Bài giảng Luật hành chính 2 - Bài 2: Hoạt động thanh tra nhà nước và thanh tra nhân dân

LUẬT HÀNH CHÍNH II

Giảng viên: TS. Tạ Quang Ngọc

1

v1.0015103231

BÀI 2

HOẠT ĐỘNG THANH TRA NHÀ NƯỚC

VÀ THANH TRA NHÂN DÂN

Giảng viên: TS. Tạ Quang Ngọc

2

v1.0015103231

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được các khái niệm, đặc điểm của bộ máy thanh

tra nhà nước với thanh tra nhân dân.

• Phân biệt được hoạt động thanh tra nhà nước và thanh tra

nhân dân.

• Hiểu được một số nội dung cơ bản trong hoạt động thanh tra.

3

v1.0015103231

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để học tốt môn học, sinh viên cần có những kiến thức cơ bản

về môn học:

• Lý luận chung Nhà nước và pháp luật;

• Luật Hiến pháp Việt Nam.

• Luật Hành chính (Học phần I).

4

v1.0015103231

HƯỚNG DẪN HỌC

• Chuẩn bị tài liệu đầy đủ cho môn học bao gồm: giáo

trình, văn bản pháp luật;

• Đọc tài liệu và tóm tắt những nội dung chính của bài;

• Ôn lại kiến thức cơ bản của môn Luật Hiến pháp, Luật

Hành chính (học phần I);

• Làm bài tập và luyện thi trắc nghiệm theo yêu cầu.

5

v1.0015103231

CẤU TRÚC NỘI DUNG

2.1

2.2

Khái niệm, đặc điểm của bộ máy thanh tra

Hoạt động thanh tra nhân dân

6

v1.0015103231

2.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA BỘ MÁY THANH TRA

2.1.1. Khái niệm

bộ máy thanh tra

nhà nước

2.1.2. Hệ thống tổ chức

thanh tra nhà nước

7

v1.0015103231

2.1.1.KHÁI NIỆM BỘ MÁY THANH TRA NHÀ NƯỚC

Khái niệm: Bộ máy thanh tra là một bộ phận cấu thành của bộ

máy hành chính nhà nước được tổ chức từ Trung ương đến địa

phương; có nhiệm vụ thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp

luật, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quản lý

của cơ quan quản lý cùng cấp và thực hiện nhiệm vụ phòng

chống tham nhũng, nhiệm vụ giải quyết khiếu nại tố cáo theo

quy định của pháp luật.

8

v1.0015103231

2.1.1.KHÁI NIỆM BỘ MÁY THANH TRA NHÀ NƯỚC

Bộ máy thanh tra nhà nước được tổ chức thành hai

phân hệ.

Các cơ quan thanh tra là bộ phận cấu thành của hệ

thống cơ quan hành chính nhà nước.

Đặc điểm

Các cơ quan thanh tra được tổ chức và hoạt động theo

nguyên tắc song trùng trực thuộc.

Mỗi cơ quan đều có nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định

của pháp luật tạo ra một sự độc lập trong cơ quan thanh

tra để đảm bảo cho hoạt động thanh tra được tiến hành

theo pháp luật và chỉ tuân theo pháp luật.

9

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC

a. Thanh tra theo cấp hành chính

Thanh tra theo cấp hành chính

Thanh tra quận,

huyện, thị xã

thuộc tỉnh.

Thanh tra tỉnh,

thành phố trực

thuộc Trung ương

Thanh tra Chính phủ

10

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC

a. Thanh tra theo cấp hành chính

Các phó

Tổng

thanh tra

Thanh tra

Chính phủ

Các thành

viên

• Thanh tra Chính phủ: là cơ quan của Chính phủ (cơ quan ngang bộ), giúp cơ quan

thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn

về thanh tra trong phạm vi quản lý của Chính phủ.

 Chánh thanh tra: do Quốc hội phê chuẩn, Chủ tịch nước bổ nhiệm.

 Phó Chánh thanh tra: do Chánh thanh tra đề nghị, Thủ tướng Chính phủ

bổ nhiệm.

 Thanh tra viên là công chức.

11

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

 Nhiệm vụ, quyền hạn

Thanh tra hoạt động của các cơ quan thuộc quyền quản lý của Chính

phủ (bộ, cơ quan ngang bộ, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh).

Thanh tra nhiệm vụ việc do Thủ tướng Chính phủ giao.

Thanh tra nhiệm vụ phòng và chống tham nhũng.

Thực hiện nhiệm vụ khiếu nại, tố cáo.

Thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra. Bao gồm: liên quan

đến việc ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật.

Thực hiện công tác liên kết hoạt động thanh tra, hoạt động chống tham

nhũng, hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Thực hiện những hoạt động hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ.

Thực hiện hoạt động hợp tác quốc tế.

12

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

• Thanh tra tỉnh là cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, có trách nhiệm

giúp Uỷ ban nhân dân tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra và thực

hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Uỷ ban

nhân dân cấp tỉnh.

 Thanh tra tỉnh gồm:

. Chánh thanh tra;

. Các phó Chánh thanh tra;

. Thanh tra viên.

13

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

Thanh tra đối với các cơ quan thuộc quyền

quản lý của Uỷ ban nhân dân.

Thực hiện

thanh tra

Thanh tra nhiệm vụ việc do Chủ tịch Uỷ

ban nhân dân tỉnh giao.

Thực hiện phòng ngừa tố cáo và nhiệm vụ

giúp khiếu nại. Chú ý: Thanh tra tỉnh

không phải là cơ quan có thẩm quyền giải

quyết khiếu nại, tố cáo.

14

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

Quản lý nhà nước về

thanh tra

Tổng kết hoạt động thanh

Hướng dẫn nghiệp vụ cho

Thanh tra huyện và cho

Thanh tra chuyên ngành

tra, hoạt động giải quyết

khiếu nại, tố cáo

15

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

• Thanh tra huyện là cơ quan chuyên môn của Uỷ ban nhân dân cấp huyện, thực hiện

nhiệm vụ, quyền hạn về thanh tra trong phạm vi quản lý của Uỷ ban nhân dân.

 Thanh tra huyện gồm:

. Chánh thanh tra,

. Phó Chánh thanh tra,

. Các thanh tra viên.

 Chánh thanh tra huyện do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện bổ nhiệm, cách chức

sau khi thống nhất ý kiến với Chánh thanh tra tỉnh.

 Thanh tra viên là công chức do cơ quan thanh tra cấp trên quyết định (theo luật

trước đây).

16

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

• Nhiệm vụ, quyền hạn

Thực hiện hoạt động thanh tra, thanh tra đối với các cơ

quan thuộc quyền quản lý của Uỷ ban nhân dân huyện;

gồm Uỷ ban nhân dân xã, các phòng của huyện.

Thanh tra đến thuộc quyền của nhiều xã hoặc nhiều Uỷ ban

nhân dân

Hoạt động thanh tra khác do Uỷ ban nhân dân huyện giao

Phòng chống tham nhũng, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tổng

kết công tác thanh tra.

17

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

b. Thanh tra theo ngành, lĩnh vực

• Thanh tra bộ là cơ quan của bộ, có trách nhiệm giúp Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan

ngang bộ thực hiện quản lý Nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện nhiệm vụ

quản lý nhà nước về thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành thuộc quyền

quản lý của bộ.

 Thanh tra bộ gồm:

. Chánh thanh tra: Chánh thanh tra do bộ trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách

chức sau khi thống nhất ý kiến với Tổng cục thanh tra.

. Các phó Chánh thanh tra.

. Các thanh tra viên.

 Hoạt động của thanh tra bộ: chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng và chịu sự

chỉ đạo về công tác người hướng dẫn nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ.

 Nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra bộ:

. Thanh tra bộ thực hiện hoạt động thanh tra: Thanh tra hành chính đối với các

cơ quan, các tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của bộ trưởng (là các

đơn vị thuộc bộ, các bộ, các phòng, các nhà trường, các cán bộ công chức do

bộ quản lý khác nó mà liên hệ về mặt tổ chức đối với bộ trưởng).

18

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

• Thanh tra chuyên ngành

Thanh tra việc thực hiện pháp luật chuyên ngành đối với cơ quan, cá nhân trong

quyền hạn quản lý theo ngành, lĩnh vực phụ trách.

Xử phạt vi phạm hành chính các cơ quan

hành chính

Thực hiện phòng ngừa và chống tham nhũng

Thanh tra

nghiệp vụ do

Thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo

Bộ trưởng giao

Thực hiện quản lý nhà nước về thanh tra (chỉ đạo

và hướng dẫn về công tác nghiệp vụ đối với

thanh tra sở) tổng kết hoạt động thanh tra phòng

chống tham nhũng, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

19

v1.0015103231

2.1.2. HỆ THỐNG TỔ CHỨC THANH TRA NHÀ NƯỚC (tiếp theo)

• Thanh tra sở là cơ quan của sở giúp Giám đốc sở thực hiện thanh tra đối với các cơ

quan tổ chức, cá nhân nằm trong phạm vi chuyên ngành của sở.

 Thanh tra sở gồm:

. Chánh thanh tra. Chánh thanh tra do Giám đốc sở bổ nhiệm, miễn nhiệm,

cách chức sau khi thống nhất ý kiến với chánh thanh tra tỉnh.

. Phó Chánh thanh tra.

. Thanh tra viên.

 Thanh tra sở chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc sở; chịu sự chỉ đạo trực

tiếp về chuyên môn, nghiệp vụ về thanh tra chuyên ngành của Thanh tra bộ và

chuyên môn hành chính của Thanh tra tỉnh.

20

v1.0015103231

Bài giảng Luật hành chính 2 - Bài 2: Hoạt động thanh tra nhà nước và thanh tra nhân dân - Tạ Quang Ngọc