Bài giảng Lập và phân tích dự án - Chương 5: Phân tích phương án theo tỷ số chi phí lợi ích và các phương pháp phân tích khác

Chƣơng 5:

PHÂN TÍCH PHƢƠNG ÁN THEO

TỶ SỐ CHI PHÍ-LỢI ÍCH

& CÁC PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH KHÁC

Lập và Phân tích dự án

LOGO

NỘI DUNG

1. Tỷ số lợi ích – chi phí B/C

2. So sánh các phương án theo B/C

3. So sánh p/p phân tích theo PW, IRR và B/C

4. Phân tích điểm hòa vốn

5. Thời gian bù vốn của dự án đầu tư

TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ (B/C): tỷ số giá trị tương

đương lợi ích trên giá trị tương đương chi phí của dự án.

Giá trị tương đương có thể là PW, AW, FW.

 Có 2 cách biểu thị thông dụng về tỷ số B/C:

Tỷ số B/C thƣờng: chi phí hàng năm được bổ sung

vào phần chi phí ở mẫu số

Tỷ số B/C sửa đổi: chi phí hàng năm được trích ra trực

tiếp từ lợi ích hàng năm ở tử số

TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 TỶ SỐ B/C THƢỜNG:

PW (B)

PW (CR O M)

B

CR O M

B/C

 TỶ SỐ B/C SỬA ĐỔI:

PW [B-(O M)]

B/C

PW (CR)

B-(O M)

CR

• B: lợi ích (thu nhập) hàng năm

• O: chi phí vận hành hàng năm

• M: chi phí bảo hành hàng năm

• CR: chi phí CR

TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 Hai cách tính sẽ cho 2 giá trị B/C khác nhau nhưng vẫn

cho ra cũng 1 kết luận khi so sánh 2 phương án đầu tư.

Khi sắp hạng các phương án thì 2 cách tính cũng có thể

dẫn đến kết luận khác nhau.

 Một dự án độc lập được xem là đáng giá về mặt kinh tế

khi tỷ số B/C ≥ 1

 Khi so sánh các dự án loại trừ nhau thì phải áp dụng

phân tích theo gia số.

TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 LỢI ÍCH (BENEFITS): mối lợi (advantages), biểu thị

bằng tiền, đối với chủ DA hoặc người được hưởng lợi.

 TỔN THẤT (DISBENEFITS): bất lợi (disadvantages)

biểu thị bằng tiền) đối với chủ DA hoặc người được

hưởng lợi.

LỢI ÍCH RÒNG = LỢI ÍCH – TỔN THẤT

 CHI PHÍ (COSTS): giá trị ước tính về giá xây dựng (vận

hành, bảo quản) trừ đi các giá trị còn lại

Không phải lợi ích, tổn thất nào cũng có thể

biểu thị bằng tiền

TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

Máy tiện A

Tuổi thọ (năm)

5

10

5

Đầu tƣ ban đầu

Thu nhập hàng năm

Chi phí hàng năm

Giá trị còn lại

2,2

2

MARR (%)

8%

Đơn vị: triệu đồng

CR 10(A/P,8%,5) - 2(A/F,8%,5) 2,164 trđ

B

5

B/C

1,146

CR O M 2,164 2,2

B-(O M) 5-2,2

B/C > 1

1,294

CR

2,164

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

Trƣờng hợp 1:

BIẾT THU NHẬP, CHI PHÍ CỦA TỪNG PHƢƠNG ÁN

Máy tiện A

Máy tiện B

Tuổi thọ (năm)

Đầu tƣ ban đầu

Thu nhập hàng năm

Chi phí hàng năm

Giá trị còn lại

5

10

5

10

15

7

2,2

2

4,3

0

MARR (%)

8%

Đơn vị: triệu đồng

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 NGUYÊN TẮC:

1. Chỉ so sánh PA có đầu tư ban đầu nhỏ hơn với PA

có đầu tư ban đầu lớn hơn khi PA có đầu tư ban

đầu nhỏ hơn là đáng giá.

2. Chọn PA có đầu tư ban đầu lớn hơn nếu gia số vốn

đầu tư ban đầu là đáng giá, nghĩa là B/C (Δ) ≥ 1.

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

1. Máy tiện A (PA có đầu tư ban đầu nhỏ hơn) có tỷ số

B/C > 1 nên là phương án đáng giá.

2. Tỷ số B/C của gia số vốn đầu tư:

Δ_BΔ_{O M}

Δ_CR

(7 5) (4,3 2,2)

B/C(A B)

1,408

15(A/P,8%,10) 2,164

B/C (Δ) < 1  gia số đầu tƣ là không đáng giá

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

Có trường hợp nào tỷ số B/C (Δ) > 1 thì phương

án không đáng giá còn tỷ số B/C (Δ) < 1 thì

phương án lại đáng giá không?

Δ lợi ích

+ 100

0

Δ chi phí

+ 200

+ 50

B/C (Δ)

+ 0,5

+ 2,0

- 2,0

Kết luận

không đáng giá

đáng giá

- 50

0,0

- 100

- 200

- 50

+ 0,5

+ 2,0

không đáng giá

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

Trƣờng hợp 2:

CÁC PHƢƠNG ÁN CÓ THU NHẬP GIỐNG NHAU

Máy nén khí A

Máy nén khí B

Tuổi thọ (năm)

Đầu tƣ ban đầu

Chi phí hàng năm

Giá trị còn lại

MARR (%)

6

3

9

4

2

1,6

0

0,5

15%

Đơn vị: triệu đồng

* Ghi chú: 2 máy nén khí có cùng năng suất và chất lượng

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 NGUYÊN TẮC:

1. Ta chỉ có thể tính tỷ số B/C cho gia số đầu tư mà

không thể tính cho từng PA riêng rẽ nếu không biết

lợi ích cụ thể của từng PA

2. PA có đầu tư ban đầu nhỏ nhất được giả thiết là

đáng giá (hoặc cần thiết).

3. Chọn PA có đầu tư ban đầu lớn hơn nếu gia số vốn

đầu tư ban đầu là đáng giá, nghĩa là B/C (Δ) ≥ 1.

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

1. Máy nén khí A (PA có đầu tư ban đầu nhỏ hơn)

được giả thiết là đáng giá.

2. Tỷ số B/C của gia số vốn đầu tư:

Δ_BΔ_{O M}

B/C (A B)

Δ_CR

0 (1,6 2)

3,81

4(A/P,15%,9) [3(A/P,15%,6) 0,5(A/F,15%,6)]

B/C (Δ) > 1  gia số đầu tƣ là đáng giá

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

Trƣờng hợp 3:

SO SÁNH NHIỀU PHƢƠNG ÁN

A

B

C

D

E

F

Đầu tƣ ban đầu

Thu nhập ròng hàng năm

Giá trị còn lại

1.000 1.500 2.500 4.000 5.000 7.000

150 375 500 925 1.125 1.425

1.000 1.500 2.500 4.000 5.000 7.000

18%

MARR

Đơn vị: triệu đồng

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 NGUYÊN TẮC:

1. Sắp xếp các PA theo thứ tự tăng dần vốn đầu tư

2. Tính tỷ số B/C của các gia số vốn đầu tư B/C (Δ).

3. Chọn PA có đầu tư ban đầu lớn hơn nếu gia số vốn

đầu tư ban đầu là đáng giá, nghĩa là B/C (Δ) ≥ 1.

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

A

B

C

D

E

F

Đầu tƣ ban đầu

Thu nhập ròng hàng năm

Giá trị còn lại

B/C

1.000 1.500 2.500 4.000 5.000 7.000

150 375 500 925 1.125 1.425

1.000 1.500 2.500 4.000 5.000 7.000

0,833 1,398 1,111 1,285 1,250 1,131

A

B

B→C B→D D→E E→F

Δ Đầu tƣ ban đầu

Δ CR

1.000 1.500 1.000 2.500 1.000 2.000

180

150

270

375

180

125

450

550

180

200

360

300

Δ B

B/C (Δ)

0,833 1,389 0,694 1,222 1,111 0,833

không có không có có không

Gia số là đáng giá?

SO SÁNH P/A THEO TỶ SỐ LỢI ÍCH – CHI PHÍ

 Tỷ số B/C(A) được xem là tỷ số B/C của gia số đầu tư từ

phương án “số không” lên A

 Vì gia số đầu tư B  C không đáng giá nên D là phương

án thay thế so sánh với B chứ không phải với C

 Tuy B/C(F) > 1 nhưng B/C(EF) < 1 nên F vẫn không

được chọn

 E là phương án có đầu tư lớn nhất mà tỷ số B/C của gia

số đầu tư lớn hơn 1  lựa chọn phương án E

SO SÁNH P/P PHÂN TÍCH THEO PW, IRR, B/C

PW, FW, AW

IRR

B/C

Đáng giá

≥ 0

≥ MARR

≥ 1

So sánh theo gia So sánh theo gia

số số

Đáng giá nhất Max PW, AW, FW

Giá trị lợi nhuận

Suất thu lợi (i%) Tỷ số giữa thu

mà tại đó lợi nhập và chi phí

nhuận ròng quy về cùng quy về 1 thời

ròng quy về 1 thời

điểm nào đó, phụ

Bản chất

1 thời điểm nào

đó bằng 0

điểm nào đó theo

i%

thuộc vào i%

PHÂN TÍCH ĐIỂM HÒA VỐN

 ĐIỂM HÒA VỐN (Break-even point): giá trị của 1 biến

số nào đó (sản lượng, số giờ vận hành, số năm làm

việc,…) làm cho chi phí lũy kế bằng thu nhập lũy kế

(không xét đến giá trị thời gian của tiền tệ)

. Tổng chi phí:

. Tổng thu nhập:

. Điểm hòa vốn:

TC = FC + VC = FC + v*Q

TR = r*Q

Q_BE= FC/(r – v)

Bài giảng Lập và phân tích dự án - Chương 5: Phân tích phương án theo tỷ số chi phí lợi ích và các phương pháp phân tích khác - Hoàng Lê Cẩm Phương