Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin - Chương 1: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của kinh tế chính trị Mác-Lênin

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

Khoa KHXH&NV

Bộ môn Lý luận chính trị

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

Dành cho bậc Đại học – không chuyên Lý luận Chính trị

Mã môn học: 306103

GV: Th.S: Nguyễn Thị Thu

Email: [email protected]

Chương I: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và

5/17/2022

1

chức năng của kinh tế chính trị Mác-Lênin

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

MꢀC TIÊU CꢁA MÔN HꢂC

1. Biết hệ thống quan điểm, hệ thống lý luận của

Kinh tế chí nh trị Má c-Lênin.

2. Khá i quá t được hệ thống quan điểm, quy luật

kinh tế.

3.Giải quyết được cá c vấn đề thực tiễn đặt ra.

4. Lựa chọn phương phá p hoạt động thực tiễn trên

cơ sở phương phá p luận của chủ nghĩa Má c-Lênin.

Chương I: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng

5/17/2022

2

của kinh tế chính trị Mác-Lênin

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

CHUꢀN ĐꢁU RA CꢂA MÔN HỌC

1. Hệ thống được cá c khá i niệm, phạm trù,

nguyên lý, quy luật Kinh tế chí nh trị

2. Hiểu nội dung cá c khá i niệm, phạm trù,

nguyên lý, quy luật

3. Giải thí ch cá c hiện tượng, quá trì nh xâ y

dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

ở VN

4. Phâ n tí ch và phản biện cá c hiện tượng,

quá trì nh kinh tế

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

5/17/2022

3

chính trị Mác-Lênin

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

TꢃM TꢄT MÔN HꢂC

Nội dung gồm 6 chương: Trong đó, chương

1 bàn về đối tượng, phương phá p nghiên

cứu và chức năng của kinh tế chí nh trị Má c-

Lênin. Từ chương 2 đến chương 6 trì nh bày

nội dung cốt lõ i của kinh tế chí nh trị Má c-

Lênin theo mục tiêu của mô n học

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

4

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC-LÊNIN

TꢅI LIꢆU THAM KHꢇO

1. Bô

tê

̣

Giáo dục va

̀ Đào tạo (2019), Giáo trꢀnh Kinh

́

Chính trị Mác-Lênin, Tài liệu tập huấn

chuyên ngành tháng 8 năm 2019, Hà Nội

2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, (2015), Giáo trꢀnh

Kinh tế chính trị- Mác-Lênin dành cho bậc đại

học không chuyên kinh tế chính trị, NXB Chính

trị quốc gia, Hà Nội.

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

5/17/2022

5

chính trị Mác-Lênin

YÊU CꢈU NGƯꢉI HꢂC

• Tham gia đầy đủ cá c hoạt động trên lớp:

• Hoàn thành cá c bài tập về nhà:

– Nghiên cứu trước giá o trì nh, sưu tầm, nghiên

cứu cá c cá c tài liệu có liên quan

– Làm bài tập được giao đầy đủ và đúng tiến độ.

– Chủ động, thường xuyên lên thư viện đọc

sá ch, tài liệu, tạp chí chuyên ngành phục vụ

hoạt động học tập

• Điều kiện dự thi cuối kỳ: Đạt 80% yêu cầu mô n

học

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

6

HÌNH THỨC ĐÁNH GIÁ

ST Nôi dung Tỷ trọng

Hình thức thi, kiểm tra

Người

thực

T

hiện

1

Quá trình

1. Điểm danh theo dõi lớp;

2. Kiểm tra nhanh trên lớp

3. Thảo luận nhóm

Giảng

viên

Phần trên lớp 30%

(40%)

2

Quá trình

Phần trên

1. Bài quá trình (hoặc bài luận)

2. Bài KT trên elearing (trắc

nghiệm)

Giảng

viên

eleari(60%)

3 Thi giữa kỳ

20%

Trắc nghiệm

Nhà

trường

Nhà

4 Thi hết môn 50%

Trắc nghiệm

7/29/2020

trường

7

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của

kinh tế chính trị Mác-Lênin

Cấu trúc chương I

1.1. Khá i quá t sự hì nh thành và phá t triển của kinh tế chí nh

trị Má c-Lênin (KTCT)

1.2. Đối tượng và phương phá p nghiên cứu của kinh tế

chí nh trị của chủ nghĩa Má c-Lênin

1.2.1. Đối tượng nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác-Lênin

1.2.2. Phương pháp nghiên cứu của kinh tế chính trị Mác-Lênin

1.3. Chức năng của kinh tế chí nh trị Má c-Lênin

1.3.1. Chức năng nhận thức

1.3.2. Chức năng thực tiễn

1.3.3. Chức năng tư tưởng

Chương I: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức

5/17/2022

8

1.3.4. Chức năng phương pháp luận

năng của kinh tế chính trị Mác-Lênin

1.1. KHÁI QUÁT SỰ HÌNH THꢅNH Vꢅ

PHÁT TRIỂN CꢁA KTCT MÁC - LÊNIN

Quá trình phát triển tư tưởng kinh tế của loài người

Okonomie

Kinh tế chính trị

(political economy)

Oikonomos

Quản lý hộ gia đình

Kinh bang tế thế"

GIAI ĐOẠN 1

Montchrétien

1615

Ngày

nay

2020

GIAI

ĐOẠN 2

Thế kỷ XVIII

Cổ đại

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

5/17/2022

9

Về mặt thuật ngữ, thuật ngữ khoa học

KTCT (political economy) được xuất hiện

vào đầu thế kỷ thứ XVII trong tác phẩm

Chuyên luận về kinh tế chính trị được xuất

bản năm 1615. Đây là tác phẩm mang tính

lý luận kinh tế chính trị của nhà kinh tế

người Pháp là A.Montchretien. Tuy nhiên,

tác phẩm này mới chỉ là những phát thảo

ban đầu về môn kinh tế chính trị

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

10

Tới thế kỷ XVIII, với sự xuất hiện lý luận

của A.Smith-một nhà kinh tế học người

Anh-thꢀ môn KTCT mới trở thành một môn

học có tính hệ thống với các phạm trù, khái

niệm chuyên ngành. Kể từ đó, kinh tế

chính trị dần trở thành một môn khoa học

Chương I: Đối tượng, phương pháp

và được phát triển cho đến tận ngày nay.

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

11

chính trị Mác-Lênin

Xét một cách khái quát, quá trꢀnh phát

triển kinh tế của loài người có thể được

mô tả như sau:

- Giai đoạn thứ nhất, từ thời cổ đại đến

cuối thế kỷ XVIII (chủ nghĩa trọng

thương nổi bật là lý thuyết kinh của cá c

nhà kinh tế ở nướ Anh, Phá p và Italia) -

chủ nghĩa trọng nô ng là lý thuyết kinh tế

của cá c nhà kinh tế ở Phá p)

- Giai đoạn thứ hai, từ sau thế kỷ XVIII đến

nay (kinh tế chí nh trị tư sản cổ điển Anh

(từ giữa thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII).

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

12

Em hiểu như thế

nào là Chủ nghĩa

trọng thương và

Chủ nghĩa trọng

nông?

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

13

KTCT cổ điển Anh là hệ thống chí nh trị kinh

tế của cá c nhà kinh tế tư sản trì nh bày một

cá ch hệ thống cá c phạm trù kinh tế trong

nền kinh tế thị trường như hàng hó a, giá trị,

tiền tệ, giá cả, tiền cô ng, lợi nhuận… để rút

ra những quy luật vận động của nền kinh tế

thị trường. Đại biểu tiêu biểu của kinh tế

chí nh trị tư sản cổ điển Anh gồm: W.Petty;

A.Smith; D.Ricardo

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

14

chính trị Mác-Lênin

• KTCT là:

- Môn khoa học kinh tế,

- Có mục đích tꢀm ra các quy luật chi

phối sự vận động của các hiện

tượng và quá trình hoạt động kinh tế

của con người

- Tương ứng với trꢀnh độ phát triển

nhất định của xã hội.

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

5/17/2022

15

Từ sau thế kỷ XVIII đến nay, lý luận kinh tế

chí nh trị phá t triển theo cá c hướng khá c

nhau, với cá c dò ng lý thuyết kinh tế đa

dạng. Cụ thể:

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

16

chính trị Mác-Lênin

Cá c ĐCS

V.I.Lênin

Ph.Ănghen (1820-1895)

BỘ

TB

C.Mác (1818-1883)

Chương I: Đối tượng, phương pháp

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

17

chính trị Mác-Lênin

Trong bộ Tư bản C.Mác trꢀnh bày một cách

khoa học và chỉnh thể các phạm trù cơ bản

của nền kinh tế TBCN, thực chất cũng là

nền kinh tế thị trường, như: hàng hóa, tiền

tệ, giá trị thặng dư, tích lũy, lợi nhuận, lợi

tức, địa tô, tư bản, cạnh tranh cùng các

quy luật kinh tế cơ bản cũng như các quan

hệ xã hội giữa các giai cấp trong nền kinh

tế thị trường dưới bối cảnh nền sản xuất

TBCN

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

5/17/2022

18

chính trị Mác-Lênin

• Như vậy, kinh tế chính trị Mác-Lênin là một trong

những dòng lý thuyết kinh tế chính trị nằm trong

dòng chảy phát triển tư tưởng kinh tế của nhân

loại, được hình thành và đặt nền móng bởi C.Mác-

Ph.Ănghen, dựa trên cơ sở kế thừa và phát triển

những giá trị khoa học của kinh tế chính trị của

nhân loại trước đó, trực tiếp là những giá trị khoa

học của kinh tế chính trị tư sản cổ điển Anh, được

V.I.Lênin kế thừa và phát triển. Kinh tế chính trị

Mác-Lênin có quá trình phát triển liên tục kể từ

giữa thế kỷ XIX đến nay. Kinh tế chính trị Mác-

Lênin là một môn khoa học trong hệ thống các

Chương I: Đối tượng, phương pháp

môn khoa học kinh tế của nhân loại.

5/17/2022

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

19

chính trị Mác-Lênin

1.2. ĐỐI TƯỢNG Vꢅ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU CꢁA KTCT MÁC - LÊNIN

Kiến trúc

thượng

tầng

Đối tượng nghiên

cứu của KTCT Mác

- Lênin

Quan hệ xã

hội của sản

xuất và trao

đổi

Lực lượng

sản xuất

Chương I: Đối tượng, phương pháp

nghiên cứu và chức năng của kinh tế

chính trị Mác-Lênin

5/17/2022

20

Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin - Chương 1: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu và chức năng của kinh tế chính trị Mác-Lênin - Nguyễn Thị Thu