Trao đổi về vị trí pháp lý của cán bộ kỹ thuật hình sự trong hoạt động khám nghiệm hiện trường
TRAO ĐỔI VỀ VỊ TRÍ PHÁP LÝ CỦA CÁN BỘ KỸ THUẬT HÌNH SỰ...
TRONG HOẠT ĐỘNG KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG
HOÀNG VĂN TRƯỜNG*
Khám nghiệm hiện trường là hoạt động tố tụng hình sự gồm nhiều hoạt động khác
nhau với sự tham gia của nhiều thành phần, lực lượng khác nhau. Trong đó, lực lượng Kỹ
thuật hình sự đóng vai trò là nhà chuyên môn giúp Điều tra viên nghiên cứu, phát hiện,
thu thập, đánh giá các dấu vết, vật chứng tại hiện trường để kịp thời khai thác các thông
tin từ dấu vết, vật chứng, giúp cơ quan điều tra nhanh chóng xây dựng các giả thuyết điều
tra, mô hình đối tượng hoặc cung cấp các thông tin để truy bắt đối tượng phạm tội theo
dấu vết nóng.
Từ khóa: Khám nghiệm hiện trường, Cán bộ Kỹ thuật hình sự.
Ngày nhận bài: 15/6/2020; Biên tập xong: 09/7/2020; Duyệt đăng: 15/01/2021
Crime scene examination is a criminal procedure activity that includes various
activities of many forces. Whereby, forensic science technicians work as specialists to
assist Investigators in researching, detecting, collecting and evaluating traces, evidence at
the crime scenes as well as to support Investigation Agency to quickly make hypothesis
investigation, object models or provide information to seek criminals by new traces.
Key words: Crime scene examination, Forensic science technicians.
hám nghiệm hiện trường là
Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều
một hoạt động tố tụng hình sự 201 BLTTHS năm 2015, chủ thể tiến
được quy định tại Điều 201 Bộ hành khám nghiệm hiện trường là Điều
K
luật tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015 tra viên. Khi khám nghiệm hiện trường,
cũng như nhiều văn bản pháp luật khác. Điều tra viên phải sử dụng tất cả các biện
Theo cơ sở pháp lý này, hoạt động khám pháp, phương pháp, phương tiện được
nghiệm hiện trường được chủ trì tiến pháp luật cho phép để “phát hiꢀn dấu vết
hành bởi Điều tra viên và có sự tham của tội phạm, thu giữ vật chứng, tài liꢀu, đồ
gia tiến hành của các thành phần khác, vật, dữ liꢀu điꢀn tử khác liên quan và làm
trong đó có lực lượng Kỹ thuật hình sự. sáng tỏ các tình tiết có ý nghĩa đối với viꢀc
Trên thực tế, lực lượng Kỹ thuật hình sự giải quyết vụ án”.
là lực lượng nòng cốt trong hoạt động
khám nghiệm hiện trường. Tuy nhiên,
cơ sở pháp lý hiện hành vẫn còn nhiều
điểm chưa hợp lý, chưa thỏa đáng về vị
trí pháp lý của lực lượng Kỹ thuật hình
sự. Bài viết phân tích những hạn chế,
bất cập về vị trí pháp lý của lực lượng
Kỹ thuật hình sự trong hoạt động khám
nghiệm hiện trường, đồng thời đề xuất
một số hướng khắc phục nhằm xác định
rõ vị trí pháp lý và nâng cao vị thế của
lực lượng này góp phần nâng cao hiệu
quả hoạt động.
Với quy định trên, đối với những vụ
án mà hiện trường xảy ra ở không gian
không rộng, hệ thống dấu vết, vật chứng
đã rõ, dễ phát hiện và thu giữ thì Điều tra
viên có thể thực hiện tốt việc khám
nghiệm hiện trường. Tuy nhiên, đối với
những vụ án phức tạp, hiện trường rộng,
có nhiều dấu vết, vật chứng khác nhau,
đặc biệt là các dấu vết tồn tại dưới dạng
ẩn, vi vết hoặc những dấu vết cần phải áp
dụng các phương pháp có tính chuyên
* Thiếu tá, Tiến sĩ, Phòng Khám nghiệm hiện trường,
Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an
42 Khoa học Kiểm sát
Số 01 - 2021
HOÀNG VĂN TRƯỜNG
môn sâu để phát hiện, thu giữ thì Điều tra tốt nhất cho điều tra, xử lý vụ phạm tội
viên sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi khám
xảy ra. Trong khi đó, thực tiễn cho thấy,
phần lớn Điều tra viên khi khám nghiệm
hiện trường đều không trực tiếp thực hiện
các hoạt động trên mà do “người có chuyên
môn” là cán bộ Kỹ thuật hình sự thực hiện.
Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 201 BLTTHS
năm 2015 cũng quy định: “Khi khám
nghiꢀm hiꢀn trường phải tiến hành chụp ảnh,
nghiệm hiện trường.
Mặc dù khoản 2 Điều 201 BLTTHS
năm 2015 đã quy định “có thể mời người
có chuyên môn tham dự viꢀc khám nghiꢀm”
để người có chuyên môn có thể tư vấn
cho Điều tra viên áp dụng các phương
pháp, phương tiện phù hợp nhằm phát
hiện, thu giữ dấu vết, vật chứng tại hiện vẽ sơ đồ, mô tả hiꢀn trường, đo đạc, dựng mô
trường, song việc “mời người có chuyên hình; xem xét tại chỗ và thu lượm dấu vết của
tội phạm, tài liꢀu, đồ vật có liên quan đến vụ
án; ghi rõ kết quả khám nghiꢀm vào biên bản.
Biên bản khám nghiꢀm hiꢀn trường được lập
theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này”.
Quy định này có nghĩa Điều tra viên sẽ là
người chụp ảnh, vẽ sơ đồ, viết biên bản
khám nghiệm hiện trường khi tiến hành
khám nghiệm hiện trường. Điều tra viên
cũng có thể phân công cho cán bộ điều tra
thực hiện các công việc trên theo quy định
tại Điều 38 BLTTHS năm 2015.
Như vậy, có thể thấy toàn bộ các hoạt
động tại hiện trường đều do Điều tra
viên, cán bộ điều tra thực hiện, hay nói
cách khác là những thành phần có chức
danh tố tụng thực hiện. Cán bộ Kỹ thuật
môn” lại phụ thuộc rất nhiều vào ý chí
chủ quan của Điều tra viên khi chủ trì tiến
hành khám nghiệm hiện trường. Bởi lẽ,
luật quy định Điều tra viên “có thể” mời
chứ không “bắt buộc” phải mời “người có
chuyên môn” để giúp Điều tra viên khám
nghiệm hiện trường. Mặt khác, việc “mời
người có chuyên môn” đến hiện trường
cũng chỉ “tham dự viꢀc khám nghiꢀm”, tức
là vai trò của “người có chuyên môn” chỉ
dừng ở mức độ tư vấn cho Điều tra viên
chứ không trực tiếp thực hiện các thao tác
phát hiện, thu giữ dấu vết, vật chứng giúp
Điều tra viên. Quy định này có thể khẳng
định vị trí và vai trò của Điều tra viên đối
với công tác khám nghiệm hiện trường.
Điều tra viên đóng vai trò là người tiến hình sự không thuộc thành phần tham gia
hành tố tụng nên việc phải trực tiếp thực khám nghiệm cũng như không có chức
danh tố tụng để thực hiện các hoạt động
khám nghiệm hiện trường theo quy định
của BLTTHS.
hiện các biện pháp theo quy định để thu
thập chứng cứ chứng minh và làm sáng tỏ
bản chất vụ phạm tội xảy ra, trong đó có
tiến hành khám nghiệm hiện trường. Tuy
nhiên, khám nghiệm hiện trường không
chỉ là một hoạt động tố tụng hình sự mà
còn là một biện pháp khoa học kỹ thuật,
nghiệp vụ của ngành Công an trong việc
thu thập chứng cứ. Đối tượng của khám
nghiệm hiện trường cũng có những đặc
thù nhất định, đó là những dấu vết, vật
chứng, đồ vật, dữ liệu điện tử có liên quan
đến vụ việc phạm tội. Những đối tượng
này cần phải áp dụng những phương
pháp, phương tiện đặc thù mới có thể
phát hiện, thu lượm, bảo quản, đánh giá
Tuy nhiên, thực tiễn khám nghiệm
hiện nay cho thấy, các hoạt động tại hiện
trường như: Phát hiện, thu giữ dấu vết,
vật chứng, dữ liệu điện tử, chụp ảnh hiện
trường, vẽ sơ đồ hiện trường, viết biên
bản khám nghiệm hiện trường, hoàn
thành báo cáo khám nghiệm hiện trường
là do cán bộ Kỹ thuật hình sự thực hiện
theo quy định tại Quyết định số 57/2001/
QĐ-BCA(C11) ngày 06/02/2001 của Bộ
trưởng Bộ Công an quy định phân công
trách nhiệm và quan hệ phối hợp giữa các
lực lượng Công an nhân dân trong khám
đảm bảo khai thác các thông tin có giá trị nghiệm hiện trường. Việc cán bộ Kỹ thuật
Số 01 - 2021 Khoa học Kiểm sát 43
TRAO ĐỔI VỀ VỊ TRÍ PHÁP LÝ CỦA CÁN BỘ KỸ THUẬT HÌNH SỰ...
hình sự thực hiện các hoạt động khám thuật hình sự trong khám nghiệm hiện
trường phục vụ điều tra, xử lý tội phạm,
góp phần đảm bảo an ninh trật tự.
nghiệm hiện trường đã giúp phát hiện,
thu lượm có hiệu quả các loại dấu vết,
vật chứng tại hiện trường vì họ là những
người có chuyên môn sâu về lĩnh vực hiện
trường và dấu vết, sử dụng thành thạo
các phương pháp, phương tiện để phát
hiện, thu lượm dấu vết, vật chứng tại hiện
trường. Cùng với đó, hồ sơ khám nghiệm
hiện trường cũng được xây dựng đầy đủ,
đúng quy định của pháp luật và yêu cầu
nghiệp vụ của ngành Công an để giúp cho
việc nghiên cứu, khai thác thông tin từ hồ
Mặc dù cán bộ Kỹ thuật hình sự chỉ “có
thể được mời tham dự khám nghiꢀm” với vai
trò là “người có chuyên môn” nhưng thực
tiễn đã cho thấy vai trò không thể thiếu
của cán bộ Kỹ thuật hình sự trong các
cuộc khám nghiệm hiện trường. Cán bộ
Kỹ thuật hình sự không chỉ là “người có
chuyên môn có thể được cơ quan tiến hành
tố tụng mời tham dự” mà thực tế đang là
những người trực tiếp tiến hành các hoạt
sơ hiện trường đối với việc điều tra, xử lý động phát hiện, ghi nhận, thu lượm, bảo
quản, đánh giá dấu vết, vật chứng, dữ liệu
điện tử tại hiện trường; là người trực tiếp
tiến hành vẽ sơ đồ, chụp ảnh hiện trường,
mô tả hiện trường theo quy định của pháp
luật. Nếu cán bộ Kỹ thuật hình sự có chức
danh là Giám định viên hoặc Kỹ thuật
viên được mời giúp Điều tra viên khám
nghiệm hiện trường thì vai trò tư vấn
của Giám định viên, Kỹ thuật viên có thể
được xem là “là người có chuyên môn tham
dự cuộc khám nghiꢀm”.
Tuy nhiên, các cuộc khám nghiệm hiện
trường trên thực tế đa số đều do cán bộ
Kỹ thuật hình sự Công an cấp tỉnh, cấp
huyện thực hiện. Những cán bộ này phần
lớn chưa được bổ nhiệm chức danh Giám
định viên, Kỹ thuật viên nên có thể thấy rõ
sự bất cập giữa thực tiễn và quy định của
pháp luật về “người có chuyên môn tham
dự khám nghiꢀm” đối với cán bộ Kỹ thuật
hình sự. Bởi lẽ, nếu cán bộ Kỹ thuật hình
sự chưa được bổ nhiệm các chức danh
Giám định viên, Kỹ thuật viên mà “được
mời tham dự khám nghiꢀm hiꢀn trường” với
vai trò là “người có chuyên môn” thì không
thể thuộc bất cứ một thành phần nào để
có thể “tham gia”, “tham dự” khám nghiệm
hiện trường được chứ chưa nói đến được
trực tiếp tiến hành các hoạt động khám
nghiệm hiện trường như thực tế hiện nay.
Hơn nữa, nhiều cán bộ Kỹ thuật hình sự
được mời “tham dự” khám nghiệm hiện
tội phạm đảm bảo thuận lợi, khách quan,
đúng pháp luật.
Theo báo cáo của Viện Khoa học hình
sự, Bộ Công an tại Hội nghị tổng kết công
tác Kỹ thuật hình sự năm 2019 và triển khai
công tác năm 2020 cho thấy, năm 2019, lực
lượng Kỹ thuật hình sự toàn quốc đã tham
gia khám nghiệm hiện trường 83.446 vụ,
việc các loại. Trong đó, Viện Khoa học
hình sự tham gia khám nghiệm 197 vụ,
việc (chiếm 0.2%), Phòng Kỹ thuật hình
sự Công an cấp tỉnh khám nghiệm 7.771
vụ, việc (chiếm 9.0%), lực lượng Kỹ thuật
hình sự cấp huyện khám nghiệm 75.478
vụ, việc (chiếm 90.8%). Việc khám nghiệm
hiện trường có sự tham gia của cán bộ
Kỹ thuật hình sự đã giúp công tác khám
nghiệm có chất lượng hơn, đi vào chiều
sâu, tỷ lệ phát hiện dấu vết, vật chứng đã
từng bước được nâng lên. Theo đó, kết quả
khám nghiệm phát hiện dấu vết là 38.957
vụ (đạt tỷ lệ 47.0%), xác định tính chất vụ
việc là 73.955 vụ việc (đạt tỷ lệ 89.0%), xác
định đối tượng gây án là 14.055 vụ (đạt tỷ
lệ 17.0%), truy bắt đối tượng theo dấu vết
nóng là 1.867 vụ (đạt tỷ lệ 2.0%), xác định
công cụ, phương tiện gây án là 13.540 vụ
(đạt tỷ lệ 16%)1. Kết quả đó đã cho thấy
vai trò không thể thiếu của lực lượng Kỹ
1ꢀ Tài liệu Hội nghị Tổng kết công tác Kỹ thuật hình sự
năm 2019 và triển khai công tác năm 2020.
44 Khoa học Kiểm sát
Số 01 - 2021
HOÀNG VĂN TRƯỜNG
trường đang công tác tại Phòng Kỹ thuật sau cụm từ “Khi khám nghiꢀm hiꢀn trường
hình sự (PC09) hoặc Đội (Tổ) Kỹ thuật
hình sự Công an cấp huyện mới có trình
độ trung cấp, đào tạo ngoài ngành Công
an. Nếu xét về trình độ văn bằng so với
các thành phần được pháp luật quy định
trong khám nghiệm hiện trường như Điều
tra viên, Kiểm sát viên là không tương
xứng nhưng vẫn phải đóng vai là “người
có chuyên môn” để giúp cho các Điều
tra viên thực hiện các hoạt động khám
nghiệm hiện trường. Như vậy, cho dù có
thể cán bộ Kỹ thuật hình sự là “người có
kiến thức chuyên môn về lĩnh vực nhất định”,
song không thể không có chức danh mà
lại trực tiếp tiến hành rất nhiều hoạt động
khám nghiệm hiện trường (phát hiện, thu
giữ dấu vết, đồ vật, tài liệu, dữ liệu điện
tử, chụp ảnh, vẽ sơ đồ…) là không hợp lý.
Từ những phân tích trên đây, có thể
thấy quy định của pháp luật về thành phần
tham gia, tham dự khám nghiệm hiện
trường so với thực tiễn công tác này đang
còn nhiều bất cập. Quyết định số 57/2001/
QĐ-BCA(C11) ngày 06/02/2001 của Bộ
trưởng Bộ Công an quy định phân công
trách nhiệm và quan hệ phối hợp giữa các
lực lượng Công an nhân dân trong khám
nghiệm hiện trường không thể có giá
trị pháp lý cao hơn so với quy định của
BLTTHS. Hơn nữa, Quyết định này ban
hành từ năm 2001, tức là từ trước khi có
BLTTHS năm 2003 và nay là BLTTHS năm
2015 nên có thể thấy rõ bất cập của Quyết
định số 57 về công tác khám nghiệm hiện
trường trong lực lượng Công an nhân
dân. Chính vì vậy, để khắc phục những
bất cập nêu trên và khẳng định vị trí pháp
lý của cán bộ Kỹ thuật hình sự trong công
tác khám nghiệm hiện trường, tác giả đề
xuất sửa đổi theo ba hướng sau:
phải có người chứng kiến” thành:
“Trước khi tiến hành khám nghiꢀm hiꢀn
trường, Điều tra viên phải thông báo cho Viꢀn
kiểm sát cùng cấp biết về thời gian, địa điểm
tiến hành khám nghiꢀm để cử Kiểm sát viên
kiểm sát khám nghiꢀm hiꢀn trường. Kiểm sát
viên phải có mꢁt để kiểm sát viꢀc khám nghiꢀm
hiꢀn trường.
Khi khám nghiꢀm hiꢀn trường phải có
người chứng kiến và có sự tham gia của
cán bộ Kỹ thuật hình sự; có thể cho bị can,
người bào chữa, bị hại, người làm chứng
tham gia và mời người có chuyên môn tham
dự viꢀc khám nghiꢀm”.
Quy định như trên sẽ phù hợp với
thực tiễn hiện nay, Điều tra viên vẫn là
người chủ trì khám nghiệm và cán bộ Kỹ
thuật hình sự là người được Điều tra viên
phân công thực hiện một số hoạt động
khi khám nghiệm hiện trường như: Phát
hiện và thu giữ dấu vết, đồ vật, tài liệu,
dữ liệu điện tử; vẽ sơ đồ, chụp ảnh, ghi
biên bản khám nghiệm hiện trường. Việc
quy định như vậy cũng sẽ không tác động
lớn đến các văn bản có liên quan quy định
về khám nghiệm hiện trường, không gây
xáo trộn về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ
của lực lượng Điều tra hoặc Kỹ thuật hình
sự, đồng thời khẳng định rõ vai trò, vị trí
pháp lý của cán bộ Kỹ thuật hình sự để
làm căn cứ cho việc xây dựng chức danh
cho hoạt động này cũng như chế độ chính
sách phù hợp.
Hướng thứ hai, giữ nguyên quy định
tại Điều 201 BLTTHS năm 2015 nhưng
cần quy định rõ hơn về sự tham dự của
“người có chuyên môn” khi được mời “tham
dự” khám nghiệm hiện trường. Để cán
bộ Kỹ thuật hình sự vẫn tham gia khám
nghiệm hiện trường như hiện nay theo
chức năng, nhiệm vụ đã được ban hành
thì cần chỉ rõ “người có chuyên môn” phải
có chức danh nhất định, đó là Giám định
Hướng thứ nhất, chỉnh sửa khoản
2 Điều 201 BLTTHS năm 2015, trong đó
quy định rõ sự tham gia của cán bộ Kỹ
thuật hình sự, cụ thể: Bổ sung cụm từ “có
sự tham gia của cán bộ Kỹ thuật hình sự” vào viên Kỹ thuật hình sự. Khi đó, việc Giám
Số 01 - 2021 Khoa học Kiểm sát 45
TRAO ĐỔI VỀ VỊ TRÍ PHÁP LÝ CỦA CÁN BỘ KỸ THUẬT HÌNH SỰ...
định viên Kỹ thuật hình sự “tham dự” Phòng Khám nghiệm hiện trường; Phòng
cuộc khám nghiệm sẽ giúp Điều tra viên
nghiên cứu, đánh giá, phát hiện, thu giữ
dấu vết, đồ vật, dữ liệu điện tử tại hiện
trường. Đồng thời, có thể thực hiện chức
năng “giám định tại hiꢀn trường” theo quy
định tại Điều 209 BLTTHS năm 2015 về
tiến hành giám định. Theo đó, “viꢀc tiến
hành giám định có thể được thực hiꢀn tại cơ
quan giám định hoꢁc nơi tiến hành điều tra vụ
án ngay sau khi có quyết định trưng cầu, yêu
cầu giám định…”.
Nếu theo hướng này thì Giám định
viên Kỹ thuật hình sự khi được mời tham
dự khám nghiệm hiện trường sẽ là người
làm công tác tư vấn cho Điều tra viên các
hoạt động chuyên môn tại hiện trường.
Nếu thực hiện việc giám định tại hiện
trường thì vị trí pháp lý của Giám định
viên Kỹ thuật hình sự trong khám nghiệm
hiện trường đã được xác định phù hợp với
các quy định của BLTTHS. Tuy nhiên, khi
đó Điều tra viên sẽ phải là người trực tiếp
tiến hành các hoạt động khám nghiệm
như: Phát hiện, thu giữ dấu vết, tài liệu,
dữ liệu điện tử; chụp ảnh, vẽ sơ đồ, ghi
biên bản khám nghiệm hiện trường…
Kỹ thuật hình sự Công an cấp tỉnh trên cơ
sở Đội Khám nghiệm hiện trường. Đối với
cấp quận, huyện thì trên cơ sở của các Đội
Kỹ thuật hình sự. Tuy nhiên, do hầu hết
các vụ án, vụ việc xảy ra đều để lại hiện
trường nên nếu thành lập Đội điều tra
hiện trường có chức năng tổ chức điều tra
tại hiện trường thì rất khó phân định chức
năng với cơ quan điều tra theo quy định
của pháp luật như hiện nay. Nếu chuyển
bộ phận này về cơ quan điều tra thì lực
lượng Kỹ thuật hình sự chỉ tập trung vào
hai chức năng là giám định kỹ thuật hình
sự và tiến hành công tác kỹ thuật phòng,
chống tội phạm. Tuy vậy, khi đó việc khám
nghiệm hiện trường, thu dấu vết, đồ vật,
dữ liệu điện tử; vẽ sơ đồ, chụp ảnh… sẽ có
thể gặp khó khăn do liên quan đến trang
thiết bị, phương tiện nghiệp vụ kỹ thuật
hình sự sử dụng cho hoạt động này.
Trong các hướng đã phân tích trên, tác
giả cho rằng đi theo hướng thứ nhất có
tính khả thi hơn cả vì không làm xáo trộn
nhiều đến chức năng, nhiệm vụ của các
lực lượng theo mô hình hiện nay và cũng
phù hợp với thực tiễn khám nghiệm hiện
trường, đồng thời xác định đúng vị trí
pháp lý của cán bộ Kỹ thuật hình sự trong
công tác khám nghiệm hiện trường, góp
Trong trường hợp này, cán bộ Kỹ
thuật hình sự tham dự khám nghiệm
hiện trường phải được bổ nhiệm chức
danh Giám định viên Kỹ thuật hình sự.
Điều này sẽ khó khăn đối với cán bộ Kỹ
thuật hình sự Công an cấp huyện vì phần
lớn đội ngũ cán bộ Kỹ thuật hình sự cấp
huyện đều không đủ tiêu chuẩn để bổ phần thu thập chứng cứ để nhanh chóng
nhiệm Giám định viên kỹ thuật hình sự.
điều tra và làm sáng tỏ bản chất các vụ
phạm tội xảy ra./.
Hướng thứ ba, xem xét đưa lực lượng
khám nghiệm hiện trường thành bộ phận
điều tra hiện trường (điều tra khoa học)
như mô hình của rất nhiều quốc gia phát
triển hiện nay. Bộ phận điều tra khoa học
sẽ đảm nhiệm toàn bộ hoạt động điều tra
tại hiện trường và đóng vai trò như “cơ
quan được giao tiến hành một số hoạt động
điều tra”. Bộ phận này sẽ được tổ chức
tại Viện Khoa học hình sự trên cơ sở của
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Quốc hội (2015), Bộ luật Tố tụng hình sự,
NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
2. Viện Khoa học hình sự (2020), Tài liꢀu
Hội nghị tổng kết công tác Kỹ thuật hình sự năm
2019 và triển khai công tác năm 2020, Hà Nội.
46 Khoa học Kiểm sát
Số 01 - 2021
Bạn đang xem tài liệu "Trao đổi về vị trí pháp lý của cán bộ kỹ thuật hình sự trong hoạt động khám nghiệm hiện trường", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
trao_doi_ve_vi_tri_phap_ly_cua_can_bo_ky_thuat_hinh_su_trong.pdf

