chuyên đề 03 - 2020

Khoa học Kiểm sát 61

TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA...

thu và toàn quyền quyết định. Bằng các gây ra trên địa bàn tỉnh Thái Bình bị

phát hiện, xử lý trong giai đoạn từ năm

2015 đến hết tháng 6/2020 chủ yếu là tiền

(chiếm 84%); ngoài ra còn có một số loại

tài sản khác như xe đạp, xe mô tô, điện

thoại di động… Tài sản bị chiếm đoạt

trong các vụ án CĐTS do băng nhóm gây

ra không đa dạng như nhiều loại tội phạm

khác mà chủ yếu là tiền. Đây là một trong

những đặc điểm mang tính riêng biệt của

tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra.

hành vi đe dọa, cưỡng ép, Đường đã buộc

các công ty hoạt động dịch vụ tang lễ trên

địa bàn tỉnh phải chấp nhận các quy định

của mình. Do lo sợ bị trả thù, các công ty

này không dám tố cáo đến các cơ quan

chức năng về hành vi của Nguyễn Xuân

Đường. Ngày 22/4/2020, Cơ quan Cảnh

sát điều tra Công an tỉnh Thái Bình ra

quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can

đối với Nguyễn Xuân Đường và Ninh

Đức Lợi về tội “Cưỡng đoạt tài sản”, đồng

thời ra lệnh bắt tạm giam Ninh Đức Lợi

để điều tra.

Về địa điểm gây án: Các nơi công cộng là

địa điểm xảy ra nhiều vụ CĐTS do băng

nhóm gây ra nhất (chiếm 55%). Ngoài ra

còn có nhà ở của công dân (chiếm 25%),

Ngoài ra, đối với các băng nhóm tội

phạm CĐTS có số đối tượng lớn, các đối

tượng còn lên kế hoạch gây án, phân công

vị trí, vai trò của từng đối tượng trước khi

thực hiện hành vi phạm tội. Việc phân công

này tỉ mỉ, chi tiết, khoa học hay không phụ

thuộc vào đối tượng cầm đầu, chủ mưu.

Ngoài ra, trong giai đoạn hiện nay, các đối

tượng rất chú trọng đến việc liên lạc, trao

đổi thông tin khi thực hiện hành vi phạm

tội. Thông qua nắm bắt thông tin, các đối

tượng có thể chủ động hơn khi thực hiện

hành vi phạm tội. Đặc biệt, để che giấu

hành vi phạm tội, các đối tượng không gây

án liên tục trên một địa bàn mà tiến hành

gây án lưu động trên các địa bàn khác

nhau; các đối tượng có thể uy hiếp người

bị hại hoặc những người làm chứng, người

biết sự việc không khai báo, không hợp tác

với cơ quan công an. Sau khi gây án xong,

các đối tượng sẽ tiến hành phân chia tài sản

chiếm đoạt được và sử dụng những tài sản

đó vào mục đích chung như sử dụng ma

túy, ăn chơi, mua sắm các công cụ, phương

tiện, vũ khí gây án…

nơi làm việc của người bị hại (chiếm

khoảng 7%) . Tuy nhiên, việc thống kê địa

2

1

điểm gây án xảy ra các vụ CĐTS do băng

nhóm gây ra chủ yếu dựa vào địa điểm

phát hiện, xử lý tội phạm. Trên thực tế,

một băng nhóm đối tượng khi thực hiện

hành vi CĐTS có thể thực hiện tại nhiều

địa điểm khác nhau.

Về đặc điểm phạm tội lần đầu hay tái

phạm, tái phạm nguy hiểm: Trong 06 năm,

tỷ lệ người phạm tội thuộc trường hợp

phạm tội lần đầu chiếm tỷ lệ cao 25,5%

(11/43 bị can). Có 32 người thuộc trường

hợp tái phạm, tái phạm nguy hiểm chiếm

tỷ lệ 74,4%. Tỷ lệ người thuộc trường hợp

tái phạm, tái phạm nguy hiểm đặt ra cho

các ngành, cơ quan của Thái Bình trong

công tác giáo dục, tái hòa nhập cộng đồng

đối với những trường hợp mãn hạn tù,

người được hưởng án treo, được đặc xá

trở về địa phương sinh sống.

Mặc dù số vụ CĐTS do băng nhóm gây

ra chiếm tỷ lệ nhỏ trong cơ cấu tội phạm

về trật tự xã hội song tính chất, mức độ

của các hành vi CĐTS do băng nhóm gây

Về tài sản bị chiếm đoạt: Tài sản bị chiếm

đoạt trong các vụ án CĐTS do băng nhóm ²ꢀ Nguồn hồ sơ vụ án hình sự Công an tỉnh Thái Bình.

62 Khoa học Kiểm sát

Số chuyên đề 03 - 2020

BÙI THANH BÌNH

ra là vô cùng nghiêm trọng, ngày càng là nền kinh tế thị trường đã tạo ra những

thành tựu to lớn cho đất nước. Tuy nhiên,

mặt trái của nền kinh tế thị trường làm

nảy sinh những vấn đề phức tạp là sự

phân hoá giàu nghèo trong xã hội ngày

càng rõ rệt. Một số lượng người đáng kể

đang trong độ tuổi lao động không có

việc làm hoặc việc làm không ổn định và

có thu nhập thấp, sinh viên tốt nghiệp ra

trường thất nghiệp, đời sống của một bộ

phận người dân không đảm bảo và gặp

nhiều khó khăn nên tự mình đi vào con

đường phạm tội CĐTS hoặc bị lôi kéo vào

các băng nhóm tội phạm CĐTS. Bên cạnh

đó, một bộ phận thanh thiếu niên chủ yếu

ở độ tuổi từ 16 – 25, trong đó có cả những

học sinh, sinh viên lười học, bỏ học giữa

chừng có tư tưởng, lối sống đua đòi, thích

hưởng thụ, mắc vào các tệ nạn xã hội như

đánh bạc, mại dâm... nên đã thực hiện

hành vi CĐTS để thoả mãn nhu cầu.

manh động, táo bạo và liều lĩnh. Điều này

gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong dư

luận quần chúng nhân dân, ảnh hưởng

nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật

tự trên địa bàn.

2. Nguyên nhân của tình hình tội

phạm cưỡng đoạt tài sản do băng nhóm

gây ra trên địa bàn tỉnh Thái Bình

Thứ nhất, các nguyên nhân xuất phát

từ phía môi trường sống

Từ phía gia đình:

Tâm lý và nhân cách

của con người chịu ảnh hưởng của nhiều

yếu tố, một trong số đó là gia đình bởi đây

chính là nơi diễn ra những mối quan hệ xã

hội đầu tiên của con người, là cầu nối của

trẻ đối với môi trường bên ngoài. Điều đó

cũng minh chứng cho thống kê số vụ án

về tội CĐTS do băng nhóm gây ra trên

địa bàn tỉnh Thái Bình trong số 43 bị can

phạm tội loại này có 25% bị can phạm tội

khi chưa đủ 18 tuổi.

Hai là những yếu tố xuất phát từ văn

hóa, giáo dục: Dịch vụ “ăn theo” song

hành cùng sự tăng trưởng của nền kinh tế

ngày càng phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là

các sản phẩm văn hóa có nội dung xấu có

tính kích động, bạo lực làm tha hóa một

bộ phận nhân dân, nhất là thanh thiếu

niên. Mặt khác, phải thừa nhận rằng sự

định hướng về văn hóa vẫn còn bất cập,

khiếm khuyết. Vẫn còn những tác phẩm

văn hóa nghệ thuật đề cao sự giàu sang,

lối sống thực dụng, hưởng thụ kiểu con

nhà giàu trong khi gương người tốt việc

tốt ít được đề cập. Điều này làm giảm đi

ý nghĩa giáo dục khiến những đối tượng

sống trong hoàn cảnh kinh tế eo hẹp, khó

khăn dễ phát sinh tâm lý tiêu cực, vị kỷ,

tha hóa. Ngoài ra, còn tồn tại một bộ phận

thanh thiếu niên do không thỏa mãn các

nhu cầu về ăn mặc, vui chơi nên đã bị tha

Từ phía nhà trường:

Cùng với gia đình,

nhà trường là môi trường có ảnh hưởng

rất lớn đến việc hình thành nhân cách của

con người. Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án

hình sự cho thấy, trình độ học vấn của các

bị can được chọn ngẫu nhiên từ 10 hồ sơ

vụ án hình sự về tội CĐTS là rất thấp, hơn

99% số bị cáo có trình độ trung học phổ

thông trở xuống. Xét về đặc điểm nghề

nghiệp, các bị cáo chủ yếu không có nghề

nghiệp hoặc chỉ làm ruộng. Thực tế đó

cho thấy số bị can bỏ học giữa chừng để ở

nhà làm ruộng, không nghề nghiệp chiếm

tỷ lệ rất lớn.

Từ phía môi trường xã hội với Nhà nước

là chủ thể quản lý:

Một là những yếu tố xuất phát từ kinh

tế - xã hội: Thực tế không thể phủ nhận hóa, mất định hướng, dễ dàng bị lôi kéo,

Số chuyên đề 03 - 2020 Khoa học Kiểm sát 63

TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA...

xúi giục tham gia vào các băng nhóm tội làm tốt công tác tuyên truyền như vận

động nhân dân, tổ chức đoàn thể xã hội

phát hiện và tố giác tội phạm, đưa những

đối tượng có hành vi vi phạm nhưng chưa

đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình

sự ra kiểm điểm trước dân, phục vụ cho

công tác phòng ngừa tội phạm.

phạm, trong đó có tội phạm CĐTS.

Ba là những yếu tố liên quan đến hoạt

động tuyên truyền, phổ biến pháp luật:

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật

liên quan đến tội phạm hình sự nói chung

và tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra

nói riêng trên địa bàn tỉnh Thái Bình tuy

đã có những động thái tích cực nhưng vẫn

chưa có chiều sâu. Hình thức tuyên truyền

còn thiếu đa dạng, phong phú, chưa chú

trọng đến các địa bàn trọng điểm, chưa

triển khai các biện pháp cần thiết trong

Thứ hai, các yếu tố tiêu cực xuất phát

từ phía người phạm tội

Ý thức của cá nhân: Các đối tượng

phạm tội CĐTS do băng nhóm gây ra

còn nhiều nhận thức sai lệch trong kiến

thức pháp luật – xã hội; tri thức pháp

việc đấu tranh, ngăn chặn làm giảm tình luật của cá nhân và niềm tin pháp lý

còn hạn chế.

Những sai lệch trong quá trình động cơ

hóa hành vi phạm tội:

trạng tội phạm, dẫn đến thực tế là khi

nhen nhóm hình thành các băng, nhóm

không được ngăn chặn kịp thời khiến cho

người dân tiếp tục là nạn nhân của loại tội

phạm này. Ngoài hình thức tuyên truyền,

nội dung được tuyên truyền trong phòng

ngừa tội phạm CĐTS do băng nhóm gây

ra chưa đa dạng, chưa gắn với đặc điểm,

tình hình tội phạm CĐTS do băng nhóm

gây ra trên địa bàn tỉnh Thái Bình, chưa

phù hợp với đối tượng được tuyên truyền.

Các tác động tiêu cực

từ quá trình quản lý, giáo dục và tác động

tiêu cực của nền kinh tế thị trường khiến

một bộ phận người trong xã hội nảy sinh

lòng tham, mục đích phạm tội, hình thành

ý định phạm tội để có tiền thỏa mãn nhu

cầu của bản thân. Hầu hết các đối tượng

phạm tội CĐTS do băng nhóm gây ra đều

liên quan đến các tệ nạn xã hội như cờ bạc,

ma túy, mại dâm… và có nhận thức pháp

luật hạn chế. Đây là một trong những

nguyên nhân xuất phát từ đối tượng phạm

tội trở thành nguyên nhân, điều kiện của

tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra.

Bốn là các yếu tố liên quan đến công

tác đấu tranh phòng, chống tội phạm của

các cơ quan chức năng: Những hạn chế

trong công tác quản lý nhà nước trong lĩnh

vực an ninh trật tự của tỉnh Thái Bình hiện

nay đã tác động không nhỏ đến quá trình

phát sinh tội phạm nói chung và tội phạm

CĐTS do băng nhóm gây ra nói riêng.

Trong quản lý xã hội, một số cơ quan chức

năng chưa kịp thời nắm bắt được tình

hình diễn biến của tội phạm; phát hiện,

ngăn chặn những mầm mống của tội

phạm nên đã làm hạn chế rất nhiều trong

công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm.

Hiệu quả công tác lãnh đạo của cấp ủy

Trong số hệ thống các yếu tố tiêu cực

trên, môi trường sống giữ vai trò quyết

định đối với việc hình thành nhân cách,

lối ứng xử của con người, làm nảy sinh

tội phạm. Do vậy, đây chính là cơ sở để

thiết kế hệ thống các biện pháp phòng

ngừa tình hình tội phạm CĐTS do băng

nhóm gây ra nói riêng và tình hình tội

phạm nói chung.

3. Hệ thống các biện pháp phòng

Đảng, chính quyền cơ sở chưa cao, chưa ngừa tội phạm cưỡng đoạt tài sản do

64 Khoa học Kiểm sát Số chuyên đề 03 - 2020

BÙI THANH BÌNH

băng nhóm gây ra trên địa bàn tỉnh Thái những đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt

Bình trong thời gian tới

khó khăn, những người không có nghề

nghiệp ổn định…

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu

quả hoạt động phòng ngừa tội phạm

Hai là kịp thời xây dựng các kế hoạch,

CĐTS do băng nhóm gây ra trên địa bàn ban hành các văn bản về công tác đấu

tỉnh Thái Bình, các lực lượng chức năng tranh phòng, chống tội phạm cưỡng đoạt

cần triển khai thực hiện tốt một số giải tài sản do băng nhóm gây ra

pháp sau:

Trước hết, các lực lượng chức năng cần

Một là các biện pháp về kinh tế - xã hội: nghiên cứu, nắm tình hình về công tác

bảo vệ an ninh trật tự, công tác quản lý vũ

Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 17-CT/

khí, vật liệu nổ, đặc biệt là tình hình hoạt

UBND ngày 16/6/2017 của Ủy ban nhân

động của các băng nhóm tội phạm CĐTS

dân tỉnh Thái Bình về chương trình mục

một cách có hệ thống. Trên cơ sở đó, tham

tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo; Đề án

mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền ban

đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho

hành các văn bản để huy động các lực

lao động trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2015 –

lượng, phương tiện, biện pháp thực hiện

2020. Xây dựng kế hoạch phát triển đồng

công tác phòng ngừa đối với loại tội phạm

bộ mạng lưới các tổ chức giới thiệu việc

này một cách rộng rãi. Trong nội dung các

làm, các hình thức thông tin thị trường

văn bản, cần chú trọng việc huy động các

lao động trong và ngoài nước đến với mọi

lực lượng tham gia. Tránh trường hợp

người dân. Tập trung phát triển mạnh

“khoán trắng” công tác này cho lực lượng

quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo

Công an.

nghề; đẩy mạnh đào tạo nghề cho thanh

niên nông thôn và nông dân ở những nơi

Lực lượng Công an cần chủ động nắm

chuyển đổi sử dụng đất nông nghiệp sang tình hình hoạt động của tội phạm CĐTS

sản xuất công nghiệp và dịch vụ. Ngoài do băng nhóm gây ra ở các địa bàn lân

ra, đối với học sinh, sinh viên, cần có định cận để chủ động tham mưu cho các cấp ủy

hướng nghề nghiệp phù hợp cho các em Đảng, chính quyền xây dựng các chương

khi các em bước vào đời.

trình, kế hoạch đấu tranh phòng, chống

tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra một

cách đồng bộ, rộng rãi.

Để phòng ngừa tội phạm nói chung

và tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra

nói riêng, việc chủ động phát triển kinh

Nghiên cứu, đề xuất, tham mưu cho các

tế - xã hội nhằm nâng cao đời sống vật cấp ủy Đảng, chính quyền xây dựng các

chất, tinh thần cho quần chúng nhân dân chuyên đề về công tác đấu tranh phòng,

là một trong những biện pháp mang tính chống tội phạm CĐTS do băng nhóm gây

chiến lược góp phần xóa bỏ nguyên nhân, ra. Các chuyên đề này phải có Ban chỉ đạo

điều kiện của tội phạm. Việc tập trung của Công an tỉnh để tiến hành và thực

phát triển kinh tế - xã hội sẽ góp phần hiện một cách toàn diện. Thời gian tới,

làm giảm tỷ lệ thất nghiệp, từng bước thu cần có sự chỉ đạo chặt chẽ hơn nữa của Ủy

hẹp khoảng cách giàu nghèo trong xã hội ban nhân dân tỉnh và Giám đốc Công an

và nâng cao đời sống của nhân dân. Chú tỉnh để công tác đấu tranh phòng, chống

trọng đến việc đào tạo nghề, đặc biệt là tội phạm đạt hiệu quả cao hơn.

Số chuyên đề 03 - 2020

Khoa học Kiểm sát 65

TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA...

Ba là vận động quần chúng nhân dân đối tượng được tuyên truyền sao cho

tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an

ninh Tổ quốc, phát hiện, tố giác tội phạm

phù hợp. Trong đó, cần đặc biệt chú ý tới

những đối tượng ham chơi, đua đòi, liên

quan đến các tệ nạn xã hội… góp phần

nâng cao nhận thức pháp luật để từng

bước xóa bỏ nguyên nhân, điều kiện của

tội phạm CĐTS do băng nhóm gây ra xuất

phát từ chính đối tượng phạm tội.

Hoạt động phòng ngừa tội phạm

CĐTS do băng nhóm gây ra cần lồng

ghép một cách thường xuyên, có hiệu quả

với việc phát huy vai trò và sức mạnh to

lớn của quần chúng nhân dân vào công

tác phòng ngừa đối với loại tội phạm này.

Đồng thời, quần chúng nhân dân sẽ có ý

thức tích cực, tự giác trong việc phát hiện

tội phạm nói chung, tội phạm CĐTS do

băng nhóm gây ra nói riêng và kịp thời

thông báo đến các cơ quan chức năng để

có biện pháp ngăn chặn, điều tra, xử lý.

Để phát huy được sức mạnh to lớn của

quần chúng nhân dân, cần phải có sự kết

hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể,

các cơ quan, tổ chức như Ủy ban nhân

dân tỉnh, cơ quan Mặt trận tổ quốc, các tổ

chức Đoàn thanh niên, các sở ban ngành

trong việc phối, kết hợp với lực lượng cơ

sở để tổ chức các cuộc họp nhằm thông

báo, tuyên truyền quần chúng nâng cao

cảnh giác, phòng ngừa tội phạm, tham

gia vào công tác phát hiện, tố giác tội

phạm cũng như quản lý giáo dục đối

tượng tại cộng đồng, trong đó đặc biệt là

thủ đoạn hoạt động của tội phạm CĐTS

do băng nhóm gây ra.

- Đổi mới hình thức tuyên truyền: Các

cơ quan chức năng cần linh hoạt, sáng tạo

trong các hình thức tuyên truyền để phù

hợp với đối tượng được tuyên truyền. Với

sự phát triển mạnh của mạng xã hội, các

cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh Thái

Bình có thể sử dụng phương tiện này để

tổ chức các hoạt động tuyên truyền, góp

phần nâng cao hiệu quả hoạt động phòng

ngừa tội phạm nói chung và tội phạm

CĐTS do băng nhóm gây ra nói riêng

trong thời gian tới.

- Nội dung tuyên truyền: Cần tập trung

tuyên truyền các quy định của pháp luật,

các chế tài xử phạt đối với tội phạm CĐTS

do băng nhóm gây ra; phương thức, thủ

đoạn, quy luật hoạt động của tội phạm

CĐTS do băng nhóm gây ra trên địa bàn

tỉnh Thái Bình để quần chúng nhân dân

hiểu và chủ động xây dựng các biện pháp

nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm

trong thời gian tới./.

Bốn là đổi mới công tác tuyên truyền, phổ

biến, giáo dục nâng cao hiểu biết pháp luật

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Để nâng cao hiệu quả hoạt động

phòng ngừa, các cơ quan chức năng cần

chú trọng đến công tác tuyên truyền, phổ

biến, giáo dục pháp luật cho quần chúng

nhân dân, đặc biệt là một số nội dung sau:

1. Báo cáo tổng kết năm của Công an tỉnh

Thái Bình (từ năm 2015 đến hết năm 2019).

2. Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ

sung năm 2017).

3. Giáo trình “Phòng ngừa, điều tra khám

phá một số tội phạm xâm phạm sở hữu”, Học

viện Cảnh sát nhân dân, năm 2013.

- Lựa chọn đối tượng tuyên truyền:

Để nâng cao hiệu quả hoạt động phòng

ngừa tội phạm CĐTS do băng nhóm gây

ra, các cơ quan chức năng cần lựa chọn

66 Khoa học Kiểm sát

Số chuyên đề 03 - 2020