Văn hoá ứng xử với khách hàng và đối tác kinh doanh của người Hoa Triều Châu Thành phố Sóc Trăng
Hội thảo Khoa học
“Các vấn đề đương đại trong lĩnh vực Kinh tế, Luật: Từ lí thuyết đến thực tiễn”
VĂN HOÁ ỨNG XỬ VỚI KHÁCH HÀNG VÀ ĐỐI TÁC
KINH DOANH CỦA NGƯỜI HOA TRIỀU CHÂU
THÀNH PHỐ SÓC TRĂNG
THE CULTURE AND BEHAVIOR TO THE CUSTOMERS AND
PARTNERS IN BUSINESS BY THE CHAOZHOU CHINESE
IN SOC TRANG CITY
NCS. Hồ Thanh Hải1
Tóm tắt – Với kinh nghiệm và triết lí kinh doanh sâu sắc, độc đáo, các chủ
thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng vừa thể hiện sự khéo
léo, linh hoạt trong việc đeo đuổi mục tiêu lợi nhuận, vừa thể hiện văn hoá ứng xử
trong mối quan hệ giữa người bán và người mua, giữa bạn hàng, đối tác kinh
doanh với nhau, tạo ra những giá trị văn hoá ứng xử tích cực trong kinh doanh,
đặc biệt là với khách hàng.
Từ khoá: người Hoa Triều Châu, Sóc Trăng, văn hóa ứng xử.
Theo số liệu tổng điều tra dân số năm 2019 của Tổng cục Thống kê, tỉnh
Sóc Trăng có 62.389 người dân tộc Hoa [1]. Theo số liệu Báo cáo công tác người
Hoa năm 2019 của Ban Dân tộc tỉnh Sóc Trăng, thành phố Sóc Trăng có 17.537
người Hoa, số hộ người Hoa hoạt động thương mại, dịch vụ và mua bán nhỏ là
3.440 hộ, chiếm 94,55% tổng số hộ người Hoa thành phố Sóc Trăng [2, tr1].
Người Hoa thành phố Sóc Trăng chủ yếu là người Hoa Triều Châu, đa phần sống
bằng nghề kinh doanh với truyền thống kinh doanh lâu đời, văn hoá ứng xử kinh
doanh rất đặc sắc.
Văn hoá ứng xử trong kinh doanh của người Hoa Triều Châu thành phố Sóc
Trăng cấu thành bởi các thành tố: văn hoá ứng xử với môi trường tự nhiên và văn
hoá ứng xử với môi trường xã hội. Ứng xử với môi trường xã hội gồm: ứng xử
với khách hàng, bạn hàng, đối tác, đối thủ, cộng đồng dân cư nơi cư trú. Văn hoá
ứng xử với môi trường tự nhiên gồm: ứng xử với môi trường tự nhiên nơi kinh
doanh, ứng xử với môi trường tự nhiên nơi cư trú. Ở bài viết này, chúng tôi chỉ
phân tích, nhận diện hai thành tố đặc trưng, rõ nét nhất của văn hoá ứng xử trong
198
Hội thảo Khoa học
“Các vấn đề đương đại trong lĩnh vực Kinh tế, Luật: Từ lí thuyết đến thực tiễn”
kinh doanh của người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng là văn hoá ứng xử với
khách hàng và đối tác kinh doanh.
1. ỨNG XỬ VỚI KHÁCH HÀNG
Là cộng đồng có truyền thống kinh doanh lâu đời ở thành phố Sóc Trăng,
người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng xác định khách hàng là trung tâm của
hoạt động kinh doanh nên luôn giữ thái độ hiếu khách, tôn trọng khách hàng, lấy
chữ tín làm trọng trong ứng xử với khách hàng. Dù bán sỉ hay bán lẻ, kinh doanh
cá thể hộ gia đình, hay doanh nghiệp, các chủ thể kinh doanh người Hoa Triều
Châu thành phố Sóc Trăng đều coi khách hàng là trung tâm. Đây là chìa khoá
quan trọng góp phần tạo nên những thành công trong kinh doanh của họ.
Việc coi khách hàng là trung tâm trong kinh doanh của người Hoa Triều
Châu thành phố Sóc Trăng thể hiện trước hết ở các hình thức chiêu đãi khách
hàng. Với người Hoa Triều Châu, khách hàng không phải là người mua hàng
rồi đi luôn, mà còn tiếp tục trở lại; khách hàng không muốn trở lại thì phải nghĩ
cách để họ phải nhớ tới mình, để khi có điều kiện, họ tiếp tục quay lại với mình.
Người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng kín đáo, ít khi bộc lộ thái độ phận
biệt về sự sang hèn của khách hàng trong giao tiếp làm ăn, ứng xử lịch thiệp, tôn
trọng khách hàng là quy tắc làm ăn của họ. Tuy nhiên, người Hoa Triều Châu
thành phố Sóc Trăng có cách chiêu đãi, trọng thị khéo léo đối với từng đối tượng
khách hàng khác nhau trong chiến lược kinh doanh. Khách hàng là người giàu có
thì cư xử lịch thiệp, khéo léo, trọng thị và chiêu đãi; khách hàng là người nghèo
khó, gặp khó khăn, họ một mặt giữ thái độ tôn trọng và chiêu đãi, mặt khác sẵn
sàng bán chịu hoặc hi sinh một lượng hàng hoá ban đầu để làm quà biếu. Một số
chủ thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng còn thực hiện
cách thức bán hàng “gối đầu”, nghĩa là giao hàng đợt sau mới thu tiền hàng đợt
trước, để cho khách hàng nợ tiền của mình một đợt hàng. Cách làm này thường
được những người bán sỉ hay thực hiện, nhằm giảm thiểu áp lực tiền hàng cho
khách, tạo sự thoải mái, tin tưởng lâu dài trong kinh doanh.
Sự trọng thị và chiêu đãi khách hàng đã trở thành truyền thống trong ứng xử
kinh doanh của những ông chủ, bà chủ người Hoa Triều Châu thành phố Sóc
Trăng. Đặt chân vào các cơ sở kinh doanh của người Hoa Triều Châu thành phố
Sóc Trăng: cửa hàng tạp hoá, bánh pía, lạp xưởng, ăn uống, bán đồ chơi trẻ em,
khách hàng đều cảm nhận được thái độ phục vụ đặc biệt thông qua cách mời, giới
thiệu hàng hoá, sự lựa chọn, giá cả đưa ra từ phía người bán… tất cả đều mang
tính tham khảo, gợi mở, chứ không áp đặt cho khách hàng. Nhiều ông chủ, bà chủ
kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng trước đây thường gọi
khách quen của mình là “thân chủ” – người chủ quý mến.
Sự trọng thị và chiều đãi khách hàng còn thể hiện qua chính sách định giá
của các chủ thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng. Họ quan
niệm không bán đắt, mà chủ trương chấp nhận lãi ít nhưng bán được nhiều. Người
199
Hội thảo Khoa học
“Các vấn đề đương đại trong lĩnh vực Kinh tế, Luật: Từ lí thuyết đến thực tiễn”
Hoa cho rằng “đắt quá sẽ trở lại rẻ, rẻ quá sẽ trở lại đắt”, món hàng nào đang có
giá trên thị trường thì phải tung ra số lượng lớn để bán, bởi sau lúc đắt sẽ xuất
hiện tình trạng mất giá; món hàng nào đang rẻ thì phải kịp thời mua vào, phải
nâng niu quý báu nó, vì sau lúc quá rẻ, sẽ xuất hiện tình trạng lên giá. Giá rẻ thì
người tiêu dùng đương nhiên được hưởng lợi, nên họ sẽ có xu hướng mua hàng
nhiều và thường xuyên hơn. Chính sách này có tác dụng duy trì được một lượng
khách hàng thân thiết, ổn định, tăng lượng khách hàng mới, tăng lợi nhuận cho
người kinh doanh. Điều này có lợi cho cả người kinh doanh và khách hàng. Người
Hoa ưu đãi, xem trọng khách hàng lớn, giữ thái độ tôn trọng khách hàng mua lẻ.
Đồng thời, họ quan niệm “hoà khí sinh tài, lãi ít bán nhiều”, thiên thời, địa lợi,
nhân hoà là điều kiện tất yếu để kinh doanh thành công, đặc biệt là “nhân hoà”.
Nhân hoà có thể bao gồm cả hai mặt quan hệ hài hoà giữa chủ với người làm
công, sự tin tưởng lẫn nhau, dựa vào nhau giữa người bán và người mua, giữa chủ
và người làm công. Nắm vững các yếu tố rủi ro trong kinh doanh, cách thức trọng
thị và chiều đãi khách hàng, nên người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng giữ
được thái độ điềm tĩnh, hoà khí với khách hàng. Xu hướng chung của kinh doanh
hiện đại thường thực hiện các chiến lược marketing rầm rộ, nhưng người Hoa
Triều Châu thành phố Sóc Trăng ít sử dụng phương thức quảng cáo phô trương
quá mức. Điều này cho thấy thái độ điềm tĩnh, cách ứng xử rất riêng của các chủ
thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng.
Việc coi khách hàng là trung tâm trong kinh doanh của người Hoa Triều
Châu thành phố Sóc Trăng còn thể hiện ở sự lựa chọn mặt hàng kinh doanh, số
lượng hàng hoá tung ra thị trường. Những sản phẩm người Hoa Triều Châu thành
phố Sóc Trăng lựa chọn để sản xuất, buôn bán thường xuất phát từ việc phán đoán
nhanh nhạy và tôn trọng nhu cầu thực tế của người tiêu dùng, diễn biến của thị
trường. Người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng không kinh doanh theo
những cái mình có mà kinh doanh các mặt hàng người tiêu dùng và thị trường
đang cần hoặc sẽ cần. Những người bán lẻ thường tìm hiểu cặn kẽ nhu cầu, thị
hiếu người tiêu dùng rồi đặt hàng theo yêu cầu thị trường đối với người bán sỉ (bỏ
mối). Trên cơ sở phân tích nhu cầu, thị hiếu, ý kiến người tiêu dùng, những người
bán lẻ có những đề nghị, góp ý phản hồi cho người sản xuất phải làm sao sản xuất
được những hàng hoá chất lượng, tiện dùng, hình thức đẹp, mang lại hiệu quả cao
cho người sử dụng thông qua việc đặt hàng sản phẩm mới theo tiêu chí của họ đưa
ra.
Người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng rất coi trọng việc giữ chữ tín
đối với khách hàng. Với họ, việc giữ chữ tín là một hành vi, việc làm quan trọng
để xây dựng uy tín, thương hiệu cho công việc kinh doanh, cho doanh nghiệp của
mình. Đối với người Hoa Triều Châu chuyên buôn bán lẻ, khi phát hiện những
hàng hoá bị lỗi, hết hạn sử dụng, họ không vì ham lợi trước mắt mà đem bán cho
khách hàng, những doanh nghiệp lớn thực hiện rất tốt việc bảo hành sản phẩm cho
khách hàng. Những hàng hoá sau khi khách hàng mua về nếu phát hiện bị lỗi đều
200
Hội thảo Khoa học
“Các vấn đề đương đại trong lĩnh vực Kinh tế, Luật: Từ lí thuyết đến thực tiễn”
có quyền đổi lại trong thời hạn quy định. Các chủ hàng người Hoa Triều Châu
thành phố Sóc Trăng một khi đã chịu giá bán cho ai rồi thì không thay đổi, dù giá
cả thị trường sau đó có tăng cũng bán hàng theo giá đã thỏa thuận. Người Hoa
Triều Châu kinh doanh các món ăn truyền thống ở thành phố Sóc Trăng lúc đầu
khởi nghiệp gặp khó khăn, tới khi quán ăn đông khách, chủ quán không sử dụng
chiêu trò giảm chất lượng, thay vào đó là tìm cách nâng cao giá trị các món ăn
nhằm bảo vệ uy tín thương hiệu, thể hiện lòng biết ơn đối với khách hàng.
Các ông chủ, bà chủ kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc
Trăng có ý thức giữ chữ tín với khách hàng, họ rất tự hào khi mình được coi là
người biết giữ tín nên luôn tìm cách chứng minh với khách hàng rằng mình là
người biết giữ lời hứa. Từ lâu, chữ tín là một hình thức tiếp thị âm thầm của các
ông chủ, bà chủ người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng, là cách khẳng định
chỗ đứng của thương hiệu đối với khách hàng, tạo hiệu quả kinh doanh lâu dài.
Điều này xuất phát từ việc người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng sớm nhận
ra vai trò “thượng đế” của khách hàng – đối tượng đem lại thu nhập cho họ. Với
nhận thức đó, họ có xu hướng trọng thị và chiều đãi khách hàng. Thông qua các
hình thức chiêu đãi và trọng thị khách hàng, họ tìm cách giữ chân một lượng
khách hàng quen – khách hàng truyền thống.
2. ỨNG XỬ VỚI BẠN HÀNG, ĐỐI TÁC KINH DOANH
Người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng có sự gắn kết cộng đồng cao,
nên đã là bạn hàng, đối tác kinh doanh người Hoa với nhau thì họ rất đoàn kết và
cùng giúp nhau trong kinh doanh. Vì vậy, nội dung này chúng tôi chỉ tập trung
làm rõ văn hoá ứng xử của chủ thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố
Sóc Trăng với các đối tác kinh doanh không phải người gốc Hoa.
Với đối tác kinh doanh không phải người gốc Hoa, nhất là những người
chưa quen biết, chưa có sự giới thiệu, người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng
thường giữ thái độ dè dặt, cẩn trọng, kín đáo, thiếu cởi mở. Nhưng khi đã thiết lập
được mối quan hệ làm ăn với tư cách là đối tác, người Hoa Triều Châu thành phố
Sóc Trăng đặc biệt giữ chữ tín và tôn trọng đối tác của mình.
Muốn tiến hành giao dịch làm ăn với các chủ thể kinh doanh người Hoa
Triều Châu thành phố Sóc Trăng, trước tiên các chủ thể kinh doanh khác phải
thiết lập quan hệ cá nhân, vì các chủ thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành
phố Sóc Trăng thường rất cẩn trọng, thiếu cởi mở với người lạ. Điều này thể hiện
tính cách truyền thống của người Hoa Triều Châu khi mới lập nghiệp trên vùng
đất mới – giữ trong mình sự cẩn trọng đối với chính quyền địa phương và người
dân bản địa không phải gốc Hoa. Họ chỉ tin tưởng vào gia đình và cộng đồng
người Hoa. Các chủ thể kinh doanh khác trong lần gặp gỡ, bàn bạc đầu tiên với
các chủ thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng, cần một sự
giới thiệu thông qua người quen thì mới thuận lợi. Khi đó, cuộc gặp mặt được
thực hiện, mối quan hệ làm ăn cá nhân mang tính đối tác mới được thiết lập, tạo
201
Hội thảo Khoa học
“Các vấn đề đương đại trong lĩnh vực Kinh tế, Luật: Từ lí thuyết đến thực tiễn”
sự tin tưởng chính thứ. Khi đó, các giao dịch tiếp theo không nhất thiết phải cần
văn bản giấy tờ hay sự bảo đảm về pháp lí vì họ đã được quan sát, kiểm tra tính
cách và khả năng của đối tác mình. Người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng
cẩn trọng, kín đáo, thiếu cởi mở với những người chưa quen biết, người lần đầu
gặp gỡ, nhưng họ luôn là người đúng hẹn, đúng giờ trong lần gặp gỡ, trao đổi đầu
tiên. Với đối tác kinh doanh, ngoài việc giữ chữ tín, tôn trọng đối tác, người Hoa
Triều Châu thành phố Sóc Trăng còn biết giữ bí mật cho đối tác của mình, ít khi
người Hoa Triều Châu cung cấp thông tin về đối tác của mình cho “bên thứ ba”.
Một điều khá thú vị trong cách ứng xử của người Hoa Triều Châu thành phố
Sóc Trăng với đối tác là khi đối tác của mình phát đạt, thì họ vui mừng vì được
giao dịch với người đang có vận may, nên họ cho rằng công việc kinh doanh của
mình vì thế mà sẽ khấm khá theo. Nếu đối tác gặp sa cơ lỡ vận, làm ăn khó khăn
thì người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng vẫn giữ thái độ tốt, thậm chí có
những hình thức ưu đãi, hoặc giúp đỡ. Người Hoa Triều Châu thành phố Sóc
Trăng tin vào câu “hết cơn bĩ cực tới hồi thới lai”, người ta ai cũng có “lúc cùng
lúc thông”. Giúp đối tác trong lúc họ cùng khốn cũng là một hình thức đầu tư dài
hạn, chờ một ngày kia người ta tới vận hanh thông, sẽ trở thành bạn hàng lớn và
trung thành với mình.
Tóm lại, mục tiêu hoạt động kinh doanh là lợi nhuận, kinh doanh của người
Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng cũng không ngoại lệ. Do đeo đuổi lợi nhuận
nên việc lựa chọn cách ứng xử với khách hàng, đối tác kinh doanh như thế nào bị
mục tiêu lợi nhuận chi phối. Tuy nhiên, với kinh nghiệm và triết lí kinh doanh sâu
sắc, độc đáo, các chủ thể kinh doanh người Hoa Triều Châu thành phố Sóc Trăng
vừa thể hiện sự khéo léo, linh hoạt trong đeo đuổi lợi nhuận, vừa thể hiện văn hoá
ứng xử trong mối quan hệ giữa người bán và người mua, giữa bạn hàng, đối tác
kinh doanh với nhau, tạo ra những giá trị văn hoá ứng xử tích cực, đặc sắc trong
kinh doanh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Tổng cục Thống kê. Kết quả điều tra dân số và nhà ở. Hà Nội: NXB. Thống
kê; 2019.
[2] UBND thành phố Sóc Trăng. Báo cáo về tình hình công tác người Hoa năm
2019 trên địa bàn thành phố Sóc Trăng. 2019.
202
5 trang
11620
Free
Bạn đang xem tài liệu "Văn hoá ứng xử với khách hàng và đối tác kinh doanh của người Hoa Triều Châu Thành phố Sóc Trăng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- van_hoa_ung_xu_voi_khach_hang_va_doi_tac_kinh_doanh_cua_nguo.pdf
